Reeds in beginjaren van het universum vraatzuchtige zwarte gaten

In het primitieve universum, in het eerste miljard jaar na de Big Bang, zouden actieve zwarte gaten in het centrum van sterrenstelsels, of qusrars, zeer snel zijn gegroeid, aldus het jongste nummer van het wetenschapsblad Nature.
 
"Quasars zijn sterrrenstelsels in een zeer vroeg stadium, een soort babysterrenstelsels", aldus astrofysica Marianne Vestergaard van de Universiteit van Arizona en de Universiteit van Kopenhagen.
 
Absorberen
"Het merendeel der sterrenstelsels bezit een zwart gat dat zwaarder is dan een miljoen zonnen, maar quasars zijn anders. Hun zwart gat is actief en groeit aan", door dankzij gravitatie omgevend gas en stof te absorberen, aldus een communiqué van de Universiteit van Kopenhagen. In afwachting van opslokking door het zwart gat vormen dit gas en stof een zogenaamde accretieschijf.
 
Linhua Jiang van de Universiteit van Arizona en collega's zijn nu bij het bestuderen van infrarode foto's van 21 zeer ver verwijderde quasars op twee exemplaren gestoten die blijkbaar geen accretieschijf hebben. Ze dateren uit de tijd dat het heelal nog maar 800 miljoen jaar oud was.
 
Hoge snelheid
Ze zouden volgens de onderzoekers deel uitmaken van een eerste generatie van quasars, ontstaan in een kosmos met weinig stof. Ze lijken te jong te zijn om voldoende uit hun omgeving te hebben verorberd. De twee zijn met een massa van 200 tot 300 miljoen zonnen de kleinste van de 21 bestudeerde. Zij zouden aan hoge snelheid het omgevende stof en gas opvreten, zonder dit de kans te geven te accumuleren. Mogelijk zijn het de reeds lang gezochte jonge sterrenstelsels, aldus Vestergaard. (afp/sps)

Genetische oorzaak huidziekte stiff skin ontdekt

Onthoofde lichamen in Engels massagraf blijken Vikingen

In juni 2009 werd in het zuidwesten van Engeland een massagraf ontdekt in het graafschap Dorset. Archeologen hebben de ontdekte onthoofde lichamen nu geïdentificeerd als Vikingen. Uit testen bij 10 van de meer dan 50 lijken, blijkt dat ze afkomstig zijn uit een land met een kouder klimaat dan dat in Groot-Brittannië.

Het massagraf werd ontdekt tijdens bouwwerken in het Engelse graafschap Dorset, in het zuidwesten van Engeland. Volgens het team archeologen rond Jane Evans en Carolyn Chenery van NERC Isotope Geosciences Laboratory in Nottingham, dateert de vondst van tussen 910 en 1030 na Christus. Mogelijk werden de Vikingen vermoord door Angelsaksen.
 
"Het is relatief zeldzaam dat een massagraf ontdekt wordt, zeker een massagraf van deze omvang en uit deze tijd", zegt projectleider David Score. "Het biedt ongelooflijke mogelijkheden om meer te ontdekken over wat er in Dorset heeft plaatsgevonden." De wetenschappers hopen nieuwe informatie te verkrijgen over de levensstijl, de voeding en de algemene gezondheid van Vikingen. (dpa/sam)

Toestel vertelt bezorgde ouders waarom baby huilt

Een monitor dat het gehuil van baby's ontcijfert zodat je weet wanneer hij moe of hongerig is, wordt momenteel door Japanse onderzoekers ontwikkeld.

Toonhoogte en patroon
Japanse wetenschappers ontwikkelden een computerprogramma dat  de toonhoogte en het patroon van het gehuil van baby's analyseert. Het zou heel accuraat zijn, maar hiervoor moeten de onderzoekers wel vertrouwen op het oordeel van de ouders want de baby kan dit natuurlijk niet bevestigen. "Ouders krijgen geen woordenboek waarin ze het gehuil van hun baby kunnen oopzoeken. Deze monitor kan huilconcerten vertalen zodat ouders zeker weten wat er aan de hand is."

