Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van september 2023.
01-09.Bij de Bildtpollen buitendijks 1 zwarte ooievaar (Gerrit Krottje). Op Ameland bij Lange Paal 15 tapuit (Rob Sennema). Bij Woudsend 2 wespendief (Jorrit Zondervan). Een bruin blauwtje in Balk in de tuin (Jan Stobbe). Groepje van 35 staartmees in Bos Midden op Schiermonnikoog (Jesse Sinnema). Groep van 500 boerenzwaluw bij Boornzwaag (Tim van Nus). In Fochteloo bij de Tachtig Bunder 1 grauwe klauwier (Inge Maijer). In Blije bij de Terp van de Takomst 1 draaihals en 1 velduil gezien (Jan Steenstra). Bij het bedrijvenpark De Ekers een ijsvogel (Durk Visser). In de Bantpolder in Lauwersmeer 1 leucistische boerenzwaluw gezien (Marcel Stienstra/Facebook 4-9-2023).
01-09-2023. Een “witte” boerenzwaluw (kleurvariatie Brown) duikt op in het Lauwersmeer. Dezelfde vogel was waarschijnlijk al eerder gezien op 27 augustus2023 bij het Jaap Deensgat in het Lauwersmeer door André Strootman.
02-09. Ik heb nog een boerenzwaluw nest met jongen in Oldeouwer. Deze hebben voor de 3e keer gebroed. De 1e keer is het mislukt. De 2e keer 4 jongen. De 3e keer weet ik nog niet, ze zijn nog erg klein (Fokke Stastra).
Net even geteld in de schuur in Holwerd er zitten nog vijf nesten met jongen. Vorige week op een ochtend was het even een drukte van belang in de schuur, ik telde rond de 70 boerenzwaluwen, vrijwel allemaal gezeten op trekbalken, juffers, smalle randen enz. Ze zijn er nu niet meer (Jan Idsardi).
Zag vandaag bij de uiterwaarden vd IJssel bij Bronkhorst enorme groepen boerenzwaluwen verzamelen en een slokje water al scherend uit de IJssel drinken. Prachtig om te zien (Anja Veerbeek, Baak /Gelderland).
We hadden dit jaar in Terband een 20 boerenzwaluw nesten in de paardenstal. Allemaal bezet en 2 x jongen. Nesten van 4 a 5 jongen. 2x een dode vogel gevonden. Soms waren er jongen uit het nest gedrukt, maar we hebben ze terug gezet. Ging prima. Nu is er s nachts nog 1 zwaluw in de stal. Overdag nog een paar in de lucht. De rest is vertrokken (Henk en Trienke Tjepkema, Terband).
Op Ringstation Menork in de Venebuurt bij Terwispel 1 eerste jaars grote karekiet gevangen en geringd (Ringgroep Menork).
Op ons Ringstation aan de Burgumermar bij Eastermar ringden we vanmorgen een grote karekiet. Voor ons de 2de op onze ringbaan sinds 1985, de 1e was op 13 augustus 2011 (Arend Timmerman/Germ de Vries/ VRS Burgumermar /Eastermar). Vandaag fietsen wij van Joure (afslag bij tuincentrum) richting pont Vegelinsoord
In de sloot rechts van de weg zagen we nog een wilde eend met een aantal jongen van plm. 3 dagen (Koen de Jong).
02-09-2023. Het valt dit jaar sterk op dat er nogal wat grote karekieten in Friesland worden gevangen op verschillende Ringstations. Arend Timmerman en Germ de Vries wisten er ook een te bemachtigen aan de oevers van het Bergumermeer.
03-09. In de Akmarijpsterpolder 1 tapuit (M. Smit). Op de Heide van Allardsoog 20 20 grote lijster (Kees Bode). Bij de Kop van de Afsluitdijk 1 vuurgoudhaan (Jos Hooijmeijer en Libbe Zijlstra). In Bakkeveen 1 boomvalk (Koert Scholten en Siep Luinenburg). In Jonkerslân 2 ijsvogel (S. Rintjema en K. Jager). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 49 lepelaar rustend (Bouke Sienema, Heerenveen). In de Ryptsjerksterpolder nog 1 gierzwaluw (Sibbele de Jong). Te Hurdegaryp 1 wespendief overvliegend (Marcel Stienstra). In de Snikzaagsterpolder 2 purperreiger (M. Smit). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 2 visarend aanwezig (Johannes en Gea Koster). Op de Workumerwaard 500 visdief (Wiebe Sjoerd van der Veen). Vanmorgen 1 grote karekiet geringd op Ringstation Rohel aan de noordoever van het Tjeukemeer, de 5e al dit jaar in Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer).
Opmerking; Het aantal geringde grote karekieten dit jaar in Friesland alleen al 9 (Rohel 5 (13-8/16-8/19-8/ 25-8 en 4-9), Sumarreheide 1 (19-8), Eastermar 1 (2-9), Burgumermar 1(19-8) en Terwispel 1(2-9)). Allen eerste jaars vogels!
04-09.Mijn laatste en 3e legsel van de boerenzwaluw in Baak (Gelderland) vliegt vandaag uit. Hoop dat ze straks sterk genoeg zijn om de overtocht te halen (Anja Veerbeek). Bij Oosterend op Terschelling 1koekoek bij het Gorzenpaadje (Gerrit J. Gerritsen). In Bontebok 1 bosuil gezien (Henk Dommelholt). Bij Kornwerderzand 200 krooneend (Henk Hupkes). Op de Makkumer Zuidwaard 140 lepelaar (Eelco W.F. Brandenburg). Aan de IJsselmeerkant bij Kornwerderzand 2 ijsvogel (Roelf Hovinga).
05-09. Vandaag hebben de laatste boerenzwaluwen onze schuren in Katlijk verlaten. We hebben een matig seizoen gehad. Van de 6 paartjes van vorig jaar keerden er 4 terug. Een paartje verloren we met legsel en al door predatie, waarschijnlijk een marter! Hier kwam een nieuw paartje voor terug! In totaal hebben deze 4 paartjes 25 jongen grootgebracht, alle jongen zijn uitgevlogen. De legsels waren kleiner dan voorheen, maximaal 4 eieren per legsel, maar ook nogal wat legsels met slechts 3 eieren! Wij hopen volgend jaar weer onderdak aan hun te verlenen! (Hendrik en Atsje de Vries uit Katlijk).
Te Oosterend op Terschelling 3 kramsvogel gezien (Gerrit J. Gerritsen). In Tzummarum 1 ijsvogel (Joop van Eerbeek). Bij de Bombrekken onder Hieslum 1 waterral (Tjerk Kunst).
06-09. Op Ringstation Rohel Tjeukemeer 1 vangst van 1 draaihals en 2 eerste jaars ijsvogel (VRS Rohel Tjeukemeer). Gisteren het laatste nest boerenzwaluw uit gevlogen bij ons in Twijzel ,4 prachtige vogeltjes. Er waren dit jaar totaal 3 nesten (Neeltje Nicolai). In Heeg 2 ijsvogel gezien (Hinko Talsma). Op Vlieland bij Oude Huizenlid 25 tapuit (Carl Zuhorn). In Molenend 1 draaihals gezien (Martin Gorter). Bij Mirns/See-Hanne 11 zwarte zwaan en 100 brilduiker. Ook zo’n 1320 boerenzwaluw en 130 gele kwikstaart gezien tijdens telling (Aart Vink).
07-09. In Oranjewoud in Overtuin 1 kramsvogel, 1 vuurgoudhaan en 4 staartmees gezien (Martine Huisman). Bij Mirns /See-Hanne 1 gierzwaluw en 1386 boerenzwaluw geteld tussen 7:00 – 13:00 uur (Aart Vink). Bij het Sneekermeer /Grootte en Kleine Potten 1 wilde zwaan overvliegend (Lida Both).
08-09. In Surhuizum /Ophûs groepje van 7 staartmees (Wieger Poelstra). Aan de Griene Dyk bij het Sneekermeer 1 purperreiger en 250 boerenzwaluw (Dick Pruiksma). In Lemmer 1 ijsvogel gezien (Dennis Mulder). Bij de Rottige Meenthe 1 zwarte ooievaar tussen groep van 6 ooievaar (Alexander van der Sluis).
Bij de Kooiplaats op Schiermonnikoog 1 gierzwaluw gezien (Jan Kuper). In Broeksterwâld 1 eerste jaars koekoek geringd (Harry de Boer). Op Vlieland 1 tweekleurige vleermuis bij Richel ontdekt (Jan Bos).
08-09-2023. De tweekleurige vleermuis is een Rode lijst soort. Door gebruik van bat detectors lijkt de soort de laatste jaren wat meer voor te komen. Voor Vlieland is ie nieuw. Zie ook op; https://www.verspreidingsatlas.nl/8496250#
09-09. Op Ringstation Rohel 2 eerste jaars ijsvogel geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). Aan de Burgumermar bij Eastermar 1 draaihals en 1 ijsvogel geringd. Dit is pas de 2e draaihals op die plek sinds 1985 (Arend Timmerman, Gerben de Vries en Japke van Assen). Op Vlieland 1 draaihals aanwezig bij Ringstation VRS Vlieland (Henri Bouwmeester /Wim Eversdijk). Bij de Kooiwaard te Piaam 1 sperwergrasmus waargenomen en gefotografeerd (Sietse Bernardus, Joure).
In de Jellumer en Beersterpolder 1 roodpootvalk (J.de Vries). Groep van 206 kneu in Peazemerlannen (René Alkema). Twee visarend bij Eastermar (/De Putten (Jan Bijlsma). Groep van 100 watersnip in Twijzelermieden (Ben Staal). T Kornwerderzand 1 ijsvogel aan IJsselmeerzijde (Patrick Agterberg). In Burgum 1 wespendief overvliegend naar oost (Jeffrey Huizinga). Groep van 200 holenduif in de Knipe (Pieter van der Kooij). In de Piamergeul 80 krakeend (René Beekvelt).
11-09. Groep van 25 kraanvogel overvliegend bij Appelscha Nieuwe Vaart (Ria Hoekstra). Bij de Mirnserklif 1 visarend (Otte W. Zijlstra). Alle boerenzwaluwen zijn vandaag vertrokken uit de schuur in Oldeberkoop bij A. Koning (Mevr. J. van der Tuin/ melding via Sylvia Schaper dochter van inmiddels op 1 juni overleden Anton Koning).
12-09. Bij ons waren de boerenzwaluwen in de eerste week van september al vertrokken in Ruigahuizen (Melle van der Goot). Drie ijsvogel in de Alde Feanen (Hans de Waard). In de Greate Krite bij Warga 156 grote zilverreiger (Gerrit Nijboer). In de Zuidbroeksterpolder bij Hichtum 1 nonnetje (Rommert Cazemier). Groep van 100 slobeend in de Bouwepet bij Giekerk (Wiebe Sjoerd van der Veen).
13-09. Vanmorgen nog vijf boerenzwaluwen in de schuur geteld in Holwerd, meesten zijn dus weg (Jan Idsardi). In Drachten bij Vrijburgh in een groep 2 witkoppige staartmees en 8 staartmees (Bouke Roosma). Bij het Gerbrandygemaal aan Sneekermeer 1 boomvalk (Edzard Osinga). Op het Noorderleeg 7 velduil (Marten Sikkema). Groep van 180 lepelaar op Makumer Zuidwaard (Eelco W.F. Brandenburg).
14-09. Groep van 35 grote canadese gans bij De Krite te Jutrijp (Dio Hornman). Bij de Putten te Eastermar 25 watersnip opvliegend (Wiebe Sjoerd van der Veen). In de Polder van Scharnegoutum nog 1 scholekster (Dip Hornman). Groep van 150 kneu in de Mieden bij Engwierum (Kees Bode). Groep van 13 volwassen en 6 juveniel wilde zwaan bij de veerdam te Holwerd (Joppe Lodewijks).
De wilde zwaan is de laatste jaren een zeldzame broedvogel in ons land geworden. In de zeventiger jaren werd de soort in Friesland door Wim de Jong in Vogels in Friesland (1976) nog aangemerkt als wintergast in vrij klein aantal (25-500 eksemplaren).
15-09. Vanmiddag fietstochtje gemaakt en we kwamen langs het gemaal van de Trijgaster veenpolder bij Oldeouwer. Aan het gebouwtje aldaar een kolonie huiszwaluwen waarvan 3 nesten nog met jongen bezet waren. De ouderdieren waren nog aan het voederen (Bertus van Es, Heerenveen).De boerenzwaluwen zijn vandaag vertrokken bij ons in Makkum. In de paarden schuur waren ze 9 september al weg (Wietske Visser Makkum). Een oud mannetje boerenzwaluw vandaag nog zingend in de schuur te Harkema. De huiszwaluwen ook nog even terug in hun nestjes (Foppe van der Meer). Bij de Vogelkijkhut De Ral bij Piaam in de Makkumer Zuidwaard zag ik vandaag 120 lepelaar, 71 kemphaan, 7 grote zilverreiger,7000 goudplevier ,5000 kievit, 27 watersnip en 249 knobbelzwaan. Bij de Kooipolder bij Piaam, eendenkooi van het It Fryske Gea zeker 21 holenduif (Kor Nijboer, Leeuwarden). Het laatste groepje boerenzwaluwen is vandaag vertrokken uit onze stal in Jutrijp, begin vorige week is de eerste grote groep al vertrokken. Naar ons idee hebben de boerenzwaluwen het goed gedaan, onze stal zat vol boerenzwaluwen. Het gemis van hun gekwetter zal wel even wennen zijn (Rink Groenveld, Jutrijp).
De grote wegtrek van de boerenzwaluwen is snel begonnen dit jaar. Enkele laatste paren zitten nog in de schuren en verzorgen hun jongen. De laatsten zullen wel dik in oktober vertrekken vermoed ik. Uit Friesland vertrekken er dit jaar vele met een glimmende pootring. We zijn benieuwd welke er in 2024 terug keren.
To zover weer het halfmaandelijkse overzicht van bijzondere waarnemingen.
Meldingen voor de Nieuwsbrief 48 graag vóór 2 oktober 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.
18 september 2023.
Jan de Jong, Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Tel; 0513-414788.
De NIEUWSBRIEVEN verschijnen onregelmatig i.v.m. het opstellen van het eindverslag van het Boerenzwaluw Journaal 2023. Het maken en samenstellen van het Boerenzwaluw eindverslag vergt namelijk altijd heel veel tijd. Er kwam dit jaar erg veel materiaal binnen.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Door de drukte ben ik dit jaar eerder gestopt met het ringen van boerenzwaluwen in schuren en stallen. Mede door de enorm toegenomen prijzen van benzine (meer dan 2 euro de liter)en de enorm warme dagen in september toch nog veel geringd. Met dergelijke hoge temperaturen is het voor mij vaak te benauwd (longen) in stallen en schuren. Tot 1 september zijn er zeker 1311 boerenzwaluwen geringd eneen 156 vogels met ring uit voorgaande jaren teruggevangen.
In de Bijlage onderaan een opgave van de geringde en teruggevangen boerenzwaluwen per plaats/adres ( Zie de Excel ringlijst 2023 boerenzwaluw Friesland Jan de Jong).
Meer informatie volgt in het nog te maken Boerenzwaluw Journaal 2023. Ik wil dan ook allen bedanken waar ik dit jaar boerenzwaluwen heb mogen ringen en steeds goed ben ontvangen.
Ook al die mensen die me zwaluw nieuwtje toezonden per email , ook vanuit het buitenland, mijn oprechte dank. En dat waren er dit jaar weer erg veel. Zelfs uit Zuid Afrika van Gerrie Janssen van Rensburg (George) die me de aankomst van de eerste boerenzwaluwen bij West Cape (Zuid Afrika) al meldde op 27 augustus 2023.
Veel van onze boerenzwaluwen in Europa gaan naar Afrika om te overwinteren. Ze komen uit allerlei landen en vertrekken in een “lange sliert” via allerlei routes naar hun uiteindelijke overwintergebied. Dat overwintergebied kan per land verschillen.
“Onze” boerenzwaluwen verblijven meestal in Centraal Afrika. Vogels uit Engeland gaan tot zeker in Zuid Afrika.
Vertrek uit broedschuur.
De laatste weken hoor ik van diverse melders al dat “hun” boerenzwaluwen al uit de schuur vertrokken zijn.
