Orgaandonaties 'hele klus' door sluiting luchtruim

Ook het transport van een hart, een lever of andere donororganen is door de sluiting van grote delen van het Europese luchtruim een hele klus geworden, zei directeur Axel Rahmel van de organisatie Eurotransplant.

"Het is een hele uitdaging als er geen vliegtuitg vliegt en als enkel nog transport met blauw zwaailicht over de weg mogelijk is", zei de verantwoordelijke. "Niettemin hebben wij alle donorganen voor patiënten kunnen bezorgen".
 
Andere procedure
Anderzijds zijn er bij zo'n uitzonderlijke situatie afwijkingen van de normale procedure in verband met de wachtlijsten. Als er geen tijd meer is om een orgaan ver weg te bezorgen, krijgen patiënten in de meer nabije omgeving voorrang.
 
7 landen
Eurotransplant is in 1967 gesticht. Alle transplantatiecentra en ziekenhuizen waar organen worden weggenomen of ingeplant in zeven deelnemende landen werken ermee samen, onder hen België. (belga/edp)

Fossiel van 100 miljoen oude pijlinktvis gevonden

Mexicaanse en Duitse vorsers hebben de fossiele resten gevonden van een gigantische pijlinktvis die zowat 100 miljoen jaar geleden in Mexico leefde. 

Gigantisch
De vondst dateert van begin 2010 en werd gedaan in de deelstaat Coahuila, ongeveer duizend kilometer ten noorden van Mexico Stad. De in het Krijttijdperk levende inktvis had tien tentakels. Hoewel bronnen het over een 'gigantisch' beest hebben, zijn er geen details over de afmetingen van de cephalopod mollusc bekend. (belga/ep)

Aswolk: Vermijd intensieve inspanningen

HLN update  Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid komt met enkele aanbevelingen indien de stofwolk door de IJslandse vulkaanuitbarsting effectief zorgt voor ongezonde lucht. Als dat het geval is, raadt het agentschap langdurige en intensieve inspanningen af.

Het agentschap waarschuwt voor een toename van de luchtverontreiniging door fijn stof en mogelijk ook hogere concentraties aan zwaveldioxide en koolstofdioxide. Net zoals ozon in de zomer kan dat gezondheidsproblemen veroorzaken, omdat die stoffen de longfunctie verminderen en een invloed hebben op hart- en bloedvaten.
 
De wolk van stof en as, die bestaat uit verpulverde rotsblokjes en glas samen met zwaveldioxide, zou morgen in de vroege ochtend ons land bereiken. Dat kan aanleiding geven tot een kortstondige toename van fijn stof. De stofwolk kan de komende dagen leiden tot een opvallend rode schemergloed en mogelijk ook een lichte zwavelgeur.

Kleine kinderen en ouderen
Indien er meer fijn stof is door de wolk, raadt zorg en Gezondheid iedereen deze dagen aan best langdurige en intensieve (sport)inspanningen te vermijden. Gevoelige personen vermijden best belangrijke fysieke inspanningen én verkeersdrukke straten omdat daar sowieso meer stof hangt. De gevoelige groepen zijn kleine kinderen en ouderen, personen met chronische ziekten van de luchtwegen (emphyseem, astma, chronisch obstructief longlijden) en mensen met hart- en vaatziekten.
 
De symptomen die kunnen optreden zijn vermindering van de ademhalingsfuncties, toename van respiratoire aandoeningen (bronchitis, ...) en toename in ernst en frequentie van symptomen bij personen met astma en chronisch obstructief longlijden.
Het is de intergewestelijke cel voor het leefmilieu die de actuele toestand, de evoluties en de gemiddelde concentratie fijn stof continu opvolgt.

Deeltjes makkelijk binnenshuis
Het Vlaams agentschap wijst er nog op dat de concentraties fijn stof binnenshuis niet aanzienlijk lager liggen dan buitenshuis. De deeltjes zijn zo klein dat ze zich makkelijk naar binnen verplaatsen. De sportactiviteit van buiten naar binnen verplaatsen lost dus weinig op.
Volgens de weersvoorspellingen zouden vanaf zaterdag de verspreidingscondities gunstiger worden door de toenemende windsnelheid.
 
Meer info is te vinden op www.zorg-en-gezondheid.be, met links naar de Vlaamse Milieu Maatschappij (www.vmm.be) en www.irceline.be. Voor vragen van de bevolking is er het nummer 1700 (tijdens de kantooruren). (belga/gb/ypu)

Geduld is écht een schone deugd

"Geduld is een schone deugd", zo wordt gezegd. De reden daarvoor is te zoeken in de hersenen. Die hebben een voorkeur voor het uitstellen van een beslissing en het weigeren van 'onmiddellijke behoeftebevrediging'.

