Archief

De Achtste en de Negende

De ware Mahler-adepten en andersoortige geïnteresseerden in het oeuvre van de componist die het muzikale wezen van onder anderen Bach, Beethoven, Schubert, Schumann, Wagner, Bruckner en Brahms in zijn oeuvre heeft geïntegreerd, hebben de afgelopen week hun hart kunnen ophalen: zes van de eerste zeven symfonieën hebben ze op de beeldbuis voorgetoverd gekregen door de zender Mezzo, tweemaal de Derde op evenzovele verschillende radiozenders.

Op dinsdag 16 februari volgen op Mezzo — tussen 20:30 uur en 23:40 uur — de Achtste, die Sinfonie der Tausend, en direct daarop aansluitend de Negende — een  waarachtie 'Abschiedssinfonie', die echter niet die naam draagt. Over dat opus heb ik een uitgebreid artikel met achtergrond-informatie en nadere gegevens over de muzikale inhoud gepubliceerd op de website All art is quite useless van Rond1900.nl, over de cultuur van het fin de siècle, op 10 januari 2007.

Van beide genoemde werken wordt via Mezzo-televisie de interpretatie uitgezonden van Christoph Eschenbach met het Orchestre de Paris.

__________

Afbeelding: Gustav Mahler in 1909. (Foto genomen in de Foyer van de Wiener Hofoper.)

Bestaan tussen hoop en vrees

Arte-televisie presenteert op dinsdag 16 februari — tussen 20:15 uur en 22:05 uur — een thema-avond als centrale gebeurtenis tussen al het andere dat voor uitzending geschikt bleek. Het thema deze keer is Die Opfer der Krise.

Zoals gebruikelijk is het programma in drie onderdelen opgesplitst. Als eerste kan men, vanaf 20:15 uur, kijken naar de documentaire Angst vor dem Absturz, waarin wordt stilgestaan bij zeer grote groeperingen mensen die in Frankrijk en Duitsland slschtoffer zijn geworden van de financiële crisis, en dat zijn zeer uiteenlopende categorieën, variërend van arbeiders tot werklozen en daarnaast directeuren van bedrijven.

Krediethaaien en hun prooi

Om 21:15 uur volgt de tweede documentaire, die een groepering personen behandelt, welke wereldwijd reeds ruimschoots is besproken, maar die er kennelijk — althans een niet onbelangrijk deel — in slaagt de kwalijke praktijken te continueren. Kredithaie auf Beutejagd luidt de titel van de ongeveer dertig minuten durende film over woekeraars die hun geld — en veelal gaat het daarbij om aanzienlijke bedragen— binnenhalen door handig gebruik te maken van de ellende waarin een groot aantal mensen verkeert als gevolg van de vrijwel overal ter wereld om zich heen gegrepen hebbende crisissfeer.

Debat

Het derde onderdeel van de thema-avond is het debat dat in aansluiting op de beide documentaires wordt gevoerd. Die Debatte duurt van 21:45 uur tot 22:05 uur.
Zoals velen inmiddels weten, wordt een thema-avond van Arte-televisie niet herhaald. 

Vijf keer een klein kwartier zal er de komende week, steeds vroeg in de nacht — van maandag 15 op dinsdag 16, tot en met de nacht van vrijdag 19 op zaterdag 20 februari — door de BBC's  cultuurzender Radio 3 worden uitgetrokken voor de dichteres en prozaschrijfster Helen MacDonald. 

Dat geschiedt in het programma The essay dat elke nacht wordt uitgezonden tussen 00:0 uur en 00:15 uur, als het thema — het trainen van een havik — zal worden behandeld. De vijf afleveringen dragen elk voor zich echter ook nog een titel:

1. The egg and the chick

2. The bird in the spare room

3. On the glove

4. First flight

5. Kills.

__________

Foto: Een havik, zittend op een tak. Dit dier werd in Toronto gesignaleerd voor het Fields Institute.

