Archief

Onze kantclub en de Mechelse Kolveniers gilde.

Op zondag, 11 september, vierde de Mechelse Kolverniersgilde haar 4^de Gildejuweel.

Het oudste gekende document waarin de Mechelse Kolveniers worden vermeld, dateert van 1453. Militaire dienstbaarheid aan de Heer behoorde tot de taken waartoe de Gildebroeder zich verbond wanneer hij toetrad tot een gewapende gilde. Dan verbied de Franse bezetter de gilden. Hun bezittingen worden verbeurd verklaard en in 1798 openbaar verkocht. Na 345 jaar hield de Kolveniersgilde op te bestaan.
In 1983 ontstond het idee om de Kolveniersgilde nieuw leven in te blazen.  Op 9 februari 1984 werden de statuten  in het Belgische Staatsblad gepubliceerd en was de heroprichting van de Mechelse Kolveniersgilde een feit ( uit de programmabrochure van zondag 11 september 2011).
Wij zijn fier, dat wij met enkelen van onze kantclub, mochten deelnemen aan de festiviteiten. Die zelfde dag was het ook Open Monumentendag. Vele activiteiten waren gepland, vele monumenten konden bezocht worden. In het Stadhuis aan de stand van onze kantclub “Etterjefke”, mochten we vele bezoekers ontvangen. Tussen 10.00 en 18.00u konden zij kennismaken met de kloskant in het algemeen en de Mechelse kant in het bijzonder.

  belangstelling van jong en oud

Besloten hofjes

Deze retabelkasten, ook “beloken hofjes” genoemd, waren tot begin van dit jaar te bewonderen in het Schepenhuis. Nu zijn ze tentoongesteld in de Zalm. Ze werden in de eerste helft van de 16de eeuw gemaakt door de Gasthuiszusters-Augustinessen van Mechelen en zijn uniek in hun soort. Nergens ter wereld vindt men nog zo een omvangrijke verzameling. De houten of albasten beeldjes die we in de kasten zien, en de panelen die beschilderd werden met afbeeldingen van heiligen of schenkers van deze Besloten Hofjes werden gemaakt door professionele kunstenaars.

Terwijl de Gasthuiszusters de versieringen rond de beelden en relieken maakten: de zijden bloemetjes, kettingen van parels, edelstenen, goud en zilvervlechtwerk, stukjes perkament met tekeningen of tekst, hadden zij tijd om in gedachten bij God te zijn en te mediteren.

 

(In het “Hooglied”  bezingt koning Salomo zijn bruid. Hij noemt haar een 'besloten hof', hortus conclusus, een liefelijke afgesloten plaats waar hij graag verblijft.)

Een van de heiligen die veel voorkomt in de tentoongestelde kasten is St.Anna. Op 26 juli wordt zij op vele plaatsen als patrones door de kantwerksters vereerd. Ook in Mechelen? In de St.Romboutskathedraal  is er een St.Anna – altaar en op de Zoutwerf stond heel lang geleden een St.Anna - kapel…

  Daniël in de leeuwenkuil ca.1500-1510

  St. Anna ten Drieën, detail; ca. 1520-1530

  St.Anna - kapel, Haverwerf

  St.Anna - altaar, St.Romboutskathedraal

Bij UIT-in-Mechelen

Elke vrijdagnamiddag, in juli en tot eind augustus, waren leden van onze kantclub Etterjefke  aanwezig bij  Uit–in–Mechelen aan de Hallestraat. Iedereen was daar hartelijk welkom en kon er kennismaking met de “Queen of Lace “ zoals de Mechelse kant door de engelse dichter Edward Young (1683-1765)genoemd werd.

                            

Ambachtendag in Het Molenijzer.

Op zondag 14 augustus waren er, ondanks dreigende wolken vele bezoekers in “Het Molenijzer” te Putte. Op de jaarlijkse Ambachtendag was er voor de kantwerksters, zeeldraaier, klompenmaker, smid, glasgraveerder, broodbakker, het heemmuseum en het lingeriemuseum veel belangstelling.

Brugse kantdagen.

Naar jaarlijkse gewoonte gingen dit weekend van 15 augustus de Brugse kantdagen door. Kantwerksters van overal kwamen  naar Brugge om kennissen te ontmoeten, ideeën uit te wisselen en nieuwe uitdagingen te ontdekken. Ons Belgisch weer was natuurlijk de spelbreker, maar dappere kantwerksters die zich niet door de regen lieten afschrikken, vonden een  plaats onder de tentjes. Bij de Brugse brouwerij “De Halve Maan” aan het Walplein werd de tweede verdieping vrij gemaakt voor verschillende kantclubs.

Een extraatje voor de dappere en soms kletsnatte bezoekers, was de tentoonstelling in het archief van Brugge: “Kant in Brugge 1911, een technische en sociale omwenteling”. De tentoonstelling loopt nog tot 28 augustus en werd ingericht door het Comité voor Initiatief Brugge vzw, Kantcentrum en Stadsarchief Brugge. Waarachtig de moeite waard, niet voor wie alleen maar klost of naar patronen uitkijkt, wel voor wie zich afvraagt hoe sommige kantwerksters vroeger “hun kost konden verdienen”. Zowat honderd jaar geleden kreeg de Brugse kant een moderne invulling: een kantnormaalschool voor het onderwijs, de Brugse kleurencode in de technische tekeningen als standaard voor de productie en een kantwerkstervakbond als sociaal vangnet. Voor meer uitleg kan iedere geïnteresseerde de catalogus raadplegen. Een aanrader!

