Archief

Hugo Roeffaers en Marcel Ploem

Blootsvoets lopen op groen gazon

en dank de Heer!

Eén dure roos kopen

en dank de Heer!

Twee flirtende, fladderende vogels

en dank de Heer!

Je zondoorbakken laten bruinen

en dank de Heer!

Brood breken in Jezus’naam en

dank de Heer!

Zoen zomaar je moeder

en dank de Heer!

De vuurvogel van Strawinsky

en dank de Heer!

Verzoenend woord en gebaar van een priester

en dank de Heer!

Lichamelijk deugd van stroelstrelend water

en dank de Heer!

Heerlijk met zijn twee

en dank de Heer!

Een zuiver meer, hemelhoge bergen

en dank de Heer!

Hij is verrezen en aanwezig

en dank de Heer!

Zomers laten regenen op je mond en ogen

en dank de Heer!

Buurt-, straat-, tram-, werkmensen

en dank de Heer!

Een kreet van pijn

en dank de Heer!

Verliefd verloren: het hart heel hoog

en dank de Heer!

Een zotte wereld

en dank de Heer!

Koele stilte van een romaanse kerk

en dank de Heer!

Daverend ritme overvol en overal

en dank de Heer!

Karrevrachten hooi, korenvelden, leeuweriken

en dank de Heer!

Het leven: schoon en goed als melk

en dank de Heer!

Tot het einde toe: vrees niet, Ik ben het

en dank de Heer!

Bij het herschikken van mijn boeken een schatje gevonden. Marcel Ploem en Hugo Roeffaers in Als een zachte bries, Lannoo, Tielt, 1974, p.16 - 19

DIE DRONG EN DIE DIENDE

de vuilhoop brandde

we steken hem geregeld in brand

om het grootste vuil wat weg te krijgen

en de hoop te doen slinken

ik zat met die brandgevaargedachten

ik dacht:

als we nu weer eens brandoefening hielden?

zo gezegd zo gedaan

wonder wat je dan gebeuren ziet:

sommigen lopen her en der

anderen blijven steenkalm

en stellen rustige handelingen

op een mum van tijd

had iedereen iets in zijn hand

dat water bevatten kon

het vreemde was wel

het vormen van de ketting:

iedereen stond ofwel bij het water

ofwel bij het vuur

middenin stond niemand

iedereen wil wel op een efficiënte plaats staan

de plaatsen van de niet zo duidelijk efficiëntie

die van de dienstbaarheid

blijven leeg

het was een spel

en het werd ook gespeeld

en toch werd de brand pas geblust

maar dan ook op één twee drie

van het ogenblik dat iedereen

in de efficiëntie van de groep begon te geloven

in het begin was er niets anders

dan dringen

ieder met zijn eigen potje

rond de pomp die maar niet rap genoeg water gaf

pas wanneer werd ingezien

dat rustig je beurt afwachten

tot de ene die pompte

één na één de potjes en emmers gevuld kreeg

ogenschijnlijk trager

maar in feite vlugger ging

kreeg iedereen vertrouwen in de ketting

dus in elkaar

dus in iedereen

dus ook in degenen

die niets zag

noch het water

noch het vuur

maar die enkel maar doorgaf

die enkel maar diende

Luc Versteylen

Deze parabel van Luc Versteylen heeft mij aan het denken gezet. Over de efficiëntie van de groep die alleen mogelijk wordt door degenen die dienen. Degenen die enkel maar doorgeven. Eigenlijk zijn degenen die dienen bemiddelaars, go-betweens! Zonder hen kan de ketting niet gevormd worden. Helaas staan velen liever bij het vuur of bij de pomp!

Galeiboeven prikken in onze vadsige huid ter bevordering van onze mens-wording

In 1972 publiceerde Steven de Batselier een boek(je) bij De Nederlandsche boekhandel, Antwerpen. Het telt 46 bladzijden. De laatste maanden heb ik het herhaaldelijk doorgelezen én er veel deugd aan gehad. Daar ik vermoed dat het boek nog moeilijk te vinden is en daar ‘de galeiboeven’ goed zijn voor onze mens-wording, neem ik de vrijheid er een bloemlezing van te maken. Ik wens je veel ‘prikken …ter bevordering van onze mens-wording.