Vijf pioniers in één week voorgesteld

De namen die we in de vijfdelige documentairereeks van Arte-televisie tegenkomen, worden alle weliswaar in eerste instantie geassocieerd met de Verenigde Staten van Amerika, maar meer nog in het bijzonder met de functie als het Land van de Toekomst en het Land der Ongekende Mogelijkheden — een associatie die veel mensen, verspreid over ons ondermaanse ook in deze tijd nog koesteren.

Van maandag 15 februari tot en met vrijdag 19 februari wordt er elke avond tussen 19:30 uur en 20:14 uur een aflevering uitgezonden over iemand die zelf of zijn directe voorouder uit de oude wereld afkomstig was, en hier: uit het Duitse taalgebied, en die een naam draagt, die bijna geen enkel menselijk wezen dat middenin het leven staat, niet kent. Hun roem heeft echter pas enige werkelijke omvang gekregen nadat de personen zich in het verre Amerika hadden gevestigd en zich daar hebben weten te manifesteren en de ladder van het succes hebben weten te beklimmen. 

Hun doel hebben deze mannen — inderdaad, het gaat in deze documentaires uitsluitend om 'heren der schepping' — bereikt door hun vermogen tot hard werken, de doortastendheid die aan hen eigen is, en niet in de laatste plaats heeft hun doorzettingsvermogen ervoor gezorgd dat zij aan de top geland zijn en een kolossale naam hebben gevestigd over heel de aarde.

Van Boïng tot Boeing

De eerste aflevering is getiteld William Edward Boeing — Der Traum vom Fliegen en behandelt het wel en wee van de man die in Hohenlimburg was geboren, en als tweeëntwintigjarige naar Michigan in de VS is geëmigreerd en daar aanvankelijk in een zagerij werkzaam was, maar vervolgens met een eigen houtbedrijf de grondsteen heeft gelegd voor een wereldimperium. Zijn naam is en blijft onverbrekelijk verbonden met de naar hem genoemde vliegmachines; bijna altijd ook bij degenen die nog nimmer in zo'n kist — of zelfs helemaal niet — hebben gevlogen. Diens zoon die in 1881 te Detroit werd geboren bouwde vaders bedrijf uit en zo kwam het uiteindelijk tot de wereldvermaarde Boeing-vliegtuigen. In de film die in 2009 voor de Norddeutsche Rundfunk werd gedraaid door Achim Scheunert.

Overige afleveringen en herhalingen

De overige afleveringen met het doen en laten van de vier overige grootheden zijn:

Henry E. Steinway — Die Geburt einer Legende. 

Hendry John Heinz — Leidenschaft für Ketchup.

John Jacob Astor — Der reichste Mann Amerikas.

Levi Strauss — Ein Leben für die Jeans.

Al deze afleveringen zullen in de week van maandag 22 februari tot en met vrijdag 26 februari worden herhaald, maar dan 's middags vanaf 14:00 uur.

__________

Foto: William Edward Boeing, links, in 1929. Samen met hem Frederick B. Rentschler.

Arte-tv heeft op zondag 14 februari vroeg in de avond, tussen 19:30 en 20:14 uur een muziekfilm op het programma staan; iets dat op die dag van de week en ongeveer dat tijdstip inmiddels een traditie is geworden. En zeker deze zondag, nu een groot deel van de televisiezenders, verspreid over de globe zich volkomen buiten elke porportiel bezighouden met het aan u voorstellen van, niet zelden door inname van doping bereikte, sportpreataties vanuit Canada, en de Duitse zenders veelvuldig laten zien hoe verregaand imbeciel, want van een zeer diep gezonken dwaasheid zonder humor, diverse massa's Duitsers zich in deze tijd van het jaar, keer op keer, overgeven.

In het geval van de Arte muziekbijdrage gaat het om een oudere opname rondom 1960 met een optreden van de violist Yehudi Menuhin (1916-1999)

Het gaat om een film uit 1962, die als bijdrage van Arte France op het net wordt gezet. Daarin zien we de violist in het Concert voor viool en orkest in g kleine terts opus 26, gecomponeerd in de jaren 1865-1868, van Max Bruch (1838-1920); Menuhin wordt begeleid door het Radio Symphonieorchester Berlin onder leiding van Ferenc Frscay (1914-1963). Direct in aansluiting daarop kunt u horen en zien wat Yehudi en zijn zuster Hepzibah Menuhin (19201-1981) hebben gemaakt van het onderdeel Moderato malincanio uit de Sonate van Georges Enescu (1881-1955), die één der grote leermeesters van Menuhin was.

