Archief

Schrijdt de beschaving weer een klein stapje voort?
Aan het begin van het NOS-Journaal van 12:00 uur hedenmiddag meldde Jeroen Tjepkema dat het Catalaanse parlement ongeveer op dat moment zou moeten stemmen over een verbod op stierenvechten. Deze mededeling werd gevolgd door enkele stemmen van burgers en van één direct betrokkene. Een man op leeftijd vond het een belachelijke zaak, omdat het nu eenmaal een eeuwenoude traditie zou zijn, een jonge vrouw daarentegen was de mening toegedaan dat het al heel lang verboden zou moeten zijn want dat het argument van traditie volstrekt onzinnig is. Een rasploert in tenue van torero sprak de geesteszieke woorden dat het bij stierenvechten om kunst zou gaan. Moge de eerstvolgende stier uitzonderlijk glansrijk van deze extremistische barbaar winnen. Als je het soort mannetje een halve seconde ziet, dan besef je aan de uitzonderlijke opgeblazenheid reeds dat het om een gaat om iemand met een zeer instabiele persoonlijkheid. 
Voordat Jeroen Tjepkema overging tot het thema Weer kwam hij nog even terug op het verwachte verbod, dat direct tevoren door het Catalaanse parlement was aangenomen. Een verbod op stierenvechten voor geheel Spanje is daarmee op zich nog niet dichterbij gekomen, aangezien in de Spaanse hoofdstad de wetten uit Catalonië niet dwingend kunnen worden opgelegd. Helaas. Maar een, zij het laat, verbod van het Catalaanse parlement lijkt de beschaving weer een klein beetje op te stuwen in de juiste richting.

Gorbatsjov

De avond van maandag 26 juli wordt op het digitale televisiekanaal 'Geschiedenis 24' voor een groot deel in beslag genomen door thema's die heel direct met Rusland te maken hebben. Dat begint om 19:03 uur met Gorbatsjov, de herhaling van een aflevering uit 1999 van het zondagse NPS-Programma Buitenhof, waarin Paul Witteman een interview hield met de reeds toen voormalige president van de Sovjetunie Michail Gorbatsjov.

Indertijd nam dat tweegesprek de gehele uitzending van Buitenhof in beslag, en dat is te merken aan de lengte van het onderhoud: bijna een uur.

God, de tsaar en het vaderland

Een kwartiertje langer dan de voorafgaande uitzending duurt de documentaire God, de tsaar en het vaderland, welke direct in aansluiting op Gorbatsjov zal worden vertoond. Het is een film uit1997 die door Maarten Schmidt en Thomas Doebele werd gerealiseerd. Thema van die goed zeventig minuten in beslag nemende film is de Russische adel, die zich — exact acht decennia na het uitbreken van de Russische revolutie en het daaruit voortvloeiende communistische bewind — opnieuw organiseert, in de hoop dat er voor die groepering in de maatschappij — volgens niet weinigen echter een uiterst onmaatschappelijke groepering — ook nu een speciale plaats kan worden ingeruimd. Een ander doel dan het herstellen van privileges en, mede daaruit voortvloeiende, rijkdom hebben die pogingen niet. Sociale overwegingen spelen daarbij niet de geringste rol.
De docu duurt van 20:00 uur tot 21;12 uur.

Perestrojka in perspectief
Een minuut of twaalf duurt het interview met Laura Starinlk, dat in aansluiting op de documentaire wordt uitgezonden. Het interview is recent, aangezien het is voorzien van het jaartal 2010. Laura Starink was correspondente voor NRC/Handelsblad — en niet, zoals in de programmagegevens van de VPRO Gids staat: het NRC/Handelsblad, alsof NRC een bijvoeglijk naamwoord bij Handelsblad is — in de periode dat Michail Gorbatsjov het in de Sovjetunie voor het zeggen had. Laura Starink was eveneens getuige van de ineenstorting van het communisme. Zij laat eveneens weten hoe Michail Gorbatsjov moet worden herinnerd.

Ivtsino

Om 21:25 uur volgt de laatste Rusland-bijdrage die maandagavond door 'Geschiedenis 24' wordt uitgezonden. Net als de bovengenoemde documentaire is ook deze film uit het jaar 1997 en tevens gerealiseerd door Thomas Doebele en Maarten Schmidt, met de titel Ivtsino, dorp aan de Wolga. Het genoemde duo schetst daarin een portret van een plaats aan de befaamde rivier. Er is een tijd geweest dat Ivtsino, op tweehonderdvijftig kilometer ten noorden van Moskou, de trots van de Sovjetunie was. Thans is er nog slechts sprake van een gehucht: twaalf houten huizen langs een weg. Tijdens een zomerperiode hebben de beide makers van de film de bewoners laten vertellen. De meeste bewoners zijn vrouwen die inmiddels de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt.

