Zonnevliegtuig van Solvay maakt eerste bemande vlucht

De Solar Impulse, een vliegtuig op basis van zonne-energie waarvoor het Belgische Solvay de technologie leverde, heeft gisteren een eerste bemande vlucht van anderhalf uur achter de rug. Dat gebeurde in Zwitserland. Volgens Solvay is het de eerste keer in de geschiedenis dat een bemand toestel uitsluitend op zonne-energie zo lang in de lucht blijft.
 
Later dit jaar staat een non-stop-vlucht van maar liefst 36 uur op het programma, eveneens exclusief op zonne-energie. Binnen enkele jaren willen de onderzoekers zelfs de wereld rond vliegen.
 
Het prototype werd bedacht door de Zwitserse avonturier Bertrand Piccard. Gisteren vloog het toestel met de Duitser Markus Scherdel aan boord tot op een hoogte van 1.200 meter, in de buurt van de militaire basis van Payerne. Het toestel werd gevolgd door enkele helikopters. In december vorig jaar maakte het vliegtuigje zijn eerste testvlucht. (belga/adv)

"Aarde zit in nieuw tijdperk: de tijd van de mens"

Onze planeet is 4,57 miljard jaar oud en zit momenteel in een tijdperk dat we het holoceen noemen. Maar volgens sommige wetenschappers is de Aarde aan een nieuwe periode in haar geschiedenis begonnen: het antropoceen, ofwel de tijd van de mens. En dat terwijl het vorige tijdperk eigenlijk nog miljoenen jaren moet duren.

Op geologisch gebied duurt zo'n tijdperk eigenlijk minstens drie miljoen jaar. Het holoceen is nog maar 11.500 jaar ver en heeft dus in principe nog een tijdje te gaan. Maar enkele wetenschappers stellen voor dat we dat tijdperk afbreken voor een nieuwe periode. Het antropoceen is de tijd van de nieuwe mens, meldt National Geopgraphic.

Industrie
De naam is niet nieuw, want in 2002 maakte Nobelprijs-winnaar Paul Crutzen er al eens gebruik van. Hij doelde ermee op de afdruk die de mens op de planeet heeft achtergelaten sinds de industriële revolutie meer dan 200 jaar geleden. De mens heeft grote natuurgebieden verwoest, voor vervuiling gezorgd en hele dieren- en plantensoorten uitgeroeid.

Volgens de auteurs van het onderzoek is die impact zo groot dat we er weldra al de gevolgen van zullen zien in de gesteenten van de planeet. "We zijn zo gewend om energie op te wekken en het milieu te manipuleren dat we een belangrijke kracht zijn geworden in de geologische evolutie van onze planeet", zegt Jan Zalasiewics, van de universiteit van Leicester.

Radioactief
Het is niet onmogelijk dat het voorstel ook wetenschappelijk aanvaard zal worden. Maar de Internationale Unie van de Geologie zal daar wel nog jaren tot decennia over doen. Het is immers niet eenvoudig om een geologische grens aan te duiden, die we letterlijk uit het gesteente kunnen aflezen.

Eén kandidaat is de radioactieve handtekening die tests met atoombommen sinds 1945 hebben nagelaten. Op basis van fossielen zouden we ook verschillen kunnen opmerken. De aanwezigheid van koolstof in plankton zou bijvoorbeeld veranderd zijn sinds de mens fossiele brandstoffen gebruikt.

Maar andere wetenschappers geloven niet in het antropoceen. Zij vragen zich af het holoceen zelf al begonnen is. Global warming mag voor hen niet gebruikt worden om een nieuwe periode te definiëren. Als we dan echt een tijdperk aan de mens willen toekennen, dragen ze zelf het holoceen naar voor. Het is zonder twijfel een debat waar de wetenschap nog wel even zoet mee is... (gb)

Bijna helft twintigers en dertigers lijdt aan allergie

De opmars van hooikoorts en huisstofmijt is niet te stuiten. Nieuw onderzoek van de Gentse universiteit leert dat vooral jonge generaties worden getroffen. Dat schrijven de Coreliokranten.
 
Berkenpollen
Het seizoen van de berkenpollen is deze week begonnen. Bijna één op de drie Belgen (29,8 procent) heeft last van allergische reactie op gras- en bomenpollen of huisstofmijt, zo blijkt uit een steekproef die de Gentse allergie-expert Philippe Gevaert vorig jaar bij 2.320 mensen deed.

