Cassini nam krachtige bliksem op Saturnus waar

De Amerikaanse sonde Cassini heeft bliksemflitsen op de planeet Saturnus waargenomen, zo heeft de NASA meegedeeld. Wetenschappers konden er zelfs een heuse film van maken, compleet met het gekraak van radiogolven wanneer het bliksemt.

Radiowaarnemingen van Cassini suggereerden al dat het ook in de dampkring van de reuzenplaneet goed tekeer moest gaan, maar de bliksemflitsen waren nog niet eerder in beeld gebracht. Dat kwam voornamelijk doordat de korte flitsen overstraald werden door de heldere ringen van Saturnus.

Storm van negen maanden
In augustus 2009 werd het echter wel voor het eerst mogelijk, tijdens een storm die van januari tot oktober huis hield, langer dan eender welk ander bliksemspektakel in ons zonnestelsel. Op het filmpje is een 3.000 kilometer lange wolk in de dampkring te zien, waarin gebieden van een paar honderd kilometer groot oplichten door krachtige, kortdurende bliksemontladingen.
 
Zeer hevig
De stormen op Saturnus lijken zeer hevig te zijn. De bliksem licht even helder op als de krachtigste superinslagen op de Aarde. Hoewel de stormen mogelijk krachtiger zijn dan bij ons, komen zij minder vaak voor, zo citeert de NASA Andrew Ingersoll van het California Institute of Technology in Pasadena. (belga/gb)

Gezonde voeding beperkt risico op Alzheimer drastisch

Een eetpatroon rijk aan olijfolie, noten, vis, gevogelte en fruit en groenten zijn een krachtig middel om jezelf te beschermen tegen de slopende ziekte Alzheimer. Dat blijkt uit recent onderzoek.

40 procent minder
De onderzoekers bestudeerden het eetpatroon 2.148 gezonde mensen ouder dan 65 jaar gedurende vier jaar. Elke 18 maanden werden ze gecontroleerd op Alzheimer. 253 van hen ontwikkelden deze ziekte. Uit de studie blijkt dat degenen die het minste kans op de ziekte liepen meer olijfolie, noten, vis, tomaten, gevogelte, broccoli, fruit, groene groenten en minder rood vlees of vetrijke zuivelproducten aten.  "Mensen die dit gezonde eetpatroon volgden, beperkten hun kans op Alzheimer met 40 procent."

Preventie is essentieel
" Je eetgewoonten veranderen is de makkelijkste manier om het risico op de ziekte te beperken. Omdat er momenteel geen behandelingen bestaan voor de ziekte, is preventie essentieel." Eerdere studies ontdekten al dat bepaalde voedingsmiddelen het risico op de ziekte beperken. Nu bestudeerde het team van Gu voor het eerst de combinatie van voedingsgroepen. De onderzoekers raden aan verzadigde vetten in rood vlees en boter te vermijden. Omega vetzuren, vitamine E, vitamine B12 en folium zijn wel goed voor de hersenen. (ep)

"Lelijke mensen moeten plastische chirurgie laten uitvoeren"

Lelijke mensen verdienen minder dan knappe. Amerikaans onderzoek heeft aangetoond dat mooie advocaten vijftien jaar na het afronden van hun studie 6,5 procent meer verdienen dan hun fysiek minder goed bedeelde studiegenoten.

Dat zegt de uit de VS afkomstige econoom Daniel Hamermesh bij de aanvaarding van zijn leerstoel Arbeidseconomie aan de Universiteit Maastricht. Hamermesh vraagt zich af of de overheid lelijke mensen niet positief zou moeten discrimineren, omdat zij net als andere minderheidsgroepen achterbijven op de arbeidsmarkt.

Plastische chirurgie
Een andere mogelijkheid is plastische chirurgie. Volgens Hamermesh wegen de kosten van plastische chirurgie voor lelijke mensen niet op tegen de voordelen die hen dat kan opleveren.

Uit onderzoek blijkt volgens hem tevens dat bedrijven die mooie mensen op hun verkoopafdeling laten werken, beduidend meer omzet behalen dan bedrijven waar geen fraaie exemplaren op die afdeling werken. Schoonheid speelt overigens bij mannen een nog grotere rol dan bij vrouwelijke werknemers, zegt de econoom.
 