Een gouden raad:

zet je nooit in voor de mede-mens

wanneer je dankbaarheid verwacht -

dan ben je naïef.

Zet je nooit in voor de mede-mens

wanneer je niet aankan dat men op u schiet - 

dan ben je te zwak.

Zet je nooit in voor de mede-mens

om enkel en alleen je eigen belangen te dienen –

dan ben je misdadiger.

*

Loontje komt om zijn boontje?

Maak je geen zorgen:

In een hamster – maatschappij

zijn méér boontjes dan loontjes!

*

Een kind komt van zo ver en moet nog zo ver. –

Vandaar die onbegrijpende grote ogen

wanneer het onze wereld ziet!

*

Het ik en het zelf

speelden een aftelrijmpje –

Het ik won –

Ik ben immers de baas.

"In vertrouwen en liefde"

De 'kleine weg' van Teresia van Lisieux is van een grote simpelheid,
want het is niets meer dan zich laten beminnen zonder enige eigen verdienste, zonder prestatie.
 De mens die uit het 'niet' geschapen wordt, wordt in dit 'niets' van zichzelf door God 'om niet' bemind.
Simpel, maar uitermate moeilijk.
Deze kleine weg is voor iedereen toegankelijk, maar toch trachten wij allen daaran te ontsnappen door middel van een of ander 'geestelijk compromis' dat houvast geeft.
Iets 'doen' is immers veiliger dan je door God op goed geluk af laten beminnen."

Frits Tillmans en Tjeu Timmermans in Tijdschrift voor Geestelijk Leven, jrg. 53 - 1997, n° 6, p.629.

Zie Thérèse van Lisieux - weekend van zaterdag 29 oktober tot zondag 30 oktober. Voor inlichtingen zie cite van Oude Abdij, Drongen.

In elke relatie, zeker de huwelijksrelatie is het kiezen tussen ‘mûrir of ‘mourir’: ofwel groeien ofwel afsterven!

Tijdens bezinningsdagen gaven studenten van het zesde jaar mooie beelden voor wat wij bedoelen.

De ene student vergeleek het huwelijk met het bouwen van huis. Je moet eerst een goed plan hebben, een realistische droom van wat je beiden wil bereiken.

Daarna moet je beginnen met het leggen van een stevig fundament.

Vervolgens bouw je het huis steen na steen. Je zorgt ervoor dat de muren loodrecht staan, dat de deuren en vensters op de juiste plaats zitten.

Als het dak gelegd is mag je de palm steken.

Maar vergeet nooit dat een huis voortdurend moet onderhouden worden. Een huis dat niet wordt onderhouden verwordt tot een krot.

Een tweede student vergeleek het huwelijk met een brandende openhaard.

Als de haard brandt dan is het gezellig in huis. Een derde student merkte daarbij op dat het thuis maar gezellig kan zijn als de ‘gezel’ thuis is.

De tweede student vervolgde: als de openhaard brandt wordt het gezellig. Maar typisch voor een openhaard is dat je hem voortdurend in het oog moet houden. Je moet er op tijd hout opgooien of hij gaat uit.

Misschien moeten wij ook eens nadenken over volgende uitspraak: ‘Wij beginnen allemaal met onze geliefde te kiezen! In welke mate dat deze bewering hout snijdt is een ander gesprek waard. Waar is dat als wij onze geliefde hebben gekozen uiteindelijk onze keuze moeten beminnen.”

4. Vruchtbaarheid

Bouwstenen voor een relatie

Waaruit put een relatie haar leven?
Wat zijn haar levensaders?
Of anders uitgedrukt: welke zijn de onmisbare bouwstenen (hoekstenen) van een relatie, met name van de huwelijksrelatie?

De vier bouwstenen zijn:
1. Wij en ons
2. Vergeving
3. Aanvaarding
4. Vruchtbaarheid

4. Vruchtbaarheid

Vruchtbaarheid, niet allen in de enge zin van voortplanting, maar in de evangelische zin van ‘zout, ‘licht’ en ‘zuurdeeg’, is levensnoodzakelijk voor het relatieleven.

Niets is zo verstikkend voor een relatie als zelfgenoegzaamheid, een ‘egoïsme à deux’. Niets is een grotere illusie dan te denken: ‘Wij twee zullen het wel redden; anderen hebben met onze relatie geen uitstaans’.