Naar helft volledige bevolking
Vooral bij de groep van 20 tot 40 jaar komen deze allergieën vaak voor. Bijna de helft van hen (45,5 procent) heeft last van hooikoorts of huisstofmijt. "Wanneer deze mensen ouder worden, zullen ze de algemene allergiecijfers verder doen stijgen. Het ziet er naar uit dat we evolueren naar 45,5 procent van de volledige bevolking met een allergie", zegt de onderzoeker.

Vooral huisstofmijt
Nummer één van de allergieën staat de huisstofmijt. Daarna komen de graspollen, die vooral in juni overlast veroorzaken. Bomen komen op de derde plaats.

Vooral in ons land
België is voor allergieën ook de slechtste leerling van de Europese klas. Daarvoor heeft Gevaert geen echte verklaring. "Maar er is hopelijk wel beterschap op komst. De ontwikkeling van pillen die allergieën structureel aanpakken, is volop bezig. Zij vervangen de immunotherapie, die via injecties werkte". (belga/lb)

Geluidskogel vernietigt tumoren en voorspelt putten in wegen

Een nieuwe techniek, 'geluidskogels genaamd', is een krachtig wapen dat kan ingezet worden om onderzeeërs te vernietigen, putten in wegen te voorspelen én tumoren en nierstenen te verwijderen. Wetenschappers van het Instituut voor Technologie in Californië hebben de geluidskogels ontwikkeld, zo schrijft de website van Discovery.

De geluidskogel is een soort akoestische lens, die besaat uit 411 stalen bolletjes, ter grootte van M&M's, gerangschikt in 21 rijen, in totaal even groot als een laptop. Door druk uit te oefenen, via gewichtjes op de rijen bolletjes, ontstaat geluid.

Druk variëren
"Door de druk te variëren, verandert ook de snelheid waarmee dit geluid door de bolletjes beweegt. Die snelheid kan op zijn beurt de golven versterken of verzwakken, tot een uiterst destructief of net uiterst precies wapen", legt Chiara Daraio, professeur en co-auteur van de studie uit.

Dat het werkt bewezen de wetenschappers door een balletjes op het voorwerp te gooien en met een hogesnelheidscamera vast te stellen dat de golven zich focusten op het balletje, centimeters van het materiaal vandaan.

Potentieel destructief
Het geluid dat ontstaat is zo hoog dat het niet hoorbaar is voor mensen. Als dit wel het geval zou zijn, zou de trommelvlies binnen de seconde exploderen.

Omdat geluidsgolven zich ook voor vloeibare en vaste substanties (zoals water en muren) kunnen voortbewegen, kunnen ze ook doelen vernietigen waar andere wapens niet aankunnen. Dat maakt van de 'geluidskogel' een potentieel krachtig wapen. Zo zou het onderzeeërs kunnen doen smelten en onzichtbare kelders vernietigen.

Tumoren
Tegelijk kan het ook ingezet worden voor precisiewerkjes in het menselijk lichaam. Om tumoren of nierstenen te verwijderen zonder verdere schade aan het weefsel bijvoorbeeld.

Maar de techniek is niet alleen toepasselijk voor destructieve doeleinden. Ook zwakke punten in bruggen en toekomsten putten en gaten in wegen kunnen ermee opgespoord worden.

Speelgoed aan de basis
De Newtonpendel, een speelgoedje gebaseerd op de zwaatekrachtwet van Newton, lag aan de basis voor deze geluidskogel.

De wetenschappers van deze universiteit houden zich wel vaker bezig met wat ze 'metamateriaal' noemen. Alessandro Spadonia bijvoorbeeld, die ook meewerkte aan deze ontwikkelilng, lag ook mee aan de basis van een echte 'onzichtbaarheidsmantel', zoals in Harry Potter.

Het zal nog jaren duren vooraleer deze techniek ook in realiteit kan toegepast worden. Maar de simpliciteit van het krachtige proces betekent dat het gaat om een 'betekenisvolle uitvinding', daar zijn wetenschappers het over eens.  (edp)

Favoriete piano van Chopin nagebouwd

Discovery zonder radar aan ruimtestation ISS gekoppeld

Het ruimteveer Discovery heeft zich vastgeklonken aan het Internationaal Ruimtestation ISS, aldus NASA TV.