Eigenaars van een iPhone kunnen al een huilvertaler installeren op hun gsm die werd ontwikkeld door een Spaanse kinderarts. Deze zou 96 procent accuraat zijn, maar krijgt wel wat kritiek. 

Geen vervangmiddel
Volgens Britse opvoedingsexperte Siobhan Freegard zal dit toestel heel populair zijn bij kersverse moeders en vaders. "Vooral mannen houden van gadgets en kant-en-klare oplossingen. Het kan hem meer vertrouwen geven en betrokkener maken als ouder. Ook perfectionistische moeders zullen hier voor te vinden zijn. Heel veel opvoedingsboeken zeggen dat je als mama snel leert het gehuil van je kind te interpreteren, maar gehuil blijft gehuil voor velen. Naarmate ze ouder worden, gaat dit makkelijker. Dit gadget is echter geen vervangmiddel voor de intuïtie van een moeder. Het leren interpreteren van het gehuil is een deel van het proces van het kweken van een emotionele band met je kind." (ep)

Baby's houden van stevige muziek

Baby's 5 en 24 maanden zijn meer geboeid door muziek, en dan vooral het ritme ervan, dan door pratende mensen, dat toonden Britse onderzoekers aan.

Hoofd schudden
De Britse onderzoekers hielden het gedrag van 120 kinderen in ge gaten terwijl ze luisterden naar klassieke muziek, gepraat van mensen of ritmische beats, dat meldt gezondheidsnet.nl.  Daaruit blijkt dat ze op de muziek reageren door met hun handen, voeten of hoofd op de maat te schudden. Wanneer ze luisterden naar gepraat, deden ze dit niet.

Degenen met een goed ontwikkeld gevoel voor ritme beleefden meer plezier aan het experiment. De baby's die goed op de muziek konden bewegen, lachten namelijk meer. Volgens de onderzoekers zorgt vooral het ritme van de muziek voor reactie bij kinderen en bijvoorbeeld niet de melodie of andere kenmerken. (ep)

Kort dutje overdag maakt je slimmer

Een power nap, een kort dutje overdag, verfrist niet alleen je brein, het maakt je ook slimmer. Dat ontdekten Amerikaanse onderzoekers.

Leren
De onderzoekers deelden 39 gezonde studenten op in twee groepen, zij werden in de gaten gehouden tijdens het studeren. 's Middags deed de ene groep een dutje van 90 minuten, terwijl de rest wakker bleef. Om zes uur 's avonds moesten de studenten nieuwe leerstof opnemen. Daaruit bleek dat  degenen die overdag geslapen hadden veel beter presteerden dan degenen die wakker bleven.

Plaats maken
Volgens de onderzoekers is slaap nodig om het korte termijn geheugen leeg te maken en plaats te maken voor nieuwe informatie. Als je probeert te leren wanneer je korte termijn geheugen vol is, zal dat niet lukken. Tijdens een dutje verschuift nieuwe informatie namelijk naar het lange termijn geheugen. De onderzoekers ontdekten dat dit proces plaats vindt in de periode tussen de diepe slaap en het dromen. Ook bleek uit het onderzoek dat studenten die een nachtje door gaan 40 procent minder efficiënt kunnen studeren.

Siesta
Psycholoog Matthew Walker: "Slapen zet niet alleen de negatieve effecten van lang wakker te zijn recht, het maakt je zelfs efficiënter dan voor je dutje." Sommige van de meest invloedrijke mensen op de planeet staan bekend om hun dutjes, waaronder Margaret Thatcher, Bill Clinton, John Kennedy, Ronald Reagan en Florence Nightingale. Veel slaapexperts beweren dat het ongezond is wakker te blijven van 's ochtends tot 's avonds. In Zuiderse landen als Spanje is het een gewoonte een siesta na de lunch te doen.  (ep)

Een op vijf 75-plussers slikt antidepressiva

Hoe ouder u bent, hoe groter de kans dat u met een voorschrift voor een antidepressiepil bij de dokter buitenstapt. Eén op vijf 75-plussers slikt zulke pillen.