Door dit hersencircuit zijn mensen in staat geduld uit te oefenen, en te wachten op een beloning die meer loont dan de onmiddellijke beloning.

Hersenactiviteit
De Duitse onderzoekers Jan Peters en Christian Büchel maten de hersenactiviteit bij proefpersonen die moesten kiezen tussen een kleine, onmiddellijke beloning en een uitgestelde, grote beloning. Daarbij ontdekten ze dat mensen een verschillende waarde hechten aan de beloning naarmate er langer op gewacht moet worden. 

Toekomst
De beslissing om bevrediging uit te stellen of niet, heeft te maken met een (snelle) voorspelling van wat de toekomst zal brengen. Hoe minder zeker men is van de toekomst, hoe sneller men zal kiezen voor de kleinere beloning. Als de wetenschappers de proefpersonen meer hints gaven over de toekomst, kozen ze vaker voor de latere, grotere beloning.

Wachttijden
"Iedereen kiest een grote beloning over een kleine, maar dat verandert als op de grote beloning moet gewacht worden. Het lijdt geen twijfel dat de meeste mensen zich misrekenen wat betreft de beloning op lange termijn, maar dat verandert niets aan het feit dat mensen er wel toe in staat zijn", legt Peters uit.

"Mensen hebben de mogelijkheid om aan onmiddellijke behoeftebevrediging te weerstaan, en die maanden of zelfs jaren uit te stellen voor nog een betere opbrengst in de toekomst", aldus de wetenschappers in het medische vakblad Neuron.

 "Wie zich de toekomst voorstelt, vermindert de kans op impulsieve beslissingen", besluit Peters. (edp)

Al meer dan 15.000 wilsverklaringen euthanasie

Op 31 januari waren er al 15.144 wilsverklaringen inzake euthanasie geregistreerd. Sinds 1 september 2008 kunnen Belgen via hun gemeente een wilsverklaring laten registreren. Zo kunnen ze om euthanasie vragen voor het geval ze later in een onomkeerbare toestand van bewustzijnsverlies terechtkomen. Dat blijkt uit een schriftelijk antwoord van minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx op een vraag van Kamerlid Daniël Ducarme (MR), dat de Artsenkrant kon inkijken.

Het aantal registratie-aanvragen is constant en schommelt tussen de 200 en 250 per week. In januari 2009 werden 819 registraties geteld tegenover 719 in januari van dit jaar. Deze relatief stabiele cijfers tonen volgens minister Onkelinx aan dat het nog te vroeg is om conclusies te trekken over de effectiviteit van de registratie. De minister wil wel kijken of ze het systeem nog meer kan ondersteunen en verduidelijken.
 
Getuige
De minister stuurde nu al omzendbrieven over de registratie naar de gemeentebesturen en de huisartsen. Op de website kan alle nodige informatie worden opgevraagd. Daarnaast wordt er verder gewerkt aan een nieuwe verklarende omzendbrief bestemd voor de gemeenten. Daarin worden in de wet opgenomen begrippen verduidelijkt die bij de registratie problemen opleveren. Het gaat dan onder meer om de personen die vergezeld zijn van een getuige die materieel voordeel heeft bij het overlijden. De minister overweegt ook om verenigingen die actief zijn inzake informatieverspreiding over euthanasie, te subsidiëren. (belga/kh)

Nederlandse student vindt manier om diesel schoner te maken

Door aan diesel een stof toe te voegen die gemaakt wordt uit industrieel afval, kan de uitstoot van roet flink worden verminderd. Dat heeft promovendus Michael Boot van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) ontdekt. Hij verdedigt zijn proefschrift op 20 april.
 
Boot slaagde erin diesel schoner te maken door de stof cyclohexanon toe te voegen. De diesel ontbrandt daardoor later dan gebruikelijk, zodat zuurstof en brandstof de kans krijgen beter te mengen en minder roetdeeltjes ontstaan. De TU/e heeft een internationaal octrooi aangevraagd op de vinding.
 
Cyclohexanon kan gemaakt worden uit lignine. Dat is een stof die in grote hoeveelheden vrijkomt als afval in onder meer de papierindustrie. "Dubbel 'groen' dus, deze nieuwe biodiesel", aldus de TU/e. Productie op grote schaal is evenwel nog niet mogelijk. (anp/sps)

Paracetamol kan hartschade verminderen

De pijnstiller paracetamol zou ervoor kunnen zorgen dat er minder schade aan het hart wordt toegebracht. Het zou een enzyme blokkeren dat een rol speelt in de beschadiging van het hart.

Het enzyme myeloperoxidase produceert namelijk een zuur, een vrije radicaal die schade kan toebrengen aan weefsels, en mogelijks een hartaanval kan uitlokken.