Graag horen we van de broedplekken wanneer de laatste zijn vertrokken uit de stallen.
Zo melde Wytze de Jong uit Lippenhuizen me dat ze op 26 augustus al een paar dagen uit de stal waren.
Bij Henk en Trienke Tjepkema in Terband was op 2 september de rest al vertrokken uit de paardenstal, slechts 1 nog aanwezig.
Bij Hendrik en Atsje de Vries in Katlijk waren de laatste al op 5 september uit de schuur.In totaal hebben 4 paartjes 25 jongen grootgebracht, alle jongen zijn uitgevlogen.De legsels waren kleiner dan voorheen, maximaal 4 eieren per legsel, maar ook nogal wat legsels met slechts 3 eieren, aldus Hendrik en Atsje!
In Jonkerslân bij Heleen Achterberg waren ze op donderdag 8 september uit de stal vertrokken. Voor die tijd hebben zich in onze omgeving een groot aantal verzameld, maar die zie ik vandaag, op een enkeling na, ook niet meer helaas.Het wordt weer stil zonder het gezellige geluid van de boerenzwaluwen op stal en in de lucht, aldus Heleen.
Op 8 september waren er al slaapplekken (Veluwemeer) die leeg begonnen te lopen. Bennie van den Brink berichte me op 8 september ;Afgelopen week liep de slaapplaats heel snel leeg. Op 4 september zo’n 1000 aanwezig, 5 september nog maar 500 en 7 september enkele tientallen.
Toch zijn er in Friesland op meerdere plekken nog jongen in de nesten te vinden. Bareld Storm meldde me dat bij de Fûgelpits in Moddergat op 4 september nog 2 nesten aan het uitkomen waren.
We horen graag hoe het elders is gegaan in Friesland. Heeft U leuke meldingen of opmerkelijke aantallen in de schuur gehad , meldt het ons even. Let ook op “witte” en afwijkend gekleurde boerenzwaluwen. In de Bantpolder en bij het Sneekermeer zijn dergelijke afwijkende vogels gezien/gefotografeerd.
Voor hen die onlangs pootringen van zwaluwen hebben gevonden hoor ik graag waar ze geringd zijn. Bewaar het ringetje goed, ze zijn heel klein er geraken zomaar weg. Wilt U hem opsturen buig de ring dan plat en plak het ringetje het cellotape op een stevig stuk papier ,met vermelding van vindplaats/adres/en vind datum. En doe het in een goed afgesloten enveloppe.
Zo ontdekte iemand uit Deinum een dode boerenzwaluw met Franse ring onder het nest.
Zelf ving ik in Jutrijp een boerenzwaluw die een Belgische pootring droeg.
Nieuwsbrief 46. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van augustus 2023.
16-08. Te Franeker bij t’ War 1 koekoek (Arjan Dijkman). Bij Mirns- Seehanne 700 knobbelzwaan, 5000 aalscholver, 850 brilduiker en 825 boerenzwaluw (Henny Vonk-Slotboom en Aart Vink). Bij Ferwoude aan het IJsselmeer groep van 38 reuzenstern (Hessel van der Iest). Op Schiermonnikoog 203 lepelaar (Sven Prins). Bij Akmarijp 2 ijsvogel (Pieter Beeke). Op Ameland bij de Lange Duinen 1 hop (Theo Kiewiet). Bij Ternaard /Buitendijks 1 graszanger (Jan Steenstra).
17-08. Nog 10 grutto bij IJsbrechtum gezien (Jappie Boersma). Vandaag kwam ik een fraaie libel (een zuidelijke glazenmaker) tegen te Laaksum. Voor mij een nieuwe soort (Tjerk Kunst).
Opmerking: Let eens op deze soort (zuidelijke glazenmaker) die door het veranderende klimaat (warmere zomers) steeds meer voorkomende in Fryslân. Bij zicht waarnemingen is er soms verwarring mogelijk met o.a. de grote keizerlibel. Dus als het mogelijk is een foto maken als bewijs!
De Zuidelijke glazenmaker wordt gekenmerkt door de lichte zijkant van het borststuk en de korte, lichte schouderstreep. Over de zijkant van het borststuk lopen 3 smalle donkere strepen. Bij het mannetje zijn de lichte delen van het achterlijf helderblauw, bij het vrouwtje zijn de lichte delen geel tot blauwig. Ze jagen langs bosranden en open plekken, waarbij de vlucht veel hoeken vertoont. (Bron; www.waarneming.nl ).
17-08-2023. Een man zuidelijke glazenmaker ontdekt bij Laaxum, nieuwe waarnemingsplek. Voor Friesland zijn er maar weinig meldingen van deze zeldzame libel. De soort werd rond 2004 in Friesland voor het eerst ontdekt op de Rottumerplaat.
Bronnen:
- De Boer et al/2014/p.150-153 Libellenrijk Fryslân/Mei ljochtsende wjukken oer it wetter/Bureau FaunaX Gorredyk.
Aanvullingen door middel van fotos van nieuwe waarnemingsplaatsen zijn welkom.
Bron; www.waarneming.nl Waarnemingen zuidelijke glazenmaker tussen 1900- heden.
Bij de verspreiding van de zuidelijke glazenmaker (Aeshna affinis) valt op dat de soort tot nog toe maar weinig in Midden-Fryslân wordt gezien.
18-08. Groepje van 7 paapje op Boschplaat/Terschelling (Koen Stork). Vandaag reed ik van Tjalleberd richting Joure. Tot mijn verbazing zag ik op de opgeworpen zandruggen, door het graven van de sloten op het nieuw aan te leggen industrieterrein A7 Noord, honderden kieviten zitten. Mooi gezicht. Ik schat in dat de rij wel een paar honderd meter lang was (Koen en Corrie de Jong). Bij de Mokkebank/Laaxum 150 gierzwaluw (Hessel van der Iest). Bij 5e slenk op Terschelling 1600 scholekster. Hierbij een afwijkend gekleurd (Nelson Stukker en Thijs Glastra). In Hoornse Bos op Terschelling 1 fluiter (Jochem Verweij e.a.). Bij het Sneekermeer 1 visarend (Gerco Schutten). Groep van 103 reuzenstern rustend op Workumerwaard (Hessel van der Iest). Vier overvliegende morinelplevier bij Hoek van de Bant in Lauwersmeer (Marcel Stienstra en Patrick en Nick Agterberg).
19-08. De boerenzwaluwen zijn zo maar verdwenen bij ons in Deinum (Piet Heeringa). Op Ringstation Rohel Tjeukemeer maar liefst 71 oeverzwaluw gevangen plus 1schaars voorkomende grote karekiet geringd. Dit is al de derde grote karekiet binnen 6 dagen tijd. Op 13 en 16 augustus ook al 1 in de netten aldaar (VRS Rohel Tjeukemeer). Te Sumarreheide vangst van een eerste jaars grote karekiet (Bareld Storm).
Opmerking; In 2023 kwamen er uit Friesland weer flink wat meldingen van de grote karekiet binnen.
April/Mei; Lauwersmeer/ Eastermar/ Twijzelermieden/ Ameland /Veenpolder onder Ter Idzard/ Alde Feanen/ Hegewiersterveld. Juni; Wolvega/ It Goddeloas Tolhûs /Burgumer Mar/ Eastermar/ Zuiderfennenpolder. Juli; Piaam. Zou de grote karekiet weer op wat meer plaatsen tot broeden zijn gekomen?
In Oranjewoud bij museum Belvedère vloog een geringde ijsvogel zich dood tegen de ruiten. In april was er ook al een volwassen vrouwtje, geen ring, bij de Belvedère gevonden. (Melding Janke M. Koopmans, Joure).
Opmerking; De geringde ijsvogel werd me getoond. Uit navraag bij het Vogeltrekstation Wageningen bleek dat deze ijsvogel als jong vrouwtje 6 dagen eerder in Olst (Overijssel) op 13 augustus op ruim 72 km afstand door ringer W.G. Gerritse was geringd. Jonge ijsvogels kunnen in korte tijd in het najaar zich snel verplaatsen. Ze zoeken daarbij geschikte visgronden en een mogelijke vestigingsplek, oriëntatie verkenning.
20-08. Groep van 84 reuzenstern bij Workumerwaard) Libbe Zijlstra en Jos Hooijmeijer). Bij de jachthaven op Schiermonnikoog 27 dwergstern (Leon Peters). In Oosterschar bij Sintjohannesga 1 wespendief (Bauke Sienema). Zeker 6 ijsvogel in het Lauwersmeer/kampeerterrein de Pomp (Roelf Hovinga). Op Griend 1 draaihals (Tim Oortwijn). Groepje van 11 kruisbek overvliegend bij Lange Paal op Vlieland (Sander Lageveld).
10-07-2023. De kruisbek wordt de laatste jaren steeds vaker in Friesland opgemerkt. Zou er weer een invasie zijn? Let op de gekruiste snavel waar de vogel zijn naam aan dankt!
21-08. Bij Wierum 1 zwarte ooievaar (Einte van der Zee). In het Lauwersmeer bij de Bochtjesplaat op een slaapplaats zeker 1000 oeverzwaluw en 3000 boerenzwaluw (Hannes Giglot). Een velduil jagend bij Oude Bildtpollen (Geert Piette). Bij Koudum 1 wespendief (Libbe Zijlstra). Op Terschelling/Stuifdijk 1 waterrietzanger gezien (Ben de Kruiff). Op Ameland/strand en Noordzeekust 1 smelleken aanwezig (Reinier de Vries). Groep van 20 watersnip in Terschellinger polder (Lobke Bekkema en Daan van Braak).
22-08. Vorige week waren we in Mildam en zagen we 1 waterhoen met 4 kleine kuikens van een paar dagen oud (Johan Schuurman, Joure). Twee ijsvogel geringd te Broeksterwâld (Harry de Boer). In Goutum 1 draaihals in de kas gevlogen (Anne Riemersma).
23-08-2023. De fluiter komt in de gemeente De Fryske Marren maar weinig voor. Op Ringstation Rohel is dit de eerste vangst sinds 1985 aan de noordoever van het Tjeukemeer!
Vervolg 23-08.
Een ijsvogel in het Burgemeester Rasterhoffpark in Sneek (Jelmer Luckx). Op Terschelling 1 sperwergrasmus gezien (Thijs Glastra). Bij de Griene Dyk aan Sneekermeer 1 paapje (Johan op den Dries). Groep van 100 boerenzwaluw bij De Putten te Eastermar (Lyco Paulus). Bij het Klaarkampermeer groep van 20 ringmus (Rick de Groot). Groep van 200 grote stern bij Zandbank bij Plaatgat op Schiermonnikoog (Vincent de Lenne). Op de Workumerwaard 4 Indische gans (Libbe Zijlstra). Bij Beetsterzwaag in Polder Ald Beets groep van 345 nijlgans. Ook bij Heerenveen bij Bedrijventerrein De Wierde 250 nijlgans (Henri Zomer).
24-08. Op Vlieland in Oostervallei 1 kramsvogel (Carl Zuhorn). In het Leeuwarderbos 1 man ijsvogel (Matthijs Mackaay). In Oudeschoot 1 koekoek gezien (Marc Blijerveld). Bij De Deelen 1 gierzwaluw overvliegend (Martine Huisman).
25-08. In de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder 1 paapje (Jan Dreteler). In Beetsterzwaag 1 kuifmees en 1 vuurgoudhaan (Willem Bosma). In Helofytenfilter bij Oudega ten noorden van Schuttepoel 1 tapuit (Bert Zijlstra).
26-08. Een zwarte ooievaar bij Oude Sondelerpolder (Ria Feikens). Groep van 20 grote canadese gans bij Heerenveen (Martine Huisman). Bij Munnekeburen 1 groene specht (Theo Meijer). In Buitengebied Zuid bij Surhuisterveen groep van 100 huiszwaluw en 200 boerenzwaluw (Gerrit Assink). In de Westhoek/Wad 1 waterrietzanger (Jan Bijlsma). In De Stripe bij Wijnjewoude 1 zwarte roodstaart (Roel Oost). In Oudeschoot 1 kramsvogel gezien (Marc Bleijerveld). Op Ringstation Rohel aan het Tjeukemeer 1 vuurgoudhaan gevangen en geringd, vroeg voor Ringstation Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer).
26-08-2023. Van de vuurgoudhaan zijn er in de periode 1985-2022 slechts 33 geringd op Ringstation Rohel. Deze vangst is de vroegste najaars vangst tot nog toe (was 8-09-2012). Slechts 1 vangst in maart, 3 in september, 16 in oktober en 13 in november. Hoogste aantal per jaar is 3 (2015/2017 en 2018).
27-08. Groep van 60 putter in Polder Geele Strand bij Workum (Libbe Zijlstra). Bij Azeven Noord bij Drachten 1 ijsvogel (Bouke Roosma). In de Lindewijk te Wolvega nog 1 gierzwaluw gezien (Wolbert Hermus). Groep van 200 krakeend in Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Gerrit Assink). Drie zwarte roodstaart te Rinsumageest (Sibbele de Jong). Een raaf overvliegend te Nijbeets (Lieuwe van Welie). Vondst van een vers dode torenvalk met een Belgische pootring in een paardendrinkbak in Uitwellingerga (Cor van der Meer, Oppenhuizen).
De torenvalk is een algemeen voorkomende broedvogel in Friesland. In ons land is de torenvalk vooral als standvogel. Slechts een deel trekt weg richting, Belgie, Engeland, Frankrijk, Spanje, Portugal, noord Afrika (Marokko/Algerije), tot zelfs in Ghana! Noordelijke torenvalken uit Scandinavië verschijnen hier in herfst en winter (Bron; www.vogeltrekatlas.nl).
In Friesland zijn me maar weinig torenvalk vondsten bekend met buitenlandse ring. Met de vondst van een geringde vogel kan men aantonen waar ie weg komt en geringd is. Torenvalken kunnen soms van ver komen en standvogels kunnen behoorlijk oud worden. Een Nederlandse torenvalk werd zelfs 22 jaar. Veel torenvalken worden in Friesland geringd in de z.g. torenvalkkasten. Soms legsels met zes of zeven jongen is geen uitzondering bij veldmuizen rijke jaren. Ook in de omgeving van de gesneuvelde torenvalk bij Uitwellingerga waren deze zomer een ouderpaar en jongen aanwezig aldus Cor van der Meer uit Oppenhuizen.
Hieronder enkele terugmeldingen en vondsten van torenvalken die betrekking hebben met Friesland. Meer vondsten en meldingen zijn welkom.
NLA…3453038. 13-06-1990 geringd als nestjong in het Lauwersmeer.
22-10-1990 niet vers dood gevonden in Marokko bij Tiznit.
NLA…3219528. 21-06-1975 geringd als nestjong bij Ferwoude.
02-05-1976 dood gevonden op De Tenerife.
NLA…3317613. 23-06-1980 geringd als nestjong bij Sexbierum.
06-08-1980 dood gevonden te Caister on Sea aan de ZO kust van Engeland.
NOS…615387 13-07-1963. Geringd als nestjong bij Skarvatna Meer in Noorwegen 08-01-1966 dood gevonden aan de kust bij Westhoek boven Sint Anna Parochie.
SFH…S309421 05-07-2009. Geringd als nestjong boven Kälviä in Finland.
26-11-2011. Dood gevonden te Kimswerd.
28-08. Groep van 37 kruisbek bij Lange Paal op Vlieland (Joep Duijvenstein). In Bos op Schiermonnikoog 1 fluiter (Hein Prinsen). Een groep van 400 kievit bij A7 omgeving Tjalleberd (Gerrit Assink). In It Wytfean bij Eastermar 1 koekoek (Hetty Borger). Groep van 300 huiszwaluw bij De Branding op Schiermonnikoog (Wouter van der Ham). Aan het Sneekermeer bij de Griene Dyk groep van 250 boerenzwaluw (Dick Pruiksma). Bij Bomenland op Vlieland 5 vuurgoudhaan (Wouter Monster).
29-08. Bij de Starnumanbossen bij Balk 1 grote gele kwikstaart (Rob de Ridder). Bij de Zwagermieden 1 paapje (Wiebe Sjoerd van der Veen). In Rijsterbos 2 vuurgoudhaan (Theo de Vries). Op de Merskenheide 6 staartmees (Koert Scholten). Groep van 100 boerenzwaluw jagend op insecten in Driessenpoolder in Lendevallei (Koos Jager). In Oldeholtpade 1 bosuil roepend (Boris Visser). Zes watersnip in Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). Bij Scherpenzeel 1 zwarte ooievaar (Theo Meijer). Op de Workumerwaard een groep van 115 reuzenstern (Harry de Vries).