De maandag gelanceerde 131 ste shuttle koppelde om 09.44 uur Belgische tijd aan de in Europa vervaardigde Harmony-module, boven de Caraïbische Zee. Dit gebeurde zonder een gebruikelijk radarsysteem, waarbij een nu uitgevallen Ku-band antenne wordt gebruikt. De Discovery beschikt echter over een waaier van andere hulpmiddelen voor rendez-vous en koppeling.
 
Ook het traditionele rondje rondom de spacemeccano, om na te gaan of het hitteschild van de shuttle niet is beschadigd bij de lancering, ging door.
 
Vrachtmodule Leonardo
In de vrachtruimte van het ruimteveer steekt de in Europa gebouwde vrachtmodule Leonardo, die binnen enkele uren al aan het ISS zal komen vastgehecht. Bedoeling van de vierde laatste missie uit het shuttleprogramma is zowat tien ton aan reserveonderdelen, uitrusting en voorraden aan het ISS te bezorgen. Tijdens drie complexe ruimtewandelingen wordt onderhoudswerk verricht, onder andere aan het koelingsysteem.
 
De ruimtewandelaars van dienst zijn Clay Anderson en Rick Masstrachio. De andere vluchtingenieurs zijn Dorothy Metcalf-Lindenburger, Stephanie Wilson en astronaute Naoko Yamazaki uit Japan. Gezagvoerder is Alan Poindexter, piloot is James Dutton. Sinds zondag vertoeven er in het ISS opnieuw zes mensen. De landing van de tweede shuttlevlucht van dit jaar is gepland voor zondag 16 april. (belga/vsv)

Chinese jagers vangen 'Oosterse yeti'

Een bizar wezen, de 'oosterse yeti' genoemd, doet wetenschappers met verstomming slaan in China. Het haarloze dier liep in een val opgezet door jagers in een wijd en afgelegen bos in de provincie Sichuan, in het centrum van China. Aanvankelijk dachten de jagers dat het om een beer ging. "Maar het heeft helemaal geen vacht en een staart zoals een kangoeroe", aldus Lu Chin, een van de jagers.

"Ook het geluid dat het beest maakt, lijkt helemaal niet op dat van een beer. Meer op dat van een kat die constant aan het miauwen is. Alsof het op zoek is naar zijn soortgenoten. Of misschien is hij of zij wel de allerlaatste." Lu Chin besluit: "Volgens lokale legendes bestaat er een beer die vroeger een mens was. Sommigen denken dat het dit beest moet zijn."

De yeti is alvast overgebracht naar wetenschappers in de Chinese hoofdstad Peking, waar het dier aan de nodige DNA-testen onderworpen zal worden. (odbs)

Fastfood maakt mensen ongeduldig

Fastfood is de reden waarom je ongeduldig wordt als je moet wachten aan het verkeerslicht of aan de kassa in de supermarkt, dat beweren Canadese onderzoekers althans.

Experimenten
De onderzoekers bestudeerden verschillende experimenten over het verband tussen ongeduld en fastfood. Bij het eerste toonden de onderzoekers symbolen als de gouden M van McDonald's gedurende enkele milliseconden, zo snel dat de deelnemers niet bewust konden identificeren wat ze zagen. In een taak achteraf bleek dat degenen die het symbool hadden gezien, sneller lazen dan de anderen, zelfs wanneer er geen voordeel verbonden was aan het sneller lezen.

Voor een andere studie moesten deelnemers zich een situatie in een fastfoodrestaurant herinneren, achteraf vertoonden ze meer een voorkeur voor tijdsbesparende producten, waaronder een twee-in-één shampoo. Uit een laatste onderzoek bleek dat mensen die blootgesteld worden aan logo's van fastfoodrestaurants kozen voor een snelle, kleinere betaling boven een groter bedrag dat later zou betaald worden. 

