GLOBALISERING IS A PRIORI GOED NOCH SLECHT

Prof Johan Verstraeten over het nieuwe document van de bisschoppelijke commissie Gaudium et Spes
BRUSSEL (KerkNet) - Volgens professor Johan Verstraeten, als moraaltheoloog verbonden aan het departement Theologie van de faculteit Godgeleerdheid van de K.U. Leuven, kan men het uitgangspunt van 'De economische, culturele en sociale gevolgen van globalisering: een evangelisch-ethische benadering', de nieuwe publicatie van de bisschoppelijke commissie 'Gaudium et Spes', verwoorden met de woorden van wijlen paus Joannes Paulus II: "De globalisering is a priori goed noch slecht, zij zal worden wat mensen ervan maken".
Bewust van de mogelijkheid om het proces van globalisering te humaniseren, reikt het werkdocument van de commissie volgens hem een aantal inspirerende ideeën aan vanuit drie uitgangspunten: analyse, ethische evaluatie en inspiratie tot actie.

Globalisering
In eerste instantie probeert dit document, dat gisterenmiddag in Brussel werd voorgesteld, inzicht te geven in wat globalisering is. "Daarbij is er aandacht voor zowel de positieve als de negatieve gevolgen van de globalisering en dit vanuit drie invalshoeken die met elkaar verbonden zijn: economie, politiek en cultuur", aldus prof Verstraeten. "Ofschoon voor deze analyse gebruik werd gemaakt van de wetenschappelijke literatuur over het onderwerp, is het standpunt van waaruit de tekst vertrekt niet neutraal. Het evangelie dwingt ons immers de wereld niet alleen te bekijken vanuit het standpunt van diegenen die baat hebben bij de veranderingsprocessen op wereldniveau, maar ook en vooral vanuit het standpunt van diegenen die de zwaarste lasten op hun schouders moeten nemen en er het slachtoffer van zijn, de armen, de werklozen, de mensen die gebukt gaan onder onmenselijke stress of arbeidsomstandigheden. Bovendien wordt in de analyse telkens gewezen op de interactie tussen het mondiale en op het lokale niveau."

Ethiek van de globalisering
Het tweede deel van dit werkdocument maakt onderscheid tussen een universele ethiek en een ethiek van de globalisering. Uitgangspunt voor die ethiek van de globalisering is de sociale leer van de Kerk. "Volgens de beginselen van het algemeen welzijn en de universele bestemming van de goederen heeft elke mens recht op een rechtvaardig deel van de goederen. Dat impliceert dat eigendom ten dienste staat van de mens en winst op grond van aandelen enkel ethisch verantwoord is als het bijdraagt tot zinvol werk: Financiële winst moet ook sociale winst opleveren." Solidariteit kan niet beperkt kan blijven tot de eigen politieke gemeenschap en moet ook tussen gemeenschappen en op wereldniveau gerealiseerd worden. Bijzonder scherp is het document over  biopiraterij en het privatiseren van water: water is een publiek goed en toegang tot drinkbaar water zou een recht moeten zijn voor iedereen. Wat de rechtvaardigheid betreft, pleit het document voor rechtvaardige handelsbetrekkingen en moedigt het de 'fair trade'-organisatie aan: "Sociale rechtvaardigheid vereist bovendien dat ieder mens de kans krijgt om voldoende bekwaamheden te verwerven om volwaardig als mens te kunnen functioneren. Mensen moeten ook meer actief worden betrokken bij de opbouw van de wereldsamenleving." 

Geen neutrale toeschouwer
Het analytische en ethische deel worden gevolgd door een derde deel waarin gezocht wordt naar richtinggevende ideeën om zin en betekenis te geven aan de globalisering. Daarbij wordt vastgesteld dat de menselijke verbeeldingskracht sterk beïnvloed wordt door inspirerende metaforen. Drie voorbeelden van dergelijke metaforen worden uitgewerkt: Pinksteren (als symbool van eenheid in verscheidenheid), de onzichtbare handdruk (als alternatief voor de metafoor van de onzichtbare hand) en Teilhard de Chardins metafoor van de aarde als een wereld die getransformeerd wordt tot een liefdegemeenschap. Het werkdocument tracht ook aan te tonen dat globalisering niet alleen een materieel proces is, maar ook een unieke kans tot het scheppen van een echt menselijke wereldgemeenschap waarin ook spirituele waarden een rol spelen. Vervolgens wordt vanuit de inspiratie gezocht naar concrete actiemogelijkheden en dit op alle niveaus. Op wereldniveau is er niet alleen nood aan 'global governance' (globaal wereldbestuur) en aan de hervorming van internationale instellingen. Ook de kerk kan hier een actieve rol spelen, onder meer door gebruik te maken van haar goed functionerende wereldwijde netwerken. Op het mesoniveau wordt onder meer gewezen op de onmisbaarheid van vakverenigingen. Ten slotte wordt benadrukt dat mensen op het vlak van het persoonlijke niveau van handelen zelf hun houding moeten durven veranderen. Om het met de woorden van Louis van Bladel te zeggen:  "Het centrale probleem van deze wereld is niet de schaarste van de goederen is, noch onze persoonlijke relatie tot deze schaarse goederen, maar onze relatie tot elkaar in onze verhouding tot de schaarse goederen."
Volgens prof Johan Verstraeten wil het werkdocument getuigen van de overtuiging dat de kerkgemeenschap in de veranderingsprocessen van onze wereld een daadwerkelijke rol kan spelen en dat geen neutrale toeschouwer is, maar een gemeenscha p van miljoenen mensen wier levensstijl en keuzen mee bepalen of en in welke mate de globalisering kan bijdragen tot een meer menselijke wereld.