Niet uit te roeien
Hamermesh denkt dat de bevoordeling van mooie mensen op het werk niet uit te roeien is. "Mooie mensen zullen in het voordeel blijven, zowel op het gebied van geld als bij andere zaken. Lelijke mensen blijven in het nadeel", voorspelt hij.

Hamermesh
Hamermesh heeft onder meer lesgegeven op de Harvard University en aan universiteiten in Europa, Azië en Australië. Hij is onder meer gespecialiseerd in ongebruikelijke toepassingen van arbeidseconomie, zoals de invloed van slaap en schoonheid en de relatie tussen zelfmoord en werk. (anp/sam)

VS willen gsm's inzetten tegen chemische aanval

Het Amerikaanse Department of Homeland Security (DHS) werkt aan plannen om smartphones in te zetten tegen terroristen. Het wil gsm's voortaan uitrusten met chips die gevaarlijke chemicaliën kunnen detecteren om de veiligheidsdiensten op de hoogte te brengen.

Het lijkt science fiction, maar het is het DHS menens met Cell-All, het project dat elke gsm-gebruiker in een wandelend meldpunt van gevaarlijke chemicaliën moet veranderen. "We willen een lichte, goedkope en zuinige chip ontwikkelen", zegt Stephen Dennis, die het project leidt. "Net zoals het antivirusprogramma op de computer op de achtergrond werkt en alarm slaat als het een verdachte activiteit bespeurd, zo 'snuift' Cell-All regelmatig de omringende lucht af op zoek naar bepaalde volatiele chemische stoffen."

Wordt er zo'n stof gedetecteerd, dan kan het toestel op twee manieren reageren. Voor persoonlijke bedreigingen, zoals een te hoge CO-concentratie in de lucht, slaat de gsm alarm door middel van een trilling of geluid. Ook een sms-bericht of telefoontje naar de familie is mogelijk. Voor een grootschalige dreiging, zoals een aanval met gifgas, stuurt de gsm meteen alle gegevens, zoals het tijdstip, de locatie en de aard van de dreiging door naar een centrale van de overheid.

Cell-All heeft al ontwikkelingscontracten afgesloten met fabrikanten als Qualcomm, LG, Apple, en Samsung en hoopt nog dit jaar enkele tientallen prototypes klaar te hebben. Dennis is zich ervan bewust dat het nog enkele jaren kan duren voor de chips in productietoestellen geïntegreerd zijn, maar hij is ervan overtuigd dat succes een kwestie van tijd is. Net zoals Bill Gates ooit droomde van een computer op elke bureau, is Dennis er zeker van dat er op termijn een chemische sensor in elke vestzak of handtas komt. (IPS/adb)

"Steviaplant goedgekeurd als zoetstof"

De Europese voedselautoriteit EFSA heeft een positief wetenschappelijk advies gegeven over het gebruik van stevioglycosiden, het zoete deel van de steviaplant. Dat betekent dat EFSA stevia-onderdelen veilig acht voor het gebruik in voeding en dranken.

De maximale dagelijkse inname, nodig voor een veilige consumptie, werd bepaald op 4 mg per kilo per dag. Eerder werd stevia en de afgeleide zoetstof Truvia al goedgekeurd in de Verenigde Staten en in Frankrijk, waar het al in tal van voedingsmiddelen en lightdranken wordt gebruikt, zo meldt producent Cargill in een persbericht.

200 keer zoeter
Het wetenschappelijk advies geldt voor steviolglycosiden, waaronder stevioside, rebaudioside A, rebaudioside C, dulcoside A, rubusoside, steviolbioside, rebaudioside B.  Truvia is gemaakt van rebiana, bestaat voor 97 procent uit rebaudioside A  en smaakt 200 keer zoeter dan suiker.

"Het biedt voedings- en drankenproducenten een nieuwe waaier aan keuzes voor de ontwikkeling van producten met een zoetstof van natuurlijke oorsprong zonder calorieën", aldus nog het persbericht.

Mijlpaal
"Dit is een erg belangrijke mijlpaal op weg naar de Europese goedkeuring van steviolglycosiden. We kijken er naar uit om onze klanten in de voedings- en drankensector Truvia rebiana te kunnen aanbieden. Deze zoetstof is geschikt voor gebruik in voedingsmiddelen, dranken en confiserie en is aldus een innovatie voor hun merken.

De Europese consumenten zullen een ruimere keuze hebben bij het beperken van het suiker- en caloriegehalte in hun dieet", zegt Zanna McFerson, Assistant Vice President bij Cargill Health and Nutrition.

