Iphoven
Het pittoresk stadje, dat bekendstaat om zijn wijncultuur en goed bewaarde middeleeuwse architectuur zijn we tijdens voorbije reizen, al verscheidene keren, voorbij gereden. Tijd om het nu eens een bezoek te brengen.
De stad wordt omringd door wijngaarden en biedt een verscheidenheid aan wijnproeverijen, waardoor het een paradijs is voor wijnliefhebbers. Met zijn schilderachtige wandelpaden is Iphofen ook een geweldige bestemming voor wandelaars.
De mooie gratis camperplaats, met uitzicht op de historische stadsmuur, is gelegen aan de Einersheimerstrasse (Sani + stroom)
Het is zaterdag, dus eerst opzoek naar de bakker. Onze zoektocht begint langsheen het padje van de stadsmuur.
De Eulen Turm (Uilentoren), één van de meest opvallende torens in de middeleeuwse stadsmuur is de eerste toren die we tegenkomen. Deze diende als uitkijktoren en bood een panoramisch uitzicht over de stad en het omliggende platteland. De toren heeft ook een grimmige geschiedenis, aangezien de kerker werd gebruikt om zware overtreders gevangen te zetten. Het is de hoogste en meest prominente toren in de vestingwerken van Iphofen.
De ingang van het stadje bevindt zich langsheen de Einersheimer Tor, één van de historische stadspoorten. Het dateert uit de middeleeuwen en maakte deel uit van de vestingwerken van de stad.
Ze speelde een belangrijke rol in de verdediging van Iphofen. Met zijn puntige boog en met elementen zoals een Wehrerker (een kleine naar voren uitstekende voorbouw aan de muren dat gebruikt werd om kokende pek of water over aanvallers te gieten) behoudt het zijn middeleeuwse charme. Aan de binnenkant van de poort markeert een stenen kruis de plek waar een burger van Iphofen in 1632 tragisch gedood werd door Zweedse troepen.
De bakker hebben we hier al heel vlug gevonden en we nemen ook onze voorzorgen voor morgen door de sluitingsdag op zondag.
Ondanks de vele wijnhuizen ondervinden we dat Iphofen veel meer te bieden heeft dan "Wijn & Genot".
Een wandeling doorheen de historische binnenstad, met zijn kronkelende straatjes, trotse herenhuizen uit voorbije eeuwen en prachtige kerken is al een bezienswaardigheid op zich.
Het Knaufmuseum, met een buitengewone collectie reliëfs van oude beschavingen, is gehuisvest in een prachtig barok gebouw. In de jaren 1960 begon de gipsfabrikant en beschermheer van de kunsten, Dr. Alfons N. Knauf, met de verbouwing van een prachtig barokgebouw uit 1688 tot een privémuseum. Hij, die zijn hele leven gefascineerd was door het onderzoek naar gips, bezocht samen met zijn broer jarenlang de belangrijkste musea ter wereld en verzamelde belangrijke gipsen afgietsels in reliëfvorm. Tegenwoordig presenteert het Knauf Museum meer dan 200 replica's van de meest indrukwekkende museumstukken van over de hele wereld waarvan uitzonderlijke objecten teruggaan tot 3500 voor Christus.
Aangekomen op het marktplein staat de Marienbrunnen (fontein) met het beeld van de Maagd Maria in het midden, wat bescherming en gratie symboliseert. Historisch gezien was de fontein een gemeenschappelijke ontmoetingsplek waar de lokale bevolking water haalde, hun dieren liet drinken en het nieuws uitwisselde.
Daarachter verschijnt voor ons het mooie Rathaus (stadhuis), een prachtig voorbeeld van barokke architectuur. Het dient zowel als historisch monument en als administratief centrum van de stad. De elegante façade met indrukwekkende dubbele trap,het prachtige portaal met het wapen van de prins-bisschop, de daktorentjes en de artistieke waterspuwers zijn het symbool van het culturele erfgoed van de stad. Het heeft een rijke geschiedenis, die teruggaat tot het begin van de 18e eeuw toen het werd gebouwd ter vervanging van een ouder, verslechterend stadhuis.
Achter het stadhuis torent de toren van de parochiekerk van St. Veit, een mengeling van laatgotiek, renaissance en vroegbarok in overeenstemming met zijn lange bouwperiode. Op de plaats van de huidige kerk was er al een kapel gewijd aan St. Vitus. De burgers van Iphofen bouwden aan deze kerk 200 jaar lang (van 1414 – 1612).
De hoge en massieve toren naast de kerk is de Middagsturm en diende als bewaarplaats voor diegenen die betrokken waren bij criminele activiteiten of in conflict was gekomen met de rechter. De poortpassage vertoont nog steeds de sporen van een voormalige valhek en de apparaten.
