Archief

Le Grand Central belge

Ooit was België de derde economische macht van de wereld. Deze macht was geconcentreerd in het sterk geïndustrialiseerde Wallonië met zijn mijnen, glasfabrieken en hoogovens.

Tijdens deze bloeiperiode emigreerden 400.000 Vlamingen voor hun werk naar de andere kant van de toen nog niet officiële taalgrens. Ook vele Vlaamse boeren gingen naar Waalse gronden.Het is pas rond 1968 dat het tij keerde. Vlaanderen werd welvarender dan het oude aftakelende Wallonië.

In de bloeitijd was de motor van het geheel de ijzeren weg. België had het meest ontwikkelde spoorwegennet van het continent. We volgden Pascal Verbeken langs een voorbeeld van zo een private spoorlijn ”Le Grand Central belge” van de Franse grens over Charleroi, Leuven en Mechelen naar Antwerpen. De volle aandacht ging naar de Waalse restanten van de lijn rond Charleroi met zijn omgeving van industriële skeletten van verlaten fabrieken en zijn sombere rijen arbeidershuisjes. Ook de spoorlijn ging uiteindelijk failliet. De overblijfsels van de Vlaamse aanwezigheid werden opgezocht en overvloedig gevonden.

Het boek “Le Grand Central belge“ is een verslag van deze voetreis langs de spoorlijn met een ruime blik op de geschiedenis van België en de snel wisselende welvaart van de regio’s.

Zoals zo vaak verplicht de geschiedenis ons om het heden beter te begrijpen. Pascal Verbeken gaf ons een persoonlijke en goed doordachte visie op de huidige Belgische situatie. Een visie die los staat van partijpolitieke dada’s en taalperikelen. België is een Gordiaanse knoop. Het is maar de vraag of het beter is deze knoop te ontwarren of toch de zaak maar in de knoop te laten zitten, als de middelpuntvliedende krachten dit nog toelaten. De toekomst zal het leren. De levendige discussie kon nog uren doorgaan…

Willy Stroobants

VAN HOUTHAKKER TOT BOSBEHEERDER

De Nacht van de Geschiedenis in Bosvoorde, 19 maart 2013

Het Zoniënwoud wordt voortreffelijk beheerd –zeker in Vlaanderen-: dat is de voornaamste indruk na deze Nacht van de Geschiedenis in het trefcentrum de Jachthoorn te Bosvoorde, georganiseerd door de afdeling Oudergem met de medewerking van de afdelingen van Etterbeek en Elsene.

Onder de altwetende leiding van Raymond Doms verkende het 25-koppige gezelschap vooreerst de oude dorpskern van Bosvoorde : Zoals men kan zien in de Ferrariskaart van 1777 was deze ooit volledig omsloten door het Zoniënwoud ten zuiden en door akkers ten noorden. De jacht en de houtvesterij bekleedden een voorname plaats in de plaatselijke economie. We bewandelden dan ook straten en verborgen steegjes met de namen van Jachtveld, Hondenberg, Hondenwetstraat, Jachtstraat, Jachtstoetsdreef en Jagersveld. Via de Krekelenberg en het Delleurpark met zijn bunkers uit WO II keerde de groep terug naar, jawel, de Jachthoorn. Onderweg vertelde Raymond voluit over de wandtapijten van Maximiliaan van Oostenrijk (1459-1515), de barokke landschapsschilderijen van het Zoniënwoud door Jacques D’Artois (1613-1686), de luie jagerstechnieken van Karel van Lorreinen (1712-1780) enz.

Na deze wandeling in een bijtende kou die representatief was voor de hele winter van 2013 waren ons een goed verwarmde zaal, wat versnaperingen en een Omer 8° van hoge gisting uit het West-Vlaamse Bellegem meer dan welgekomen.

Onder de Oostenrijkers, in 1786, werd Woudmeester d’Escaille, adept van de toen gangbare techniek van de natuurlijke regeneratie, opgevolgd door Joachim Zinner, die meer planmatig werkte. Het woud zoals het er nu uit ziet hebben we aan Zinner te danken. Onder het Nederlands bewind werd in 1824 het beheer van het woud toevertrouwd aan de Société Générale, die een dramatische kaalslag aanrichtte en het woud tot zijn huidige oppervlakte reduceerde. 50 jaar later nam de Belgische Staat het woud eindelijk over. In 1900 werd het systeem van Tri et Aire (kap met behoud van 6 tot 8 stammen per ha) verlaten voor een geplande sectoriele heraanleg met daartussen “des Rideaux d’Agrément”. De storm van 1990 noopte tot een stevige herbebossing.

