Franeker
Het Planetarium Eise Eisinga is een wetenschapsmuseum in de stad Franeker in de provincie Friesland.
Centraal staat een planetarium dat werd gebouwd door Eise Eisinga tussen 1774 en 1781.
Aangedreven door een slingeruurwerk geeft het astronomisch uurwerk sinds de voltooiing in 1781 de actuele positie van de planeten aan via de plafondwijzerplaat en is hiermee het oudste werkende planetarium ter wereld.
Ongelooflijk,
En we kenden het niet.
Franeker, Wat en Hoe.
Franeker is een van de Friese Elf Steden, gelegen in het noordwesten van de provincie Friesland.
Het is een stadje met een geschiedenis en een studentenstad bovendien. Er zijn nogal wat gebouwen die op Franeker een stempel hebben gedrukt: het inmiddels beroemde Eise Eisinga Planetarium (1778), het oude weeshuis, de kerken, het psychiatrisch ziekenhuis, het korendragershuisje, Bogt fen Gune, Hotel de Doelen, de Koornbeurs, het stadhuis, de gasfabriek, het Sternse Slotland, de universiteit, de oliefabriek, enzovoort. Veel eigenlijk voor zo'n kleine stad.
Franeker wordt ook het Wimbledon van het Noorden genoemd, en dat heeft te maken met het hier zo populaire kaatsspel. Elk jaar op de 5de woensdag na 30 juni maakt Franeker zich op voor de grote kaatswedstrijd. Aan de wedstrijd wordt deelgenomen door s lands 48 beste mannelijke kaatsers.
GEEN REDEN VOOR PANIEK!
Zijn grote kennis van de wis- en sterrenkunde kwam Eisinga goed van pas toen in mei 1774 onrust uitbrak naar aanleiding van de voorspelling van Eelco Alta. Om de mensen een juist beeld van het zonnestelsel te geven bouwde hij in zijn woonkamer een model van het zonnestelsel. Tussen zijn allereerste idee en de uiteindelijke realisatie verstreken zeven jaar. Sinds 1781 volgt het model van Eisinga zeer nauwkeurig de banen van de 6 planeten uit ons zonnestelsel. Daarmee is het het oudste planetarium ter wereld dat nog werkt.
We waren er vel langer dan we verwacht hadden.
Daarna richtng Harlingen, na wat gegeten te hebben, en in de avond nog even naar de waterkant.
Groetjes
Dikkie en Frans.