30-08. Groep van 75 kneu op Noordsvaarder op Terschelling (Jan Lok). In Noardburgum 1 ijsvogel (Hans Kouwenberg). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 22 lepelaar rustend (Bouke Sienema). Bij de Blaugerzen bij Akmarijp 22 putter, 2 paapje en 4 tapuit (Wouter M.G. Vansteelant). Groep van 40 staartmees langs Bospad en 15 sijs bij Klein Zwitserland op Schiermonnikoog (Gijsbert Twigt). Vier gele kwikstaart in de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder (Bouke Sienema). Op Vlieland al een bokje in Vallei van het Veen en Vianenslid (Carl Zuhorn).
31-08. Drie pijlstaart in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Bouke Sienema). Groep van 40 kruisbek bij Lange Paal op Vlieland (Marijn Prins). Bij Oudwoude/De Warren groep van 500 kievit voedsel zoekend (Kees Bode). In De Blesse 1 boomvalk gezien (Wolbert Hermus). Groepje van 8 tapuit in Peazemerlannen (Rommert Cazemier). Nog 1 gierzwaluw op Vlieland gezien bij Velden Nieuwe Kooi (Wouter Monster en Joep Duijvenstein).
To zover weer het halfmaandelijkse overzicht van bijzondere waarnemingen.
Meldingen voor de Nieuwsbrief 47 graag vóór 16 september 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.
2 september 2023.
Jan de Jong, Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Tel; 0513-414788.
De NIEUWSBRIEVEN verschijnen vanaf september onregelmatig i.v.m. het opstellen van het eindverslag van het Boerenzwaluw Journaal 2023.Het maken en samenstellen van het Boerenzwaluw eindverslag vergt namelijk altijd veel tijd.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant
Nieuwsbrief 45. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van augustus 2023.
01-08. Bij de Afsluitdijk aan de IJsselmeerzijde in de hoek bij Cornwerd groep van 27 + 6 krooneend (Libbe Zijlstra). Bij Wijnaldum groep van 200 gierzwaluw (Albert Eggens). In de Garypsterwarren groep van 350 kievit (Jeffrey Huizinga). Aan de Griene Dyk bij Sneekermeer 14 regenwulp (Dick Pruiksma). In de Polder Aent Lieuwes bij Koudum 20 oeverloper en 25 groenpootruiter (Hessel van der Iest). Bij het Alpherveld te Beetsterzwaag 1 kuifmees (Willem Bosma).
02-08. In Dronrijp een zwartkop tegen de ruiten gevlogen, heeft de klap overleefd (Henk Jukkema). In Heeg 35 gierzwaluw (Mark Nuiver). Groep van 20 kleine mantelmeeuw in De Mersken bij Ureterp (Koert Scholten). In Ouwster-Nijega 1 mannetje spotvogel zingend (Bauke Sienema, Heerenveen). In Appelscha aan de Nieuwe Vaart groep van 15 kraanvogel overvliegend (Ria Hoekstra). In De Deelen bij Tijnje groep van 220 krakeend en 2 wielewaal (Pieter van der Giessen). In Polder Moerdiep bij Terwispel groepje van 14 kruisbek overvliegend (Wender Bil). Een sperwer vloog in Oudehaske met een klap tegen de ruiten, heeft het overleefd (Minke Brouwer).
Opmerking; in zijn jacht naar prooi (kleine vogeltjes) kunnen sperwers soms het glas niet meer tijdig ontwijken. Rond deze trektijd komen er vaak meer slachtoffers voor, ook veel kleine zangers.
In Oude Leije een miskleur ekster in de tuin met een groepje jongen (Fimke van Gent).
02-08-2023. De miskleur ekster (bovenste) samen met vijftal jongen vogels op een oud wasrek in de tuin.
03-08. Groep van 16 grote canadese gans te Oudega Sm. (Pim Julsing). In Hindeloopen 1 roodhalsgans, vogel uit gevangenschap (Luc Heeman). Groep van 50 gierzwaluw boven Fochteloerveen (Christian Bos e.a.). Te Kornwerderzand/ /IJsselmeerzijde groep van 10 zwarte zwaan (Maurice ten Hoope). In de Alde Feanen /Wikelslân 1 koekoek (Pim Julsing). In het Oosterschar bij Sintjohannesga groep van 43 lepelaar (Bauke Sienema). Groepje van 20 watersnip overvliegend in De Deelen bij Tijnje (Martine Huisman). Te Hoornsterzwaag 1 kleine bonte specht (Christiaan de Vries). Bij Ezumazijl/Lauwersmeer 1 reuzenstern overvliegend (Jan Steenstra). De gierzwaluwen op het Helmhout in Joure zijn vertrokken (Bertus Rijpkema).
04-08. Bij Piaam/kijkhut de Ral groep van 300 knobbelzwaan (J. van Oosten). Op Schiermonnikoog groep van 240 groenpootruiter (Joey Braat). Groep van 148 zwarte stern overvliegend naar west op Ameland/Briksduinen-Kobuspad (Andries Zijlstra). In het Oosterschar bij Sintjohannesga groep van 58 lepelaar (Bauke Sienema). In Tjerkgaast 1 velduil (Bert Zijlstra). Groepje van 25 kruisbek overvliegend te Tietjerk (Marnix Oudega). In Lauwersmeer/Ezumazijl 2 koereiger (Ad van Benten). Op Schiermonnikoog/Klein Zwitserland groepje van 7 staartmees (Doortje van Dijk). Bij Langedijke 2 roodborsttapuit (Rudi Huiting). Groep van 19 reuzenstern op slaapplaats aan de Waddenzee/Hoek de Bant (Joey Braat). In Leeuwarden/Vosseparkwijk 31 gierzwaluw (Jan Willem V.). Bij Workumer Nieuwland 4 baardman gezien (Libbe Zijlstra). Boven Rinsumageest 1 boomvalk overvliegend (Sibbele de Jong). In de Groote Veenpolder bij Spanga 1 steenuil (Pia Tepas).
04-08-2023. De steenuil blijft een soort om in Friesland op te letten. Zichtmeldingen zijn schaars en broedmeldingen komen weinig voor. Dit jaar voor het eerst sinds lange tijd weer een broedgeval in de gemeente De Fryske Marren.
05-08. Groep van 100 gierzwaluw overvliegend te Oudeschoot (Marc Bleijerveld). Groep van 1000 knobbelzwaan bij Oudemirdumerklif (Age Niels Holstein). In Fochteloerveen 1 visarend (Benno van den Hoek). In de polder bij Pingjum 1 zwarte ooievaar (Rutger Diertens). Bij Nijeberkoop/Diakonieveen 8 dodaars (Erwin Reinstra). In Lauwersmeer/Ezumakeeg 10 smient (Jeroen Sidler). Groepje van 50 wintertaling in Plasjes langs N31 bij Harlingen (Hugo Wieleman/Rens Keijsers). In het Fochteloerveen 1 groene bijeneter waargenomen en gefotografeerd (Benno van den Hoek).
05-08-2023. “Had aangeboden om iemand al heel vroeg in de ochtend af te zetten in Hoogeveen en besloot bij het vroege ochtendgloren 'even' door te rijden naar het Fochteloerveen voor hopelijk Kraanvogels en Slangenarend. Die Kraanvogels lukten al vrij snel dichtbij de weg. Even een rondje vanaf de p-plaats achter infocentrum gelopen en toen weer de weg terug voor Grauwe klauwier. Zag vanuit de auto al Grauwe klauwier, maar ook een groen vlekje bovenin een wilg zitten en toen ik de kijker erop zette werd alles even zwart voor m'n ogen. Snel telescoop erop en met super trillende handen wat supervage bewijsopnamen gemaakt (tekst www.waarneming.nl Benno van den Hoek).Een groene bijeneter!
In Stoenckherne bij Hindeloopen 1 waterrietzanger (gefotografeerd) en 5 baardman en 1 snor waargenomen (Hugo Wieleman en Rens Keijsers). Op Delleboersterheide/Den Hoorn 15 (!) grote lijster (Erwin Reinstra). In Kootstertille 1 gekraagde roodstaart (Dick Veenendaal). Groepje van 14 kruisbek overvliegend bij telpost Leeuwarderbos (Donald Wolters). Zes eerste jaars gele kwikstaart aan Kerkweg bij Rohel aan de noordoever van het Tjeukemeer (Jan de Jong).
06-08. Twee mandarijneend te Olterterp/Amvestbossen (Erik Gorter). Twee zwarte roodstaart te Wierum (Geert van Gassen). Bij de Galamadammen 32 nesten van de huiszwaluw (Jan Harteman). Op Geele strand bij Workum 35 putter (Tjerk Kunst). Bij Van Oordts Mersken /Bouwespolder 1 zwarte wouw (Wender Bil). Bij de Waddenzee/Hoek de Bant 1500 goudplevier (Kees Rosenbrand). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 15 slobeend (Johannes en Gea Koster). In Haulerveld 1 koekoek (Koert Scholten). Zeker 1000 scholekster en 15.000 bonte strandloper bij de Vogelpolle op Ameland (Hans). Twee reuzenstern in de Hempensermeerpolder (Donald Wolters). Bij Westhoek/Wad 300 krombekstrandloper (Jan Houwen). Zeker 25 ringmus bij Oudega W. /Plasdras (Bert Zijlstra).
07-08. Groep van 5 casarca bij de Bocht van Molkwar (Marco Bettink). In het Lauwersmeer/Ezumazijl groep van 430 kluut, 260 kemphaan, en 106 visdief (Theo Bakker). In Goutum 1 ijsvogel (Michiel Anas). Groep van 200 meerkoet bij de Oudemirdumerklif (Marco Bettink). Groep van 30 putter in Oldeholtpade (J.de Groot). In het Lauwersmee bij Ezumazijl 400 krakeend (Koert Scholten). Vorige week 3 jongen van de ransuil op het erf in Tjerkgaast geringd door Durk Venema. De jongen zaten in een oud kraaiennest. De jongen waren al takkelingen (Marten van der Heide).
Augustus 2023. De ransuil kan soms wat later in het seizoen best nog jongen groot brengen als er een flinke populatie veldmuizen aanwezig is.
08-08. In de Oosterbierumerpolder 1 koekoek (Libbe Zijlstra). In Oosterschar bij Sintjohannesga 1 reuzenstern (Bauke Sienema). Twintig putter op Zuidwaard bij Makkum (Libbe Zijlstra). Groep van zeker 450 kievit te Suwâld in Zuiderpolder (Luc Bruggeman). Zeker 125 boerenzwaluw voedsel zoekend in de Veenpolder te Echten (Jos Boot). Vier roodborsttapuit in Fochteloerveen/Compagnonsveld (Rudi Huiting). Groepje van 25 huiszwaluw voedsel zoekend bij Tjeukemeer te Echten (Jos Boot). Op Ameland /Roosduinen 1 man eerste jaars smelleken (Hidde Batterink).
09-08. Groep van 800 knobbelzwaan en 400 meerkoet bij Mirns-See Hanne (Aart Vink). Vijftig ooievaar in Alde Feanen/Krukkelân (Trudy de Boer). Zeker 40 lepelaar rustend in Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). Te Wijnjeterperverlaat 1 ijsvogel (Minne Feenstra). Vier reuzenstern op Makkumer Zuidwaard (Wim van Zwieten). In het Lauwersmeer/Ezumazijl 2 grauwe franjepoot (Guido Spek e.a.). In de Marrumermieden bij Marrum 3 mannetjes smient (Cora Boesenach).
10-08. Groepje van 16 reuzenstern en 1 heilig ibis op Workumerwaard/Uitkijkplateau (Peter de Vries). Bij de Hollumerduinen/Ameland 1 zwarte ooievaar (Jan Steenstra). In Beetsterzwaag 2 appelvink (Willem Bosma). In de Lendevallei/Driesenpoolder 4 juveniele roodborsttapuit (Peter de Vries). In Oldeholtpade 1 kleine bonte specht (Ruurd Jelle van der Leij). Bij Mirns/See- Hanne 30 tafeleend, 750 kuifeend en 800 meerkoet (Aart Vink).
11-08. Te Oenkerk 11 kruisbek overvliegend naar zuidwest (Gerben Mensink). Vandaag heb ik mij patio in Scharnegoutum onkruidvrij gemaakt en tevens mijn voedertafel en patio ontsmet. Naast de waterbak vond ik een rui veer dus even apart gelegd om te onderzoeken. Uit het onderzoek bleek dat het een veer was van een grote bonte specht zo blijkt. Zaterdagochtend regende het langdurig en na de bui vond ik een tweede veer. (Stef Janssen).
Opmerking; Een goede zaak om voedertafels tijdig te ontsmetten. Dit voorkomt zieke vogels, vooral drinkbakjes elke dag verschonen. De grote bonte specht is zeker op bezoek geweest en heeft bij zijn activiteiten enkele veren verloren. Rond deze tijd is het normaal dat de soort zijn verenpak aan het vernieuwen is.
12-08. Vandaag zijn bij ons in Terwispel aan De Streek in de tuin drie jongen van de grauwe vliegenvanger uitgevlogen (Tjeerd Geertsma). Bij Laaxum 1 witte boerenzwaluw gezien tijdens het vogelringen tussen een flinke groep zwaluwen (Ype en Tryntsje Albada).
Opmerking: Zijn er dit jaar nog meer miskleur boerenzwaluwen gezien in Friesland?
13-08. Groep van > 200 oeverzwaluw aan noordoever van het Tjeukemeer. De vogels kwamen af op geluidsbron tijden het ringen op Marswâl. Die morgen een recordaantal oeverzwaluwen gevangen op ringplek. Tevens een eerste jaars grote karekiet geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). Mijn buurman telde er kortgeleden bij het Brandemeer hier vlakbij Tjerkgaast ca 80 (!) ooievaar op zijn land. Ze overnachten hier op lantaarnpalen. Bij vv Sleat zijn alle ca 14 lichtmasten 's avonds ook "bezet". Ik heb ze af en toe ook al op het erf. En niet zo weinig ook (Marten van der Heide).
Opmerking; Veel van die ooievaars (maar ook blauwe reigers) jagen op veldmuizen. Vooral de jonge ooievaars maken zich op (vetreserve opbouwen) voor de wegtrek naar Afrika.
14-08. Vanmorgen bij de begraafplaats/ het Fermanjebosk in Damwâld een vreemde vlinder. Het blijkt een afwijkende kleine vuurvlinder te zijn (Jan Andries Wagenaar).
14-08-2023. Bij vrouwtjes van de kleine vuurvlinder komt soms een afwijkende variatie (wat ongeordend) van de voorvleugel voor. Vaag zijn de plekken te zien op de voorvleugel die duidelijker zichtbaar hadden moeten zijn.
15-08. In de Jan Durkspolder groepje van 100 slobeend (Joeri Pacquee). Aan de Afsluitdijk/Friesland groep van 40 casarca (Erwin va Saane). Bij de Lange Paal op Vlieland 1 nachtzwaluw (Desmond de Vries/Sander Lageveld). Nog 1 gierzwaluw in de binnenstad van Leeuwarden (Donald Wolters). In de Bakkeveenster duinen 1 koekoek (Koert Scholten). Groep van 31 witgatjes op Noorsvaarder/Terschelling (Mark van Keulen). Zeker 19 reuzenstern op de Workumerwaard (Rutger Polder). Grote groep van 1100 aalscholver bij Mirns/See-Hanne. Op de slaapplaats bij Mirns/See-Hanne zeker een 50 grote zilverreigers (Aart Vink). Op het Nannewijd bij Oudehaske 1 visarend (Gerco Schutten). Bij de Klyndobbe/Feanwâlden 1 paar met 2 juveniel roodborsttapuit (Wiebe Sjoerd van der Veen). Groep van zeker 600 goudplevier in het Lauwersmeer /Bochtjesplaat (Nico Landman).
06-08-2023. Ook aan de Friese kust worden soms flinke groepen goudplevier gezien zoals hier op de foto bij Hoek van de Bant/Waddenzee. Met de droge hete zomers wordt vooral de klei/leem grond harder en schaarser aan voedsel. Veel goudplevieren zoeken dan de wat nattere plekken op.