Sinds de regionalisering van 1989 is het woud opgesplitst in een Vlaams, Brussels en Waals deel. De Walen en de Brusselaars willen het kathedraal -uitzicht van hoogstammige beuken- behouden. De Vlamingen vrezen dat de warmteschuwe beuken de opwarming van de aarde niet zullen overleven en opteren voor een herbebossing met meer resistente eiken. Probleem is wel dat beuken door hun snellere groei de eiken overschaduwen en beletten tot wasdom te komen.

Maar de samenwerking tussen de drie gewesten verbetert. De oudste bomen worden beschermd –een beuk wordt ong. 300 j. In het centrale deel wordt een spontaan natuurlijk groeigebied vrij gehouden zonder enige menselijke ingreep. Om de stijgende toevloed van wandelaars te kanaliseren en de weinige overlevende reëen te beschermen worden toegangspoorten aangelegd. Ook de exploitatie loopt goed. Tot in China bestaat er een vraag naar het hoogwaardige beukenhout van het Zoniënwoud. Vlaanderen telt in het totaal 8.000 bosarbeiders, wat veel meer is dan de visserij.

De aandacht was zeer intens en er kwamen vele vragen. Maar om 22u45 moesten Willy Stroobants en Michel Colemans aan de bijeenkomst een einde stellen. Voortaan zullen we tegen het door iedereen geliefde Zoniënwoud helemaal anders aankijken.

Lieven Vermote

23ste INTERVERENIGINGENQUIZ VAN HET DAVIDSFONDS OUDERGEM/WATERMAAL-BOSVOORDE

Op zaterdag 16 februari 2013 vond de 23ste interverenigingenquiz plaats in het Gemeenschapscentrum Den Dam te Oudergem.

Drie ploegen van 5 personen kwamen opdagen, m.n. Pinky & The Brain,  Davidsfonds Oudergem en Jeugdhuis Alleman. De dag voordien waren er nog 5 ploegen ingeschreven maar griep en de krokusvakantie gooiden roet in het eten.

De quizmaster kon rekenen op Marie-José Soumillion en Roza Deceuninck om de vragen uit te delen en de antwoorden op te halen. Chantal De Keyster was er om de dorstigen te laven en zij zorgde tevens voor de mooie fotoreportage. De jury bestond uit Willy Stroobants en Paul Delva.

Dit jaar waren volgende thema’s aan de orde:

1.  FILM-TV-RADIO - 20 PUNTEN         

2.  GEOGRAFIE - 20 PUNTEN         

3.  FOTORONDE - 20 PUNTEN         

4.  GESCHIEDENIS - 20 PUNTEN         

5.  ETEN & DRINKEN - 20 PUNTEN         

6.  MUZIEK - 20 PUNTEN         

7.  STATIONS - 20 PUNTEN

8. SPORT - 20 PUNTEN

9. NATUUR - 20 PUNTEN

10. KUNST & LITERATUUR - 20 PUNTEN
TOTAAL 200 PUNTEN

Elke ploeg mocht zijn joker bij aanvang van de quiz inzetten om zo zijn punten in één welbepaalde reeks te verdubbelen.                                                                         

Michel Colemans presenteerde voor de dertiende maal deze quiz en Jacques Deceuninck, alias de Spelbreker, had opnieuw hamvragen voorzien die deze keer handelden over Caesar en de Juliaanse kalender. De winnende ploeg van deze hamvraag werd PINKY & THE BRAIN (25/30), tweede DAVIDSFONDS OUDERGEM (17/30) en derde JEUGDHUIS ALLEMAN (15/30).

Jacques Deceuninck slaagde er zoals altijd in de behaalde punten van deze algemene quiz tijdig samen te tellen en hier volgen de resultaten:

1°  PINKY & THE BRAIN met 172 punten;

2°  DAVIDSFONDS OUDERGEM met 154 punten;

3°  JEUGDHUIS ALLEMAN met 127 punten.

Al bij al een gezellige namiddag waar 22 mensen, jong en oud, met een gezonde competitiegeest aan deelnamen en waar iedereen achteraf met een leuk geschenk naar huis ging.

De quizmaster dankt de bereidwillige helpers en de volgende sponsors: Kapper BORRA; COLRUYT Halle; DAVIDSFONDS Leuven; Jacques DECEUNINCK (sponsoring hamvraag), Vlaams Parlementslid Paul DELVA; KBC Oudergem en SUPER BONI (Kruidenier Van Gucht), die net zoals vorig jaar de prachtige hoofdprijs schonk.

