Groot dooiermos

Dit Mottekruid (Verbascum blattaria) is "zomaar" in een gedeelte van onze niet afgedane gazon verschenen. Zeer merkwaardig, als men nog eens bedenkt dat het een "Rode lijstsoort" is. De bloem staat alleen in de oksel van schutbladen en in een lange tros gerangschikt. De helmdraden hebben een violette wol, die hier duidelijk afsteekt tegen de witte kroonbladen. (De kroonbladen kunnen ook geel zijn.) De benaming van "blattaria" is afgeleid van "Blatta" wat 'mot' of 'kakkerlak' betekend. Volgens Dodoens zouden kakkerlakken graag in de afgevallen bloemen kruipen, een envoudige manier om ze uit huis te verwijderen!

Het Oranje dooiermos (Xanthoria calcicola , Xanthos = Grieks voor "geel" en calci-cola = kalk - bewoner) vindt men dus op steen, zoals de wetenschappelijke naam aanduidt! Het is zeer kleurijk! Donker geel -oranje. Er zijn nooit veel vruchtlichamen (als schoteltjes) te ontdekken maar het heeft centraal wel veel opstaande afgeronde staafjes , die we "isidiën" noemen. Dit is dan vooral het voortplantingssysteem van dit licheen. Een afgebroken stukje kan een geheel nieuw licheen vormen. Verder is het ook weer een stikstofaanduider. Het leeft vooral van de stikstof in de lucht!

Het Dun schaduwmos (Hyperphyscia adglutinata) is ook een korstmos of licheen dat met de opwarming van de aarde toegenomen is. Vroeger was het alleen meer aan de kust te vinden. Daarnaast is het ook nog verder toegenomen omdat er meer stikstof in de lucht kwam! Het is een indicator geworden voor opwarming en toename van stikstof. Het is een klein en dun licheen. De eindlobjes zijn zeer dum 0,2 mm! En ook niet breed, zij sluiten nauw tegen elkaar aan. Het heeft verder geen rhizinen of hechtworteltjes en daardoor direct aan de ondergrond "geplakt", als het ware. Allemaal kenmerken om het op naam te brengen. Een goede foto maken is ook moeilijk omdat het zo klein en fijn is. Alleen in deze meer "laboratoriumomstandigheden" leek het beter te doen. (Op foto klikken om te vergroten!)

Het Groot schildmos (Parmotrema perlatum vroeger P. chinense) is doorgaans heldergrijs zoals het hier vooral linksboven nog te  zien is. Het heeft daar ook nog enkele ziistaande haartjes of "wimpers" op de zijkant staan. Die zijn er niet altijd, maar als ze te zien zijn, is het ook een duidelijk kenmerk om dit korstmos of licheen op naam te brengen. De randen zijn ook opstijgend en waar we de onderzijde zien is het zwart met rhizinen of hechtworteltjes. Verder is dit exemplaar wat bealgd vandaar wat groenig geworden. Het is een korstmos dat vanaf 1990 sterker is toegenomen. Vroeger meer aan de kustlijn gevonden maar nu ook in het binnenland. Allicht te wijten aan de opwarming van de aarde.

Het Boomblauwtje (Celastrina argiolus) heeft hier de vleugels gesloten en ziet er daardoor niet zo blauw uit. Het is te vinden in open bossen, tuinen, houtwallen. De rups is dan weer geelachtig tot groen met gele en rode tekening en leeft op klimop, hulst, vuilboom, dopheide en bosbes en eet dan de bloemen en de bloemknoppen. ( Steeds even klikken om de foto te vergroten!)

De speciale naam doet al vermoeden dat er geld mee te verdienen was. En inderdaad vooral in de middeleeuwen werd hij als geneeskrachtige plant sterk in teelt gebracht. Bij inwendig gebruik heeft de plant een koortswerende en aansterkende werking; Er wordt wel bij vermeld dat men er niet veel mag van gebruiken omdat het prikkelend kan werken op het maag-darmkanaal! Hij smaakt ook bitter en voor veel kwalen gebruikt onder het motto ook: "Bitter in de mond maakt het hart gezond". Ook werd hij gebruikt voor het op smaak brengen van vermouth. Hij moet zelfs bij de Galliers bekend geweest zijn! Dit Echt duizendguldenkruid (Centaurium erythraea) heeft ook nog de namen "Koortsbloemen" en "Roodschone" gekregen. De wetenschappelijke naam "Centaureum" van Centaur zou verwijzen naar de Centaur (paard-mens) "Cheiron" die er volgens de legende Herakles mee zou behandeld hebben voor een voetblessure.

Watermunt (Mentha aquatica). Als men de bladeren kneust van deze plant ruikt men al de munt! Op vochtige plaatsen in bossige omgeving kan men deze veel aantreffen. De bloeiwijze is specifiek: bolvormig op het einde van de stengel!