  Op de tweede verdieping: een sfeerbeeld

  Vlaanderse kant M. Dom Kantschool Artofil
 

  Moderne kant M. De Craemer, Kantclub Mentebolletje

  Affiche voor de tentoonstelling in het archief

  Een voorbeeld van Brugs bloemwerk

Zoek de 7 verschillen.

Nog tot  4 september loopt in het M-Museum te Leuven de tentoonstelling: “De Rademakers collectie -  Een romantische kijk”. De werken uit de privé verzameling van Fons Rademakers, schrijver, voormalig televisiemaker en groot kunstliefhebber, geven een idee van de romantische schilderkunst uit de lage landen in de eerste helft van de 19^e eeuw.

Er zijn o.a. enkele werken van Basile De Loose ( Zele 1809 - Brussel 1860) te bewonderen, meestal  familietaferelen. Het werk: ”Bezoek aan het naaiatelier”(?) toont een groep jonge,  mooi verzorgde kantwerksters. Hun werk wordt aangeprezen door de kantvrouw en gekeurd door een modieus geklede dame.

Dit schilderij werd gekozen voor de M-kids: een folder met opdrachten voor jonge museumbezoekers. Naast andere opdrachten moeten zij de 7 verschillen zoeken tussen de afbeelding en het origineel. Gemakkelijk denk je?

 

  

De Belle Epoque in Blankenberge

In het Belle Epoque Centrum te Blankenberge kan je,  zoals de naam het al zegt, kennis maken met de belle époque. Dit is de periode van ongeveer 1870 tot aan de eerste wereldoorlog. Toen kende de Europese burgerij een redelijke welvaart. De stad Blankenberge groeide uit tot een belangrijke badplaats met grote realisaties als het Casino, de Pier, villa’s en hotels. Drie aan elkaar palende belle-epoque villa’s werden recent tot een ontmoetingscentrum omgebouwd. Je kan er mee genieten van de feestelijke en zorgeloze sfeer die er toen in Blankenberge heerste. Er is ook een tijdelijke tentoonstelling over vrouwelijke handwerken uit die periode,  nog te bezichtigen tot einde augustus. De tentoongestelde kledingstukken  zijn rijkelijk met kant versierd. Waar kwam die vandaan?  Dat weten we niet …..maar er waren toen zeker kantwerksters in Blankenberge,  en de kantclub “’t  Mentebolletje”zorgt er voor dat dit ook vandaag niet vergeten wordt!

  de reclamefolder

  met kant versierd....



  kantwerkster bij het vissershuisje in Blankenberge

De Tragheydt.

In 1959 werd de reeks “Flandria Nostra” uitgegeven door de Standaardboekhandel.  Op blz 95 van deel III  staat het titelblad afgebeeld van het boek:”De seven hooft-sonde speels-ghewys vermakelyck ende leersaem voor-gestelt” geschreven door G. Ogier . De  afbeelding werd gemaakt door  Gaspar Bouttats (Antwerpen 1620 - 1703), hij  graveerde voor boekhandelaars en maakte platen naar verschillende meesters. Voor Guillaume of Willem Ogier (Antwerpen 1618 - 1689), humoristisch toneelschrijver en lid van de Antwerpse Rederijkerskamer “De Violiere”, beeldde hij de zeven hoofdzonden uit: Hooverdigheyt, gierigheydt, onkuysheydt, haedt en nydt, gulsigheydt, gramschap en tragheydt. Het werd uitgegeven: “T’Amsterdam voor Michiel de Groot, Boeck vercooper op den Nieuwen dyck, A’ 1682, Gasp Bouttats inventi et fecit.”

 

De zevende hoofdzonde: de “TRAGHEYDT” wordt door Gaspar Bouttats verpersoonlijkt  door een kantwerkster die mijmerend haar hoofd ondersteund en een hand op haar hart legt….

  het titelblad van het boek van C. Ogier


  de zevende hoofdzonde: de traagheid!

Zakhorloges en kant.

Ooit gehoord van kanten doekjes om in zakuurwerken te leggen?

Deze afbeelding vond  ik in het boek: “Een eeuw vrijmetselarij in onze gewesten 1740-1840”. Het werd  uitgegeven  door de . A.S.L.K.  naar aanleiding van een tentoonstelling van 27 mei tot 31 juli 1983.

Op pagina 227, onder nr.  378 staat vermeld:  Kanten rondjes voor zakuurwerken (Mechelen / Antwerpen ca 1750-1770).

Valenciennes-kant.

Verz. Afdeling Textiel van de Koninkljke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel. Volgens mevrouw Marguerite Coppens, textieldeskundige, werden deze rondjes in de horlogekasten van zakuurwerken gelegd. Opmerkelijke is de versiering met maçonnieke (= vrijmetselarij) symbolen.

Mechelse Cavalcade in 2013.

 

Binnenkort beginnen de voorbereidingen voor de Hanswijk Jubelfeesten in 2013. Het is in onze stad traditie om elke 25 jaar de Cavalcade door de straten te laten gaan. In 1988 gebeurde dit onder Koninklijke belangstelling, koningin  Fabiola was in Mechelen. Het ontwerp van de elfde cavalcade was het werk van Kan. Gouverneur. Hij werkte  reeds voor de tiende cavalcade met Luc van Hoeck samen en had ervaring als ontwerper en realisator van de jaarlijkse Hanswijkprocessie. In het Gedenkboek van de Jubelfeesten Hanswijk 1000 jaar staat een foto van de wagen  met de kantwerksters. Ja, inderdaad  de Mechelse kunstnijverheden: tapijtwerk, goudleder en kant waren ook in de optocht aanwezig. Zouden wij met onze kantclub in 2013 ook een bijdrage mogen leveren?  We kunnen het in ieder geval voorstellen….

  de eretribune in 1988

  de wagen van de Mechelse kunstambachten