NIEUWSBRIEVEN WAT LATER; Van juli 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen, dat heeft te maken met vakanties. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Tot zover deze Nieuwsbrief 45. Allen dank voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was erg groot.
18 augustus 2023.
Jan de Jong, Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Tel; 0513-414788.
Meldingen voor de Nieuwsbrief 46 graag vóór 1 september 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens. Vermeld bij fotos graag waar en wanneer ze genomen zijn!
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van juli 2023.
door Jan de Jong
15-07. Een rode wouw gezien in Gorredijk (Henk Pots). In onze tuin veel meer vlinders dan anders. Zowel in onze groene (weinig tegels) tuin in Feinsum als in onze omgeving. Waarschijnlijk ligt de oorzaak in onze omgeving omdat daar veel bijenlinten zijn georganiseerd. Bij ons in de tuin in Feinsum een kolibrievlinder die naar nectar zoekt (Hielke de Groot).
15-07-2023. Kolibrievlinder hangend boven Flox (Vlambloem) op zoek naar nectar.
16-07. In de polder van Scharnegoutum 35 regenwulp (J. P. Osinga). Bij de Leeuwarder Tearnzer Wielen 1 reuzenstern jagend (Jeroen Breidenbach). In de Bantpolder in het Lauwersmeer grote groep van 300 visdief (Robert van Tiel). Twee wespendief in Oldeholtpade (Ruurd Jelle van der Leij). Groepje van 11 ringmus in Lendepoolder bij Wolvega (Wolbert Hermus). In Easterskar bij Sintjohannesga 19 lepelaar en 1 purperreiger gezien (Bauke Sienema, Heerenveen). In Haulerbos bij Haulerwijk groep van 50 kruisbek (Antoine van der Heijden).
17-07. Twee reuzenstern overvliegend bij Piamergeul bij Piaam (Tobias van den Heuvel). Langs A7 bij Beetsterzwaag 34 ooievaar (Pim Julsing). In Oosterschar bij Sintjohannesga 1 koereiger (Teun Veldman). In Leeuwarden 1 ijsvogel (Wil Leurs). Groepje van 5 roodborsttapuit bij de Mokkebank te Laaxum (Lieve Van Beirendonck). Groepje van 13 sijs overvliegend te Stiens (Lisette Cuperus).
18-07. Twee ooievaar rustend in het zanddepot aan de RW Joure-Heerenveen bij Oudehaske (Jan de Jong). Gespot in "Reid om 'e Krite" bij vogelkijkhut in Alde Feanen een groep met 7 jonge baardmannetjes. (Carel v.d. Lippe, Drachten). Groep van 20 watersnip in Workumer Buitenwaard (Rommert Cazemier). In de Lendevallei 4 oeverloper (Koos Jager). Op Noordzeestrand op Vlieland 1 rustende drieteenmeeuw (Rob van Beers). In de Alde Feanen /Tusken Sleatten bij Eernewoude 1 visarend (Marten Sikkema en Jan Bijsterbos). Bij de zandwinput te Beetsterzwaag 1 ijsvogel (Sjouke Scholten). Groep van zeker 60 huiszwaluw te Gaastmeer (Fer-Jan de Vries). Een stadsreus in de tuin in Stiens, had hem hier nog niet eerder gezien (Gerard Mast).
Opmerking; De stadsreus komt op veel plaatsen nog voor in Friesland (verspreiding 2023).De zweefvlieg doet zijn naam eer aanin Friesland, let op de verspreiding in de steden! Een opvallende, forse, geel-roestrood-zwarte zweefvlieg, die door de goede vliegcapaciteiten overal aangetroffen kan worden.
19-07. In Heerenveen een groep van 50 gierzwaluw rondcirkelend (Kim Susanne). Op de Steile Bank bij Oudemirdum 9 reuzenstern (Libbe Zijlstra). In de Schuilenburger Polder 1 heilige ibis gezien (Hessel van der Iest). Bij Boelenslaan 3 bijeneter gezien (Sipke Booi). Groep van 500 boerenzwaluw te Fochteloo gezien (Rudi Huiting).
20-07. Gezien tussen Ravenswoud en Smilde net over de grens Friesland/Drenthe een grote groep van 48 kraanvogel. Veel jonge vogels ertussen. Even verderop nog twee ouders met jong net voor de grens (Henk Klaver, Boijl). Groep van 280 kievit en 1 zwarte ooievaar bij Fochteloerveen (Albert de Jong). Te Kollum 1 ijsvogel gezien (Joost de Bruijn). Bij de kijkhut de Ral te Piaam 1 grote karekiet gezien (Minie Ackerman). In het centrum van Heerenveen 1 zwarte roodstaart (Martine Huisman). In Hemrikkerveld bij Beetsterzwaag 1 grote gele kwikstaart (Willem Bosma). Vanmorgen een miskleur scholekster op de zeedijk tussen Zwarte Haan en Kwelder Westhoek (Albert Stellingwerf, Menaldum).
20-07-2023. Een scholekster met een kleurmutatie (“Brown”) valt op tussen soortgenoten.
21-07. Groepje van 45 gierzwaluw in Drachten/De Wiken (van der Wal). Groep van 350 scholekster bij Zwarte Haan aan de kust (Laurenske Sierkstra). Een heilige ibis op de Workumerbinnenwaard (Tjerk Kunst). Vandaag met anderen drie witborsteenden (ook wel Spreeuwekopeenden genoemd) in Easterskar bij Sintjohannesga. Had ze niet eerder gezien daar. De eenden werden gefokt, geselecteerd op de witte ronde borstvlek. Dit om te voorkomen dat een jager anders de kans liep de eenden van zijn buurman van het leven te beroven (Henk Nipperus, Joure).
Opmerking; Dit zijn ontsnapte siereenden. Ze werden vroeger in Noord-Holland veel gekweekt. De soort heef opvallend lange snavel, vrouwtjes hebben een lange naar beneden gebogen snavel.
22-07. Op de Workumerwaard 10 reuzenstern en 1 visarend (Tobias van den Heuvel). Te Ravenswoud 2 zwarte ooievaar (Michiel Winter). Bij Zurich/viaduct bij Afsluitdijk 2 nachtegaal geringd voor onderzoek (VRS Franeker). In het Easterskar te Sintjohannesga 44 lepelaar rustend (Bauke Sienema, Heerenveen). Aan het Tjeukemeer bij Rohel een roerdomp overvliegend naar oost (VRS Rohel Tjeukemeer).
23-07. Groepje van 10 ringmus voedsel zoekend in Kloosterpolder bij Ried (Bert Jonkhans). In de Houtwiel bij De Falom groep van 40 witte kwikstaart en 3 gele kwikstaart (Wiebe Sjoerd van der Veen). Drie smient in Easterskar bij Sintjohannesga (Johannes en /Gea Koster). Groep van zeker 100 kemphaan in Hemmemapolder bij Berlikum (Hans Groot). Bij Ravenswoud een zwarte ooievaar nog steeds aanwezig (Vincent Douwes). Op de rijksweg A6 door het Tjeukemeer 1 kerkuil dood als verkeersslachtoffer (Pim Julsing).
Opmerking; Met de donkerder wordende dagen sneuvelen er weer meer kerkuilen in het verkeer. Veel jonge kerkuilen zwerven al vrij kort na het vliegvlugge stadium uit en gaan op zoek naar voedsel (veldmuizen) en een eigen plekje.
24-07. In de Blaugraslanden bij Akmarijp 1 purperreiger, 6 veldleeuwerik en 2 bruine kiekendief gezien (Lykele Zwanenburg, Dronten). Bij Nicole Schalkx in Rottum broeden 7 paar boerenzwaluw in paardenstal. Diverse oude vogels gevangen en 2 nestjes met jongen geringd. Een van de gevangen vogels (een vrouwtje) droeg een pootring. Het bleek dat ik de vogel zelf als nestjong op 27 juli 2020 in de Tijnje bij Harriet Nieuwland (ook in paardenbox!) geringd had (Jan de Jong).
Opmerking; Veel vrouwtjes boerenzwaluw die als nestjong geboren zijn in een stal keren zelden naar hun eigen geboortestal terug. Dit is om inteelt te voorkomen. Als ze eenmaal na terugkeer uit het overwintergebied in Afrika terugkeren zoeken ze een eigen plek in de ruime omgeving. Als ze daar eenmaal met succes gebroed hebben is de kans groot dat ze er elk jaar terugkeren. Jonge mannetjes komen wel vaker in hun eigen geboorteschuur terug, doch ook daar is een flink deel dat in de omgeving een andere plek zoekt.
25-07. Bij het gebied De Gruyts nabij Kollumerpomp zag ik vandaag een groep van 140 kemphaan rondscharrelen. Hoofdzakelijk mannetjes, wel langzamerhand de kraag aan het verliezen (Sies Krap, Kollum). Op Ameland 1 zwarthalszwaan bij Hollumerbos gezien (Elize). Groep van 7000 kanoet aan Wadkant bij Westhoek (Wouter van der Ham en Karel Tjoelker). Groep van 50 slobeend in Alde Feanen (Marten Sikkema). Ten W van Lemmer aan IJsselmeer in Polder Nieuw Grasfennen aan de Sondelerdyk een groep van 1500 knobbelzwaan (Fer-Jan de Vries), Een boomvalk overvliegend te Grou (Jos Welbedacht). Op Terschelling/’t Sehaal groep van 80 steenloper en 200 tureluur (Thijs Glastra). In Fogelsanghstate 2 ijsvogel en 2 raaf roepend (Kees Bode). Een rode wouw overvliegend te Nijbeets (Foekje van der Meulen). Op Delleboersterheide 3 kramsvogel (Pieter van de Kooij).
31-10-2022. De kramsvogel wordt niet zo vaak meer in het binnenland van Friesland gezien in de juni en juli maand. Broedgevallen in ons land zijn zeldzaam (10 a 25 paar SOVON Vogelatlas).
26-07. Bij de Hommerts-Jutrijp groep van 44 grote zilverreiger voedsel (muizen) zoekend op grasland tussen de Krimwei en de hoofdweg (Jan de Jong). In Stavoren 1 Chileense smient (J.S. Leeboom). Ter hoogte van Cornwerd 125 krooneend langs Afsluitdijk (Thomas van Es). In Van Oordt’s Mersken/Bouwespolder 1 kwartel roepend (Wender Bil). Bij Molkwerum 1 reuzenstern overvliegend (Hessel van der Iest). Te Oudeschoot 1 ijsvogel (Marc Bleijerveld). In het Leeuwarderbos 1 wielewaal (T. Brontsema). In het Rijsterbos 1 goudhaan gezien (Theo de Vries).
27-07. Twee man smient en groep van 35 rustende lepelaar in Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). In Lemmer 1 ijsvogel (Rommert Cazemier). Op Terschelling/West Terschelling 8 kruisbek gezien (Daan van der Elsken). Aan Griene Dyk bij Sneekermeer 8 regenwulp en 5 watersnip (Dick Pruiksma). Bij Berlikum 1 gele kwikstaart aan het voedsel zoeken (Raymond van der Ham).
28-07. Het is met de vlinders in mijn tuin in Oosterwolde slecht gesteld in vergelijking met andere jaren. Vandaag toevallig een wat zonnige dag en heb ik wat bijgehouden in voor en achtertuin.1 Bont zandoogje, 2 Blauwtjes, 1 Dagpauwoog, 1 Oranje zandoogje, 1 Klein witje, 2 Citroenvlinders en 1 Kolibrievlinder. Het Oranjezandoogje is wel bijzonder, want die heb ik nog nooit in mijn tuin gezien. Als ik naar de berichten van de komende week kijk met al die regen......slecht voor de vlinders (Nel van Charante). Op de Workumerwaard 1 Indische gans (Patrick Agterberg en Rudi Fopma). Groep van 16 nijlgans overvliegend boven Burgum (Jeffrey Huizenga). In Polder van Ternaard 1 kwartel roepend (Ria Pekelsma). Groep van 40 gierzwaluw te Feanwâldsterwal (Jo Scheepers). Op De Fleuzen bij Elahuizen 1000 grauwe gans (Fer- Jan de Vries). Groep van 170 bontbekplevier te Ferwert Buitendijks (Jaap Colijn en Corstiaan van Beeke). In Lauwersmeer/Zoutkamperplaat 1 visarend (Anne van der Wal).
De visarend neemt steeds meer toe in ons waterrijke landje. In 2016 1e broedgeval in De Biesbosch, in 2022 telde ons land al 5 broedparen. Wanneer komt 1e broedgeval in Friesland?
29-07. Aan de noordoever van Tjeukemeer 2 eerste jaars gele kwikstaart gevangen en geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). In Polder Geele strand bij Workum 4 Indische gans (Jan Bijlsma). Bij de Bocht van Molkwar 8 casarca (Hessel van der Iest). In het Lauwersmeer/Ezumakeeg 1 smient (Erik Wouda). In Hemrik 1 kwartel roepend (Christiaan de Vries). Zestig lepelaar in Oosterschar bij Sintjohannesga (Johannes en Gea Koster). Vier witgat in Bokkumermar bij Akkrum (Naut van der Mei). Groep van 15 kruisbek overvliegend te Feanwâlden (Arno Niehof).
30-07. Wij hebben een nest ransuil met zeker twee, mogelijk drie jongen, inmiddels takkelingen. In de ruim 28 jaar in Friens nog niet eerder op ons erf gehad. Het boerenzwaluw paar bracht vier jongen eerste leg. Vreemd genoeg lijkt er geen tweede leg te zijn; een boerenzwaluw overnacht nog steeds binnen op vaste plek, partner zien we niet meer. Mussenkastjes weer volop in gebruik, tientallen jongen waargenomen op voederplaats. Ook weer een merel paar na zeker een jaar van afwezigheid (Sybe van der Meulen). Groep van 50 boerenzwaluw voedsel zoekend bij Appelscha/Willemstad (Rudi Huiting). Groep van 5000 spreeuw op de slaapplaats in De Houtwiel bij De Falom (Wiebe Sjoerd van der Veen). In Oosterschar 1 purperreiger en groep van 62 lepelaar (Bauke Sienema, Heerenveen). Aan het strand en Noordzeekust ter hoogte van Ballum op Ameland 100 zwarte zee-eend (Jan Bisschop). In Polder de Koning/Westhoek 2 (geringde/ontsnapte?) sneeuwgans overvliegend (Frans Inia). Bij Kornwerderzand en langs Afsluitdijk 4 en 7 zwarte zwaan (Erik Wouda). In het Wilhelminapark te Sneek 1 Chileense smient (Jappie van der Pol).
30-07-2023. De Chileense smient duikt steeds vaker op in het Friese landschap (Sneek, Stavoren/Heerenveen/Eastermar/Lauwersmeer/Oosterschar Sintjohannesga, etc).
31-07. Er zijn twee van de vijf boerenzwaluwen uitgevlogen bij ons in Pietersbierum. Er lagen 3 dood in de stal, bij het nest. Het was niet te warm, op dat moment. Er zijn nu weer eieren uitgekomen, de tweede leg. (Klaske Smidts).
Opmerking; Op veel plaatsen hebben de boerenzwaluwen nu nog vervolglegsels. Jammer dat door de regen van de afgelopen weken de oude vogels van het legsel in Pietersbierum te weinig insecten konden vinden voor hun jongen. Hoor graag hoe het elders was. Mijn ringonderzoek naar de boerenzwaluw heeft dit jaar tot nog toe al bijna 1000 geringde boerenzwaluen in stallen en schuren opgeleverd! Ook zijn er vele van voorgaande jaren teruggevangen.
Mocht U een dode boerenzwaluw in U stal of schuur vinden controleer hem dan even of de vogel ook een ring draagt. De laatste dagen kwamen er meer meldingen binnen van gevonden boerenzwaluwen, zelfs een met Franse pootring, vinder zond de melding op. Binnenkort meer nieuws hierover!
Groep van 100 bergeend bij Hoek van de Bant (Joey Braat). In Fochteloerveen 1 paapje (Rene Trommel). Bij Oldeholtpade 1 paar met 4 juveniel roodborsttapuit (J.de Groot). Te Bakkeveen 1 raaf (Koert Scholten). Twee grauwe franjepoot in Lauwersmeer/Ezumakeeg (Aron Jansen/Joey Braat). Te Appelscha aan de Vaart 1 gekraagde roodstaart (Ria Hoekstra). In de Weperpolder 1 volwassen grauwe klauwier (Hetty Borger). Acht grote stern bij de Peazemerlannen (Klaas van der Ploeg).
