Gebogen schildmos

Een korstmos of een licheen! U weet wel dat dit een organisme is dat een symbiose is tussen een alg en een zwam of schimmel. Dit korstmos groeit op steen. Het heeft een grijze ondergrond (thallus) bestaande uit wirgrijze tot blauwig grijze hoekige, vrij dunne korrelachtige structuren. De vruchtlichamen hier zijn mooi bruinrood en staan bol. Soms ziet men er als ze jong zijn nog een randje aan zoals de basiskleur. (Best vergroten door op de foto te klikken!)

Een speciaal mosje dat bij ons niet zo veel voorkomt! Het is zeer fijn. de blaadjes liggen sterk tegen elkaar op de vertakkingen vanuit een centrale steel (enkelvoudig geveerd zoals het beschreven staat). Het staat in geel- tot goudgele groene losse zoden op vochtige plaatsen. Altijd verrassend als men zo een plukje tegenkomt!

Iets zeer klein, maximaal een halve mm!! Dit is een brandnetelstengel die reeds afgestorven is. Hij wordt nu aangetast door een zwammetje. Het is kegelvormig, zwart en glanzend. Bovenaan gaat dit "kogeltje" zijn sporen loslaten aan het uiteinde van het kegeltje, waar een gaatje komt als de sporen rijp zijn. Het is een wereld die doorgaans aan ons voorbijgaat als men er niet bijzonder naar op zoek is!

Deze mosjes staan gewoonlijk in een groepje bij elkaar. De blaadjes onderaan staan zeer compact bijeen als een kooltje. Verder is het wel heel bijzonde dat zij bij de "knikmossen" worden ondergebracht wat hier zeer duidelijk te zien is! De sporenkapsels staan op een kapselsteeltje en hangen "knikkend" naar beneden! (Op de foto klikken om te vergroten!)

Het grootste platmos hier bij ons. De bladeren ontwikkelen zich links en rechts van een stengeltje en zijn daarbij nog eens sterk gerimpeld!
Niet moeilijk dus om aan deze naam te komen!

Deze behoort tot de slaapmossen d.w.z. dat de kapsels aan de zijkanten van het mos ontwikkelen. Hier zijn geen kapsels te zien, maar het mos ontwikkelt zich zeer goed langs de tak. Het ligt er aangedrukt op en groeit fris groen aan. De "klauwtjes" (bladpuntjes) aan de bladeren zien we niet, deze zijn helemaal naar onder gericht. De oudere delen verbruinen wat. Het geheel wordt zo wel heel kleurrijk!

De winter is voor de mossen ook een goed seizoen. Er zijn geen bladeren aan stuiken of bomen en zij kunnen nu ten volle licht opvangen en aan fotosynthese doen (voedsel opbouwen). Dit is een fris bebladerd levermosje dat "gevorkt" op takken te vinden is. Heel apart!

Reeds met deze koude kan men stilaan botjes zien openkomen op vlierstruiken. En soms bevriezen ze ook nog. De Vlier is dan nog voorzien om daarnaast terug een nieuwe bot te ontwikkelen!

Het "Gewoon meniezwammetje" heeft een imperfecte vorm die mooi roze kleurt. Het is een vorm (de imperfecte) die geen geslachtelijke sporen vormt alleen ongeslachtelijke. Hier staan ze zeer mooi tegen een groene mos-achtergrond! 

Dit is een kleurrijk licheen of korstmos op een harde kalksteen. Het is vooral aan de rand lichtgeel tot oranjegeel en opvallend plat de lobben aan het uiteinde zijn veel breder (+/- 1mm) dan hoog. De vruchtlichamen in het midden (de ronde schijfjes) zijn oranje met donkergele rand en steken wat boven het geheel uit. De vruchtlichamen (apotheciën) bevatten zakjes met sporen van de schimmel om zich te verspreiden. De alg is een groenalg (Trebouxia) de kleur zelf wordt aangemaakt in het licheen om de alg tegen overdadige zon te beschermen!