IS ER EEN WEG OM HET GEKWETSTE HART TE GENEZEN?

BRUSSEL (KerkNet) -
Niemand kan zich indekken tegen wonden die geslagen worden door frustratie, ontgoocheling, pesterijen, liefdesverdriet, verraad, enz.
Overal waar mensen samenleven, ontstaan conflicten: tussen koppels, in gezinnen, tussen werkgevers en werknemers, tussen vrienden of buren.
Jean Monbourquette, Canadees theoloog en psycholoog gelooft vast in vergeving als weg tot innerlijke genezing.
Vergeving komt in zicht wanneer pijn, haat en wraakgevoelens langzaam hun verlammende greep lossen en plaats ruimen voor ervaringen van innerlijke vrede en sereniteit.
Hij ontwikkelde een programma om te groeien in vergeving. 
Groeigroepen in heel de wereld gingen de weg die hij uittekende. Dankzij zijn advies en ondersteuning van de Interdiocesane dienst voor Gezinspastoraal worden in en vanuit het bisdom Brugge groeigroepen georganiseerd.

Groeien in vergeving
Tegen die achtergrond organiseert de vzw Gezinspastoraal van het bisdom Brugge voor de derde keer een cursus 'groeien in vergeving'. Deze groep staat open voor iedereen die op zoek wil gaan naar de helende kracht van vergeving in het eigen leven. Gedurende avonden en namiddagen worden achtergrond en ervaringsgerichte stapstenen (delen in groep, meditatie, thematische reflectie, schrijfgesprek, huisopdrachten)  aangereikt om op zoek te gaan naar herstel van de innerlijke 'heelheid'. De groeigroep bezorgt de nodige toerusting om nadien de weg  zelf verder te bewandelen.
De avonden en de namiddagen vormen één reeks en staan onder de begeleiding van Francky Debusschere en Anne Moerman, stafmedewerkers van vzw Gezinspastoraal bisdom Brugge. Ze hebben telkens plaats op dinsdagavond, van 19.30 tot 22 uur, op 17 januari, 7 februari, 7 maart, 18 april, 9 mei en 6 juni 2006. Op zaterdag zijn er samenkomsten 's middags van 14 tot 17.30 uur: op 28 januari, 18 februari, 25 maart, 22 april, 13 mei en 17 juni 2006. de bijeenkomsten vinden telkens plaats in het Centrum Licht en Ruimte, Oostnieuwkerksesteenweg 51 in 8800 Roeselare. Deelnemen kost 6 euro per avond (drank en map inbegrepen). Het aantal deelnemers is beperkt tot 12. Met iedere mogelijke deelnemer is er een kennismakingsgesprek. In het gesprek geven de initiatiefnemers wat meer uitleg over het programma en gaan ze na of de groeigroep een antwoord is op wat de kandidaat-deelnemers zoeken.
Meer info: vzw Gezinspastoraal, Oostnieuwkerksesteenweg 51,8800 Roeselare, tel: 051 26 56 13, fax: 051 26 56 09, website: www.gezinspastoraal.be/brugge, e-mail: gezinspastoraal.brugge@skynet.be.