Tot zover deze Nieuwsbrief 44. Allen dank voor de meldingen en fotos die ik mocht ontvangen.
NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van augustus 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen, dat heeft te maken met vakanties. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 45graag vóór 16 augustus 2023inzenden met vermelding van naam en adresgegevens.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was groot.
3 augustus 2023.
Jan de Jong, Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van juli 2023.
door Jan de Jong
01-07. Een jagende boomvalk in het Easterskar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema, Heerenveen). Bij de Houtwiel bij De Westereen 1 distelvlinder (Wiebe Sjoerd van der Veen). Vandaag zag ik hier in het Hemmemapark te Berltsum/Berlikum) een ijsvogel (Ita Spoelman).
02-07. Sinds een dikke week hoorde ik het harde geschetter van eksters bij ons in de tuin in Oude Leije, net iets anders dan anders en net als vorig jaar zag ik een behoorlijk witte ekster. Het exemplaar wat ik zag had bruin op z’n kop (Fimke van Gent, Oude Leije). De jongen van de bij ons broedende zwarte roodstaart in Donkerbroek zijn een week geleden uitgevlogen, nu zitten er nog enkele regelmatig in de tuin (Teake Soepboer).
03-07. In Sneek bij bouwbedrijf van der Meer aan de Einsteinstraat een nestje met 4 jongen van de zwarte roodstaart (tweede broedsel) geringd in hetzelfde nest (Jan de Jong/Cor van der Meer). Bij Mantgum een blauwe kiekendief gezien (Bertus Rijpkema, Joure). Vandaag troffen we onze tuin in Heerenveen een zwarte specht met 2 jongen en ook 2 groene spechten aan die tussen de stenen op zoek waren naar mieren (Ben Klaassen). Vanmorgen in Fermanjebosk een zeldzame keizersmantel vlinder gezien en gefotografeerd! De vlinder was geruime tijd aan het foerageren op bloeiende bramen. Heb deze soort hier nog nooit gezien (Jan Andries Wagenaar).
03-07-2023. Voor Friesland is de keizersmantel zeldzaam. Door de klimaatverandering (warme zomers) wordt de soort steeds vaker gezien in ons land. Voor Friesland neemt het aantal meldingen toe.
Waar werd in Friesland de Keizersmantel gezien?
Even een lijstje met waarnemingsplaatsen waar de Keizersmantel in Friesland is gezien.
04-07. Vanmiddag om ca 13.30 uur in het natuurgebied op de golfbaan bij Oudemirdum een visarend op een paaltje bij het grote ven (Marten van der Heide, Tjerkgaast).
05-07. Een uur geleden heeft de Dierenambulance een jonge houtduif opgehaald, dat op de grond in mijn tuin in Ureterp was beland. De orkaan had het nest in mijn eik vernield. Heel blij dat het zeer gezond ogende beestje nu verder wordt verzorgd in de Fûgelhelling (Ydwine van der Molen).
Vandaag raasde er een zomerstorm (Poly genoemd) door Friesland. Veel vogels die nog nesten met eieren of kleine jongen hadden hebben het moeilijk gehad. Graag horen we hoe het elders in de provincie is gegaan met nesten van vogels.
06-07. In de Zwagermieden bij De Westereen in een kleine kolonie van de visdief in totaal 14 dode volwassen vogels en vrijwel alle jongen dood. Bij de Eemshaven zag ik vandaag een zieke noordse stern, en tegelijkertijd vond mijn collega in de kolonie er 3 dode. We hoopten dat die soort wel bestand was tegen vogelgriep, maar niet dus. En vorige week had ik in een ander gebied 3 dode en 2 zieke scholeksters, dus ook Steltlopers lijken kwetsbaar. Ik ben bang dat dit nog wel een aantal jaar doorgaat (Petra Manche, SOVON).
Het is verontrustend te lezen dat de vogelgriep nog altijd om zich heen grijpt. Petra onderzoekt de visdief populatie intensief (Petra.Manche@sovon.nl ) en heeft dan ook veel van haar onderzoek vogels verloren door de om zich heen grijpende vogelgriep.
Bron: Petra Manche SOVON. Sovon -Rapport 2022-94. “Broedvogels en broedsucces op broedponton Sternstee (Lauwersoog) in 2022.
Daar de visdief ook op meer plaatsen in het binnenland van Friesland tot broeden komt (soms ook op platte daken) is het raadzaam om ook deze broedplekken (indien nog niet gemeld) te onderzoeken op sterfte.
03-07-2023. Flinke sterfte onder oude en jonge visdieven op broedponton Sternstee in Lauwersoog.
07-07. Op de Makkumer Zuidwaard een record van 85 rietzangers gevangen voor wetenschappelijk ringonderzoek (Tryntsje en Ype Albada, Jaap Strikwerda). Ook aan de Noordoever van het Tjeukemeer bij Rohel in het SBB-natuurterrein “Marswâl” zijn 99 rietzangers gevangen. Ook daar werden records gebroken. Op die morgen zelfs 25 soorten met 332 vogels gevangen (VRS Rohel Tjeukemeer).
Dat de rietzanger dit jaar zo goed vertegenwoordigd is met veel jonge vogels op de twee Friese ringstations heeft te maken met de goede weersomstandigheden. Net voor de zomerstorm van 5 juli wemelde het van de jonge vogels die net vliegvlug waren. De kleine karekieten, die altijd wat later broeden, hadden minder succes. Een flink deel zat nog te broeden of hadden kleine jongen. Door de zomerstorm zijn veel nesten vernield.
08-07. In Lemmer 1 kolibrievlinder in de tuin (Ytsje Dijkstra). Langs de A7 bij Oudehaske 1 rode wouw (Sietse Brouwer). Bij Oudega /sm. 1 boomvalk (Marten Sikkema). Een zwarte wouw bij Appelscha /Willemstad (Valérie Goethals). Groep van 11 kruisbek gezien/gehoord in Beetsterzwaag (Jarig Roosma).
09-07. Zag in de buurt van Anjum aan de Lauwerseeweg om half negen een zeearend (Klaske de Kant). Bij de Kleine Wielen/Leeuwarden 1 kwartel overvliegend (Merel Zweemer/Lisette Cuperus). Groepje van 12 kemphaan mannetjes bij Stiens/Wide Mar (Donald Wolters). In Oudeschoot 1 wespendief overvliegend (Marc Bleijerveld). Vier grauwe klauwier (1 adult /3 juveniel) in Fochteloerveen (Ben Staal e.a.). Drie kruisbek overvliegend in Ketlikerheide (Jos Welbedacht). Bij de golfbaan in Leeuwarden 1 ijsvogel roepend (Vincent Douwes).
10-07. In Gorredijk een overvliegende rode wouw gezien (Henk Pots). Vandaag vier lepelaar bij de vogelkijkhut te Wier (Ita Spoelman, Berlikum). Vanmorgen tijdens het boerenzwaluwen onderzoek een nestje met 5 jongen geringd bij Annemarie van Garderen in een paardenstal, in de Tijnje. Hierbij was een afwijkend jong. De vogel bleek een kruising van boerenzwaluw/huiszwaluw te zijn en viel op door zijn witte stuit, de lichte pootkleur en de wat gelere snavelrand (Jan de Jong).
10-07-2023. In een boerenzwaluw nestje in de Tijnje een kruising van boerenzwaluw x huiszwaluw (rechts op foto) ontdekt in een paardenstal.
11-07. Wij hebben in Franeker geregeld twee kolibrievlinders in de tuin (Betty van Dijk). Bij Van Oordt’s Mersken /Smelle Warren 1 rode wouw (Wender Bil). Bij de Slotplaats in Bakkeveen 1 grauwe klauwier (Hetty Borger). Groepje van 6 kruisbek overvliegend Leeuwarden binnenstad (Sjouke Scholten). Vanmiddag 1 mannetje citroenvlinder in de tuin te Joure (Jan de Jong).
Opmerking; We zien tot nog toe opvallend weinig dagvlinders hier, is dat elders ook zo? (Jan de Jong).
12-07. Vijf casarca bij plasjes N31 bij Harlingen (Jeroen van Ewijk). Bij het Gerbrandygemaal aan Sneekermeer 1 boomvalk jagend (Dick Pruiksma). Bij de Steile Bank te Oudemirdum 10 smient, 1 toppereend ,1 middelste zaagbek, 220 brilduiker en 4 reuzenstern (Bram Ubels). Bij Oosterwolde nog een scholekster (Rudi Huiting).
Opmerking; Wanneer vertrokken de scholeksters uit het binnenland van Friesland? Door klimaatverandering/ droogte lijkt de soort steeds sneller uit het binnenland verdwenen (Jan de Jong).
13-07. Twee putter gespot aan de Snekertrekweg in Leeuwarden (Thomas Bakker). Tijdens mijn wandeling even buiten IJlst, richting Sneek, vloog een roerdomp me tegemoet (Geert Tamsma, IJlst). Op Vlieland bij Lange paal 1 nachtzwaluw (Sjoukje Scholten). Groep van 502 scholekster in Terschellinger polder (Theo Ruppert). Bij Ezumakeeg in Lauwersmeer 500 kluut (Koert Scholten). Bij Klaarkampermeer 6 grote zilverreiger (Sibbele de Jong). Bij de Kleine Wielen bij Leeuwarden 1 ijsvogel (Michiel Anas). Groepje van 6 staartmees bij Diakonieveen te Nijeberkoop (Simon Sprienstra).
14-07. Op de Vrijheidsplaat op Ameland 30 zilverplevier en 1400 kanoet (Bram Roobol e.a.). Bij de Steile Bank te Oudemirdum 10 dwergmeeuw en 10 reuzenstern (Libbe Zijlstra). Bij Veenwouden 6 zwarte ibis overvliegend (Martijn Veenstra). In het Lemsterhop bij Lemmer 1 velduil op paaltje (Sjoerd Bakker). In Oosterschar bij Sintjohannesga 1 boomvalk (Bauke Sienema). Tien kruisbek overvliegend bij Ontwijk, bij Donkerbroek (Rudi Huiting). In Ravenswoud een vondst van een stormvogeltje met Franse pootring (Atze Teppema).
14-07-2023. Bijzondere vondst van een stormvogeltje bij Ravenswoud in het binnenland van Friesland
15-07. Twee scholekster overvliegend Heerenveen (Martine Huisman). In Polder Gele Strand bij Workum 150 goudplevier (Libbe Zijlstra). Bij Ferwert Buitendijks 1 breedbekstrandloper (Sietse Bernardus, Joure). Bij de Vogelkijkhut te Berlikum 5 witgat (Hiele Loodsma). In De Deelen 1 ijsvogel (A. Schaaf).
Bij Gorredijk nog steeds 1 rode wouw aanwezig (Henk Pots). Groepje van 25 kruisbek overvliegend bij Canadameer omgeving Drents Friese Wold (Norbert Kwint). Groep van zeker 50 dwergstern op Vliehors /Vlieland (Rob van Beers).
15-07-2023. De dwergstern is vooral op de Waddeneilanden broedvogel, op de vaste wal van Friesland komt hij zelden als broedvogel voor.
Tot zover deze Nieuwsbrief 43. Allen dank voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van juli 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen, dat heeft te maken met vakanties. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen.
Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan in Sint Johannesga en Joure.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 44 graag vóór 1 augustus 2023 inzenden met vermelding van naam en adres gegevens.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was erg groot.
17 juli 2023.
Jan de Jong, Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Nieuwsbrief 42. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van juni 2023.
15-06. Bij onze woning in Haskerhorne 1 gekraagde roodstaart voedsel zoekend.(Henk Bulsing). Rond m'n boerderij in Tjerkgaast een grote groep van wel 50 a 60 ooievaar op land voedsel zoekend naar de vele veldmuizen (Marten van der Heide). Vandaag stond er hier bij de poel bij Opende een lepelaar (Sipke Lindeboom).
16-06. In de Oude Venen bij de Jan Durkspolder 1 nachtegaal zingend(Roel de Boer).In de Compagnonsbossen te Ravenswoud 1 vuurgoudhaan zingend (Marcel Stienstra). Bij de vogelkijkhut in het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 snor zingend (Bauke Sienema). In Workum 1 zingende spotvogel (Tjerk Kunst). In Leeuwarderbos bij Leeuwarden 1 alarmerende wielewaal (Donald Wolters). Bij het Gele strand bij Workum 1 boomvalk (Sandra Teer). Bij Eastermar een grote karekiet gezien (Rinus Hulsinga). Al sinds 2 weken hebben we hier in Goënga een vreemd eendje met 2 jongen (Rients en Martha de Jong).
Opmerking; Het blijkt een vrouwtje nonnetje te zijn met jongen! Het broeden van deze soort was me niet bekend uit de omgeving van Sneek. Mogelijk is het toch een vrouwtje ontsnapt uit particulier bezit? Nonnetjes zijn voor ons land zeldzame broedvogels. Broeden doen ze al jaren in Friesland op 1 plek in de omgeving van Makkum is me bekend. Ontsnapt uit particuliere collectie?
16-06-2023 een vrouwtje nonnetje met twee jongen zwemt in een vaart te Goënga.
17-06. Bij Bakeveen 1 kruisbek overvliegend (Koert Scholten). In Oldeholtpade 1 kuifmees (Ruurd Jelle van der Leij). In de Akmarijpsterpolder 1 boomvalk jagend (J.P. Osinga). Te Boornzwaag 1 zwartkopmeeuw gezien (Tim van Nus). Bij de Sluizen van Lauwersoog 4 casarca eenden (Marcel Stienstra).
18-06. Vanmorgen een in westelijke richting overvliegende visarend in Haskerhorne (Henk Bulsing).In Oudehaske 2 koekoek gehoord en gezien (Tjitte de Vries). In het Haulerbos bij Haulerwijk 1 fluiter zingend (Koert Scholten). In De Deelen 1 wielewaal gehoord (Elise Bakker). Bij het Slotermeer 1 visarend (Jorrit Zondervan). Groepje van 130 grutto bij Wide Mar bij Stiens (Jacob Poortstra). In Haulerbos bij Haulerwijk 1 adult nachtzwaluw gehoord. Ook voor het eerst weer in 3jaar aldaar op oude territoria 1 houtsnip aanwezig (Keeshein Woldendorp).
19-06. In Fogelsanghstate te Veenklooster 1 middelste bonte specht (Kees Bode).Bij Workumer Nieuwland 1 smient aanwezig (Rob de Ridder). Bij Makkinga 1 wespendief overvliegend (Tijn de Boer).Bij mij in het schapenhok in Akkrum hebben 2 paar boerenzwaluwen gebroed. Vandaag waren de jongen al vliegvlug. Beide paren hebben in dezelfde nesten als vorig jaar gebroed. Met succes: 2 en 4 jongen uitgevlogen. Wederom een houtplaat op de golfplaten van het dak gelegd als hitteschild (Hyltsje Hilverda, Akkrum).
20-06. Bij ons vakantiechalet in Oostmahorn heeft dit jaar zich een groepje oeverzwaluwen gevestigd. Er wordt bij ons gebouwd en in een flinke zandbult zitten nu al zo’n 15 nestgaten. De vogels vliegen af en aan (Libbe van der Meer). Een grauwe vliegenvanger voedert eerst een nestje met jonge merels op halve meter afstand in een bloempot bij ons in Gersloot aan de Deelenweg, en nadat haar eigen eieren zijn uitgekomen ook nog eens haar eigen jongen. Het nestje van de grauwe vliegenvanger zat boven op een oud nestje van de winterkoning (Yvonne Knijn). Een grote bonte specht in Oudehaske tegen het raam gevlogen. Heeft het helaas niet overleefd (Feike van Dijk). Vandaag 1 paar steltkluten met jongen op eilandje in de Wide Mar bij (Gerard Mast, Stiens).