Veel verloofden koesteren die illusie. Gelukkig is dat vaak een uiting van een groot vertrouwen in hun relatie. Maar intussen vergeten zij dat hun relatie niet uit de lucht is komen vallen maar het resultaat van wat mensen generaties lang in relatiewaarden hebben geïnvesteerd. Meer dan men beseft wordt men door anderen gevormd – jammer genoeg ook vaak misvormd – om op een bepaalde manier als gehuwden door het leven te gaan.  Het beeld dat onze samenleving gehuwden lijkt voor te houden is dat van ‘getrouwde eenlingen’. Als anderen hun stempel kunnen drukken op het relatieleven, dan is het omgekeerd ook waar dat gehuwden door hun manier van huwen een grote invloed hebben op het relatieleven van anderen.

Er zit in het huwelijk een kapitaal aan relatieleven, en ik meen dat gehuwden dat nog te weinig investeren in anderen. Het is zoals bij elk kapitaal: als men het niet investeert verschrompelt het en verliest het met de dag aan waarde.

Gehuwden zouden zich meer de vraag moeten stellen:’Wie heeft er wat aan dat wij van elkaar houden?’

Ik zinspeel hiermee op vormen van engagement waarin de relatie zelf wordt geïnvesteerd i.p.v. bepaalde talenten en eigenschappen van elk van de partners afzonderlijk. In het sociale leven en het ontspanningsleven richt men zich haast uitsluitend tot gehuwden als tot getrouwde eenlingen: men richt zich tot de man of tot de vrouw, haast nooit tot de man of vrouw als echtpaar. Ik meen dat ook de kerk, de geloofsgemeenschap die in het huwelijk een teken, een sacrament ziet, niet voldoende appelleert aan gehuwden als gehuwden, maar nog al te vaak beroep doet op de een ten koste van de ander.

Ik (Hugo Roeffaers, zie eerste deel!) beschreef de vier bouwstenen of hoekstenen van een huwelijksrelatie, daarmee roep ik het beeld op van het bouwen, van het werken aan de relatie. Een sleutel-op-de-deur huwelijksgebouw is nog niet uitgevonden. Dat zou trouwens het failliet betekenen van de menselijke creativiteit. Het huwelijk is eerder een bouwwerf waarop constant gewerkt dient te worden. Het huis dat men als gehuwden bewoont is inderdaad nooit af.

Bouwstenen voor een relatie

Waaruit put een relatie haar leven?
Wat zijn haar levensaders?
Of anders uitgedrukt: welke zijn de onmisbare bouwstenen (hoekstenen) van een relatie, met name van de huwelijksrelatie?

De vier bouwstenen zijn:
1. Wij en ons
2. Vergeving
3. Aanvaarding
4. Vruchtbaarheid

3. Aanvaarding

De ander aanvaarden is nog wat anders dan hem of haar tolereren, dulden of verdragen, ofschoon dat natuurlijk ook onmisbaar is in een relatie.

De andere aanvaarde is méér dan hem of haar tolereren, dulden of verdragen

Aanvaarden van de ander begint met aandacht voor en positieve vooringenomenheid tegenover die gedragingen, opvattingen en gevoelens van de partner die mij niet liggen, ja, die mij storen of zelfs bedreigen.

Onze openheid tegenover de andere is meestal selectief

Onze openheid tegenover de andere is meestal selectief. Wij kiezen uit wat ons aanstaat, de stukken die ons passen en met de rest willen we niets te maken hebben. Daarmee spelen we elkaar stukken van onszelf toe en verliezen het geheel uit het oog. Waar moet de ander dan terecht met de stukken die ik in hem of haar verwerp? Omdat in ieder van ons de behoefte zo groot is helemaal bij iemand terecht te kunnen, zullen we als die behoefte door onze partner niet wordt beantwoord, het antwoord elders gaan zoeken. Dan ontstaat het gevoel: hij of zij verstaat mij beter dan mijn eigen man of vrouw. Eigenlijk bedoelt men: bij hem of haar kan ik terecht met die stukken van mezelf waarmee ik in onze huwelijksrelatie niet meer terecht kan.

Een eerlijke communicatie over symptomen van verwijdering, over die dingen die als splijtstof optreden in de relatie, is voor gehuwden echt geboden.