Schuld, vergeving en verzoening
Daarnaast is er ook de groeigroep schuld, vergeving en verzoening. Dit initiatief richt zich tot mensen die willen nadenken over deze thematiek als persoonlijke verdieping en verwerking om meer in harmonie met zichzelf en de anderen te leven. In de groeigroep wordt via theoretische inzichten deze thematiek verkend. Er worden ook vaardigheden aangereikt en er is een uitwisseling van gedachten en belevingen in een sfeer van veiligheid en geborgenheid.
Voorafgaand aan de drie weekends die een geheel vormen, wordt een kennismakingsgesprek voorzien na afspraak met de deelnemer. Daarin wordt ingegaan op de inhoud en nagegaan of dit beantwoordt aan zijn of haar verwachtingen. De begeleiding is in handen van Jo Depreitere, vormingswerkster en werkzaam als rouwcounselor en relatietherapeut. De groeigroep schuld, vergeving en verzoening komt samen tijdens de weekends van 24-25-26 februari, 24-25-26 maart en 28-29-30 april 2006, telkens voor het avondmaal (18 uur) tot zondagnamiddag 15.30 uur in de St.-Benedictusabdij 'De Achelse Kluis', De Kluis 1 in 3930 Hamont - Achel. Deelnemen kost 320 euro voor de drie weekends alles inbegrepen. De groep is beperkt tot maximum 8 deelnemers.
Meer info: vzw Sint-Benedictusabdij 'De Achelse Kluis', t.a.v. de Gastenbroeders, De Kluis 1, 3930 Hamont-Achel, fax: 011 66 67 14 en website: www.achelsekluis.org  of bij Jo Depreitere, tel: 050 38 12 94 en e- mail: jo.depreitere@skynet.be.

Braambos over de vallei voor God

BRUSSEL (KerkNet/Braambos) - "We hebben vastgesteld dat, als de kerk in een zware, diepgaande overgangsfase zit, de mensen zich tot de abdijen wenden. De abdijen bieden waarden aan die niet veranderen: broederliefde, gebed, broederlijk leven, naastenliefde, handenarbeid en dienstbaarheid. Het essentiële verandert niet: leven in de geest van de apostelen van Jeruzalem zoals beschreven in de Handelingen van de Apostelen. We bevinden ons in een periode van verandering en de Kerk moet een nieuwe visie uitbouwen." Dat zegt Padre Cesare, in de Braambosuitzending van zondag 11 december a.s. om 9 uur op Eén en om 23 uur op Canvas.

Oriëntatiepunten
In 1984 bezoekt Padre Cesare een oude bidplaats in de boerenwijk Pra 'd Mill aan de voet van de Italiaanse Alpen. Dat is zowat het uiteinde van de wereld op een kleine honderd kilometer van Turijn. Hij is gezonden vanuit de Franse trappistenabdij van Lérins. In korte tijd wordt Pra 'd Mill een ontmoetingscentrum, een bidplaats, een creatieve denkruimte. Nu telt de gemeenschap 13 jonge monniken en twee nieuwe kandidaten. Het is een plek van stilte, regelmatig psalmgebed en intense vreugde. In de abdij 'Dominus Tecum' voel je dat God met mensen meegaat. Deze uitzending brengt het wondere verhaal van de start, de inspiratie en de vreugde van die jonge vitale communauteit, de betekenis van gebed, celibaat, leven in groep, werken, sober leven en de vraag wat er zal zijn na de dood.
"Christenen hebben nood aan oriëntatiepunten", zegt Padre Cesare. "Ik ben ervan overtuigd dat ze die nu in de abdijen kunnen vinden. Er was een grote heroplevi ng waarvan iedereen opkeek. Ik weet niet wat daarvan de oorzaak was. Ik weet wel dat de monniken in Lérins gedreven monniken waren, echte mensen van gebed. Ze hielden van het kloosterleven en waren eenvoudig. God heeft gewild dat er ineens verschillende jongeren uit de vier windstreken toetraden. Er zijn twee grote golven van intredende monniken geweest. De eerste in 1975 en de volgende in 1982. En in alle tussenliggende jaren is er telkens iemand ingetreden."

Vallei van God
"Wij wilden een stille uitstraling brengen in Piemonte. Monniken die bidden in stilte verborgen. Het was immers een godvergeten vallei. Er waren geen wegen, er was helemaal niets. Ze was ook niet bekend. We zijn de werken met een misviering begonnen. We vonden het een goed idee om biddend te beginnen. We hadden enkele vrienden uitgenodigd voor die misviering. Er daagden echter 400 mensen op. Dat was voor ons de bevestiging dat deze vallei, deze streek, behoefte had aan een abdij en aan een plek waar je uitgenodigd wordt tot gebed. We hebben vervolgens enkele gebouwen opgeknapt. Het waren toen nog boerderijgebouwen. De vallei was tot in de jaren '60 bewoond geweest. Nadien was iedereen er weggetrokken. In elke gemeenschap, ook in die van een echtpaar, moet aan de liefde gewerkt worden. Liefde komt niet vanzelf. Je moet ze willen, je moet ze met intelligentie opbouwen, met de intelligentie van je hart. Je moet ze willen. Je moet elke dag op nieuw beginnen. Als je jezelf niet geeft, als je niet de moed hebt om de andere voorrang te geven, dan wordt 'in gemeenschap leven' erg moeilijk. Beetje bij beetje riskeer je jezelf af te zonderen. Maar als je echt van je broeders wil houden, is dat heel mooi. Moeilijk, maar heel mooi. Ik denk dat dit tegelijk de meeste moed vereist en de meeste vreugde schenkt. U bent niet rijk, maar u leeft ook niet in armoede. Eenvoud is voor mij het belangrijkste. Benedictijnenmonniken kiezen niet voor armoede. Onze armoede is dat alles gemeenschappelijk is. We kiezen er ook niet voor om onder de armen te leven. We kiezen voor een eenvoudig leven, waarin we alleen het essentiële nastreven."