21-06. In weidevogelreservaat Skrok bij Wommels een groep van 7 volwassen bergeend met 50 jongen. Tevens 33 volwassen kluut in gebied aanwezig (Willeke Greidanus). In de Kloosterpolder bij Slappeterp 1 kwartel roepend ((Luuk de Haan). In Franeker 1 koekoek gezien (Antoine van der Heijden). Zeker 20 brilduiker en een 30-tal dwergmeeuwbij Steile Bank te Oudemirdum (Hessel van der Iest). Een paartje steltkluten met drie jongen gefotografeerd in de Wide Mar bij Stiens (Gerke Visser).
21-06-2023. Een paar steltkluut met drie jongen ontdekt in Wide Mar bij Stiens.
In de Alde Feanen/Reid om e’ Krite bij Eernewoude 1 krekelzanger gehoord (Jeroen Sidler e. a). In Beetsterzwaag 3 kruisbek gezien (Willem Bosma). In de polder Aent Lieuwes tussen Koudum en It Heidenskip 3 volwassen bergeend met 50 jongen (Libbe Zijlstra). In Harich een kolibrievlinder in de tuin (Sylvia Prins). Groep van 6 vale gier overvliegend bij Klaarkampermeer (Sibbele de Jong). In Lichtaard een vale gier op het dak gefotograveerd (Jelke Piter Reitsma).
21-06-2023. Steeds vaker worden vale gieren in ons land gezien nu het klimaat aan het opwarmen is. Een mannetje boerenzwaluw probeert de onruststoker te verjagen!
22-06. Bij de sluis van Workum een roerdomp overvliegend (Johan Gorter). De afgelopen week 1 diadeemroodstaart man regelmatig in de tuin in Drachten aan de Thijs Rinsemastraat. We hebben het vogeltje meerdere malen gezien, maar zijn steeds te laat om een goede foto te kunnen maken (Domien en Hennie van der Werf). Opmerking;Zal zeker om een uit gevangenschap ontsnapt eksemplaar gaan.
Een mannetje diadeemroodstaart valt op door zijn verlengde witte wenkbrauwstreep.
23-06. Onlangs reden we met de auto vanuit Dokkum op de Trekweg linksaf. Ten westen van Oostrum zagen we een roerdomp in het weiland staan dichtbij de slootkant. Omdat we bleven staan konden we hem goed bekijken. Wat een prachtige ervaring. Na een paar minuten sloeg hij zijn vleugels uit, deed een paar passen, hield ons in de gaten. Daarna vloog hij weg. We vonden het heel bijzonder want in ons lange leven van meer dan 80 jaar hadden we de roerdomp wel gehoord maar nog nooit gezien (Dries en Katy Sikkema, Dokkum).
24-06. Groep van 250 krakeend in Alde Feanen/Reid om e’ Krite (Dick Bos). In Lauwersmeer bij Ezumakeeg 56 kemphaan (Ineke Kerkhoff). In de Lindevallei 1 houtsnip baltsend (Arnold Wijker). Bij de Falom in De Houtwiel 1 watersnip baltsend (Wiebe Sjoerd van der Veen). Groep van 29 ooievaar langs de A7 bij Beetsterzwaag (Rutger Rotscheid). Bij Akmarijp 1 roerdomp overvliegend (Henk Pieter Sterk). In Langweer 1 ijsvogel (Mark Nuiver). Bij de ijsbaan op Vlieland groep van 40 kruisbek (Kees Mostert). Bij Himsterhout in Drachten 9 kruisbek (R. Riemersma). In de Venebuurt bij Terwispel 2 snor gevangen en 1 rode wouw overvliegend (VRS Menork).
25-06.Te Bakkeveen 1 kwak overvliegend (Koert Scholten). In Oldeholtpade 1 rode wouw en 1 wespendief gezien (Ruurd Jelle van der Leij). In Nijeholtpade 1 wielewaal gehoord (Walter Lemstra). In Stavoren 1 spotvogel zingend (Pieter van Eijk). Te Bontebok 1 geelgors gehoord (Michiel van Ettingen). Aan het Tjeukemeer bij Rohel op SBB-terrein “Marswâl” 54 (!) rietzanger geringd voor onderzoek. Veel jonge vogels (VRS Rohel Tjeukemeer). Bij ons zijn de 5 jongen van de boerenzwaluw uitgevlogen in Oost-Vlieland. Ze vliegen nog de hele tijd rond ons huis en gaan nog regelmatig de schuur in waar ze op een stroomdraad zitten te tetteren. Een prachtig gezicht (Alie Wijbenga, Vlieland).
Veel jonge boerenzwaluwen vliegen rond deze tijd uit. Ik ben dan ook erg benieuwd of de jonge boerenzwaluwen nog lang in de schuur of stal zullen blijven. In de regel verdwijnen ze vaak snel als de volwassen vogels weer met een vervolglegsel beginnen. Bij slecht weer situaties blijven ze soms lang in de schuur aanwezig. De jonge vogels verzamelen zich na de wegtrek meestal rond half juli op de voorverzamelplaatsen in de wat grotere rietvelden en slapen daar gezamenlijk. Pas rond half september vertrekken ze voor de grote reis, samen met jongen van 2e leg en ouders naar Afrika.
26-06. In het Fontijnbos nabij Oudemirdum, wat hoofdzakelijk beukenbos is, hoorde wij een fluiter zingen. Deze soort komt niet talrijk voor (Lykele Zwanenburg, Dronten). Bij Oudemirdum op IJsselmeer 850 knobbelzwanen (Pim Wolf). Bij de Steile Bank te Oudemirdum 10 smient (Libbe Zijlstra). Groep van 1200 kluut en 600 grutto in Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Chris Brand). In Garypsterwarren 1 mannetje smient (Wiebe Sjoerd van der Veen). In Oosterschar bij Sintjohannesga 2 lepelaar en 1 purperreiger (Bauke Sienema, Heerenveen). In polder de Woudfennen bij Joure 1 boomvalk (Rik Bouwhuis). Groep van 40 kruisbek bij De Stripe te Wijnjewoude (Christiaan de Vries).
27-06. Groep van 100 visdief bij De Keag op Terschelling (Theo Ruppert). Drie groene specht in Drachten bij Fries Congrescentrum (Marco van Linde). Groepje van 8 staartmees in De Deelen (Gerben Mensink). In de Compagnonsbossen van Ravenswoud 20 kruisbek overvliegend (Koert Scholten). Bij de golfbaan bij Oudemirdum een appelvink waargenomen (Marten van der Heide, Tjerkgaast).
28-06. Bij de Steile Bank bij Oudemirdum 3 krooneend, 10 smient en 50 dwergmeeuw (Bram Ubels). Bij de Burgumer Mar 1 visarend gezien en bij Atsmapolder 1 boomvalk (Arend Timmerman). In Appelscha bij Willemstad 1 kleine bonte specht (Iris van Veen).
29-06. Te Hoornsterzwaag 1kwartel (Rudie Huiting). Twintig holenduif in Zuidhoeksterpolder bij Burgwerd (Piet Molenaar). Bij Ypecolsga 1 zwarte ibis (Jos Hooijmeijer). Bij De Drait in Drachten groepje van 12 sijs (Rommert Cazemier). Te Laaxum op de Mokkebank 38 rietzanger gevangen voor ringonderzoek (VRS De Mokkebank).
30-06. Bij Rohel aan het Tjeukemeer op terrein van SBB Marswâl twee snor gevangen en geringd los (VRS Rohel Tjeukemeer). Een jong van de zwarte roodstaart bij ons in de tuin te Oldeouwer (Harm Nijholt).
30-06-2023. De jongen van de zwarte roodstaart zwerven vaak al in juni in de omgeving van hun geboorteplaats om. Hun ouders hebben vaak meerdere legsels per jaar.
Tot zover weer deze Nieuwsbrief 41. Allen heel veel dank voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
KOMENDE NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van juli 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen, dat heeft te maken met vakanties en het aanbod van materiaal. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen.
Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan in Sint Johannesga en Joure.
Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 42 graag vóór 16 juli 2023 inzenden met vermelding van naam en adres.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was deze keer ook weer erg groot.
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.
Tel; 0513-414788.
Kerkuil gered door brandweer Sneek.
Op 14 juni werd er in Tjerkgaast een kerkuil gered uit de nok van een boerderij. De vogel was vast komen te zitten met zijn vleugel in een scheur in een houten plank bij het ûleboerd. Dit belemmerde de vogel om uit te vliegen. Door 112 te bellen en de brandweer op te roepen werd de uil gered. Helaas was de vleugel wel gebroken en afgeleverd is de vogel spoedig naar de Fûgelhelling in Ureterp gebracht waar de vogel verder verzorgd wordt. (Age van der Meer/ Werkgroep Kerkuilen).
De brandweer van Sneek bezig met de redding van de vastzittende kerkuil.
Soms komen vogels vast te zitten tijdens het uitvliegen. Ook gierzwaluwen willen nog wel eens met hun vleugels tussen de dakpannen vastzitten. En boerenzwaluwen raken soms verstrikt in paardenharen die als nestvoering worden gebruikt.
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van juni 2023.
01-06. Op Dekema State in Jelsum 1 jonge ransuil als takkeling op de grond (Wim Hoogendam). Bij Mirns/See-Hanne groep van zeker 300 knobbelzwaan gezien en 1 reuzenstern en 1 visarend (Aart Vink). In de Jouke Sjoerdspolder bij Gaast 1 smient (Jelmer Luyckx). In totaal 300 bontbekplevier (200 noord/100 zuid) bij Ezumakeeg in het Lauwersmeer (Klaas van Dijk). In de Lendepoolder bij Wolvega 1 grote karekiet (Andries Zijlstra e.a.). Twee appelvink aan het nestbouwen in Ketlikerskar (Bauke Sienema, Heerenveen).
02-06. Vanochtend zag ik een jonge ijsvogel bij ons in Bears. Deze winter ook al eens een ijsvogel hier gezien (Alowieke van Beusekom). Bij de Ald Skoet in Warten een velduil en bij Pingmar een roodborsttapuit (Hans de Jong, Grou). Een nest van de witte kwikstaart met vijf grote jongen zit bij ons in Aalsum in een bloempot 40 cm boven de grond. Dat heb ik nog niet eerder meegemaakt (Sake Dijkstra).Bij het natuurgebiedje van het Fryske Gea genaamd, De RYP” bij Koudum zag ik 42 bontbekplevier en twee oeverloper (Lykele Zwanenburg, Dronten).
03-06. Bij ons in Stavoren gaat het nog niet zo hard met jonge vogels. Bij het boerenzwaluw nest op het balkon liggen vandaag 5 eitjes in het nest (Geeske Visser). In de oeverzwaluw kolonie “De Swel” in Joure vanmorgen een vrouwtje oeverzwaluw teruggevangen die op 01 juni 2018 geringd werd als volwassen vrouw in dezelfde kolonie. Deze vogel heeft de ring al 5 jaar en 2 dagen gedragen en moet zeker al ouder dan 6 jaar zijn. Ook op 28-6-2018 en 28-5-2020 en 11-6- 2021 was de vogel ook in deze kolonie aanwezig. Een oeverzwaluw die zijn kolonie trouw blijft. Oudste oeverzwaluw in ons land werd zeker 8 jaar (Jan de Jong). In Tjerkgaast is er in een nestkast op het erf een legsel van 7 jonge torenvalken geringd door Durk Venema van SBB (Marten van der Heide).
03-06-2023. In torenvalk nestkast in Tjerkgaast een legsel met 7 (!) jongen. Het kleinste jong zit verscholen in de rechterhoek achter de andere jongen. Zeven legsels komen weinig voor, vaak alleen in zeer muizenrijke jaren.
04-06. Een broedpaar ransuil in oud ekster nest bij onze woning in Tzum.Dit is al de vierde keer dat er rondom ons huis in verschillende ekster nesten jongen zijn groot gebracht door ransuilen (Murk en Rinske de Groot). Bij het Jan Boerskanaal te Koudum 1 blauwborst (Trees Westendorp). Vandaag bij ons in Wâlterswâld/Wouterswoude een gekraagde roodstaart in de tuin met voer in de snavel voor de jongen in een nestkastje. Ik had hem, net zoals vorige jaar, al in mijn tuin gezien. Leuk dat hij de waslijn als start- en landingsplaats benut. Op die lijn laat hij duidelijk de bewegende rode staart zien. Vanaf die plek vliegt hij met voer in de snavel naar de open nestkast. (Wybe Spoelstra). Bij Rinsma State te Driezum 2 pas uitgevlogen jongen van de ijsvogel. De weidebeekjuffer doet het bij Rinsma Pôle geweldig goed. Bijna de gehele Pôle is inmiddels door deze soort bezet (Jan Andries Wagenaar, Damwoude).
05-06. Tijdens een fietstocht van Oudega naar Nijhuizum langs het Brekkenpaed twee alarmerende kluut (Johan Gorter). Hier in Tjerkgaast nog hooguit 4 broedparen boerenzwaluw in schuur. Er jagen er ook opvallend weinig rond de boerderij (Marten van der Heide). Bij het Ottema Wiersma reservaat gaat het geweldig goed met de sierlijke witsnuitlibel. In een klein stukje sloot zaten minstens 15 mannetjes. Uitermate territoriaal tegenover soortgenoten en de gevlekte witsnuitlibellen (Jan Andries Wagenaar, Damwoude).
05-06-2023. Trio jonge witte spreeuwen wordt nog gevoerd door ouders in de tuin in Niawier.
06-06. Ook dit jaar een broedgeval boerenzwaluw op de veerboot Rottum. De oudervogels vliegen mee tijdens de overtocht op en neer van Lauwersoog naar Schiermonnikoog (Oane Taekema, Paesens).
11-06-2023. Links boven het nestje van de boerenzwaluw in de machinekamer op de veerboot van Lauwersoog naar Schiermonnikoog.
Vogels kunnen op soms vreemde plekken hun nest bouwen. Heeft U ook een aparte broedplek ontdekt laat het ons dan even weten. Dat een paar boerenzwaluwen over deze afstand (Lauwersoog /Schiermonnikoog) het nest blijft volgen is appart. Vroeger heb ik al eens boerenzwaluwen broedend aangetroffen in het houten hokje op een mobiele melkmachine in het land. Toen werden de koeien nog met de hand gemolken op het land en de melk via melkbussen naar de boerderij vervoerd. De melkmachine werd toen van land naar land verplaatst gelijk met het verweiden van de koeien. De “monsternemer” van de melkfabriek kwam toen nog langs met een bakje met “monsterflesjes” om een controle van de melk uit te oefenen rond de zestiger jaren.
Wij hebben hier in Ternaard aan de Holleweg voor het eerst een broedend paartje gekraagderoodstaart. Soms kwam er wel eens 1 langs, als trekker, maar dat ze onze boerderij hebben uitgekozen om te broeden? Prachtig! Ze zitten in een nestkast waarvan het gat aan de bovenkant groter was gemaakt door een grote bonte specht (Ria Pekelsma-de Vries).In Dekema State te Jelsum 1 ijsvogel (Wim Hoogendam, Tuinbaas Dekema State Jelsum). In Buitenpost een zwarteooievaar rustend bij vijver op eendenkorf (Coby Bulthuis). Op de volkstuin in Balk heeft een gekraagde roodstaart in een nestkastje gebroed (Roel Ferdinands). In Houtigehage broedgeval van de gekraagde roodstaart in nestkastje, jongen zijn net uitgevlogen (G. Rebbers).
07-06. In het Easterskar bij Sint Johannesga 1 visarend (Bauke Sienema). In polder de Binnen Leijen bij De Tike 1 rode wouw overvliegend (Arno Niehof). Bij Workum een velduil gezien (Jakob Ruiter e.a.). In het Rijsterbos 1 appelvink gezien (Theo de Vries). In het Van Oordt’s Merksen reservaat/Zomerpolder 1 kwartel roepend (Wender Bil). In Gersloot een bontevliegenvanger tegen ruit gevlogen en op slag dood. Vogel was geringd als nestjong op 27 mei 2022 in boswachterij Staphorst in Punthorst (melding via van der Honing, Gersloot).
08-06. In Opende (Gr.) bij ons in de tuin een broedgeval van een gekraagde roodstaart in een nestkastje, ze hebben inmiddels jongen. (Fokje en Klaas Meindertsma). In de Brandemeer bij Nijetrijne een mannetje grauwe klauwier (Jan Bruinenberg, Wolvega). In de Wylgen hebben we ook een gekraagde roodstaart in de tuin, ze hebben gebroed in een nestkast waar vorig jaar een spreeuw in heeft gebroed (Henny Betten, De Wylgen). Vandaag hier in Noardburgum 1 zwarte specht in de tuin (Jan v d Veen). Eindelijk twee grote bonte specht nesten gevonden bij Ballum op Ameland (Petra Visser, Ballum). Het gaat niet goed met de jonge boerenzwaluwen hier in Bovensmilde/Drenthe, vond er al enkele dood op de grond onder de nesten (Rita Delger).