Nieuwe 'vertaling'
Zondag 25 juli presenteert BBC One-television de eerste aflevering van drie van een nieuwe Sherlock Holmes-reeks op basis van de inmiddels een eeuw oude verhalen over de — nog altijd beroemdste en, jawel, meest legendarische — detective aller tijden, geschreven door de arts, historicus, spiritualist, beroepsmatige querulant en kampioen ingezonden stukken-schrijver — en nog zoveel meer — Arthur Conan Doyle (1859-1930). 

Deze nieuwe serie — die simpelweg Sherlock heet, stamt uit het brein, en vervolgens uit de pen, van Steven Moffat (geboren 1961). De eerste aflevering — welke tussen 22:00 uur en 23:30 uur onze tijd zal worden uitgezonden — is getiteld A study in pink. [1]

De kennismaking
De gewonde soldaat John Watson keert in 2010 terug uit Afghanistan en komt in contact met een geniale figuur, die een mesmeriserende uitstraling heeft. De man blijkt op zoek te zijn naar een huisgenoot, en verder komt aan het licht dat hij detective is, luisterend naar de naam Sherlock Holmes.

In de voornaamste rollen worden we geconfronteerd met Martin Freeman (geboren 1971) in de rol van Doctor Watson, Benedict Cumberbatch (geboren 1976) als de indrukwekkende speurder hoogstdezelve, en met Rupert als Inspector Lestrade.

Vraagtekens?

Als twee mannen samen op zoek zijn, worden er al snel (meestal ingehouden) vragen gesteld, en dus komt het thema homoërotiek reeds aan de orde voordat de eerste aflevering van Sherlock het televisietoestel in de huiskamer heeft bereikt. Ongetwijfeld worden er nog altijd vragen gesteld, zelfs als twee mannen met enige regelmaat samen worden gesignaleerd, maar — al zou men het bijna niet geloven gezien de enorme agressiviteit waaronder ons dagelijks leven gebukt gaat — heel wat minder dan een halve eeuw geleden.
In de laatste BBC News-uitzending van vrijdag 23 juli werd Steven Moffat aan de tand gevoeld over zijn nieuwste product en werd ook dit thema aangesneden. Nee, vond de auteur, de beide heren waren niet "gay", al zou je ze best eens wat vrolijk willen zien. In die opvatting wordt Moffat bijgestaan door de hoofdrolspeler Benedict Cumberbatch.  Hij ziet de verhouding tussen de beide heren meer als een "bromance". Vooruit dan maar: al dan niet bewuste homofobie speelt in het geheel van het maatschappelijke gebeuren een heel wat grotere rol dan we op het eerste gezicht zouden vermoeden, en het feit dat bij de geringste aanleiding daarover zelfs in een zo door de actualiteit ingevuld programma als BBC News het een discussiepunt moet worden, geeft al aan dat het thema nog steeds verre van geaccepteerd is in de dagelijkse realiteit. En daarom nog maar eens de stelling: in alle persoonlijke contacten tussen mensen — en daar horen de heren der schepping nu eenmaal ook bij — speelt homoërotiek een rol, al zal die in de meeste gevallen niet leiden tot een seksueel rollenspel.

De zich hierover uitgesproken hebbende betrokkenen bij de serie Sherlock zien het allemaal liever gekwalificeerd als "echte mannenvriendschap". Binnen de Sherlock Holmes cultus is de beschaving kennelijk nog net niet voldoende voortgeschreden. Het zij zo.

Eigentijds
Op een ander, niet vereist, maar evenmin op voorhand af te wijzen, punt is de figuur Shrlock Holmes, samen met de hem omringende wezens en situaties, wel ontwikkeld, maar dat is te danken/wijten aan degene(n), die hem en de zijnen onder handen hebben genomen voordat de invulling in de praktijk gestalte heeft kunnen krijgen. Terugkeer van Watson uit Afghanistan geeft al aan dat er sprake is van een eigentijds jasje — al had men in vroeger tijden eveneens uit dat land kunnen terugkeren, vooropgesteld dat men er eerst was heen gereisd. Net als dat met opera's en toneelstukken uit de dagen van weleer gebeurt, kunnen we (de) roemruchte daden van de meesterspeurder en zijn somtijds ietwat naïeve huis- en deelgenoot, reisgenoot en meer van zulks — 't is warempel net Herenleed — thans in een 'setting' anno 2010 meemaken. Drie keer anderhalf uur. Is die 'pilot' van zestig minuten eigenlijk ooit den volke vertoond?

__________

[1] Het eerste Holmes-verhaal draagt de titel A study in scarlet. Dat pink in de nieuwe versie zal wel mede bedoeld zijn als (vette) knipoog. (Hopelijk niet al te vet.)

____________

Afbeeldingen
1. Auteur van de oorspronkelijke SherlockHolmes avonturen Sir Arthur Conan Doyle

2. Schrijver van de televisieserie Sherlock,  Steven Moffat (foto uit 2008).

(Wordt vast wel vervolgd)

Perversiteit Troef

Op zaterdag 24 juli staat voor de tijdspanne tussen 20:40 uur en 21:10 uur op Nederland 3 het Avro-magazine Lekker . . . . ! op de rol. De aflevering is getiteld Lekker wreed!
Als we de korte, inleidende tekst in de VPRO-Gids mogen geloven, komt de volgende vraag aan de orde: "Waarom heeft bijvoorbeeld een kunstenares haar kat gedood om er vervolgens een handtas van te maken?"