Onder bewoners van rust- en verzorgingstehuizen is het gebruik van antidepressiva nog veel hoger: bijna de helft gebruikt ze. Een kwart combineert deze pillen bovendien met slaap- of kalmeringspillen. Dat melden de Corelio-kranten.
 
"Dat is erg onrustwekkend", zegt de psychiater Stephan Claes van de KU Leuven en Metaforum. "Blijkbaar is de emotionele nood bij bewoners van rusthuizen hoog en hebben we daar als samenleving maar één antwoord op: pillen".
 
Ouderen lijden wel vaker aan milde vormen van depressiviteit maar dat verklaart de cijfers in de rust- en verzorgingstehuizen niet. Vermoed wordt dat de antidepressiva en slaap- en kalmeerpillen worden om de bewoners rustig te houden, omdat er maar weinig bestaffingsmethodes zijn.

Het Metaforum dringt aan dat de overheid het beroep van bejaardenverzorgster aantrekkelijker maakt, zodat er meer mensen in deze sector willen werken. (belga/edp)

Stress beïnvloedt partnerkeuze

Mensen kiezen veelal een partner die relatief goed op hen gelijkt, behalve wanneer zij onder stress staan. Mannelijke stresskonijnen kiezen volgens een recente studie juist iemand die in het geheel geen spiegelbeeld is.

Stress
Voor de studie mochten 50 heteroseksuele mannen foto's van naakte vrouwen bekijken, zowel van 'gelijkaardige' vrouwen als dames die volledig van hen verschilden. De helft van de proefkonijnen werd onder stress gezet door hun hand drie minuten onder koud water te houden, de andere helft was niet gestresseerd.

Instinctief oordeel
De wetenschappers hebben zelfs een verklaring voor het fenomeen: 'primitieve processen'. Stresshormonen verzwakken de hogere cognitieve vermogens, zodat de onder spanning staande mens eerder instinctief oordeelt. "Onder stress is de druk groter genetisch goed uitgeruste nakomelingen te maken", vermoeden de vorsers. Dat gaat beter met een partner uit een andere 'genpool'. Gelijkaardige partners hebben uit evolutionair oogpunt een ander voordeel: "Zij worden als loyaler en vertrouwenswaardiger waargenomen". Valt de spanning weg, dan kiest de mens voor zulke partner. (belga/ep)

Om de twee minuten sterft EU-burger door ongeval

Om de twee minuten overlijdt een burger van de Europese Unie ten gevolge van een ongeval. Dat besluit Europarlementslid Frieda Brepoels (N-VA) uit een onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) naar de preventie van ongevallen. Met erg grote ongelijkheden tussen de lidstaten ziet ze ook veel ruimte voor verbetering.

Vierde doodsoorzaak
Jaarlijks kennen zo'n 240.000 ongevallen in de EU een dodelijke afloop, wat het tot de vierde doodsoorzaak maakt. Het gaat daarbij om verkeersongevallen, maar evengoed om incidenten als verdrinking, een slechte valpartij, brand of vergiftiging.
 
Verkeer en mishandeling
Naast cijfers geeft de studie ook aan op welke vlakken de lidstaten (en heel wat niet-EU-landen) vooruitgang boekten. Zo onderzocht de WHO ook de mate waarin enkele Europese aanbevelingen uit 2007 rond veiligheid en preventie effectief een gevolg kregen.
 
Verkeersveiligheid en het voorkomen van kindermishandeling kregen heel wat aandacht, zo blijkt nu, terwijl er vooral op het vlak van brandpreventie, verdrinking en ouderenmishandeling nog heel wat bijkomende actie mogelijk is.

