Archief

39 Reikwijdte

Dit nieuwe didactische begrip illustreert de mogelijke kwaliteitsverbetering ingebouwd in het leerproces.

Wij koppelen een tekst in Word aan de basiswoordenlijst in Excel. De woorden die in de tekst (liefst een conversatietekst) buiten de 800 meest frekwente woorden in de gesproken taal vallen, worden vet gedrukt. Zo weet de leerkracht wat nieuw is voor de studenten. De reikwijdte om in te grijpen vergroot zo aanzienlijk. De leerkracht kan elke student beter volgen op zijn (haar) niveau. De kwaliteit kan er enkel op vooruit gaan met dit hulpmiddel.

De basiwoordenlijst zou verder moeten uitgewerkt worden voor de hoger liggende niveaus. Voor het tweede niveau komen er 1000 woorden bij en voor elk hoger niveau nog eens 1000.

38 Muzzy – Learning style.

Op www.muzzytv.co.uk van de B.B.C. zijn cursussen te koop voor talen aan anderstalige kinderen. Zij hebben Spaans, Frans, Italiaans en Duits in de aanbieding.
Zij zouden rekening houden met de verschillende leerstijlen van kinderen volgens prof. Howard Gardner van Harvard University. Ze spreken over : verbale, visuele, kinesthetische, muzikale en logisch – mathematische leerders. Dat vinden wij uiteraard in de leerboeken pedagogiek van alle klassieke opleidingen.
Belangrijker lijkt mij de eventuele audiovisuele meerwaarde en de degelijkheid van het inoefenen. Maar dat kon ik tot nu toe nog niet evalueren. De cursus zou ik toetsen op het didactisch profiel dat ik eerder schetste.

37 EVAcl

Een nogal veel denigrerend bekeken evaluatiesysteem is multiple – choise. Wij ontwikkelden in het AVC onze schriftelijke toelatingstest op basis hiervan.
Als we op een snelle wijze veel willen weten over de verworven kennis van studenten is dat de beste manier. Ze leggen de tests af op P.C. en zien onmiddellijk het resultaat. Dat is een van de basiscomponenten van onze didactiek : onmiddellijke feed – back en zelfverbetering. De computer registreert de resultaten en geeft een hint over het niveau van de student.
Wij koppelden daar ook een itemanalyse aan. Dit is een statistisch systeem, waarbij de vragen en antwoorden getoetst worden op hun didactische kwaliteit. Permanente kwaliteitsverbetering is hierin geen loos begrip. Want hoe meer studenten de test afleggen hoe meer vragen en antwoorden kunnen verfijnd worden om de doelstelling te bereiken. De leerkrachten researchers kunnen zich hierin volledig uitleven!

Examen
Toen ik in de VUB in 1980 aggregaat secundair onderwijs ging volgen kreeg ik Historische Pedagogiek en Algemene Methodenleer van prof. Aloïs Gerlo.
Toen ik het examen aflegde bij zijn assistente kreeg ik de vraag : “Wat weet u over audiovisueel onderwijs ? ”. Ik heb de dame in kwestie toen een uur lang onderricht in de laatste toepassingen in mijn AVC, waar zij geen weet van had of vaag over gehoord had. Zij kreeg toen uitstekende info van mij over workshops van de firma 3M over transparanten en overhead-projectie (nu P.C., beamer en Powerpoint). Mijn resultaat was 14 op 20. Dat verdiende volgens de kwaliteitswaarde van de antwoorden zeker veel meer. Dat bewijst opnieuw de relativiteit van examens, ook aan de universiteit.
Een prof zei mij ooit, toen ik evalueren moest behandelen, dat de enige reden van de examens aan de universiteit is : zo zijn we zeker dat ze hun cursus toch één maal gelezen hebben. Alhoewel ?!
In mijn AVC was het verboden het woord examen te gebruiken.  Dat luidde : opmaken van het eindverslag van de gespreide evaluaties van het schooljaar.  Er werd rekening gehouden met de geleverde inspanningen (aanweziheden).  Op het einde van het schooljaar was 95 % reeds verdiend;  Het eindgesprek - dat verplicht werd door het ministerie - kon daar nog maar miniem iets aan veranderen.