Een dergelijke 'kunstenares', mocht die werkelijk bestaan, zou in de periode 1933-1945 in het extremistisch-perverse systeem van de nazi-beesten bij onze oosterburen een uitstekend figuur hebben geslagen met haar weerzinwekkende handelingen, die aardig in de richting van de systematische krankzinnigheid van Mengele en consorten gaat.

Eenzame opsluiting vereist

Zo'n abject en verachtenswaardig on-wezen dient voor de rest van haar bestaan te worden opgeborgen in een gesloten inrichting met voortdurend uitzicht op jolig spelende poesjes in de tuin, die ze niet alleen steeds moet zien maar ook verplicht moet beluisteren.
Vanzelfsprekend dient er, voorafgaand daaraan, een rechterlijke uitspraak te komen welke haar zwaar criminele gedrag inclusief de uitzinnige perversiteit zodanig laakt dat ze — mede op grond van een uitgebracht psychiatrisch rapport waarin staat dat ze, vanwege die meer dan extreme perversiteit, een groot gevaar voor een fatsoenlijk functionerende maatschappij vormt — TBS krijgt en voor de rest van haar hopelijk bijzonder lang voortsudderende bestaan geïnstitutionaliseerd dient te blijven en uitsluitend nog uitzonderlijk vitaminerijk kattenvoer, met als variant voor de zon- en feestdagen pure kattentongen en inrichtingsmuisjes, als enig voedsel, aangevuld met speciale kattenmelk, mag consumeren.

LEKKER WREED!

Plannen in westerse landen

In de meest uiteenliggende landen ter wereld worden thans voorbereidingen getroffen voor aanpassingen van de infrastructuur van het spoorwegnet. Zo kondigde de Deutsche Bahn onlangs geheel onverwacht aan voor veertig miljard euro aan investeringen in de nabije toekomst te zullen realiseren. Ook in Nederland zal binnen niet al te lange tijd flink wat moeten worden geïnvesteerd alleen al als gevolg van de wensen van de leiding der NS om op termijn alle belangrijke trajecten van een tien minuten dienst te voorzien.

President Obama blijkt, volgens een bericht in het laatst verschenen nummer van Time Magazine tien miljard dollar voorzien voor aanpassingen in het spoorwegennet gedurende de eerstkomende jaren. Diezelfde president voorziet dat er zeer snel nog eens honderd miljard dollar zal moeten worden vrijgemaakt voor verdere wijzigingen ten faveure van een hogesnelheidsnet.

Feitelijke situatie in India

Aan de andere kant van de wereld ligt, in India, een geheel anders gestructureerd spoorwegnet. Daar zijn ruim anderhalf miljoen mensen werkzaam in die tak van dienstverlening. In tegenstelling met de spoorwegen in het westen heeft men in de Indiase situatie te kampen met problemen tijdens de moesson-periode.
Over die specifiek Indiase situatie is een documentaire gemaakt — Monsoon railway — waarin drie medewerkers van die spoorweg-instelling worden gevolgd in de periode dat ze met de gevolgen van de moesson worden geconfronteerd.
Die documentaire zal in twee afleveringen door BBC Two worden uitgezonden. De eerste kan worden bekeken op vrijdag 23 juli tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd. De tweede helft s voor de kijkers beschikbaar op die zelfde zender op zaterdag 24 juli, tussen 19:00 uur en 20:00 uur onze tijd.
__________

Afbeelding: Spoorwegmedewerkers in India inventariseren de gevolgen van een probleem onderweg.

Het digitale Nederlandse televisiekanaal Holland Doc 24 presenteert op donderdag 22 juli, tussen 21:28 uur en 22:36 uur de documentaire Buitenspelen van Rosa van Hofwegen, over het Shakespeare Openluchttheater in de Drentse plaats Diever, waar jaarlijks één van de toneelspelen van William Shakespeare (1564-1616) wordt opgevoerd, en met zeer veel succes. Al meer dan zestig jaar is dit evenement in trek bij de liefhebbers, die van heinde en verre komen om het gebeuren te kunnen bijwonen.

Het Openluchttheater bevindt zich in de bossen en dat maakt het voor tal van Shakespeare-spelen alleen maar gemakkelijker, aangezien er hier en daar nog wel eens sprake is van een bos in diecomedies en tragedies.

Holland Doc 24 herhaalt de documentaire deze week in ieder geval nog twee keer: op vrijdag 23 juli, 's avonds tussen 22:47 uur en 23:55 uur, en op zaterdag 24 juli, eveneens 's avonds tussen 21:02 uur en 22:10 uur. Voor eventueel meer herhalingen op tijdstippen in de nachtelijke uren en overdag vanaf 06:10 uur raadplege men de digitale programmagegevens via gids.vpro.nl