Bouwstenen voor een relatie

Waaruit put een relatie haar leven?
Wat zijn haar levensaders?
Of anders uitgedrukt: welke zijn de onmisbare bouwstenen (hoekstenen) van een relatie, met name van de huwelijksrelatie?

De vier bouwstenen zijn:
1. Wij en ons
2. Vergeving
3. Aanvaarding
4. Vruchtbaarheid

2. Vergeving

Als priester (Hugo Roeffaers) ben ik altijd pijnlijk verrast als ik merk hoe diep gehuwden elkaar kunnen kwetsen. Dat begint vaak met kleine vormen van afwijzing die echter al vlug overslaan in verwijten om te eindigen in verwerping.

Heel wat relaties stranden omdat men niet tijdig geleerd heeft elkaar om vergeving te vragen en elkaar vergeving te schenken, m.a.w. om elkaar een nieuwe kans te geven. Omdat zelfs kleine vormen van afwijzing en onbegrip zo’n pijn doen, gaat men zich daartegen beschermen. Men kweekt dan een dikke huid, men vormt eeltvlekken om de pijn de volgende keer niet meer te voelen.

Vaak verwart men vergeving met verontschuldiging

Vaak verwart men vergeving met verontschuldiging. Maar bij een verontschuldiging vragen wij de ander dat hij of zij zou bekennen dat ik er geen schuld aan heb. Ik vraag dan: laten we ‘het’ maar vergeten. Het gaat hier om een onpersoonlijk ‘iets’, om ‘het’ en niet langer om personen, om  ons. Een volgende keer zeggen we dan dat ‘het’ ons weer parten heeft gespeeld.

Vergeven gaat altijd om personen. Vergeven is de nederigheid opbrengen toe te geven dat jij mij diep kunt kwetsen en dat ik je nodig heb om daarvan te genezen. Het is de moed opbrengen geen lastenboek aan te leggen dat men in petto houdt.

De moed opbrengen in de relatie geen lastenboek aan te leggen

Kwetsuren, kleine zowel als grote, laten diepe sporen na en de herinnering daaraan werkt als een sluipend vergif in op de relatie. Ons geheugen kunnen we niet dicteren, toch kan vergeven ons geheugen genezen.

Ons geheugen kunnen wij niet dicteren, maar de vergiffenis is de genezing van het geheugen

Bouwstenen voor een relatie

Waaruit put een relatie haar leven?
Wat zijn haar levensaders?
Of anders uitgedrukt: welke zijn de onmisbare bouwstenen (hoekstenen) van een relatie, met name van de huwelijksrelatie?

De vier bouwstenen zijn:
1. Wij en ons
2. Vergeving
3. Aanvaarding
4. Vruchtbaarheid

1. Wij en ons

Een eerste onmisbare bouwsteen van elke relatie is: de eerste persoon meervoud van het persoonlijk en bezittelijk voornaamwoord: wij en ons!
Concreet, dat de vraag: 'Wat is goed voor onze relatie?' vaker gesteld wordt dan: 'Wat haal ik uit mijn relatie?'
M.a.w. dat men zijn persoonlijke ontplooiing uit de relatie put en ze er ook in investeert.

De vraag: ‘Wat is goed voor onze relatie?’ vaker stellen dan: ‘Wat haal ik uit mijn relatie?'

Voor hun huwelijksviering kiezen verloofden vaak een lezing uit 'De Profeet' van Kahil Gibran: 'Wat kun je ons zeggen over het huwelijk?' Het gaat hen daarbij vooral om de volgende zin: 'En staat tezamen maar niet te dicht bijeen: want de zuilen van de tempel staan ieder op zichzelf, en de eik en de cypres groeien niet in elkanders schaduw'.
Ik vraag hen dan hoe ik mij dat beeld moet voorstellen. Zuilen die er zo apart staan te staan zijn meestal overblijfselen van wat eens een tempel was, ruïnes dus.
De reden waarom zuilen op een afstand staan is wel degelijk om het dak te onderstutten.
Ik vraag verloofden dan ook naar de kwaliteit van het gebinte en naar het dak.
Omdat zij nog in volle romanceperiode zijn waarin verbondenheid en betrokkenheid op elkaar als het ware vanzelfsprekend zijn, ervaren zij dit niet als een opgave. het is dan ook hun spontane verwachting dat de verliefdheid zal blijven duren en dat zij daarom ook harmonieus en zonder conflicten zullen samenleven. Dit blijkt echter algauw een illusie. Een huwelijk is immers niet gebouwd op gevoelens maar op een keuze voor elkaar. De huwelijksbelofte is geen belofte om elke dag verliefd te zijn op elkaar, maar wel een belofte om voor de partner te kiezen ook op dagen - de zongenaamde 'kwade dagen' - waarop er geen of weinig tekenen van verliefdheid te bespeuren vallen.