35 Management

Toen ik destijds de studiedag van Tom Peeters “Kwaliteitsrevolutie” volgde, kwam ik voldaan terug. Ik vond er bevestiging van een aantal standpunten en van de visie die ik innam in mijn school het AVC.

Ik heb de slogan “Satisfy Delight the customer” aangepast : “Satisfy Delight the student”. Daarna heb ik deze slogan, in de ondertussen ingevoerde kwaliteitskringen, laten vertalen in de vaktaal. Dat is niet zo eenvoudig. Hij werd in de klassen achteraan, duidelijk aangebracht. Daarbij kwam de slogan : “ Just do it! ”, die ondertussen ingepikt is door Nike.

Tijdens een van de cursussen management (VUB) moesten wij een eindwerk maken. Ik heb uiteraard de theorie van Tom Peeters volledig omgezet naar het onderwijs toe.

Later heb ik alles aangevuld met het “Struisvogelsyndroom”. Want het komt nogal eens voor dat leerkrachten hun verantwoordelijkheid ontvluchten. Het sterkste dat ik op dit punt ooit meemaakte, was een leerkracht die in de vergadering zei : “Ik heb het idee gehad. De anderen moeten het maar uitvoeren.”

Ik mocht nochtans tevreden zijn. In het empirisch onderzoek dat ik bij mijn eindwerk ontwikkelde bleek, dat deze ideeën toch dieper doorgedrongen waren dan ik vermoedde. Want slogans zijn goed. Maar de uitvoering is het belangrijkste.

34 Onderhoud of update –cursussen

Het blijft een behoefte in het volwassenenonderwijs om na de voltooiing van de studies, het verworvene nog een te kunnen onderhouden en op te frissen. Een aantal studenten blijven hun eindjaar steeds hernemen. Dat is echter slecht voor de nieuwkomers, want het trekt het niveau scheef.

In talen zouden wij van onderhoudscursussen kunnen spreken. In Informatica is het nog prangender. Update cursussen zijn nodig, want als er een nieuwere versie verschijnt van een programma, zouden de studenten de nieuwigheden toch moeten leren.

Recent zien we in cursussen vreemde talen “conversatiecursussen” opduiken voor gevorderden. Deze benaming is misleidend. Vlotte conversatie leert men op het laagste niveau en mag geen probleem meer zijn op hogere niveaus.

Veel oud-studenten hebben het probleem zelf opgelost door talenclubs, waarin ze spreken met autochtonen. Dat gaat gepaard aan reizen naar het land waar de aangeleerde taal de moedertaal is. Op de P.C. kan er uiteraard ook gechat worden.

Voor informatica is er het “Seniorennet”. Daarop vinden we items die quasi alle problemen oplossen. Ik raad de afgestudeerden dan ook aan om praktisch te oefnen op het Seniorennet.

Veel oud-studenten hebben het probleem zelf opgelost door talenclubs, waarin ze spreken met autochtonen. Dat gaat gepaard aan reizen naar het land waar de aangeleerde taal de moedertaal is. Op de P.C. kan er uiteraard ook gechat worden.

Voor informatica is er het “Seniorennet”. Daarop vinden we items die quasi alle problemen oplossen. Ik raad de afgestudeerden dan ook aan om praktisch te oefnen op het Seniorennet.

34 Onderhoud of update –cursussen

Het blijft een behoefte in het volwassenenonderwijs om na de voltooiing van de studies, het verworvene nog een te kunnen onderhouden en op te frissen. Een aantal studenten blijven hun eindjaar steeds hernemen. Dat is echter slecht voor de nieuwkomers, want het trekt het niveau scheef.

In talen zouden wij van onderhoudscursussen kunnen spreken. In Informatica is het nog prangender. Update cursussen zijn nodig, want als er een nieuwere versie verschijnt van een programma, zouden de studenten de nieuwigheden toch moeten leren.

Recent zien we in cursussen vreemde talen “conversatiecursussen” opduiken voor gevorderden. Deze benaming is misleidend. Vlotte conversatie leert men op het laagste niveau en mag geen probleem meer zijn op hogere niveaus.