België ondermaats
Maar ook tussen de lidstaten bestaan er grote verschillen. Zo sterven op sommige plaatsen tot zes maal meer mensen aan een ongeval dan in andere landen. In vergelijking met Nederland scoort België bijvoorbeeld ondermaats, stelt Brepoels. Zo ligt het aantal sterfgevallen door ongelukken in Nederland op 25,4 per 100.000 inwoners. In België is dat 49,9 op 100.000. En ook qua effectiviteit van de interventies bij ongevallen scoren onze noorderburen gevoelig beter, zo blijkt nog. Zo kent 78 procent er een goede afloop, tegenover 59 procent bij ons. (belga/lb)

Nieuwe dodelijke drug is nog legaal in Engeland

Indien de Britse conservatieven aan de macht komen, zal ze een topprioriteit maken van het verbod op een nieuwe, vooralsnog legale drug. Mephedrone is een designerdrug die in Groot-Brittannië als plantengroeimiddel te koop is. Het witte poeder, dat ook in pillen te koop is, wordt gelinkt aan twee tienerdoden deze week. Het schaduwkabinet van de Tories wil dergelijke legale drugs op de lijst van verboden substanties. Onafhankelijke drugexperts en leraren delen die bezorgdheid.

De drug, die in het milieu bekendstaat als 'meow meow', wordt gelinkt aan de dood van twee tieners de voorbije week. Agenten zijn van oordeel dat de dood van twee tieners op maandag aan de legale drug te wijten zijn.

Dringend onderzoek
Chris Gayling, conservatief parlementslid en hoofd van het schaduwkabinet Binnenlandse Zaken: "We menen dat er een gegronde reden is om mephedrone en andere zogenaamde 'legale drugs' te bannen. De bewijzen dat deze drugs zware schade aan de gezondheid toebrengt, stapelen zich op. Een nieuwe conservatieve regering zal een dringend onderzoek van deze substanties bevelen met het doel ze op de lijst van verboden drugs op te nemen".

Vergelijkbaar met coke en speed
Mephedrone is een wit poeder dat gesnoven wordt of in een pil of capsule ingeslikt. De effecten zijn dezelfde als die van cocaïne of speed. De neveneffecten zijn naar verluidt hoofdpijn, misselijkheid, verhoogde bloeddruk, een branderig gevoel in de keel, bloedneuzen en paarse gewrichten. Daarnaast zou het middel ook psychosen, gewichtsverlies en slapeloosheid veroorzaken.

Ook in Nederland
In Nederland valt het middel onder de geneesmiddelenwet en is het ook legaal verkrijgbaar.

De onafhankelijke Britse denktank DrugScope schaarde zich vandaag achter een algemene waarschuwing voor de schadelijke effecten van de drug. Woordvoerder Harry Shapiro zei dat hij hoopt dat de publieke opinie het parlement tot maatregelen dwingt.

"Ga naar de dokter"
Naar aanleiding van de twee dodelijke gevallen beveelt de politie iedereen die de drug heeft gebruikt aan dringend een dokter te raadplegen. Vier personen worden ondervraagd over de vermoedelijke drugdoden. (lb)

"Onder hoogspanningslijnen wonen gevaarlijk"

De Vlaamse minister van Welzijn, Jo Vandeurzen (CD&V), waarschuwt voor de gezondheidsrisico's die hoogspanningslijnen inhouden. Dat melden de Corelio-kranten.

Volgens Vandeurzen voorkomt men best dat kinderen "langdurig worden blootgesteld aan de magnetische velden van bovengrondse hoogspanningslijnen". Dat antwoordde hij op een parlementaire vraag van Valerie Taeldeman (eveneens CD&V).

