Fijnplaatrussula

Ook een russula maar welopvallend met zwart in het midden, een rode boord en in een inzinking met een bultje of papil. Zo tamelijk gemakkelijk op naam te brengen. Als men nog verder wil zeker zijn , de smaak is bitter! Hij is wel zeldzaam. Maar deze is een schoolvoorbeeld.

Deze russula (een Nederlandse naam voor dit geslacht bestaat niet) behoort tot de zwammen waarvan de steel breekt als een krijtje. (Hun vezelstructuur is zeer kort). Hij heeft een mooi gele kleur en onderaan ook wat gelig. Het vlees verkleurt zwart als hij gekwetst wordt. Hij is vooral bij Berk te vinden op vochtige plaatsen, maar ook bij Els en Ratelpopulier en zelfs vaak tussen Veenmos.

Er zijn verschillende soorten vuurzwammen. Zij leven als saprofyten op dood hout. De vruchtlichamen zijn korstvormig, of met hoedjes, of consolevormig. De onderzijde is wel het belangrijkste die is geelbruin tot roestkleurig (vandaar ook hun naam). De poriën (gaatjes) die we hier zien zijn klein en rond. Daar worden de sporen gevormd en bij rijpheid losgelaten. Om ze echt op naam te brengen moet men de sporen gaan nakijken en deze heeft cilindrische sporen die 6 tot 7,5 µm lang zijn. Hier dus niet te doen. Maar ze hebben wel een mooie kleur!

Een van de vele "russula's". Hij is breed (tot 8 cm), steenrood, tot bruinrood soms oranje verblekend. De hoedhuid glanst niet en is in het midden altijd wat gelig. Men spreekt van een "zonnetje" in 't midden.
De rand is geribd of kort geribd en op de lamellen kan het rood van de hoed wat overgaan. Heeft een zachte smaak en lijkt eetbaar te zijn.

Behoort tot de inktzwammen. Hier zien we bijna de eindfase voor het gaat vervloeien. Eerst is de hoed voor het opengaan vingerhoedvormig en in de jeugd wit behaard en zo lijkt het meer op een "Hazenpootje"!
Nu is het diep overlangs geplooid met een rand die helemaal opgerold naar boven staat. Nog een paar dagen en het begint te vervloeien, zoals inktzwammen dat doen.

Er is een hele familie van breeksteeltjes. Het zijn saprofyten op aarde of mest. Deze heeft een merkwaardige naam gekregen: "izabelkleurig"? Het is wit- tot ivoorkleurig eerst is het vingerhoedvormig daarna klokvormig, nooit helemaal uitgespreid. Jonge exemplaren zijn iets vettig. Zij zijn zwak overlangs geribd of gerimpeld en de lamellen blijven lang bleek. Later roestig-geelachtig tot kaneelbruin. De sporen zijn trouwens ook roestbruin, zoals de ganse familie breeksteeltjes.

Deze boleet is een symbiont (leeft samen) met de Lork bij andere bomen is hij niet te vinden! Daarom is hij tamelijk zeldzaam! De hoed is halfbolvormig en kleverig, glanzend, geel to chroomgeel of oranjebruin. Met het spiegeltje er bij kunnen we de eigenlijk wittige ring zien. Onder de ring wordt hij dan weer kaneelbruin. Daar hij kleverig is behoort hij ook bij de slijmboleten zoals de meer gekende Koeienboleet.

Hier staan de perfecte vormen en de imperfecte vormen door elkaar. De perfecte vorm breekt in framboosachtige groepjes door de schors en is scharlaken- tot bruinrood. Daar komen de echte sporen uit voort. Daartussen staan oranje roze kussentjes die de imperfecte vorm uitmaken en geen echte sporen vormen. Het is zeer algemeen op dode takken van bomen in het bos of park. Soms ook op levende takken. Het is dus saprofiet (op dood hout) en parasiet (op levend hout).

Dit is dan weer een slijmzwam op rottend hout. De ongesteelde vruchtlichamen komen voor in kleine groepen die soms onderling contact maken. Zij zijn mooi roze bol- of kussenvormig. Maar zullen bij rijpheid nog wel verkleuren. Zoals hier zijn ze op hun mooist en wordt ook wel als " Blote-billetjeszwam" herkend en benoemd. Niet onterecht!

