Marseille : koeltoerele capitale Europe 2013


Piepende autobanden, schoten, zenuwachtig geschreeuw. Tijdens de nacht van zondag op maandag was het in de beruchte 14de wijk Micocouliers weer prijs: een zgn. “chouffe”, een uitkijk, was het doelwit van een schutter, die zeven keer met een 9 mm-pistool op het 34jarige slachtoffer schoot. Een afrekening door een onbekende dader, die onmiddellijk in een auto – aan het stuur een wachtende chauffeur - wegvluchtte. De overleveringskansen van het slachtoffer zijn gering. Een bijna normale zondagavond in Marseille.
In 2013 wordt Marseille, Frankrijks tweede grootste stad en havenmetropool met 860.000 inwoners, de Europese culturele hoofdstad. De stad aan de Middellandse Zee heeft echter problemen die weinig overeenstemming tonen met cultuur. Handel in verdovende middelen, bendeoorlogen, sociale ellende. In de noordelijke wijken, Font-Vert, le Clos la Rose, en las Castellane regeert de drugshandel. De uitgeleefde woonsilo’s voor immigranten en armen werden vestingen. Sinds drie jaar zijn deze wijken in oorlog: tegen elkaar en tegen de politie. December 2011 was bijzonder bloedig: vijf doden in vier weken. De kalasjnikovsalvo’s, die vijf mensen doodden, waaronder een politieagent, waren ver te horen.
Het jaar 2011 was eigenlijk relatief rustig, alhoewel de criminaliteitscijfers in Marseille weer de hoogte in gingen. “Slechts” 38 moorden en pogingen tot moord zouden er volgens de politiechef, Roland Gauze, geweest zijn. Voor 20 daarvan zouden de drugshandelaars verantwoordelijk zijn. Verontrustend is het feit dat de daders en slachtoffers steeds jonger worden: meestal tussen 14 en 15 jaar, zonder enige angst voor buitensporig geweld. En dat er een regelrechte kalasjnikovcultuur in de onderwereld van Marseille bestaat. De AK37 ging het halfautomatische geweer vervangen en werd het symbool van de gewelddadige anarchie, een teken van macht. Een kalasjnikov AK47 kan men zich voor € 500 aanschaffen. Gewapende overvallen met een AK47, waarbij de buit slechts enkele euro bedraagt, is absoluut geen zeldzaamheid. De bereidheid van deze jonge generatie tot extreem geweld voor het snelle geld van de drugshandel is een groot probleem, meent David-Oliviers Reverdy, woordvoerder van de politievakbond.
Het criminele drugsnetwerk omvat meestal een dozijn jongeren. Ze hebben een “systeem” met verschillende verkoopspunten in de traphallen en een ijzeren discipline. In plaats van naar school te gaan, staan ze op post en lossen elkaar af om de ononderbroken verkoop te verzekeren. Buiten staat een chouffe op uitkijk. Als de politie opduikt, klinkt een waarschuwingskreet, van appartementsblok naar appartementsblok. En dan zijn er nog de verkenners, een soort handelsvertegenwoordigers, die naar klanten op zoek gaan, en de leveranciers, die zich om de bevoorrading bekommeren. De “kolenhandelaar” is de verkoper. Helemaal onderaan in de hiërarchie staan de “minnen”, meestal alleenstaande vrouwen zonder bestaansmiddelen die de cocaïne of heroïne in hun kelders en woningen verstoppen. De beloning van de diverse leden van het “systeem” is verschillend: een verkenner verdient ca. € 5.000, een kolenhandelaar tot € 10.000, maar de meeste betrokkenen verdienen minder. Er zijn zo talrijke netwerken in Marseille. Als de politie erin slaagt één op te rollen, wordt die onmiddellijk door een ander vervangen. De machteloze politie verricht sisyfusarbeid.
Lokale en nationale politici bijten hun tanden stuk. Hun voorstellen – méér politie, méér werkmogelijkheden, betere integratie – om een greep te krijgen op de drugshandel, de prostitutie en de corruptie in de banlieus, tonen eigenlijk slechts hoe hulpeloos de politiek is. De jeugdwerkloosheid bedraagt 40%, meer dan 20% van de bevolking leeft onder de armoedegrens. Een vicieuze cirkel.
Jean-François Chougnet, die volgend jaar het cultuurjaar zal organiseren, is ervan overtuigd dat Marseille in 2013 een stap in de goede richting zal maken. Tenslotte worden er € 90 miljoen in de stad geïnvesteerd. Het imago moet opgefleurd worden. De organisatoren willen de nadruk leggen op de oude, multiculturele geschiedenis van Marseille. Anderen vrezen dat de op stapel staande projecten de contrasten nog meer zullen benadrukken. Een paar musea en culturele evenementen zullen het tij niet doen keren. Mohammed, een marktkramer, geeft het kort en bondig weer: “Wie heeft cultuur nodig? Wat wij hier nodig hebben is veiligheid en propere straten. En een leven zonder angst.”
Floriaan Terbeke
Bron: 20 Min.online