Veel oud-studenten hebben het probleem zelf opgelost door talenclubs, waarin ze spreken met autochtonen. Dat gaat gepaard aan reizen naar het land waar de aangeleerde taal de moedertaal is. Op de P.C. kan er uiteraard ook gechat worden.

Voor informatica is er het “Seniorennet”. Daarop vinden we items die quasi alle problemen oplossen. Ik raad de afgestudeerden dan ook aan om praktisch te oefenen op het Seniorennet.

EurTcl1
NEcl1 werd omgezet in alle toen gangbare Europese talen (behalve Grieks) en Tibetaans. Collega Hermans van het Provinciaal Centrum voor Moderne talen bracht twee nieuwe woordenlijsten uit. “Nederlands voor Anderstaligen” met de vertaling van de woorden in 31 andere talen. Hij begint met een Nederlands woord in zinsverband, het woord en de woordsoort gevolgd door de 30 vertalingen. Deze lijst bevat 1181 woorden.
Later publiceerde Hermans “Woord voor woord”, Nederlandse basiswoordenlijst vertaald in 51 talen. Deze tweede lijst bevat 4257 woorden en is een basiswoordenlijst van niveau III.
Bij de vergelijking met NEcl1 (800 woorden) stelde ik vast dat er nog heel wat zeer frekwente woorden ontbreken. Voor deze werd een vertaler gezocht.
Voor Tibetaans gebruikte ik een boekje met schrijfwijze in ons alfabet, dat ik kreeg bij Artsen zonder Grenzen. Aangezien ik mij inzette voor projecten in Tibet werd mijn interesse gewekt. Een oud – medewerker van het Tibetaans Instituut in Schopten vertaalde de woorden die ik niet vond.
In Excel staan dus de 14 kolommen met de meest frekwente woorden. Het voordeel van dit programma is dat de lijsten flexibel zijn. Volgens de basistaal kan men de kolommen herschikken. Zo wordt deze lijst een efficiënt instrument.
Door de uitbreiding van Europa wordt de lijst permanent, indien mogelijk, uitgebreid. Momenteel is Nederlands, Deens, Zweeds, Noors, Duits, Engels, Frans, Italiaans, Portugees, Spaans en Tibetaans afgewerkt. Roemeens en Pools worden uitgewerkt.

NEcl 1
Functioneel andere talen leren ev. met een avsg-methode en alleszins volgens het didactisch profiel van de avCVO ‘s (met kwaliteitsbewaking via C.L.) houdt in dat aangeleerd wordt, wat onmiddellijk intensief gebruikt wordt. Dit gebeurt zonder omwegen en zonder ballast (theorie en schrijven).
Ik kreeg de gelegenheid om bij het herschrijven van de leerplannen “Nederlands aan anderstaligen” om alle ons bekende basiswoordenlijsten van het Nederlands te vergelijken, dank zij de informatica (Luc Segers). Ik kwam toen tot onthutsende vaststellingen.
1. Het didactische uitgangspunt waarop deze lijsten gebaseerd werden is meestal niet te achterhalen.
2. Het begrip woordenlijst verschilt nogal en dekt zeer uiteenlopende ladingen.
3. De doelstellingen van de lijsten werden niet geformuleerd
4. De basisfrekwentielijst die wij kozen bevatte veel dialectwoorden
5. Van grondigheid was geen sprake : sommige meest frekwente woorden ontbraken(zelfs de grammaticale)
6. De gehanteerde didactische termen betekenden verschillende zaken naar gelang de lijst
7. De frekwentiegrens was veel te breed en varieerde van lijst tot lijst
We vergeleken 9 gepubliceerde lijsten. Met de werkgroep werden de lijsten vergeleken. De woorden die in alle lijsten voorkwamen werden bewaard. De andere werden kritisch onderzocht. Vergelijkbaarheid werd ingebouwd.
Wij kwamen zo tot 800 lemma’s (grondvormen van woorden). Samengestelde woorden werden ondergebracht in de lijst structuren.
De lijst van 800 werd geëvalueerd met studenten die het eerste jaar (204 lesuren van 50 minuten) voltooiden. Hiermee werd de lijst nog verfijnd.