Op dode Beuk komt deze kogelzwam het meest voor. Het is een kussenvormige korst die zich op het hout uitstrekt. En bij nader toezien (foto vergroten), ziet men papilvormige structuren met gaatjes (kogeltjes)naar boven komen. Daaronder zit een bolvormige structuur (peritheciën) waar de zwam zijn sporen aanmaakt en later als ze rijp zijn, laat ontsnappen. Het zijn naast elkaar aanliggende groepjes en men kan er dus wel "kasseitjes" in zien..

Een speciale verschijning ook, die graag in dennenbossen leeft op zandgrond. Hij leeft er van dood hout dat meestal wat ondergronds zit.
De hoed wordt een 10 cm en is kaneelbruin met smalle concentrische cirkels en zeer dun, van uitzicht mat en fluwelig. De steel staat in het midden onderaan Hij heeft echt naar de vorm het uitzicht van een tol. Hij is ook tamelijk zeldzaam!

Deze zien we vooral op rottend dood hout. Het is schotelvormig en heeft een mooie oranjerode kleur. Aan de buitenkant staan tot 2 cm lange, bruinzwarte haren die ver over de rand uitsteken als wimpertjes!
Een opvallende verschijning op dat rottend hout waar het van leeft! (Een saprofiet dus)

Komt dus vooral op dood eikenhout voor. Is een trilzwam dus week en gelatineus. Hij is aan alle kanten zwart, tolvormig en met versmalde voet aangehecht. De randen zijn vrij, de vruchtbare laag is matglanzend en blijft lag glad. Later komen er meer deukjes en plooien in voor. Door de opname van zeer dichtbij zien we ook nog wat wratjes op de vruchtlaag die met de vinger voelbaar zijn. Een zeer klein slakje is nog een bezoeker.

Dit is ook een korstmos (samenlevingsvorm van een alg en een schimmel). Een echte korst hier op een rots. Het ziet er mooi uit met de gele korstjes waarin de zwarte vruchtlichamen van de schimmel vervat zijn. Doet wat denken aan een "landkaartje" , een goed gekozen naam! (Steeds op foto klikken om te vergroten)

Op reis in Zweden wel een zeer aparte ontmoeting gehad met een rups die op korstmossen zat en toen ik ze aanraakte, omdat ik eerst dacht dat het een stokje was, zich oprolde als een spanner! Het blijkt nu de "Korstmosspanner" te zijn die van korstmossen leeft en zo overwinterd. In juni komt het uit als een nachtvlinder die verder vliegt tot augustus. Ook in België en Nederland zou deze vlinder (en rups) voorkomen. Van Noord Nederland is een waarneming van 2006 gekend. Het is wel een zeer uitzonderlijke rups die zo wonderwel gecamoefleerd op de korstmossen voorkomt en er van leeft!!

We zien hier hetzelfde "Icarusblauwtje" maar nu met de vleugels gesloten. Zo laat het zich soms wel iets gemakkelijker benaderen. Ook zo blijft het een prachtig vlindertje. (Op foto klikken om te vergroten)

Een prachtig vlindertje van de blauwe soort. De rups ervan zit vooral op vlinderbloemigen. Het laat zich niet gemakkelijk vatten met gespreide vleugels, zodat men van het prachtige blauw kan genieten.
(Steeds op de foto klikken om te vergroten!)

De gehele inhoud met de olijfbruine sporen is nu zichtbaar geworden. Een regenspat is voldoende om een wolk sporen te doen opstuiven en te laten verspreiden. Op de duur zal er nog een lege bekervorm of schaal als laatste restant overblijven. Deze zwam is op grazige plaatsen, in hooi- en weilanden en ook in droge graslanden te vinden.

Deze heeft een zakvormig lichaam en kan wel 20 cm worden. De oppervlakte is bedekt met hoekige , plaatvormige schubben. (Om dit goed te zien even op de foto klikken). Dit geeft een ruitvormige structuur waaraan hij zijn naam te danken heeft. Als hij jong is en nog wit zou hij eetbaar zijn. Wij geven hierna nog een foto van een oud exemplaar.