Test
Twee jaar geleden werd een uitgebreid veiligheidsprogramma uitgebreid getoetst in het wetenschappelijke tijdschrift 'Food and chemical Toxicology journal'. Professor Andrew Renwick, professor geneeskunde aan de Universiteit van Southampton werkte mee aan het onderzoek.

"Het positieve wetenschappelijke advies van de EFSA bevestigt dat het uitgebreide onderzoek naar rebiana het veilige gebruik ervan in voeding en dranken heeft aangetoond."

Andere landen
Behalve in de VS en Frankrijk, worden zoetstoffen op basis van stevia ook toegelaten in Argentinië, Australië, Brazilië, China, Colombia Japan, Korea, Maleisië, Mexico, Nieuw-Zeeland, Paraguay, Peru, Rusland, Zwitserland, Taiwan, Turkije, Oekraïne en Uruguay. (edp)

Dokter, apotheker en patiënt schuldig aan medicatieblunder in Lanaken

De rechter in Tongeren is verdeeld over de schuld in een zaak over een medicatieblunder. Een apotheker uit Lanaken wordt daarbij het zwaarst gestraft. Hij moet de helft van de gevorderde provisionele schadevergoeding van 4.627 euro betalen. De dokter en zijn patiënte, die als burgerlijke partij optrad, zijn ieder voor 25 procent schuldig.
 
De feiten dateren van april 2005. Een Tongerse dokter verhoogde de medicatie van zijn patiënte van drie capsules per week naar zes capsules per week. Daarbovenop vergistte hij zich nogmaals en maakte er zes capsules per dag van.
 
De apotheker merkte die vergissing niet op en volgde de arts blindelings. De patiënte, die achteraf een maagspoeling moest ondergaan, had volgens de rechter eveneens moeten opmerken dat de dosering veel te hoog was. (belga/ypu)

Klaslokalen zitten vol met schadelijke stoffen

06:31 Honderd procent van de Vlaamse klaslokalen wordt te weinig verlucht. Hierdoor komen CO₂, fijn stof en heel wat andere schadelijke stoffen er in ongezonde hoeveelheden voor.

VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, voerde een onderzoek uit in 90 klaslokalen van lagere scholen in heel Vlaanderen.

In álle klaslokalen werd de richtwaarde voor CO₂ (492 ppm) overschreden. “Op één plaats stelden we zelfs een piekconcentratie van 5.000 ppm vast”, zegt onderzoekster Marianne Stranger. “CO₂ is niet giftig, maar de stof leidt wel tot vermoeidheid en concentratiestoornissen.”

Ook de hoeveelheid fijn stof en andere schadelijke stoffen ligt in bepaalde klassen hoger dan de voorgeschreven richtlijnen.

Irritaties

“In 94 procent van de klassen werd een te hoge concentratie aan formaldehyde gemeten. Deze stof komt vrij bij het gebruik van onder andere lijm of detergenten. Ze kan irritaties en ontstekingen van de bovenste luchtwegen veroorzaken en bij blootstelling aan hoge dosissen ook kankerverwekkend zijn.”

Door klaslokalen meer te verluchten, kan het probleem volgens VITO grotendeels verdwijnen.

Kanker door nachtelijk wc-bezoek?

De oorzaken van kanker zijn talrijk. Ook een nachtelijk wc-bezoek zou een risico betekenen. Waarom? Omdat het plotse kunstlicht na een periode van duisternis lichamelijke veranderingen veroorzaakt die tot kanker kunnen leiden. Dat zeggen Britse en Israëlische wetenschappers.

"Als je lichaam vanuit de nacht wordt blootgesteld aan licht, dan worden extra cellen aangemaakt die dienen om kankercellen te vormen. Die enkele tellen tijdens een nachtelijk wc-bezoek zijn voldoende om dat mechanisme op te starten", aldus de wetenschappers.

Testen op muizen
De wetenschappers kwamen tot die conclusie door testen met muizen. De beestjes werden in het donker gehouden. Een helft werd een uur lang blootgesteld aan kunstlicht, de andere groep niet. Bij de eerste groep werden veranderingen vastgesteld in de hersencellen verantwoordelijk voor het circadiaanse ritme (de biologische klok). In de tweede groep waren die veranderingen afwezig.