Geen zekerheid
"Het is niet zeker dat er een gezondheidsrisico is, maar je kunt het maar beter vermijden", verduidelijkt Vandeurzen. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie adviseerde al om woningen, scholen en crèches niet in de buurt van dergelijke magnetische velden te plaatsen. (belga/kve)

Primeur: Mannelijke olifantentweeling geboren in Thailand

In Thailand is de olifant Phang Thong Khun vanmorgen bevallen van twee mannetjes. Het is naar verluidt de allereerste keer dat een mannelijke olifantentweeling het licht ziet. Dat melden lokale media. Voorlopig kregen de olifantjes nog geen naam.

Zowat vijftien jaar geleden zagen in Thailand al eens twee vrouwelijke baby-olifantjes het licht. Volgens kenners is het uiterst zeldzaam dat olifanten bevallen van tweelingen. Hun overlevingskans is ook erg laag. (belga/edp)

Bombardement op Dresden in 1945 eiste 25.000 doden

Bij de Britse en Amerikaanse bombardementen op de Duitse stad Dresden in 1945 hebben mensen uit twintig verschillende landen het leven verloren. Onder de slachtoffers bevonden zich ook dwangarbeiders en krijgsgevangenen, zo deelde de Historische Commissie van de stad vandaag mee.
 
Het onderzoek van de historici bevestigt ook dat tijdens de luchtaanval ongeveer 25.000 doden vielen.
 
Volgens nazipropaganda werden er tijdens de bombardementen, die plaatsvonden van 13 tot 15 februari 1945, 200.000 mensen gedood. Het omstreden bombardement op de Duitse stad wordt in sommige extreem-rechtse kringen dan ook vaak aangehaald als argument om de oorlogsmisdaden van nazi-Duitsland te relativeren. (dpa/sps)

Europese onderzoekers ontdekken nieuwe planeet

Een Europees team van een zestigtal astrofysici, onder wie een wetenschapper van de Luikse universiteit ULg, heeft een "bijzonder interessante" nieuwe planeet ontdekt nadat de onderzoekers 145 dagen lang metingen uitgevoerd hebben in 2008. De onderzoekers, doopten hun vondst CoRoT-9b.
 
Jupiter
De planeet lijkt qua afmetingen op Jupiter, draait om een ster, vergelijkbaar met de Zon, in het sterrenbeeld Serpens en bevindt zich op zo'n 1.500 lichtjaar van de Aarde. De oppervlaktetemperatuur van de planeet draait rond 100 graden Celsius. Dat biedt volgens de onderzoekers opportuniteiten om een nieuw meteorologisch systeem te bestuderen.

Kennis verbeteren
De wetenschappers baseerden zich op gegevens aangeleverd door de Europese satelliet CoRoT en de spectograaf HARPS van het Europese observatorium ESO in Chili. "We zullen onze kennis over grote en koude planeten gevoelig verbeteren, niet alleen over hun structuur, maar ook over hun atmosferische kenmerken", zegt Michaël Gillon, onderzoeker van de Luikse universiteit en lid van het team rond CoRoT waarin België een grote inbreng heeft. (belga/gb)

Lipstick toont wanneer vrouw zin heeft in seks

Een nieuwe lipstick verandert van kleur wanneer de vrouw die het draagt meer en meer opgewonden raakt.

Emoties prijsgeven
De lipstick, The Mood Swing Emotionally Activated Lip Gloss, geeft je emoties prijs door te reageren op de chemische stoffen in je lichaam. Je betaalt ongeveer 13 euro voor een tube. Daarbij krijg je een kleurenkaart, zodat mannen kunnen ontcijferen hoe opgewonden een vrouw zich voelt. Het Californische beautymerk Too Faced vond het product uit.

Gênant
Verschillende celebs, waaronder zangeres Katy Perry, zijn alvast fan van de lipstick. Datingexperte Lorraine Adams: "Het kan de ultieme ijsbreker zijn op een date. Als je het echter dagelijks gaat gebruiken, kan het gênant worden. Wil je echt dat de man naast je op de bus weet hoe opgewonden je bent?" (ep)

Heb je al gehoord van seksuele anorexie?