     Michel Colemans/16-02-2013

Verslag

21^STE INTERVERENIGINGENQUIZ VAN HET DAVIDSFONDS OUDERGEM/WATERMAAL-BOSVOORDE

Op zaterdag 19 februari 2011 vond de eenentwintigste interverenigingenquiz plaats in het Gemeenschapscentrum Den Dam te Oudergem.

Acht ploegen van maximaal 5 personen kwamen opdagen, m.n. Davidsfonds Oudergem, Davidsfonds Sint-Pieters-Woluwe (Sintepieter), Pinky & The Brain, KAV-KWB, Oudergem 78, Van Mieghem & C°, De Dambibbers en Chiro Oudergem.

Zoals altijd kon de quizmaster rekenen op Marie-José Soumillion en Roza Deceuninck om de vragen uit te delen en de antwoorden op te halen en op Chantal om de dorstigen te laven en mooie foto’s te maken. Een driekoppige jury, bestaande uit Thilda Scholliers, Paul Delva en Willy Stroobants, verbeterde de antwoorden op strenge doch rechtvaardige wijze.

 Dit jaar waren volgende thema’s aan de orde:

De Rode Draad bestond ook dit jaar uit het herkennen van 20 fragmenten van 30 seconden van bekende componisten van klassieke muziek maar ook van popmuziek. De naam van alle componisten en/of uitvoerders begon met de Letter B. Zo waren er pareltjes van The Beatles, André Brasseur,  Bach, Burt Bacharach, John Barry, The Bee Gees, Booker T. & The MG’s en The Beach Boys. Het bleek een te moeilijk onderdeel voor alle ploegen.

Michel Colemans presenteerde voor de elfde maal deze quiz en Jacques Deceuninck, alias de Spelbreker, had opnieuw een hamvraag voorzien die deze keer handelde over de mijnproducten uit Katanga en de vijf elementen die toepassing vinden in de geneeskunde of in het lichaam voorkomen. Hij wou ook weten wat men wint uit uranium. De hamvraag was ook niet gemakkelijk en werd verrassend genoeg gewonnen door twee ploegen, die ex-aequo eindigden, m.n. CHIRO OUDERGEM en PINKY & THE BRAIN.

Jacques Deceuninck slaagde er zoals altijd in de behaalde punten van deze algemene quiz tijdig samen te tellen en hier volgen de resultaten op een totaal van 200 te behalen punten:

De quizmaster dankt de bereidwillige helpers en de volgende sponsors: Kapper Steve BORRA (Waversesteenweg); COLRUYT Halle; DAVIDSFONDS Leuven; Paul DELVA, Vlaams Volksvertegenwoordiger; KBC Oudergem; Kruidenier Pinoyplein (ANN & LIEVEN) en SUPER BONI (Kruidenier Van Gucht).

Michel Colemans

Verslag : samenwerking Davidsfonds Oudergem, G.C.Den Dam en bibliotheek Hertoginnendal.

De beslissers,2x25 figuren die de wereld veranderden

Lezing door Marc Gevaert

Op donderdag 20 januari 2010 gaf Marc Gevaert een indrukwekkende lezing in Den Dam over enkele figuren uit de wereldgeschiedenis. Hij bekeek ze  eens anders . Ze werden telkens als duo voorgesteld en waren vaak elkaars opposanten. Met een aangename stem veegde hij het stof van onze geschiedeniskennis .Een scherpe analyse van de personen en leuke anekdotes maakten het een boeiend geheel.

Als inleiding verdedigde hij met verve de stelling dat kennis van de lange termijn geschiedenis onmisbaar is voor begrip van het heden.De door de wol geverfde radiojournalist stelde met spijt vast dat zelfs bij de nieuwsdienst van de VRT de historische kennis soms niet verder reikt dan de laatste twintig jaar.

Hitler en Rooseveld werden in spiegelbeeld geplaatst. Ze kwamen tegelijk aan de macht en zijn bijna op dezelfde dag gestorven.Hitler was een platvloerse proletariër. Hij hield van schreeuwerige toespraken. Hij zag alles in zwart-wit. Het liefst schakelde hij zijn tegenstanders volledig uit.Rooseveld was een aristocraat, die het volk liefst met zachte stem via de radio toesprak. Hij was vlot in de omgang en werd zelfs door zijn tegenstanders geacht.