DE ECONOMISCHE, CULTURELE EN SOCIALE GEVOLGEN VAN GLOBALISERING: EEN EVANGELISCH-ETHISCHE BENADERING

Nieuw document van de bisschoppelijke commissie 'Gaudium & Spes'
BRUSSEL (KerkNet) - In het Interdiocesaan Centrum in Brussel is vanmiddag 'De economische, culturele en sociale gevolgen van de globalisering: een evangelisch-ethische benadering', een publicatie van de bisschoppelijke commissie 'Gaudium et Spes', voorgesteld. De commissie, onder voorzitterschap van bisschop Aloys Jousten van Luik, is namens de Bisschoppenconferentie van België belast met kwesties rond de aanwezigheid van de christenen in de wereld.
Mgr. Jousten belichtte vooral de verantwoordelijkheid van de katholieke gemeenschap van ons land in een globaliserende wereld. Prof. dr. Johan Verstraeten, als moraaltheoloog verbonden aan het Departement Theologie van de Faculteit Godgeleerdheid van de K.U/Leuven, stelde de inhoud van de nieuwe publicatie voor. Michel Hansenne, oud-minister (PSC) en gewezen directeur-generaal van het Internationaal Arbeidsbureau (BIT) in Genève, stond stil bij enkele grote uitdagingen van de globaliserting en de rol die de actoren binnen de samenleving - waaronder de Kerken - daarin kunnen spelen. En Mgr. Van Looy, de bisschop van Gent, rondde de persvoorstelling af met een getuigenis over zijn persoonlijke ervaring met het fenomeen van de globalisering.

Enkele grote lijnen
Het proces van globalisering of mondialisering  is bezig onze samenleving radicaal te veranderen op het economische, sociale, politieke en culturele vlak. Bij nogal wat mensen veroorzaken de snelheid en de complexiteit van die veranderingen een gevoel van onmacht, onzekerheid en soms ook de neiging om op zichzelf terug te plooien.
Mensen hebben het moeilijk om die ontwikkelingen te begrijpen en om in het vandaag beschikbare overaanbod aan informatie hun weg te vinden. Dat schept meer dan ooit een behoefte aan zingeving en houvast, in het bijzonder bij de jonge generaties.
De Kerk staat aan de kant van alle mensen die weigeren de gevolgen van de globalisering passief te ondergaan en wil haar bijdrage leveren aan de geleidelijke vorming van een nieuwe ethiek van de globalisering. Vanuit dat perspectief hebben de bisschoppen van België met de hulp van een aantal deskundigen gewerkt aan een combinatie van een doorgedreven en k ritische analyse van het fenomeen van de globalisering met een vraag naar de betekenis van die ontwikkelingen in het licht van het evangelie.
Het document 'De economische, culturele en sociale gevolgen van globalisering: een evangelisch-ethische benadering' is daarvan het resultaat. De daarin voorgestelde analyse mondt uit in een drievoudige uitnodiging: leren oog te hebben voor alles wat kan bijdragen tot een toename van de planetaire solidariteit; durven te protesteren met luide stem tegen alles wat schade berokkent aan de mens en onrecht veroorzaakt; en ten slotte enkele concrete actiemodellen suggereren die bewegings- en manoeuvreerruimte bieden voor zowel individueel als collectief engagement.

'De economische, culturele en sociale gevolgen van globalisering: een evangelisch-ethische benadering' is een uitgave van de bisschoppelijke commissie 'Gaudium & Spes', 61 p., ISBN 90-6858-656-4, kost 3 euro en kan besteld worden bij: Licap, Guimardstraat 1 in 1040 Brussel, tel: 02 509 96 72, fax: 02 509 97 04, e-mail: info@licap.be en website: www.licap.be, en is verkrijgbaar in de liturgische centra en de religieuze boekhandels.