We gaan het nog wat kleiner zoeken! Dit "Meniepokzwammetje" groeit op een meniezwam dat reeds een parasiet is. Hierop komt nu nog een parasiet op: het "Meniepokzwammetje" , dat maximaal 0,2 mm groot is!
Men moet hier echt met de loepe opzitten anders vind men het niet. Fascinerend! Op het middelste meniezwammetje kun je met de foto te vergroten een klein zwart bolletje vinden, dat is het!

Geen mos maar een korstmos of licheen. Zijn naam verwijst naar een schild, omdat het voluit, een wat de ronde vorm heeft van de "Griekse" schilden. Men vindt het op steen, zoals de naam het zegt, maar bij ons meer op hout (oude eiken). Te vermelden is ook dat het zeer zeldzaam is in Vlaanderen, dit exemplaar vond ik nog op de Kesselse hei dat nog als een "lichenenreservaat" kan gelden. Het ziet er bladvormig uit, grijzig en tegen de rand aan wat bruinig aangelopen. Typisch zijn wel de ronde uitsteeksels (isidiën) in het midden, die een bruinig tot zwart topje hebben.

De Zwarte els is een echte waterplant. Met zijn voeten staat hij meestal onder water. Als men een wortel vind van deze boom zijn er dikwijls wortelknolletjes op. Hierin bevint zich de bacterie "Frankia alni" (geen Nederlandse naam) die de plant help in zijn stofwisselingproces onder water. De juiste relatie is nog niet helemaal opgeklaard maar het gaat wel over een samenlevingsvorm (symbiose)!!

Deze korstzwam is dun korstvormig en tot enkele cm in doorsnede. Bovenzijde is glad tot knobbelig,bleek of helderoranje tot zalmkleurig roze. We vinden hem nogal op loofhouttakken- en stammetjes. Hierop leken nu ook enkele goed gecamoufleerde diertjes te vertoeven (de gestreepte structuurtjes) die we verder niet konden op naam brengen...(Om goed te zien, steeds op de foto's klikken om te vergroten!)

Deze kogelzwam is in groepjes opgedeeld met kogelvormige vruchtlichamen (vandaar dat zij wat aan "kasseien" doen denken). Ze zijn papilvormig en hazelnootbruin tot zwart.
Staat vooral op beuk. Nog jonge niet vruchtbare stadia zijn hierbij ook nog te zien in de lichtbruine vlekken. Alleen in de winterperiode lijken deze samen te vinden zijn. Toch altijd verrassend!

Toeval wil dat we ook het Kogelmeniezwammetje (0,4 mm) ook op een andere kernzwam aantreffen. Hier staat het op het Korstvormig schorsschijfje. Dit vormt een zwarte korst met daarin de vruchtlichenen die met een klein kegelvormig openingetje aan de oppervlakte komen.
Men moet dit in de natuur met een loep bekijken en op foto zeker vergroten door er op te klikken om het te zien!

Dit is een zeer klein zwammetje max. 0,4 mm groot! Het is een klein vruchtlichaam dat glad is, doorschijnend en mooi orangerood tot rood. Het staat vooral op andere kernzwammeen, zoals hier op de Roestbruine kogelzwam. Het is dus een parasiet op een parasiet want ook de Roestbruine kogelzwam staat reeds op dood hout van een beuk (in dit geval).(Zeker op de foto klikken en te vergroten, om iets meer te zien van dit zwammetje.)

Deze wordt niet groot, maximaal 1,5 cm. Hij is vleeskleurig -roodachtig. De lamellen, waar we hier recht opzien, zijn ook vleeskleurig -roze en staan sterk verwijderd van elkaar! Het sporenpoeder is daarentegen wit!, daarom wordt hij dus ook een fopzwam genoemd! Men gaat er doorgaans van uit dat het sporenpoeder de kleur van de lamellen heeft en dat is dus niet zo! Men wordt dus "gefopt"! Verder is het de kleinste Europeese fopzwam, met de grootste sporen!

Even een natuurbeeld inlassen van een eerste wandeling na de winterprik in Schildehof. De ruïne van het kasteel is hier langs de achterzijde te zien met nog wat ijs op de vijver. De fundatie van de ruïne doet nu dienst aan verschillende soorten vledermuizen, die er nu hun winterslaap houden. Het wordt beheerd door Natuurpunt. (Steeds op de fotos klikken om te vergroten!)