Berichten van 12 april 2010 tot 18 april 2010

Bij het scheiden van de beelden- en geluidenmarkt van woensdag 14 op donderdag 15 april zendt het tweede Nederlandstalige Belgische televisienet Canvas, tussen 23:20 en 00:10 uur, een BBC-documentaire uit die werd gerealiseerd in 2009. Deze film gaat over Charlie Russell and Izzy Charman, twee jonge filmers die zich ten doel hebben gesteld de laatste nazi-oorlogsmisdadigers op te sporen, welke nog steeds voortvluchtig zijn. Zij willen de nog steeds verborgen geschiedenis van die extreme criminelen openbaar maken.
Het zal een langdurige en inspannende zoektocht worden, niet in de laatste plaats doordat er maar heel weinig meer in leven zullen zijn, althans relatief gezien: ieder is er immers één teveel.
Toch zijn de twee doorzetters erin geslaagd enkele van die figuren op te sporen en hen zelfs voor de camera te krijgen. De een beweert zich niet aan de gegeven bevelen te hebben kunnen onttrekken zonder zelf in levensgevaar te geraken, een andere hoogbejaarde beweert dat hij zich van alle gebeurtenissen niets meer te kunnen herinneren: met zijn 94 jaar is hij te oud en te zwak; uitgeleverd, door Oostenrijk aan Kroatië, wordt hij niet. Dan komen ze terecht bij iemand die eind verleden jaar eindelijk is veroordeeld: levenslang heeft hij gekregen. 
Ook komen ze in contact met een extreem gestoorde vrouw, genaamd Ursula Overbeck, die een hoge functie bij de Hitlerjugend heeft bekleed, en tot de groep van de ewig gestrigen behoort: zij ontkent de Holocaust en is tot op de dag van de confrontatie een fervent aanhanger van de nazi-ideologie.
Al die opgespoorden spreken met de twee jonge filmers over schuld en boete, over de tijd die snel over alle gebeurtenissen heen vliedt en ten slotte over het feit dat de geschiedenis altijd wordt geschreven door de overwinnaars.

Na de dominees

In 1969 hebben Hans Keller en Roelof Kiers voor de VPRO een documentair getint programma gemaakt over het fenomeen Pornografie in Nederland.

Twee jaar nadat de dominees de zendgemachtide VPRO definitief de rug hadden toegekeerd, is de film uitgekomen. Daarmee is dit programma een symbool geworden voor de verander(en)de VPRO. Tussen de vier letters stonden geen puntjes meer en was het epitheton vrijzinnig protestant verleden tijd. Veel van de oudere leden bleken moeilijkheden te hebben met het naakt dat vanaf da moment op de buis verscheen, en die als gevolg daarvan hun lidmaatschap hebben opgezegd. Daar stond echter tegenover dat de zender een grote(re) aantrekkingskracht ging uitoefenen op de wat progressievere groeperingen binnen het maatschappelijke gebeuren in Nederland.
De film wordt uitgezonden door het digitale televisiekanaal Geschiedenis 24, op woensdag 14 april tussen 22:09 uur en 23:00 uur. Voor eventuele herhalingen in de nachtelijke uren en overdag kunt u informatie inwinnen op de website van de zender, dan wel via gids.vpro.nl

De Bossche variant

Deze week herhaalt het digitale televisiekanaal Geschiedenis 24 de driedelige serie documentaires onder de titel Erotische panorama's. Die stamt uit 1988 en werd gerealiseerd door Emile Fallaux. Het thema van de drie afleveringen is de (toen) veranderende seksuele moraal in Nederland. Hoewel dat in de jaren tachtig niet voor het eerst geschiedde — want wij van Cultuurtempel herinneren ons de snel veranderende moraal aangaande erotiek en seksualiteit in de jaren zestig van de vorige eeuw nog heel goed.

De eerste aflevering —de Bossche variant — wordt uitgezonden op dinsdag 13 april, tussen 23:05 uur en middernacht. Daarin besteedt Emile Fallaux aandacht aan de eerste (meer openlijke) verkoop  van condooms en tevens andere acties van de Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming (NVSH).

Het tijdschrift Sekstant van die instelling telde in die jaren een heel behoorlijk aantal lezers.