Een minder bekende zweefvlieg "Doflijfje" wellicht (Chrysogaster soltitiales) op Wilde peen. Deze kunnen stil zwevend vliegen op dezelfde plaats en dan plots wegschieten. Hier troffen wij ze aan op Wilde peen!

De eerste exemplaren van de Distelvlinder (Cynthia cardui) arriveren bij ons gewoonlijk in mei.
Het is een trekvlinder die uit Zuid-Europa of misschien zelfs uit Noord-Afrika komt. Hij is een krachtige vlieger en kan tijdens zijn trek zo'n 15 km per uur halen! Sommige exemplaren bereiken zo zelfs IJsland. Het wijfje legt de eitjes op planten als distel, brandnetel en kaasjeskruid. Na een maand verpopt de rups zich en twee weken later verschijnt de vlinder. Er kunnen zo twee generaties te voorschijn komen in een seizoen. In de herfst sterven deze of trekken weer zuidwaarts!

Er zijn heel wat zweefvliegen die nu overal nectar gaan puren uit de bloemen. Zij lijken wel wat op onze honingbij maar zijn wel niet zo gevaarlijk omdat ze geen angel hebben. Zij kunnen lang zwevend blijven hangen in hun vlucht om dan plots van richting te veranderen. Hier zit er een op Koninginnnenkruid.

Er zijn ook in het wild wel enkele looksoorten te vinden zoals ook de Daslook dat een voorjaarsbloeier is. Hier vonden we Kraailook (Alium vineale) langs een weg in de Kalmthoutse heide. Op een langere grijsgroene stengel is een halfronde tot ronde bloeiwijze, bestaande uit allemaal bolletjes. Op enkele zien we hiet nog de roze tot purperachtige bloemdekbladen. (Op foto klikken om te vergroten.)

Het Vuurvlindertje (Lycaena phlaeas) zou zeer algemeen zijn. De rups leeft op gewone planten als Zuring en Duizendknoop. Het valt wel op door zijn kleur. De variatie in de grootte van de vlekken op de voorvleugels en de breedte van de koperrode band op de achtervleugels zou groot zijn. Er zijn zelfs albino exemplaren bekend....

De Honingbij (Apis mellifera) heeft een zeer kort leven in de zomer een 4 tot 6 weken. Het bruist echter van activiteit . Na het leven in de korf waar de cellen eerst schoongemaakt moet worden en gerepareerd moet daarna de afval opgeruimd en de jonge larven gevoed worden met een brij van honing en stuifmeel. Daarna moet de werkster (waar we hier een van zien) nectar halen uit de bloemen en ook stuifmeel verzamelen. We zien hier geen stuifmeelklompjes aan de poten hangen van de bij dus zal deze bezig zijn met nectar ophalen die later ook zal opgeslagen worden als honing. De nectar wordt honing door het half verteren of omzetten van de nectar.

Deze prachtige nachtvlinder rust graag in de zon om energie op te doen. Hij is wel 's nachts actief. De koperkleurige glanzende banden over zijn voorvleugelen doen hem alle eer aan. De metaalglans ontstaat door interferentie (de wederzijdse werking op elkaar) van de lichtstralen die op microscopische kleine schubranden breken. Hier rust hij op Blaassilene. Koperuil of Diatriches chrysitis.

Nu is het seizoen van de vlinders. Dit is een klein onoogelijk vlindertje, het heeft bijna doorschijnend witte vleugels en bleef lang genoeg rustig zitten.

Hier is een dode Mol ten prooi van de Kale rode bosmier. Indrukwekkend zijn toch de klauwen aan de voorpoten van de Mol waarmee hij zijn gangen graaft om o.a. voedsel te zoeken. Steeds even klikken op de foto om uit te vergroten!

Sons kom je ook al eens een dood diertje tegen. Hier een dode muis. Deze muis levert dan weer voedsel aan, voor zover we kunnen uitmaken, de Kale rode bosmier. Deze is niet behaard, terwijl andere Rode bosmieren dat juist wel zijn.

Hier treffen we een oud omhulsel of "harnas" van een nimf. Deze larven of nimfen leven één tot twee jaar in het water waar ze o.a. kikkervisjes vangen en eten. Vroeg in de zomer, wanneer ze volgroeid zijn, komen deze nimfen uit het water gekropen waarna de huid openbarst (bovenaan het borststuk achter de aanzet van de vleugels) en de libel te voorschijn komt. Hier is het van een libel omdat het achterlijf dikker is dan die van de waterjuffer. De waterjuffer heeft achteraan ook drie opvallende tracheekiewen die we hier dus ook niet zien.