08-06-2023. Pa en Ma grote bonte specht voederen hun nestjongen. Het kopje van een jong steekt nog net uit nestholte.Er zitten veel spechten te broeden op Ameland. Oude bomen laten ze nu staan.
09-06. Bij Sint Nicolaasga een groep van 150 grote canadese gans overvliegend (Danny Laponder). In de Hissemar bij Oudega groepje van 40 slobeend (Willem Bosma). In Bomenland op Vlieland 1 nachtzwaluw op de weg rustend (B. Bergman). In de Zuidwesterpolder bij Nijbeets 1 zwarte ooievaar overvliegend (Thomas Schäfer). Bij de Duurswoudsterheide 2 wespendief (Martin Manson). In Oudeschoot 1 rode wouw gezien (Marc Bleijerveld).
10-06. Aan het Sneekermeer bij Potskar -Noord 1 kwartel gehoord (Naut van der Mei). Twee nachtzwaluw baltsend in Drents Friese Wold-Aekingerzand (Andries Zijlstra e.a.). Bij Bilgaard in Leeuwarden 1 zwartkopmeeuw 2kj overvliegend (Jeroen Breidenbach). Groepje van 18 kruisbek te Oldeholtpade (Ruurd Jelle van der Leij). In Hoornsterzwaag 1 boompieper (Rudi Huiting). Op Vlieland bij Duinkersoord 1 bijeneter overvliegend (Bart Jan Prak). Bij het Sneekermeer /Gerbrandygemaal 2 ijsvogel (Naut van der Mei). In Leeuwarderbos 1 bosuil (Willem Bosma). In de Knipe een zwarte specht (Bauke Sienema). Bij Zeewolde is een lammergier met een gps-zender dood gevonden, de vogel is w.s. tegen de bladen van een windmolen gevlogen (Omroep Zeewolde/Jan van den Beek).
Dit is al de tweede melding van een dode lammergier. Op 29 april 2023 werd er eentje als treinslachtoffer gevonden bij de Oostvaardersplassen (bron www.waarneming.nl ).
11-06. Bij de golfbaan in Beetsterzwaag een groepje van 17 kruisbek overvliegend (Jaring Roosma), Groep van 60 grote canadese gans overvliegend bij De Deelen (Martine Huisman). In een graanveld bij Stiens zag ik een engelse kwikstaart met voedsel slepen. In de buurt zaten ook meerdere gewone gele kwikstaarten. Waarschijnlijk een gemengd koppel. Ik heb maar één Engelse kwikstaart man gezien. Het vrouwtje lijkt me moeilijk te onderscheiden (Jan Willem Verbeek, Leeuwarden).
11-06-2023. Een man engelse kwikstaart met voedsel in de snavel bij een graanveld in Stiens.
12-06. De gekraagde roodstaart zit weer in dezelfde nestkast als voorgaande jaren op de begraafplaats in Luinjeberd (Egbert Veenstra, Drogeham). Nog voordat het officieel zomer is, heb ik in Geselaar op Stokkink (Gelderland) al vijf dode jonge boerenzwaluwen geteld onder de nesten (Arend Heideman, Gelselaar).
Een dood nestjong van de boerenzwaluw van 11-12 dagen oud waarschijnlijk als gevolg van de hitte gestorven. Gezien de vetconditie op de onderbuik lijkt het me dat dit jong op de foto geen voedseltekort heeft gehad.
HITTE SLACHTOFFERS?
De afgelopen week met het warme weer hebben de jonge vogels op meer plekken last van de hitte. Vooral in het zuiden en Midden van ons land was het een stuk warmer dan in Friesland. Vandaar ook dat we (tot nog toe) weinig gemerkt hebben in Friesland van opvallend toenemende sterfte onder de nestjongen. Vanuit de provincies Drenthe en Gelderland kreeg ik meldingen dat er wel iets aan de hand was. Hoe was dit elders in ons land?
13-06. Vanmorgen vond ik tijdens het ringen van boerenzwaluwen in Rotsterhaule bij Venema een holenduif die door de grote ventilatoren (voor verkoeling) in de ligboxstal gesneuveld was. Rondom de ligbox broeden zo’n 4 a 5 paar holenduiven aan de buitenkant onder de daklijsten, Ze zoeken vaak verkoeling in de hoge stallen (Jan de Jong). In Burgum een bijeneter overvliegend (Jelmer Vonk). Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 vrouw wespendief overvliegend (Jos Welbedacht). Bij de Drachtstercompagnie 1 paar roodborsttapuit en 1 velduil gezien (Ryco Paulus). Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 engelse kwikstaart man gezien (Dick Pruiksma).Vandaag heeft mijn collega een groene specht gespot op de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden (Thomas Bakker).
14-06. Groepje van 12 krooneend man bij de Workumerwaard (Willy Sjaarda). In het Easterskar bij Sintjohannesga bij de vogelkijkhut 1 kwartel (Bauke Sienema, Heerenveen). Op Vlieland op de Cranberryvlakte 1 nachtzwaluw (Dhr. Eefting). Bij het Fochteloerveen 1 zwarte ooievaar overvliegend (Kjell Nilsen). In de Veenpolder De Deelen 1 heilige ibis (Sjoerd Hoogenkamp).Bij ons in Nieuweschoot zit een paartje gekraagde roodstaart (Xandra Toppen). In de bossingel bij de Koarte Ekers in Joure, op dezelfde plek als andere jaren, een zingende spotvogel (Durk Visser). Bij museum Belvedère in Oranjewoud hoor ik al weken de nachtegaal (Xandra Toppen, Nieuweschoot).
15-06. Een kwartel bij de Mersken bij Siegerswoude (Koer Scholten). Diverse groepen grutto (250-75-170-35) in Parregaasterpolder (Wim Tijsen). In Stiens twee appelvink gezien (Lisette Cuperus).
RAS project Oeverzwaluw.
Ook dit jaar weer druk in de weer met het ringen en onderzoeken van oeverzwaluwen in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen. Vanaf eind mei tot half juni zijn er dit jaar al een 393 oeverzwaluwen (175 man/192 vrouw en 26 vliegvlugge eerste jaars) onderzocht. De kolonies liggen in Oudehaske (zanddepot), Joure (vaste wand De Swel), Heerenveen (vaste wand) en Tjalleberd (modderbult bij Piet de Boer). Met toestemming van de eigenaren worden de vogels met speciale (mist)netten gevangen en worden voor zover de tijd het toelaat naast geslacht en leeftijd diverse biometrische gegevens genoteerd. Deze gegevens worden centraal in ons land opgeslagen in een DATA BANK van het Vogeltrekstation Wageningen.
Wat is RAS?
Retrapping Adults for Survival is een ringproject van Vogeltrekstation in Wageningen dat zich specifiek richt op het meten van de overleving van Nederlandse broedvogels. Het project is gestart in 1998, maar gaandeweg zijn ook oudere gegevens met terugwerkende kracht aan het RAS-programma toegevoegd. Het doel van het project is om zoveel mogelijk terugvangsten of waarnemingen van één vogelsoort binnen een vastomlijnd gebied te verzamelen, die het mogelijk maken om de overlevingskansen van een reeks van vogels te volgen. Er zijn RAS projecten voor allerlei soorten. Een van de bekendste is het Boerenzwaluw project.
Het ringwerk voor het RAS project vindt met name plaats gedurende het broedseizoen, en richt zich in de eerste plaats op de volwassen broedvogels. Daarnaast worden ook vaak de jonge vogels (in het nest) geringd, omdat een deel van deze vogels later als broedvogel terug kan keren naar hetzelfde gebied. De terugvangsten of waarnemingen van vogels, die in vorige jaren zijn geringd, kunnen worden gebruikt om de overlevingskansen te berekenen. Een hoge graad van plaatstrouw bij broedende adulte vogels maakt het vergaren van ring- en terugvangst gegevens tot een efficiënt middel om de overlevingskansen van adulte vogels te meten en te volgen.
Oeverzwaluwen zwerven graag.
Sinds 2000 zijn er al meer dan 7500 oeverzwaluwen door mij geringd in beide gemeenten. Daarbij viel het op dat oeverzwaluwen flinke omzwervingen maken. Zelfs tijdens het broedseizoen kunnen ze zich zomaar elders een tweede legsel grootbrengen. Soms slapen ze voor het vertrek naar hun overwintergebied in Afrika massaal in de nestgangen en later tijdens hun wegtrek meer gezamenlijk in brede rietoevers langs meren en kanalen vaak samen met boerenzwaluwen.
Oeverzwaluwen broeden ook graag in zand en modderbulten en graven hun eigen broedtunnel van soms wel een meter diep.
Naast de vele eigen terugvangsten in kolonies kwamen er meer dan 700 terugmeldingen binnen van eigen geringde en gecontroleerde pootringen uit binnen en buitenland. Hierbij enkele opmerkelijke terugmeldingen en vangsten.
Ring NLA. AJ…84677. Geringd 24-6-2008 als eerste jaars in kolonie in Joure. Teruggemeld als gecontroleerd op 16 mei 2009 als volwassen vogel in Tovacov, Prerov in Tsjechië. Deze jonge vogel werd in het broedseizoen (!) op zo’n 894 km van zijn geboorteplek teruggevangen door een ringer. Dit is een van de meest oostelijke terugvangst van een Friese oeverzwaluw.
Ring NLA. AU…45303. Geringd op 6-6-2016 als volwassen vrouw in zanddepot Oudehaske. Teruggemeld en gecontroleerd weer los op 18-04-2017 in Locarno, Tinico, Zwitserland (786 km/316 dagen). Dit volwassen vrouwtje wat als broedvogel in Oudehaske voor nageslacht zorgde en daar na 56 dagen op 1-8-2016 nog eens werd gecontroleerd in Oudehaske is op de terugweg uit het overwintergebied stellig via de route Italie op weg naar haar broedgebied gecontroleerd in Zwitserland
Ring (HES) B…431910. Geringd op 5-5-2015 als volwassen man in Locarno, Tinico, Zwitserland. Teruggemeld en gecontroleerd weer los op 6-6-2016 in zanddepot Oudehaske (786 km/398 dagen). Deze oeverzwaluw met Zwitserse ring werd op 1-8-2016 nogmaals gecontroleerd in dezelfde kolonie te Oudehaske. Opmerkelijk is dat de oeverzwaluw met ring NLA. AU…45303 OOK in de kolonie op het zanddepot Oudehaske aanwezig was en precies op dezelfde dag geringd werd toen dit mannetje met ring HES. B…431910 werd gecontroleerd. Zouden ze eerder een paar hebben gevormd en elkaar gevolgd zijn? We zullen het helaas niet weten.
Ring NLA. BA…74702. Geringd op 6 juli 2012 als volwassen vrouw in kolonie te Joure. Teruggemeld en gecontroleerd op 26-1-2013 als volwassen vogel in Senegal, Dagana, Saint-Louis (4494 km, 204 dagen). Dit is (voor mij) de enige terugmelding uit het overwintergebied in Afrika.
Waar het Vogeltrekstation Wageningen een overzicht geeft van alle oeverzwaluwen die in Nederland zijn geringd of teruggemeld sinds 1911.
Een pootring van een vogelsoort kan dus belangrijke informatie verschaffen. Geef dus vondsten en of waarnemingen altijd zo spoedig mogelijk aan ons door met opgave van vindplaats/datum /ringnummer /doodsoorzaak (indien bekend).
Tot zover deze Nieuwsbrief 41. Door het RAS boerenzwaluw en oeverzwaluw ringonderzoek is deze Nieuwsbrief wat later dan anders. Allen heel veel dank voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
NIEUWSBRIEF WAT LATER;
Van juni 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan.
Jan de Jong (inmiddels 73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 42 graag vóór 1 juli 2023 inzenden met vermelding van naam en adres.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was deze keer ook weer erg groot.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van mei 2023.
door Jan de Jong
16-05. Ja eindelijk, ze zijn er, vanmiddag laat de eerste huiszwaluwen gezien in Heeg, nu met meerderen jagend tussen de gierzwaluwen, alle dagen de lucht geschouwd, op huiszwaluwen, 15 dagen later aangekomen dan gemiddeld (Feyte Terpstra, Heeg). In het Tuimelaar bos bij Oranjewoud 3 nachtegaal zingend (Martine Huisman). In het dorpsgebied Katlijk een man vuurgoudhaan zingend (Johan Medenblijk). In het Rijsterbos in Gaasterland 1 fluiter zingend (Theo de Vries). In Grou een zwarte roodstaart aanwezig (Naut van der Mei). In de Tijnje 10 paar huiszwaluw nestelend aan een elektriciteit gebouwtje (Jan de Jong, Joure). In de Tjaardpolder bij Wirdum 1 velduil gezien (Wieger van Keulen).
16-05-2023. Velduilen worden de laatste weken op veel meer plekken in Friesland waargenomen.
Bij de Hommerts/Jutrijp broeden dit jaar 2 paar in een weilandgebied zo meldde M.P. van de Hoek me. Helaas was een nest met 8 jongen gesneuveld door een steenmarter. Gelukkig proberen ze het op enkele honderden meters verder nog eens. Predatie van weidevogels komt de laatste jaren steeds meer in beeld, ook vossen pakken hun deel. Bij Hommers Jutrijp ook een vos actief.
17-05. In de Kleine Wiskepolder 25 kemphaan in zomerkleed (Tjerk Kunst). In de Bantpolder in Lauwersmeer 1 rosse franjepoot (Jesse Sinnema e.a.). Bij het Spoordok in Sneek 1 kwak (Jelmer Luyckx). Op Ameland 1 baltsende grote karekiet (Folkert Smit e.a.). Aan de Newtonweg in industriegebied van Leeuwarden een zwarte roodstaart roepend (Hendrik Koster). Bij de Kooiplaats op Schiermonnikoog 1 vrouwtje beflijster (Gertjan Klein).
18-05. Vanmorgen 5 nachtegaal zingend bij de Put van Nederhorst aan de Langweerder Wielen (Durk Visser, Joure). In Munnekeburen 1 mandarijneend vrouw met 10 jongen (Ben Zwinselman /Klaas Tolsma). In Sneek een muskus eend in Wilhelminapark (Lisette). Bij de Velden Nieuwe Kooi op Vlieland een nachtzwaluw gezien (Carl Zuhorn). In de polder Het Noorden bij Westhoek drie morinelplevier (Sietse Bernardus, Joure). Groepje van 20 kemphaan in Zuidhoeksterpolder bij Burgwerd (Paul Obdeijn). In de Bantpolder in het Lauwersmeer 1 bonapartes strandloper en 1 grauwe franjepoot waargenomen (Durk Kooistra e.a.). Bij de kijkhut de Ral bij Piaam 1 grijze wouw gezien (Sietse Bernardus e.a.). Bij Ferwerd 2 velduil jagend (Tonnie van den Berg e.a.). Op de Boschplaat op Terschelling 1 bijeneter (Jan Bos). Op Schiermonnikoog in dorp 1 2e jaars roodmus (Jesse Sinnema e.a.). Twee mannetjes beflijster bij Kooiplaats op Schiermonnikoog (Hein Prinsen). In Holwerd zijn we momenteel aan het rietdekken, het dak op de noordelijke kant van de boerderij is helemaal open. Ik heb niet de indruk dat de boerenzwaluwen daaronder hebben te lijden. Ze nestelen nu in het onderste deel van de schuur (Jan Idsardi, Holwerd). In de Hollanderwijk in Leeuwarden een groepje van 10 huiszwaluw terug (Rindert Algra).