Volgens de door Arte-tv verstrekte gegevens gaat het bij de uitvoering van dit laatste werk om een opname uit 1973. Hoe dit te rijmen valt met het opgegeven jaar van de documentaire, is niet helder. Het is dan ook waarschijnlijker dat de drie verschillende onderdelen van de film in kwestie is samengesteld uit drie verschillende stukke van evenzovele data.

Tenslotte vertolkt Menuhin het laatste deel van het Concert voor viool en orkest in D grote terts, opus 61, van Ludwig van Beethoven (1770-1827), geschreven in 1896. De begeleiding wordt gerealiseerd door het London Symphony Orchestra onder leiding van Colin Davis. Het is een registratie uit 1962.

Herhalingen

Deze film over een der meesterviolisten van de twintigste eeuw wordt de komende weken nog drie keer uitgezonden door Arte-televisie, en wel op

vrijdag 19 februari, 's ochtends om 06:00 uur

donderdag 25 februari, óp hetzelfde tijdstip

woensdag 3 maart, ook weer vanaf 06:00 uur.

__________

Foto: Violist Yehudi Menuhin in de Amerikaanse speelfilm Stage Door Canteen (1943).

Opnamen uit 2007

De NPS zendt op zondag 14 februari, tussen 13:00 uur en 14:00 uur, via Nederland 2 een programma uit over de Wesendonck Lieder, gecomponeerd door Richard Wagner (1813-1883) in de jaren 1857/58. Laat in de avond van maandag 15 februari, tussen 23:30 uur en middernacht volgt, op dezelfde zender, eveneens een NPS-programma met een uitvoering van deze Lieder. 

U krijgt een presentatie door het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van Valery Gergiev, met medewerking van de sopraan Sylvana Dussmann. Daarbij gaat het om een opname die is gemaakt tijdens de ZaterdagMatinee van 3 maart 2007 in het Concertgebouw te Amsterdam.

Door hier te klikken, kunt u een uitgebreid artikel lezen over deze compositie. Die bijdrage is tot stand gekomen naar aanleiding van de uitvoering die u via de NPS thans kunt zien, en is geplaatst op 1 maart 2007. Het artikel staat op de website All art is quite useless van Rond1900.nl.

Herhalingen documentaire

De documentaire van zondagmiddag wordt de komende dagen nog diverse keren herhaald op het digitale kanaal Cultura 24, allereerst op woensdag 17 februari tussen 19:00 uur en 20:00 uur. Voorts op donderdag 18 februari, vanaf 15:00 uur, en vrijdag 19 februari, vanaf19:00 uur.
Voor eventuele verdere herhalingen via diezelfde zender — in deze periode, dagelijks tussen 00:00 uur en 13:00 uur, kunt u terecht op de website van Cultura 24.
__________

Afbeelding: De componist Richard Wagner.

In de derde aflevering van een vierdelige serie met de titel The virtual revolution, die door BBC Two Television wordt gepresenteerd, volgt op zaterdag 13 februari om 22:15 uur, onder de titel The cost of free het aspect van adverteren op internet en de gevolgen daarvan voor de privacy van degenen die daaraan meedoen.

De serie is bedoeld om inzicht te verschaffen met betrekking tot de invloed die de digitale revolutie heeft op ons leven, sedert deze twee decennia geleden van start is gegaan. Daartoe heeft Aleks(andra) Krotoski, journaliste en deskundige op het gebied van vormen van interactie — al dan niet tussen aanhalingstekens ,— in deze aflevering een ontmoeting met invloedrijke personen die een vooraanstaande actieve rol spelen in de wereld van het huidige internet.

In deze documentaire kan de kijker de confrontatie aangaan — zij het vooralsnog passief — met Jeff Bezos van de firma Amazon, met Chad Hurley van YouTube, en met Google's Eric Schmidt.

__________

Foto: Aleksandra Krotoski.