Oudste kerk in cisterciënzergotiek uit de dertiende eeuw, opgetrokken in de typische ijzerzandsteen uit de streek. Tot 1253 deed ze dienst als burchtkapel van de Heren van Diest. De kerk had erg te lijden van de beeldenstorm in 1580, waarbij alle ijzer en lood uit de gewelven werd gesloopt.

Huis De Gulden Maan, waar op 13 maart 1599 Jan Berchmans werd geboren. Hij trad in 1618 toe tot de Jezuïetenorde en overleed op 22-jarige leeftijd te Rome. In 1888 werd hij heilig verklaard door Paus Leo XIII. Het geboortehuis werd in de 19de eeuw omgebouwd tot kapel. In zijn geboortehuis worden de belangrijke data uit zijn leven toegelicht. Jan Berchmans is de patroonheilige van de studerende jeugd; zijn vroomheid, wilskracht en volharding worden haar tot voorbeeld besteld.

Bronzen beeld van een brouwersgast.
Het symboliseert het rijke brouwersverleden van de Demerstad. Kunstenaar: Kristien Praet

Het historische stadscentrum van Diest is als het ware één groot openluchtmuseum. Geen enkele andere stad in België heeft immers zoveel beschermde monumenten per km² als de historisch kern van Diest! In de straten en steegjes rondom de gezellige Grote Markt waant u zich zo terug in de tijd dat de Prinsen van Oranje-Nassau in Diest verbleven

Op de Grote Markt staat het standbeeld van Nicolaes Cleynaerts (Diest,1493 Granada 1542), humanist uit de 16de eeuw. Het beeld is gegoten in brons. Nicolaes Cleynaerts, buitengewoon onderlegd in het Grieks, het Latijn, het Hebreeuws en het Arabisch, probeerde met het woord en niet met het zwaard de Arabische volkeren voor het christelijke geloof te winnen.  

Voor de Lakenhalle staat de "Holle Griet", een 15de eeuwse (1465) bombarde met een gewicht van ± 5000 kg, op een voet van ijzerzandsteen. Een bombarde was een middeleeuws kanon waaruit ronde kogels van kalksteen of graniet werden geschoten.