WHAT YOU ARE

Er is dringend nood aan een structurele financiering van de palliatieve zorg. Dat zegt professor Wim Distelmans in een interview met De Morgen. 'Het is niet normaal dat palliatieve initiatieven in ons land enkel kunnen overleven dankzij de Kom op tegen Kankeracties.'

De wet op de palliatieve zorg is een van de drie humanitaire wetten die in 2002 door paars-groen werden goedgekeurd. Samen met de euthanasiewet en de wet op de patiëntenrechten heeft de wet op de palliatieve zorg het debat over het levenseinde uit de taboesfeer gehaald.

"Dat is een belangrijke verdienste, maar daarmee is ongeveer alles gezegd", zegt Wim Distelmans. "In feite is de wet op de palliatieve zorg een lege doos. Kort samengevat staat erin dat elke Belg recht heeft op palliatieve zorg en dat de koning moet instaan voor de voorzieningen. In de praktijk zien we echter dat een degelijke, structurele financiering ontbreekt."

Volgens Distelmans is het de verdienste van Frank Vandenbroucke (sp.a) en Magda Aelvoet (Groen!), respectievelijk ex-minister van Sociale Zaken en van Volksgezondheid onder Verhofstadt I, dat er een budget kwam voor palliatieve zorg. "Zij hebben voor het eerst het belang ervan ingezien en het budget opgetrokken. Dat heeft ons uit de sfeer van de pensenkermissen gehaald om geld te schooien. Maar jammer genoeg heeft minister Rudy Demotte (PS) die bedragen opnieuw geplafonneerd. Vandaag kunnen palliatieve initiatieven enkel overleven dankzij de Kom op tegen Kankeracties. In Vlaanderen is minister Vervotte (CD&V) wel gevoelig voor het thema, maar de financiële armslag ontbreekt."

Een echte structurele financiering moet van het departement Sociale Zaken komen en daar zit men volgens Distelmans vast in een verstarde logica. "Het Riziv is ontstaan op een moment dat de medische technologie opkwam. Die werd zo duur dat men een collectief systeem wou zodat iedereen de technische prestaties zou kunnen betalen. Die filosofie 'we betalen terug voor technische prestaties' houdt tot op vandaag stand. Nochtans zijn de uitgangspunten intussen volledig veranderd. We zijn op een punt gekomen dat technologie niet alleen leed geneest, maar ook nieuw leed creëert. Door enkel technologie terug te betalen, betaal je andere dingen die minstens zo belangrijk zijn, in de eerste plaats communicatietijd maar ook palliatieve zorg, niet terug."

Distelmans wijst erop dat een structurele financiering van palliatieve zorg zichzelf bovendien ruim terugbetaalt. "Men wil blijkbaar nog steeds niet beseffen dat investeren in palliatieve zorg automatisch tot een daling van de uitgaven voor de onnodige, door therapeutische hardnekkigheid gestuurde medische handelingen leidt. Dat in het overlegcomité van het Riziv artsen zetelen die van technische prestaties leven en niet graag in hun eigen vlees snijden, maakt de discussie er niet gemakkelijker op. Alles heeft voor- en nadelen, maar we moeten ons durven afvragen of de medische revolutie onze huidige prestatiegeneeskunde nog wel aanvaardbaar maakt." (dm)