Gedrag en psychologie
"Fastfood staat voor een cultuur waarin alles snel moet gaan en waarin de behoeften van mensen meteen bevredigd moeten worden", aldus de Canadese onderzoeker Chen-Bo Zhong. "Fastfood zorgt ervoor dat mensen zich niet enkel gehaast voelen wanneer ze bijvoorbeeld een trein moeten halen, het maakt dat ze zich voortdurend opgejaagd voelen." Het is de onderzoekers nog niet duidelijk of junkfood een oorzaak of een gevolg van ongeduld is. Ze zeggen wel dat de resultaten suggereren dat blootstelling aan fastfood een nadruk op ongeduld en een instant bevrediging van de behoeften legt. Dit kan volgens psychologen ontspannende activiteiten kan verpesten. "Fastfood is niet alleen ontzettend ongezond, het heeft ook invloed op onze psychologie en gedrag." (ep)

De pleister die depressie behandelt zonder neveneffecten

Een medicinale pleister zou het leven van mensen met een depressie ingrijpend kunnen veranderen. De pleister heeft minder neveneffecten dan orale medicatie omdat het via de huid selegiline verspreid, rechtstreeks in het bloed. Zo is er minder kans op bijvoorbeeld hoge bloeddruk, een laag libido, hoofdpijn, angsten, misselijkheid en slapeloosheid.

Depressies worden veroorzaakt door een onevenwicht van stoffen in de hersenen, en voornamelijk door lage niveaus serotonine.  De meeste antidepressiva verhogen het niveau van deze stoffen.

Selegiline is een combinatiemedicatie, die het serotonineniveau een boost geeft door een bepaald enzyme te blokkeren. Selegiline is een van de meest effectieve behandelingen voor depressie, vooral als die gepaard gaat met angst, paniekaanvallen, verhoogde eetlust en extreem veel slapen.

Neveneffecten
Het grootste probleem zijn de neveneffecten van orale inname. Het enzyme in de hersenen dat selegilini blokkeert, is ook terug te vinden in de darmen waar het een rol speelt bij de vertering en dan vooral in de afbraak van tyramine.

Een probleem, aangezien te veel tyramine leidt tot een verhoogde hartslag en vernauwde bloedvaten. Dat verhoogt dan weer het risico op een gevaarlijke en plotse extreme verhoging van de bloeddruk.

Strikt dieet
Wie deze medicatie nam, moest zich aan een strikt dieet houden en niet veel voeding met tyramines eten, zoals kaas, chocolade, droge worstjes, gedroogde vis, bier, wijn en schuimwijn.

Andere pillen
Die nadelen leidden tot een verhoging van het gebruik van een andere medicatie, de zogenaamde SSRI's (prozac en dergelijke). Zij hebben geen gevaarlijke neveneffecten, maar wel andere onplezante neveneffecten als laag libido en hoofdpijnen. Bovendien zijn ze minder efficiënt.

Twee op drie
De pleister vermijdt al deze neveneffecten, en er is geen nood voor een strikt dieet. Potentieel kan het dus een grote impact hebben op het leven van depressieve mensen.

"Uit onderzoek blijkt dat twee op drie mensen niet geholpen is door een eerste behandeling met antidepressiva, zoals Prozac en andere SSRI's. Er is dus zeker nood aan andere therapieën en strategieën", zegt Andrew Gardiner.

Drie jaar
De pleister zou die therapie kunnen zijn. Binnenkort starten testen bij een proefpubliek, en binnen drie jaar zou de pleister al op de markt kunnen komen. (edp)

Bewezen: af en toe cannabis leidt tot verslaving harddrugs

Occasioneel gebruik van cannabis kan ervoor zorgen dat tieners verslaafd raken aan harddrugs, waarschuwen onderzoekers. 

Twaalf keer meer
De onderzoekers volgden tien jaar lang 2.000 kinderen die aan het begin van de studie 13 en de 14 jaar waren. Dat toonde aan dat één op de drie jongeren regelmatig cannabis gebruikt. Verder blijkt dat occasionele gebruikers van cannabis drie keer meer kans hebben om harddrugs te gebruiken tegen de tijd dat ze twintig zijn. Degenen die dit op een wekelijkse basis roken, hebben twaalf keer meer kans om harddrugs te proberen in hun volwassen leven. Professor Louisa Degenhardt: "Deze studie ontdekte een verband tussen studenten die regelmatig cannabis gebruiken als tieners en druggebruik op latere leeftijd. Zelfs degenen die slechts af en toe cannabis rookten als jongere lopen later meer kans op ernstige drugproblemen." (ep)