Via een goede vriend (op onze leeftijd hebben wij geen slechte vrienden meer) ben ik in het bezit gekomen van een bericht van een Antwerpenaar van het goede bouwjaar 1938 die naar Australië is uitgeweken en die zijn indrukken meedeelt over het weerzien met de stad zoveel jaren later. Ik heb de tekst integraal behouden met de fouten er in (zo moet ik ze voor een keer niet zelf maken) en met de foto's zoals onze verre stadsgenoot ze in zijn origineel epistel verwerkt heeft. Ik heb er enkel wat commentaarteksten bij geschreven. Het is een nostalgisch stuk, ja, dat is het echt ; ik ben er een tijd stil van geweest.
Ik ben geboren in 1938 , mijn ouders hadden een groenten winkel
in de Hoogstraat
Hoogstraat richting Sint Jansvliet
Ik woonde in een gezellige en toffe buurt , een echte volkse buurt . waar ik mijn jeugd doorbracht ,was er echt tof wonen , en ik hielp mijn vader regelmatig mee in de winkel, ik was enigste kind en mijn ouders waren er laat aan begonnen , maar mijn ouders kwamen allebei uit een heel grote familie,zo zie je echt zonder familie zat ik toen niet, veel ooms en tantes en de nodig neefjes en nichtjes.
Plus kende ik heel de buurt ook goed , want we hadden een triporteur waar ik in de winter kolen naar de klanten ging doen , en soms ging ik met de fiets cichorei halen op de ijzerelaan , want wij verkochten ook losse bonen koffie , die we dan lieten branden in de statiestraat in berchem ,we verkochten de bonen , de mensen hadden thuis een koffie molen en kon je koffie kopen per 100gr , 250 , een kg of dergelijke , en werd toen ook de cichorei los verkocht en vele mensen mengde dat toen om te drinken .
Het was een echte volkse wijk en vele mensen waren de oorlogsjaren nog niet vergeten. Als 16 jarige ben ik vertrokken als licht matroos met het schip de Portugal van rederij Deppe, 1954 om juist te zijn
Als ik vaarde was ik om de 2 a 3 maand thuis ,de haven was toen nog niet zo onwijs groot en we bleven altijd wel enkele dagen in Antwerpen , anders monsterde ik af , en daarna monsterdeik terug aan op een ander schip
In midden van de ( 1964) jaren zestig was ik in sydny Australië en leerde er een meisje kennen ,van Nederlandse emigranten . , ze hadden een grote ranch in zuid oost van Australi in leigh green south , ik werd verliefd en bleef in Australi wonen
Het was erg afgelegen , en was hard en veel werken , van stads jongen naar zeeman en dan naar farmer , een hard maar wel een leuk leven en goede schoonouders en de broers en zussen waren ook erg vriendelijk en behulpzaam , en heeft mij er toe geholpen het daar gewoon te worden en mij goed in te burgen .
De relatie was goed , we kregen vier kinderen die gezond waren , alles verliep vlot , soms zat ik temijmeren en dacht aan het oude Antwerpen , vrienden familie ,
Ik dacht aan mijn jeugd zo als ik b.v. als ik met de tram naar berchem ging waar nog een nonkel woonde ,
Wilrijkse Poort inmiddels afgebroken bij de aanleg van de Ring ; de foto is ouder dan de beschreven periode
en met neefjes ging zwemmen in het soldaten bakje
De vestingwaters rond Antwerpen zijn verdwenen voor de aanleg van de Ring en de Kennedytunnel. Deze foto is ouder dan de beschreven periode.
zoals ze dat toen noemde , was gelegen zo als ze in de volksmond zeiden , buiten de poort ,wij gingen ook heel veel met de flanderia boot naar st anneke , de Antwerpse plache en was ook altijd gezellig op steen plein .
Naast het Steen, nog steeds een geliefde kuierplaats, bij de Schelde, het Steenplein
met de week-end gingen we uit , de kloosterstraat , coninckplein , statie straat en de omliggende straten waren onze vaste dancings .
zondags gingen we naar de cinema , en spraken we af met vrienden en vriendin en kropen we op balkon ,liefst de achterste rijen , en waren er jongens bij die geen lief hadden , keken in de pauze rond welk leuke meisje alleen zat , en zo snel het licht uitging als een stormwind naar de plek naast meisje plaats te nemen , en als hij geluk had kon hij tongen en anders ja !!!!!!!ja in ergste geval een plets op zijn gezicht .
het kon soms onwijs druk zijn voor de cinema's , al waren er zat in Antwerpen en omstreken ,
Cinema Rex (inmiddels verdwenen) op de de Keyserlei . Als er lange rijen stonden aan te schuiven, moest het een goede film zijn ...