Tot nog toe werd dit enkel getest op ratten, maar wetenschappers hopen binnenkort enkele proefprojecten met mensen te starten.
"Paracetamol is heel goedkoop en kan potentieel toch vele levens redden", aldus professor Michael Davis van het Hartonderzoekinstituut in Sydney. Dat zou wel inhouden dat mensen dagelijk een paracetamil moeten nemen.

Davis waarschuwt wel voor onverwachte neveneffecten op lange termijn. "We weten op dit moment nog niet of er geen schadelijk neveneffecten ontstaan als je het maanden of jaren kan een stuk neemt", aldus de prof. Te veel paracetamol zou de  lever en de nieren kunnen beschadigen. (edp)

Eerste zwangerschap in UZ Brussel met nieuwe techniek

Sinds januari 2010 worden in het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde van het UZ Brussel al enkele patiënten behandeld met IVM, een nieuwe voortplantingstechniek. De eerste geboorte dankzij deze techniek is voorzien voor begin november.

Patiëntvriendelijker
IVM is een nieuw op punt gestelde kunstmatige voortplantingstechniek waarbij onrijpe eicellen worden geoogst, die men eerst laat uitrijpen alvorens ze in het labo te bevruchten. Deze techniek is volgens het UZ dan ook patiëntvriendelijker en een waardevol initiatief voor koppels die met de klassieke IVF, waarbij rijpe eicellen worden weggenomen, niet kunnen geholpen worden.

Verschil met IVF
In tegenstelling tot IVF waar de hormonale stimulatie van de eierstokken veel groter is, wordt bij IVM slechts een minimale dosis hormonen toegediend aan de patiënte. De onrijpe eicellen moeten eerst gedurende 24 tot 48 uur uitrijpen in een specifieke kweekvloeistof, alvorens ze bevrucht kunnen worden.

OHSS
IVM is vooral geschikt voor patiënten met een grote eicelreserve. Bij de klassieke proefbuisbehandeling bestaat bij deze patiënten een belangrijk risico op ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS), een aandoening die gekenmerkt wordt door vochtophoping in de buik, onderbuikspijn en een verhoogd risico op trombose. Vaak leidt OHSS tot een ziekenhuisopname van meerdere dagen. Ernstig OHSS komt gelukkig niet vaak voor (minder dan 2 procent), maar bij bovenvermelde vrouwen is het risico hoger.

Weinig bijwerkingen
Een IVM-behandeling daarentegen heeft weinig tot geen hormonale bijwerkingen en het risico op OHSS is onbestaande. Door deze belangrijke troef is IVM een meer patiëntvriendelijke techniek dan de klassieke IVF-behandeling. (belga/ep)

Geen luchtverkeer in België door megawolk van vulkaan

 

Neerdalende as van de actieve IJslandse Eyjafjallajokull-vulkaan zorgt voor grote hinder in het luchtverkeer. In Londen zijn zelfs alle luchthavens gesloten door de gigantische aswolk. En deze namiddag zullen ook België, Nederland en Duitsland het luchtruim sluiten. De vulkanische aswolk is gevaarlijk voor het luchtverkeer en zou tegen de avond boven Brussel kunnen hangen.

De Zweedse en Noorse autoriteiten hadden al een deel van hun luchtruim evenals de luchthaven van Oslo gesloten door de grote hoeveelheid neerdalende as. Bovendien is een grote wolk gevuld met de smurrie deze nacht het Britse luchtruim binnengedrongen. De wolk is ook onderweg naar België. Als de wind niet draait, hangt de stofwolk om 20u boven Brussel.

Brussel
Op Brussels Airport blijft de hinder vanmorgen beperkt tot een tiental afgelastingen. De getroffen vluchten hadden als bestemming Groot-Brittannië, Dublin, Oslo, Göteborg en Kopenhagen. Brussels Airport verwachtte dat er deze voormiddag ongeveer vijftien vluchten zullen geannuleerd worden. Deze namiddag zal het luchtruim net als boven Londen sluiten.

Schade
De as van een vulkaan bestaat uit verpulverde rotsblokjes en glas en kan hierdoor grote schade toebrengen aan een vliegtuig indien het door dergelijke wolk vliegt. De as kan dan zelfs in de cabine gezogen worden waardoor de passagiers gevaar lopen en de elektronica wordt beschadigd.

Incidenten
In het verleden hebben er al verschillende incidenten plaatsgevonden in het luchtverkeer ten gevolge van vulkaanuitbarstingen. In 1982 kwam een Boeing van British Airways in grote moeilijkheden tijdens de uitbarsting van een vulkaan in Indonesië. De as zorgde voor een storing in de motoren waardoor het vliegtuig 7.000 meter naar beneden viel alvorens de motoren opnieuw konden gestart worden. (hlnsydney/kve/vsv/gb)