Familie De Witt

De tweede aflevering wordt aan de kijkers van Geschiedenis 24 voorgesteld op woensdag 14 april, tussen 20:29 uur en 21:28 uur. In die episode komen Erotische lotgevallen van de familie De Witt aan de orde.

Erotische panorama's
Aflevering drie — op donderdag 15 april, te zien tussen 20:38 uur en 21:28 uur — is getiteld
Het erotisch panorama. Hierin wordt aandacht besteed aan een groep mensen die reeds in de

jaren zestig van de vorige eeuw betrokken is geweest bij diverse activiteiten van voornoemde NVSH.

Vijf onderdelen 
Op maandag 12 april is het vijfenzestig jaar geleden dat het Kamp Westerbork door Canadese militairen werd bevrijd. Dit feit wordt herdacht door middel van een bijeenkomst op het terrein van die Drentse plaats en met een reeks herhalingen van televisie-documentaires.
De bijeenkomst te Westerbork wordt rechtstreeks uitgezonden door de NOS via Nederland 1, tussen 12:45 uur en 15:00 uur.

Het avondprogramma van het digitale televisiekanaal Geschiedenis 24 staat eveneens geheel in het teken van toestanden en gebeurtenissen in en om Kamp Wsterbork gedurende de bezettingsjaren.

Settela

De avond opent om 20:35 uur met de documentaire uit 1994, Settela, gezicht van het verleden, van Cherry Duyns. Het is een zoektocht naar de identiteit van het meisje met het hoofddoekje dat te zien is in de Westerbork-film van Rudolf Breslauer. Ze kijkt uit een treinwagon en is in die vorm een bekend beeld geworden en gebleven, waarmee ze tot symbool van de jodenvervolging is geworden. Het onderzoek heeft uitgewezen dat het de toen negenjarige Settela Steinbach is, een zigeunermeisje dat haar dood tegemoet ging. In Auschwitz werd ze vergast.

Deze documentaire is nogmaals te zien op Geschiedenis 24 in de nacht van donderdag 15 op vrijdag 16 april, vanaf 00:35 uur. 

Om 21:30 uur volgt de documentaire Westerbork girl. Deze film van Steffie van den Oord is relatief recent: uit 2007, en gaat over de toen 83-jarige Joodse Hannelore Eisinger-Cahn. Zij werd door haar grote liefde, de Joodse acteur en verzetsman Rob de Vries uit Westerbork bevrijd, maar toch keerde ze een week later vrijwillig terug. De film is een aflevering van het VPRO-programma Holland Doc.

Oprichting Kamp Westerbork

Catherine keyl maakte in 1989 een documentaire over het vijftig jaar eerder gerealiseerde oprichting van 'Westerbork', dat als op Nederlandse bodem gevestigd concentratiekamp voor alle op transport gestelden als voorportaal van de hel heeft gediend. Deze film begint om 22:19 uur. Deze AVRO-documentaire is getiteld De trompet en het spiegeltje.

Kerst in Westerbork

In een aflevering van de historische reeks Andere tijden van VPRO-NPS vertelt de voormalige gevangene van kamp Westerbork, Louis de Wijze, over zijn herinneringen aan een groot feest ter gelegenheid van kerstmis dat commandant Gemmeker voor hoge SS'ers had georganiseerd. De aflevering draagt de titel Kerst in Westerbork, een vlag die de lading weliswaar dekt, maar niet voor iedereen op dezelfde manier. Deze film wordt vertoond tissen 22:53 uur en 23:27 uur. 

Transporten naar het oosten

Elke dinsdag ging er vanuit het kamp te Westerbork een transport naar Auschwitz, en nadat dit enige tijd gaande was, circuleerden hierover weliswaar vage berichten, ook in het westen des lands, maar menigeen wilde of kon het eevoudig niet geloven dat er sprake was van een transport naar de meest barre omstandigheden die een mens zich (soms zelfs niet ees) zou kunnen voorstellen, en in de meeste gevallen naar de beëindiging van het leven. Almar Tjepkema en Jaap Walvis hebben in 1983 voor de NOS een documentaire gedraaid over het dagelijks leven in 'de Joodse hoofstasd van Nederland'.
Deze, inmiddels alweer goed een kwart eeuw oude, documentaire wordt vertoond tussen 23:27 uur en middernacht, ter afsluiting van het avondprogramma van Geschiedenis 24.