meestal; spraken we af in de appelmasstraat , daar kon je zien wat ze speelden . daarna gingen we uit , in centrum of naar de kloosterstraat, ik dacht aan de vrijdagsmarkt waar ik dikwijls met mijn vader ging kijken voor spulletje ,wij hadden een triporteur , een auto hadden we niet , was trappen geblazen en in de winter deden we kolen naar de mensen met dat ding , was een bruine bak, de fiets was zwart , zie hem nog zo voor mijn ogen met de lagere school gingen we veel naar het jeugd theater ,ja................ ik dacht aan zo veel !!!!!!.als ik gewoon op een schommelstoel stoel onder de veranda zat uit te rusten zag ik zo veel terug .
de afstand is te ver om veel over en weer te reizen , plus ben ik ook veel bezig met de ranch,gezin en alles wat er bij hoort . in de jaren zeventig was ik nog eens naar Antwerpen geweest, bij overlijden van mijn moeder , ik wilde mijn vader mee nemen naar Australi , maar hij wilde Antwerpen niet verlaten ,als hij overleden is , konden ze mij niet bereiken , maar zijn broers hebben hem tot de laatste moment bij gestaan waar ik hen dankbaar voor ben , misschien goed als hij niet wilde meegaan in de tijd , anders had hij daar ook maar eenzaam geweest en nu was hij toch nog bij zijn familie tot de laatste snik .......als ik de laatste keer in Antwerpen was schrok ik als ze zo veel aan afbreken waren , zekere plaatsen van mijn jeugd , waren verdwenen, veel familie was toen al overleden ,neefjes en nichtjes kende mij niet meer , en enkele vrienden wist ik niet meer waar ze woonde .. .
Nu ben ik al enkele jaren gestopt met werken , mijn vrouw is overleden ( borstkanker ) mijn kinderen zijn almaal getrouwd , iedere zijn leven , en ik ben oud en had tegen mijn kinderen gezegd als ik voor enkele maanden naar Antwerpen trek gewoon een lang verlof , na meer dan dertig jaar terug .
Omdat ik geen familie of kennissen meer heb ik in centrum had ik een hotel gehuurd , en had het idee er enkele maanden te blijven .
Bij mijn aankomt schrok ik , kende niets meer , alles was verandert ,liep overal verloren .... de straten waren achterlijk aangelegd vond ik , heb in wijken en straten gewandeld waar je de blanke kon tellen , winkels zag ik niet veel meer ........nacht winkels en telefoon winkels zat ,en veel de zelfde eethuisjes . .en groenten winkels en bakkers waar de eigenaars van anders continenten waren , je kon nog goed kijken als er vroeger b.v een ijzerwinkel of dergelijk gevestigd was geweest.
veel cafs waren er niet meer almaal taverne , bistro en dergelijke , als ik op mijn eentje ergensbinnen was en wilde met iemand een praatje doen , werd er met argwaan naar mij gekeken
was op een keer iets gaan drinken in een cafeetje in Antwerpen . en er stond enkele mensen aan de toog ze waren aan vertellen over vergunningen en paspoorten , een zwaaide met een kaartje een riep , < ik ben Belg !!!!>>> al ben ik jaren weg uit Antwerpen , was mijn Vlaams en Antwerps nog beter als dat van hem !!!!! de manier waarop Hij zo wat blufte tegen de overige kerels die er wat jaloers bij zaten , was het meer of hij had een trofee gewonnen , en dat kaartje als hij in zijn hand had , zal voor hem wel wat waard zijn , maar alles behalve het gevoel als Belg of Vlaming , dat zal er zeker niet bij zitten naar mijn gevoel , hij zal nooit zijn leven geven voor vaderland zo als mijn grootouders en hun vrienden gedaan hebben , als hij in sport midden zit en wordt geklasseerd om de Belgische vlag te verdedigen , zal het niet met volle goesting zijn denk ik , het kaartje heeft voor hem andere belangrijke troeven dan voor Belgen die hier al generaties wonen , vroeger was je als je niet in Antwerpen geboren was en woonde een pagadder , wie zal dat nog kennen of weten ??????zijn er nog wel echte Antwerpenaren onder de jongeren ????? toen dacht ik ???Belg en Antwerpenaar , Belg ben je zo maar niet op een twee drie.......Ik woon al jaren in Australi , en ben nog geen Australiër ,en heb altijd gezegd als ik Belg ben en zo voel ik mij nog .