Nachtlampje
"Als mensen 's nachts naar het toilet moeten, laten ze best het licht uit", adviseert dr Rachel Ben-Shlomo van de universiteit van Haifa. "We geloven dat elk kunstmatig licht gedurende de nacht een invloed heeft op de biologische klok. Het is een heel gevoelig mechanisme."

Om niet van de trap te donderen, kan je wel elektrische nachtlichtjes gebruiken. "Die zijn veilig en kunnen dienen als alternatief", aldus Ben-Shlomo, die wel toegeeft dat verder onderzoek noodzakelijk is.

Borst- en prostaatkanker
Het is niet de eerste keer dat de link wordt gelegd tussen kunstlicht tijdens de nacht en kanker. Eerder bleek ook al dat er meer borst- en prostaatkanker voorkomt bij werknemers die tijdens nachtshiften aan kunstlicht worden blootgesteld. (edp)

Injectie voor grotere borsten bemoeilijkt diagnose kanker

De injectie met Macrolane die vrouwen grotere borsten geeft, kan kwaadaardige tumoren maskeren en vrouwen knobbels en pijn bezorgen. Daarvoor waarschuwt een recent onderzoek.

Pijn en knobbels
Een injecties met de gel Macrolane duurt 45 minuten en kan je borsten met één cupmaat vergroten. Nu blijkt echter uit recent onderzoek bij 20 vrouwen die deze behandeling ondergingen dat zestien van hen 44 klachten hadden over pijn en knobbels. Drie vrouwen moesten achteraf een reconstructieve operatie ondergaan en de chemische stof uit hun lichaam laten verwijderen. Bij de vrouwen die snel na de injectie een mammografie lieten nemen, bleek dat de vorming van kankercellen minder zichtbaar was.

Kanker
Onderzoeker en plastisch chirurg Barry Miller waarschuwt dat er nog niet genoeg onderzoek gebeurde naar Macrolane. Deze stof bestaat uit hyaluronisch zuur dat zich bindt met water in het lichaamsweefsel om zo volume te krijgen. "Het effect van deze stof blijft 18 maanden, maar Macrolane heeft een impact op de diagnose van borstkanker. De borsten zijn een erg speciaal gebied, door de actieve hormonen zijn ze gevoeliger voor kwaadaardige tumoren." Een patiënte klaagde ook dat na drie maanden de Macrolane knobbeltjes vormde in haar borsten.

Altijd risico's
Snelle plastische ingrepen worden steeds populairder. In Groot-Brittannië steeg het gebruik van zogenaamde fillers als Macrolane met een kwart. "Mensen die hun borsten met deze stof laten injecteren moeten gewaarschuwd worden dat knobbels zich kunnen vormen", aldus Miller. Een woordvoerder van Q-Med, de Zweedse fabrikant van Macrolane: "Het bedrijf pakt de problemen door het gebruik van deze stof aan. Alle esthetische ingrepen houden een bepaald risico in, G-Med probeert dat tot een minimum te herleiden." (ep)

Studeer via iPhone aan Instituut voor Tropische Geneeskunde

Wetenschappers van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) in Antwerpen hebben het mogelijk gemaakt om te studeren via de iPhone. Ze ontwikkelden samen met hun Peruviaanse collega's een nieuwe leeromgeving voor gebruik in afgelegen gebieden.

Vanaf vrijdag stellen ze een demosite open. Na de demonstratiefase stellen ze de broncode gratis ter beschikking. "Ontwikkelingslanden kampen vaak met een tekort aan getraind personeel en een gebrekkige infrastructuur om mensen bij te scholen", zegt Inge de Waard van ITG.

"Ontwikkelingslanden doen daarbij vooral beroep op mobiele telefoons om mensen in afgelegen gebieden te kunnen bereiken. Daarom zochten de experts van het ITG, samen met hun Peruviaanse collega's in Lima, naar een gratis manier om gezondheidswerkers via hun smartphone bij te scholen."

Concreet werd een online leerplatform toegankelijk gemaakt voor smartphones. Op die manier kan iedereen over de hele wereld de toepassing gebruiken voor eigen doeleinden. Zowel ngo's en kleine organisaties als bedrijven kunnen nu een volwaardige leeromgeving aanbieden.

Zelf gebruiken de onderzoekers het systeem om gezondheidswerkers van twintig klinieken uit heel Peru een extra opleiding te geven. Zij behandelen 70 procent van alle patiënten in Peru die met het aidsvirus besmet zijn. (belga/mvdb)