Hitler is nooit zover geraakt dat hij een atoomwapen kon inzetten. Rooseveld had er bijna één, maar het is zijn opvolger Hoover die moest beslissen om het wapen in te zetten. Wat zou er gebeurd zijn indien Hitler of Rooseveld deze beslissing moesten nemen ?

De loopbanen van Napoleon en Wellington zijn even interessant om eens te vergelijken. Napoleon was een snel promotie makende militair. Als generaal nam hij veel soms roekeloze risico’s. In Egypte en in Rusland liet hij zijn troepen in de steek. Politiek en administratief was hij geniaal.

Wellington was een weinig opvallende militair ,die een klassieke loopbaan doorliep.Hij was voorzichtig en bedachtzaam. Zo lokte hij zowel in Spanje als bij Waterloo Napoleon in de val. Hij was bekommerd om het welzijn van zijn soldaten. Zijn politieke carrière was een flop.

Met Champoleon, de man die de Egyptische Hiërogliefen ontcijferde, en Stanley werd aangetoond dat roem kan wisselen.Champoleon was bij leven een onbekende. Nu beschouwen we hem als een genie. Stanley was bij leven een beroemdheid als oorlogscorrespondent en Congo-ontdekker. Nu is zijn ster verbleekt. Men heeft meer aandacht voor zijn duistere kant en men verwijt hem te weinig weerwerk te hebben gegeven aan de hebzucht van Leopold II.

Voor de overige 44 persoonlijkheden raden we aan om het boek DE BESLISSERS te lezen, uitgegeven bij het Davidsfonds  en ook te leen bij bibliotheek Hertoginnendal.


                                                                                      Willy Stroobants

Ledenfeest van onze afdeling – vrijdag 17 december 2010

Ons jaarlijks ledenfeest van december werd dit jaar geplaagd door een plotse en vroegtijdige opstoot van koning winter alhoewel het nog altijd herfst was.

Ondanks het gure weer kwamen 23 moedigen opdagen om te genieten van een heerlijke kop koffie of warme chocolademelk met koeken.

Na het versterken van de inwendige mens kon ieder lid zijn keuzeboeken afhalen.

Vervolgens kwam Gilbert Vanden Eynde ons zijn verhaal vertellen over de reis die hij in juni 2007 maakte met zijn echtgenote en die plaatsvond in de drie Baltische Staten, m.n. Estland, Letland en Litouwen. Niet alleen ons medebestuurslid maakte die reis mee maar ook enkele leden van onze afdeling.

Gilbert was “in alle staten” toen bleek dat de apparatuur, ten dienste gesteld door Den Dam en die eigenlijk aan de V.G.C. toebehoort, in slechte staat was. Voortdurend vielen ofwel klank ofwel beeld uit. Dankzij de hulp van Katrien van de bibliotheek, die ons tweemaal uit de nood kwam helpen, kon het reisverhaal dan toch uiteindelijk van start gaan.

Het werd een boeiend relaas over een tocht die begon in Vilnius, de hoofdstad van Litouwen. De restanten van de Duitse bezetting waren duidelijk te merken in architectuur en levensstijl van de Litouwers. Opmerkelijk waren de vele kerken in deze vroegere Teutoonse staat.

De tweede Baltische Staat was Letland met als hoofdstad Riga waar de “art nouveau” welig had getierd in de jaren ’30 van de vorige eeuw. Het prachtige gebouw van de Belgische ambassade waar twee vlaggen uithingen is ons vooral bijgebleven: de nationale driekleur uiteraard maar ook de vlag van de Brusselse lelie en die van de Waalse Haan. Geen spoor van de Vlaamse Leeuw…

De reis ging verder naar Estland waar Tallinn nog altijd de hoofdstad is en die dicht bij Finland ligt op amper enkele kilometers over de Oostzee of Baltische zee, meer noordwaarts. Tallinn had nog vele middeleeuwse gebouwen en de richtingwijzer waarop te lezen stond “Kiek in de kök” staat in ons geheugen gegrift.

Ondertussen waren de koeken en de dranken in onze maag bijna verteerd en kon iedereen blijgezind weer huiswaarts keren.

Dank aan alle vrijwilligers die instonden voor het natje en het droogje alsook het opstellen en afruimen van tafels en stoelen.

Bij deze wensen wij aan al onze leden nu al een prettig kerstfeest en een voorspoedig nieuwjaar!

                                                                                  Verslaggever: Michel Colemans