Een huwelijk is niet gebouwd op gevoelens, maar op een keuze voor elkaar

Echte huwelijksliefde bestaat hierin dat gehuwden datgene wat ze in de romancetijd spontaan beleven, nu bewust gaan nastreven en cultiveren en wel omwille van ons en niet omwille van mij.

Terwijl het anders-zijn van de patner in de romancetijd spontaan als een verrijking wordt ervaren, gaat ditzelfde anderszijn al vlug een struikelblok vormen als men gehuwd is. Karakter en eigenschappen die men tijdens de romance in de partner bewonderde, waartoe men zich aangetrokken voelde,worden na enige tijd struikelblokken.

De andere is zijn of haar anders-zijn aanvaarden is dan ook geen kwestie van gevoel. In een huwelijksrelatie moet uit een emotionele betrokkenheid geleidelijk aan een bewust gekozen betrokkenheid groeien. Pas dank zij een bewuste keuze kan men weggroeien uit een verstikkende osmose en afhankelijkheid naar een volwassen aanhankelijkheid.

Omdat gehuwde de romance in hun relatieleven zo weinig cultiveren, dit betekent er bewust aan bouwen, geraken ze zo vaak het spoor bijster als gevoelens van verliefdheid te lang uitblijven.
Uit vele gesprekken die ik had met gehuwden die 'het' bij elkaar niet meer konden vinden, meen ik mogen opmaken dat die 'het' hun hunker is naar de romancetijd. Niet te verwonderen dat zij die romance willen terugvinden in een tweede leven, in een andere relatie. Daar willen zij die verliefdheid nog eens beleven.

Wil een huwelijksrelatie levensvatbaar blijven dan moet zij zich geregeld vernieuwen. Die vernieuwing staat of valt met een willen kiezen voor elkaar niet vanuit een gevoel van verliefdheid maar om die gevoelens weer een kans te geven."

Een huwelijksrelatie is slechts levensvatbaar als zij zich geregeld vernieuwt: ‘mûrir of mourir’.

Hugo Roeffaers, In goede en kwade dagen. Een kijk op het leven van gehuwden, Kerk en Wereld, 1992, p. 21 - 23.

Galeiboeven prikken in onze vadsige huid ter bevordering van onze mens-wording

In 1972 publiceerde Steven de Batselier een boek(je) bij De Nederlandsche boekhandel, Antwerpen. Het telt 46 bladzijden. De laatste maanden heb ik het herhaaldelijk doorgelezen én er veel deugd aan gehad. Daar ik vermoed dat het boek nog moeilijk te vinden zal zijn en daar ‘de galeiboeven’ goed zijn voor onze mens-wording, neem ik de vrijheid er een bloemlezing van te maken. Ik wens je veel ‘prikken …ter bevordering van onze mens-wording.

Met juist geteld

11 maanden en 14 dagen op een jaar

moet de mens 14 dagen eigen speelruimte

betalen.

-

Moeder-zijn is mooi!

Wanneer het vrouw-zijn

beperkt wordt tot het alleen-maar-moeder zijn,

wat dan?

Beeldt u even in dat het man-zijn herleid werd

tot het alleen-maar-vader-zijn…

-

Het is zo bevrijdend

 in de aanwezigheid van een medemens

 zichzelf te mogen zijn!

-

Traditionelen

Zijn een ietje te weinig traditioneel:

zij gaan niet terug tot de bronnen. –

Dat is het voorrecht der progressieven.

-

Ik geloof in het bestaan

van de ‘duistere Middeleeuwen’. –

Alleen vergist men zich van tijdvak:

zij situeren zich in de XXe eeuw!

-