Maar ik heb mij wel aan land aangepast , en land heeft zich niet aan mij hoeven aan te passen , plus ,ik met al de andere Europeanen die er wonen hebben veel positieven inbreng gehad in land , maar denk niet als de nieuwe Europeanen veel goed inbreng in europa hebben gebracht , als ik naar mijn eigen fiere stad kijk en zie wat ze er van gemaakt hebben en de gezelligheid naar de maan hebben gebracht , denk maar aan de offerande straat , abijstraat en driekoningen en statie straat in berchem , de top straten van Antwerpen denk maar aan de jaarlijkse braderijen !!!!!!! wat hebben ze er van gemaakt ??????stront straten , wat gaan ze verder van Antwerpen , Belgi en europa maken ?????????????
Na enkele weken in Antwerpen ,was ik het al beu ....... wat mensen trachten op te zoeken en wat
afspraakjes gemaakt , maar helaas veel hadden geen tijd , en begon terug mijn familie , kinderen en
klein kinderen te missen , Antwerpen was Antwerpen niet meer , alles was anders , mooier vindt ik het niet geworden , ieder zijn idee natuurlijk , als ik maar zien wat ze van krabbe straatje gemaakt hebben , waar mijn held van mij jeugd woonde , jan zonder vrees , welke gek heeft de toelating gegeven om het huisje van de grootmoeder van jan zonder vrees af te breken ?????, waar het viswinkeltje was en de schol buiten hangt , wie heeft dat laten afbreken ????? , en dan de zwijgen van jeugdtheater , de hypodrom , en zo kan ik nog verder gaan , al geluk als steen en vleeshuis nog niet afgebroken hebben!!
Er leven nu andere mensen die naar mijn gevoel geen binding en hart hebben voor Antwerpen en zijn geschiedenis ....zijn nu almaal pagadders .., avonds wandelde ik wat rond en ging soms in een caf iets drinken , veel zag je argwaan kijken , in de ogen kon je lezen wie is dat ???wat komt die doen ?? en voor de rest trakteerde ik wat om gesprekken te beginnen , ja........na twee weken in Antwerpen was ik het spuug zat , en kreeg heimwee naar mijn boeren gat in Australi , waar ik meer echte Belgen tegen kom dan hier in Antwerpen , kun je nagaan !!!!!!!!!!!
Misschien klinkt het gek , maar als je moest weten hoeveel Europeanen met goede diploma's, naar
Australi, New zeeland en Canada gaan zou je van schrikken , en soms hoorde ik verhalen van wat er hier in europa gaande is , maar ja nu zie ik het zelf .Mijn dokter en tandarts in Australi , dat zijn
Antwerpenaren , dat geloof je niet He ???wel het is!!!! toch waar ......
Mensen die hier zijn blijven wonen , zullen die veranderingen niet gemerkt hebben, denk ik de oudeGeneraties zijn dood , denk niet als die er nu nog moesten zijn als die het zouden goed vinden als de
Antwerpse stad van charel Jansen , jaak de vocht , co flower, enz, zo zien verdwijnen
De Appelmansstraat (tussen de de Keyserlei en de Lange Herentalsestraat)
Mijn vertrek dag was aangebroken , ik zou met de trein naar schiphol rijden en daar het vliegtuig
rechtstreeks naar Australi.
Het vroegere Astridplein (op de voorgrond de rode bussen van de Polder naar Linkeroever en Edegem - In de achtergrond met het reclamebord van Koffie Rombouts : de zaal Apollo vanwaar ondermeer vele TV-shows rechtstreeks uitgezonden werden, zoals de fameuze quiz 100.000 of niets, e.a.)
ik stond aan de voorkant van station , en in mijn verbeelding zag ik weer het mooie plein voor de het
station , en recht de express bar , waar vroeger het grootse pak friet van Antwerpen kon krijgen en als we uitgeweest waren gingen we er eerst nog een pak friet halen , kwamen we vrienden tegen en in plaats bv naar huis te gaan gingen we verder uit de cinema`s aan de linker kant de astrid , de savoy en de movy
Cinema Astrid en de Savoy op het Astridplein, naast mekaar en enkele huizen verder was de (kleinere) Movy, met de toppers Sissi met Romy Schneider en de Familie Trapp met de knappe Ruth Leuwerik. Hallo, Sinjoren, wètte golle 't nog ? (weten jullie het nog ?)
en wat zag ik nu een stom plein met wat dakloze volgens mij die er zaten met een fles wijn in hun hand , en groen als er stond was niet zo goed onderhouden ,dan toen in mijn jeugd het plein was .
Vaarwel Antwerpen , ik leef nu in verre Australië , en helaas je zult mij nooit meer weerzien ,
Misschien had ik beter weggebleven ,in mijn dromen was je zo mooie , de werkelijkheid deed pijn ,de stad van mijn ouders zo aan te treffen.
VALENTIJN : Irma la Douce (Patachou)
