Archief

Jezus de diaken

Dikwijls wordt de vraag gesteld, “Wat is eigenlijk een diaken?” maar in feite is de bedoeling van te vragen, “Wat kan een diaken eigenlijk doen?” Drie diaconaatsmodellen suggereren een bepaald antwoord: het machtsmodel, het historisch model, en het kenotisch model. Elk model als wijze van antwoord is belangrijk, maar alleen het derde verschaft de theologische basis voor het diaconaat.

Het machtsmodel antwoordt van uit de rollen en functies die een diaken in de kerk van vandaag mag en kan uitoefenen. Het historisch model antwoordt van uit de geschiedenis van het diaconaat in de kerk, vooral gedurende de eerste vijf of zes eeuwen. Het komt met het machtsmodel daarin overeen dat het zich interesseert aan de beschrijving van de rollen en functies dat het diaconaat uitoefende in het verleden, in de vroege geschiedenis van de kerk. Kenosis is het Griekse woord voor ‘ontlediging’, en het kenotisch model geeft aan dat de betekenis van het diaconaat te vinden is in de zelfontledigende dienst van Christus-in-de-kerk, een dienst die geworteld en gefundeerd is in de Heer Jezus zelf.

Ambt of ministerie van de diaken:

Sacramenteel teken:

1) representant (‘gezant’ : ambassadeur: cfr. 2 Kor 5, 20) van Christus; de werken die hij verricht en de woorden die hij spreekt tijdens de uitoefening van zijn ambt (ministerie, dienst) worden verricht en gezegd in de naam van de Heer;

2) animator: “de heiligen toe te rusten voor het werk der bediening, tot opbouw van het lichaam van Christus: cfr. Ef. 4, 12;

Met haar vingertoppen strijkt ze
een kruisje op ons voorhoofd!
Dat doet ze altijd voor het slapengaan.
Ze prijst het kruisje met een nachtzoen.
Altijd, sinds opa stierf.

Het kruisje moet ons beschermen tegen
ziekte, pijn en verdriet.
Ze dekt ons onder en vraagt tien keer:
'Liggen jullie goed?'

Dan verlaat ze de kamer,
legt zich in het grote, lege en koude bed.
En dat kruisje, van wie krijgt zij haar
kruisje?
wie moet oma beschermen tegen
ziekte, pijn of verdriet?

Van Robin Pepermans voor oma

Dienstbaarheid in drie uitdrukkingen:

In 1) dienstbare levenshouding: constante houding van dienstbaarheid;

2) occasionele diensten bewijzen;

3) ministerie: d.w.z. in verschillende, blijvende en erkende diensten, vrucht van de veelvormigheid der charisma’s.

Dienstbaarheid in drie uitdrukkingen:

In 1) dienstbare levenshouding: constante houding van dienstbaarheid;

2) occasionele diensten bewijzen;

Elk onderzoek naar de betekenis van het diaconaat zal zich concentreren op drie gebieden:

1) de mensheid van Jezus;

2) de natuur of het wezen van de kerk;

3) de katholieke visie op de sacramenten.

Elke praktische maatregel of elke praktisch besluit in verband met het diaconaat moet steunen op een solide (gezonde) theologische basis, en niet op een functioneel pragmatische benadering.

Voorbeeld van zo’n functioneel praktische benadering: elke leek kan alles doen wat een diaken doet, waarom dan diakens wijden?

Deze uitspraak kan zinvol zijn indien het over een functionaris zou gaan. Maar als deze uitspraak gaat over een sacrament, zoals wij geloven en zullen bewijzen dat het diaconaat is, heeft zo’n functioneel pragmatische benadering even weinig theologische betekenis als de bewering dat het gieten van water over mensen hen niets doet, tenzij dat zij er nat van worden.

De Kerk geeft nog niet voldoende gestalte aan haar diaconale zending en dus kunnen geen zuivere diakenroepingen ontstaan.

Vgl. de kerk krijgt de priesters die het verdient of beter: de priesters kristalliseren de dominante stroming van het moment in de kerk.