Tevens aan het kerkplein bevindt zich de gotische Sint-Michielskapel, het oudste nog bestaande heilige gebouw in Iphofen. Het diende als grafkapel zolang de begraafplaats hier lag. Aan de oostelijke muur zijn restanten van schilderijen uit de tijd van de bouw rond 1380 bewaard gebleven. In de kelder van de kapel bevindt zich het enige bewaard gebleven ossuarium (knekelhuis) in Neder-Franken. De botten die daar opgestapeld liggen, dateren uit de late middeleeuwen.
Ossuaria werden gebruikt voor de beenderen die werden gevonden bij het delven of ruimen van graven toen een graf opnieuw werd bezet. Voor het middeleeuwse kerkhof, met zijn beperkte ruimte, was de bouw ervan onvermijdelijk. Het kleine raampje in de deur geeft, volgens de traditie, zicht op de gestapelde botten.
Een verdere wandeling doorheen het stadje brengt ons bij het Zehntkeller Hotel. Op de plaats van het huidige Hotel stond ooit het Mönchshof van het Augustijnenklooster van Birklingen, dat al in 1486 werd genoemd. Na de verwoesting van het klooster in de Boerenoorlog zocht het daklozen klooster hier zijn toevlucht. De tiendewijn voor de prins-bisschop werd opgeslagen in de ruime kelders. Dit is waar de naam "Zehntkeller” vandaan komt.
Tijd voor het middageten. Na de middag gaan we de stadsmuur ontdekken.
Een wandeling langs de stadsmuur biedt niet alleen een kijkje in de geschiedenis, maar ook een prachtig uitzicht op de omliggende wijngaarden.
Iphoven heeft nog een volledig bewaard gebleven stadsmuur met torens en poorten en omringt het historische centrum van de stad. De muur heeft de stad eeuwenlang beschermd en draagt bij aan de charmante sfeer van Iphofen.
We starten onze rondweg aan de Uilentoren en volgen deze keer de linkerkant van de vestingmuur. Na 180m komen we aan de “Pesttor” (Pest- of dodenpoort) die sinds 1596 dicht gemetseld werd. Zijn naam herinnert aan de tijd toen de “Zwarte Dood” woedde in de stad. Via deze poort werden de doden elke nacht op een kar naar de begraafplaats buiten de stad gebracht en daar in grote kuilen begraven.
De massieve vierkante toren diende in de 19e eeuw tijdelijk als een armen huis.
We blijven het pad volgen en zien in de verte de schouwpijpen van de Knauffabriek.
Aan de indrukwekkende Mainbernheimer Tor, gebouwd in 1533 en vroeger ook de Spitaltor of buitenste poort genoemd, bevindt zich ook het huisje van de poortwachter. Tegenwoordig presenteert de poort zich als een vierkant gebouw met een vakwerkconstructie aan de stadszijde.
Een brug uit de 17e of 18e eeuw leidt over de stadsgracht naar het Vorwerk, een eenvoudige doorgang met kantelen. De Mainbernheimer Poort is een bewijs van het strategische belang ervan in de middeleeuwen. Eeuwenlang waren er herhaaldelijk geschillen met de naburige Mainbernheimers over de weg die hier samenkomt.
De volgende twee torens die we op onze weg tegenkomen zijn de Henkersturm (de Beulstoren) die ooit diende als woning van de beul. De inwoners vermeden zorgvuldig elk contact met hem. Hij had zijn speciale plaats in de herberg en in de kerk en werd uitgesloten van ere-ambten en in veel gevallen werd hem zelfs een kerkelijke begrafenis ontzegd. Als gevolg van deze uitsluiting werden de families van de beulen gedwongen onderling te trouwen. In de meeste gevallen werd het vak geërfd van vader op zoon of schoonzoon.
De andere toren is de logge Bürgerturm dan weer diende als gevangenis voor delinquente burgers. De leeuwenmonden en de schietgaten laten zien dat de hoektoren van bijzonder belang was voor de verdediging van de stad.
Het herkenningspunt van de stad is de “Rödelseer Tor”, de oudste van de drie bewaard gebleven stadspoorten en wordt beschouwd als een parel onder de beroemde gebouwen van Iphofen. De bouw gaat terug tot 1455 – 1466. Met zijn oorspronkelijke holle bakstenen toren, het nette vakwerk en het poortgebouw is het een motief voor talloze schilders en fotografen.
Het is een prachtige middeleeuwse poort en één van de meest iconische bezienswaardigheden van Iphofen door zijn unieke architectuur en historische betekenis.
En zo komen we terug aan de Einersheimer Tor en aan de parking. Die staat intussen al helemaal vol.
In de vroege avond krijgen we nog een gratis concertje van de plaatselijke brandweer aan de kazerne recht tegenover de parking. De brandweerlieden vieren waarschijnlijk een verjaardag of afscheid van één van de leden met een drankje en een muzikaal evenement.
Deze leerrijke maar vermoeiende dag is teneinde gekomen, veel gewandeld maar ook veel gezien. De moeite om een stop te overwegen.
- Iphoven -stadtplan.pdf (3.1 MB)