De laatste tijd komt seksverslaving nog al eens in het nieuws, denken we maar aan de felbelaagde Tiger Woods, die ervoor in therapie moest. Verrassend genoeg bestaat er ook een aandoening die compleet tegengesteld is, namelijk seksuele anorexie.

Volgens experten is het een conditie waarbij men seks te allen prijze  wil vermijden. De seksuele onthouding beheerst het leven van de 'patiënt' op een obsessieve manier. Net zoals mensen met anorexia nervosa zichzelf uithongeren, zullen personen met seksuele anorexie zich elke vorm van rampetampen ontzeggen. Ze willen zich in geen geval bloot geven of zich kwetsbaar opstellen.

Zelfdestructie
Psycholoog Patrick J. Carnes beweert dat het obsessioneel bezig zijn met seksuele onthouding een manier is voor patiënten om andere problemen naar het tweede plan te verdringen. Maar net zoals met andere verslavingen of dwangmatige handelingen is de prijs die je ervoor betaalt, erg hoog. Door seks te beschouwen als de vijand nummer één, ontkennen personen een belangrijk stuk van hun eigenheid en dit komt overeen met zelfdestructie. (hlnsydney/kve)

'Groene' mensen zijn vaker gemeen en egoïstisch

Ecologisch bewuste mensen zijn vaker gemeen, egoïstisch en oneerlijk, dat beweren Canadese psychologen althans.

Liegen en stelen
De wetenschappers ontdekten dat mensen die bijvoorbeeld biologische voeding kopen, dit compenseren met egoïstisch en dubieus moreel gedrag. De onderzoekers lieten de proefpersonen een test met geld doen, daaruit bleek dat groene consumenten minder snel hun geld delen dan degenen die 'gewone' producten kopen. Bij een andere proef konden de deelnemers hun geldsom verhogen door vals te spelen en te liegen, daaruit bleek dat de ecologisch bewuste mensen hier vaker op in gaan dan de anderen. Als laatste toonde de studie aan dat milieuvriendelijke shoppers zes keer zo vaak stelen dan anderen. 

Sociaal psycholoog Dieter Frey is niet verrast door de resultaten van dit onderzoek. "Van zodra mensen goed gedrag publiekelijk kunnen tentoonspreiden, compenseren ze dit op andere vlakken." (ep)

Hoe ouder, hoe meer last van slaapproblemen

Slaapproblemen nemen toe met de leeftijd, 1 oudere op de 3 ligt zelfs 's nachts wakker. Dat blijkt uit een studie van de 'Belgian Association for Sleep Research and Sleep Medicine' (BASS) bij 1.000 Belgen.

Nachtelijk ontwaken
"Slapeloosheid treft ongeveer 1 persoon op de 5 jonger dan 35 jaar en 1 persoon op de 3 ouder dan 35", aldus de BASS. Volgens de associatie is slapeloosheid de belangrijkste slaapstoornis. Het gaat over problemen om in slaap te raken of moeilijkheden om in een ruk door te slapen. "Nachtelijk ontwaken kwam duidelijk meer voor bij de deelnemers ouder dan 65 jaar (35 procent) dan bij personen van 65 en jonger (18 procent)."

Pillen
Heel weinig mensen jonger dan 35 jaar nemen geneesmiddelen tegen hun slaapproblemen (2 procent). Dat cijfer neemt toe in de groep 35-44 jaar (6 procent) en stijgt verder in de groep vanaf 45 (10 procent). Op korte termijn kunnen geneesmiddelen een oplossing bieden voor slaapstoornissen, zegt de BASS, bijvoorbeeld als iemand een moeilijke periode doormaakt. Op lange termijn zouden gedragsmatige behandelingen, zoals cognitieve gedragstherapie, voordeliger zijn.

De website ikwilslapen.be geeft overigens tips en nuttige informatie voor slaapjes van goede kwaliteit. (belga/ep)