19-05. Aan de Graverij in Snikzwaag een kwartel gehoord (Tonny de Jong, Joure). In Oldeholtpade 1 bijeneter (Ruurd Jelle van der Leij). In Uitwellingerga 1 muskus eend (Aniek ter Horst). Bij de Golfbaan in Beetsterzwaag 1 glanskop (Willem Bosma). In de Knipe een 30-tal huiszwaluw voedsel zoekend (Michel van Ettingen). In Bosgebied in Appelscha 1 man beflijster (M. Dekker). In het Ketlikerskar 1 boompieper, 1 sijs en 1 geelgors gezien en gehoord (Hendrik Koster). In Zwemmerpark bij De Westereen/Zwaagwesteinde 1ebosrietzanger gehord (Rindert Algra, Leeuwarden). In Maastricht bij kinderboerderij een nest boerenzwaluw met 3 jongen van 19-20 dagen oud. Eerste ei moet dan rond 15 april gelegd zijn, best vroeg (Peter Alblas, Maastricht).
20-05. Bij maatschap van der Hoek in de Hommerts broeden 4 paar holenduif in de ligboxstal (Jan de Jong). In Sneek bij Bouwbedrijf van der Meer 1 nestje met 5 zwarte roodstaart van 8 a 9 dagen oud op zolder geringd (Jan de Jong/ Cor van der Meer).In de Haulsterbossen bij Haskerhorne bij het droppingsveld 1 koekoek gehoord. Verder daar de gekraagde roodstaart aanwezig en zeker 2 a 3 boompiepers zingend aan het schelpenpad (Durk Visser, Joure). Vandaag troffen wij in het plasdras gebied bij Koudum bij de Morra deze drie jonge tureluur aan. Dit zijn de eerste jongen van alle vogels die we daar aantroffen. Vorig jaar was het allemaal meer en vroeger (Trees Westendorp, Koudum).
20-05-2023. De plas dras gebiedjes zijn een mooie voedselplek voor de jonge weidevogels om op zoek te gaan naar voedsel.
Bij Oosterzee op het Tjeukemeer 1 mannetje witoogeend gezien en gefotografeerd (Wietze de Vries). Bij de Merriemaden bij Oldetrijne groepje van 20 zwarte stern (Bendiks Westerink). Vandaag in het gebied Bouwepet bij Molenend een krooneend gezien en een lepelaar en zeker 100 grauwe ganzen met jongen (Nel van Charante, Oosterwolde). In de Groote Veenpolder bij Slijkenburg 2 bijeneter (Aant de Jong, Joure).
20-5-2023. Een van de twee aanwezige bijeneters liet zich fraai op de foto zetten bij Slijkenburg.
21-05. Vandaag 2 bosrietzanger in De Valom/ It Houtwiel (Rindert Algra, Leeuwarden). Groep van 150 knobbelzwaan bij Kijkhut de Ral te Piaam (Francoise Dandoy). In Fochteloerveen 1 kwartel roepend (Willem Bosma). Aan het Sneekermeer bij de Griene Dyk 1 porceleinhoen roepend in de nacht (Jens Tamminga e.a.). Bij Boornzwaag 10 kleine mantelmeeuw overvliegend en 1 nachtegaal horen zingen (Tim van Nus). Drie oeverloper in de Lendevallei/Driessenpolder (Koos Jager). Te Feanwâlden/Veenwouden 1 smelleken (Erwin Walstra). In het Ketlikerskar 1 wielewaal gehoord (Martine Huisman). In Lauwersmeer 1 grote karekiet aanwezig (Frans Bot).
22-05. Vanmorgen zat een vrouw grauwe klauwier bij ons in Laaxum op een dode tak van de appelboom. Voordat we een foto konden maken, vloog ze weg (Ype en Tryntsje Albada).De eerste boerenzwaluw jongen in Snikzwaag zijn geboren en steken de kopjes al boven de rand van het nest (Fam Menno-Kier Visser). Groep van 12 volwassen kleine mantelmeeuw en een twaalftal (!) zwarte kraai op gemaaid grasland aan de Greate Kritewei bij Warga (Jan de Jong). Vandaag vloog hier in Berlikum een grote zilverreiger over ons huis (Ita Spoelman).
23-05. Er is hier in Wijnjewoude een nest van een waterhoen bij de vijver geplunderd, nu broeden ze in een eendenkorf in de vijver, dat is veiliger (Frans Pool).Vannacht zijn bij ons in Noardburgum de eerste jongen van de boerenzwaluw uitgekomen (Jan van der Veen). Helaas is door de verbouwing van de hooibergschuur in Offingawier die plek niet meer beschikbaar voor boerenzwaluw. Gelukkig zit er tenminste nog 1 nestje met eitjes op de houten boerengrashark die hangt tegen het golfplaten dak van een andere open schuur op ons erf (Dirkje Winia-Hoekstra).Een nest van een waterhoen is bij mij in Wijnjewoude onlangs bij de vijver geplunderd, nu broeden ze in een eendenkorf in de vijver, dat is veiliger (Frans Pool). Vandaag vloog er voor het eerst weer een zwerm boerenzwaluwen over het land achter ons huis en een beetje door de tuin. Wat een prachtig gezicht dat laveren langs en over de bomen in onze tuin. Ik denk dat ze nesten hebben onder het afdak van een schuur van de tulpenkwekerij in Pietersbierum (Beitske bijl de Vroe, Pietersbierum).
24-05.Op Dekema State in Jelsum deze week 1 opvallende bonte vliegenvanger gezien bij nestkast (Wim Hoogendam). Bleek later dat het w.s. om een withalsvliegenvanger gaat. Op de Heide bij Allardsoog 4 morinelplevier (Koert Scholten e.a.). Bij de Haven Noord in Drachten 1 zwartkopmeeuw (Jaring Roosma). In de omgeving van de Stokersdobbe bij Ureterp 4 bosrietzanger zingend (Oene Roelsma). In Warns 1 spotvogel zingend in de Zuiderburen (Hessel van der Iest). Op gemaaid grasland aan de Krimwei te Hommerts groep van 21 adulte kleine mantelmeeuw (Jan de Jong). In Dokkum 1 zwarte roodstaart bij Betterwird (Sibbele de Jong).
25-05. De gekraagde roodstaart heeft een nest in een holte in één van onze oude lindebomen in Tjalleberd en zijn al druk aan het voeren. In de andere lindeboom worden de koolmees jongen al druk gevoerd. In een nestkastje heeft de ringmus een nest gemaakt en in de duivenkast broedt een holenduif paar. Eerder is al een nestkast met jonge pimpelmees uitgevlogen. Het gaat lekker hier (Sia de Heus-Krikke). Nest van een knobbelzwaan die zat te broeden in een weiland bij Joure is verstoord (Artina Oppenhuizen). Op Ameland bij Hollum broedt een torenvalk in een eenden korf (Jeroen Lap).
25-05-2023. Het torenvalk vrouwtje zit te broeden achter in de eendenkorf bij Hollum op Ameland.
26-05. In het Lauwersmeer/Ezumakeeg 1 roodpootvalk (Peter Post e.a.). In Wijnjewoude 1 bosuil gezien (Roel Oost). In het Lauwersmeer 1 zwarte ibis (Marije Hoekstra e.a.). En rode wouw in Oudeschoot gezien (Marc Bleijerveld). Groep van 520 dwergmeeuw in Huitebuursterbuitenpolder bij Oudemirdum (Hugo Wieleman/Pim Rijk). In Groote Sintjohannesgaaster veenpolder 1 purperreiger (Bauke Sienema). Groepje van 5 wilde zwaan in Appelscha/Nieuwe Vaart (Rudi Huiting).
27-05. Een span heggenmus bij de coniferen achter de woning in Zwaagwesteinde, had dezen hier nog nooit waargenomen (J.W. Lourens). Bij een kennis vloog met een harde knal een ekster tegen zijn raam en hij had een grote bonte specht te pakken. Na ingreep hebben beide het gelukkig overleefd, alleen had de grote bonte specht wel een uur nodig om op krachten te komen (Jappie Boersma, Sneek).
28-05. Vijf overzomerende wilde zwanen in het Fochteloerveen (Marco Hasselaar, Heerenveen).
29-05. Triest.De vijf zwarte roodstaart jongen in De Knipe zijn alle vijf door de eksters opgevreten /dood gemaakt. Maar het eerste eitje is er alweer en ik heb het plekje wat aangepast zodat de eksters er niet meer bij kunnen (Sil Dekker). In Jelsum op Dekema State 1 tweede kalenderjaar man withalsvliegenvanger (of toch hybride?) bij nestkast (Jeroen Breidenbach, Leeuwarden).
Zie ook melding van 24 mei op zelfde plek door Wim Hoogendam.
30-05. Een jaar geleden is er door de grote bonte specht een nest uitgehakt in een oude wilg bij ons huis in Wier. Doordat het nest vrij laag zit, op zo'n 1.50 meter hoogte, hebben we toen alles mooi kunnen volgen, ook het uitvliegen van de jongen. Tot onze vreugde is nu hetzelfde nest weer in gebruik. De jongen laten zich de hele dag luidkeels horen en het zal niet lang meer duren eer ze uitvliegen (Nynke en Bob Mollema).
30-05-2023. Een jonge grote bonte specht kijkt de wereld in vanuit een natuurlijk nest in een wilg. Het aantal broedgevallen in Friesland neemt de laatste jaren flink toe. In menig tuin worden grote bonte spechten ontdekt.
31-05. In tuin in Wijnjewoude in een nestkastje in een lindeboom een paartje bonte vliegenvanger met jongen. Een prachtig gezicht, we kijken er vanuit onze keuken op (Marianne Hulsbergen, Wijnjewoude).
11-07-2022. In dezelfde lindeboom broedde in 2022 ook een paartje grauwe vliegenvanger in een meer open nestkastje.
Speciale euro munt met boerenzwaluw.
Via Rita Delger uit Bovensmilde ontving ik een berichtje dat er in Estland een speciale 2 euro munt is uitgegeven met de afbeelding van een boerenzwaluw. Leuk om te weten voor boerenzwaluw liefhebbers. Onderaan de foto een link naar marktplaats waar de munt te verkrijgen is. Kosten 2,60 euro.
Aankomst Boerenzwaluwen in stallen en schuren in 2023.
Dit voorjaar kon ik wat meer aandacht schenken aan de terugkeer van de boerenzwaluw in stallen en schuren. Er kwamen veel meldingen binnen uit Friesland en daarbuiten. Alleen al in Friesland zijn er in 2023 122 meldingen geregistreerd. Dat is een toename vergeleken met de jaren 2021 (110) en 2022 (112). In onderstaande grafiek heb ik de aankomsten van de jaren 2021,2022 en 2023 eens op een rij gezet per decade in maart/april en mei. We zien onmiddellijk dat er nogal wat verschillen in aankomst zijn.
De aankomst in Friesland in de jaren 2021,2022 en 2023.
Tot zover eerst even om een indruk te krijgen van de grote verschillen in aankomst. Later meer in het Boerenzwaluw Journaal 2023 wat omstreeks januari 2024 zal verschijnen.
Tot zover weer deze Nieuwsbrief 40. Door het RAS boerenzwaluw en oeverzwaluw ringonderzoek is deze Nieuwsbrief wat later dan anders. Allen heel veel dank voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van juni 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan.
Jan de Jong (72); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 41 graag vóór 15 juni 2023 inzenden met vermelding van naam en adres.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen. Het aanbod was deze keer ook weer erg groot.
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van mei 2023.
01-05. Broedgeval in nestkast van een gekraagde roodstaart in de Knipe aan de Jan Jonkmanweg (Koen en Corrie de Jong). In deWide Mar bij Stiens 1 bruine kiekendief, 2 kleine plevier, 6 zwarte ruiter, 2 oeverloper , veel kluten, 40 kemphaan en groepje van 10 tureluur (Gerard Mast, Stiens). Vandaag 1 koekoek gehoord bij de "lytse mar" in Sumar, en een 30 tal regenwulp in Soestpolder te Burgum (Herman Hoekstra, Burgum). In Ryptsjerk/Rijperkerk een ooievaar ring (NLA……4850) afgelezen. Deze ooievaar was op 11 juni 2001 als nestjong in Akmarijp geringd en heeft de ring 21 jaar, 10 maanden en 20 dagen gedragen (Gerard Westerhuis, Sint Annaparochie ).
Best al wel oud voor zo’n grote vogel Direct al is de ring van dit vrouwtje in haar eerste winter op 17 januari 2002 afgelezen in het zuiden van Spanje bij Los Barrios /dicht bij Gibraltar op ruim 2066 km van Akmarijp. Na 2002 wordt de pootring alleen nog maar in Friesland afgelezen; 2003 Leeuwarden, 2004 Rijperkerk, 2005/2006 en 2008 Leeuwarden. Dan tot 2017 geen aflezingen en in 2018 wordt ie weer gezien in Tietjerk en daarna in 2021 in Wijns en tenslotte als laatste afgelezen op 1 mei in Ryptsjerk/Rijperkerk.
01-05-2023. De al aardig op leeftijd zijnde vrouw ooievaar(bijna 22) zoekt op pas gemaaid grasland naar voedsel bij Ryptsjerk/Rijperkerk.
Aflezingen van pootringen brengen vaak interessante gegevens over de trekbewegingen in kaart. Toch is dit vrouwtje het nog een “broekie” want de ooievaar kan wel een leeftijd van 40 jaar bereiken volgens de Vogeltrekatlas van het Vogeltrekstation in Wageningen.
“Nederlandse ooievaars tonen een sterke zuidwestelijke trekrichting. In Nederland worden ook wel Zweedse, Deense en Duitse ooievaars teruggemeld. Sommige daarvan komen hier tot broeden. Gewoonlijk trekken vogels uit deze populaties via de Bosporus naar Oost-Afrika. Tot 2000 werden Nederlandse ooievaars ook uit de zuidoostelijke trekroute teruggemeld. Doordat in de Nederlandse broedstations ooievaars met een zuidwestelijk georiënteerd trekgedrag worden gebruikt is de zuidoostelijke trekcomponent inmiddels uit de Nederlandse populatie verdwenen. Nederlandse vogels worden nu alleen nog uit Zuidwest Europa en Noord- en West-Afrika teruggemeld. Tegenwoordig stopt de trek steeds vaker in Spanje. Toegenomen voedselaanbod op niet-afgedekte vuilnisbergen lijkt de oorzaak daarvan te zijn”
02-05. In bosgebied Appelscha 1 nachtzwaluw (Hugo van der Wal). In het Easterskar bij Sintjohannesga 10 witgatje en 1 koekoek (Jorrit Zondervan). Bij de Bocht van Molkwar 1800 kemphaan (Hessel van der Iest). In het Lauwersmeer in Bantpolder 1000 bonte strandloper (Willem Bosma). Bij Janum 11 zwarte Ibis (Robin van der Land). Zeventig dwergmeeuw bij de Mokkebank in Laaxum (Hessel van der Iest). In Boijl 1 boerenzwaluw als raamslachtoffer (Rudy Klesman). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 nachtegaal zingend en 1 purperreiger (Bauke Sienema). In Beetsterzwaag 1 kuifmees (Willem Bosma). In Heerenveen 1 nachtegaal zingend (Bauke Sienema). Vier geelgors in het Wijnjeterperschar en 1 bosrietzanger bij het Koningsdiep (Koert Scholten, Bakkeveen). In het Rijsterbos twee nachtegaal zingend (Theo de Vries).
03-05. Groepje van 21 zwarte stern voedsel zoekend in de Alde Feanen (Marten Sikkema). Op Terschelling bij Midsland Noord 1 hop (Remco Roodselaar). In Kollum 1 nachtegaal zingend (Joost de Bruijn). In het Fochteloerveen 1 paapje (A, Schaaf). In de Amvestbossen bij Olterterp 1 fluiter (Koert Scholten, Bakkeveen). Twintig huiszwaluw terug bij de kolonie aan De Bouwen in Drachten (G.J. Wester). Bij de Terkaplester Puollen 1 visarend (Wiebo Buikstra).
03-05-2023. Visarend met prooi (blei) in boom aan de Terkaplester Puollen.
Vandaag eindelijk een drietal gierzwaluw boven centrum Burgum gezien, de rest zal nog wel onderweg zijn (Herman Hoekstra). Bij Sonnega /It Wiede 1 roodborsttapuit (Ton Stubij).Te Kortezwaag 1 groene specht (Frank van Gessele). In de Overtuin te Oranjewoud 1 ijsvogel (Job Reitsma). Bij de Kleine Wielen bij Leeuwarden 1 groene specht (Linda Veerman). In Dekema State te Jelsum nog steeds de groene specht aanwezig.Verder zijn de beide ijsvogels er weer, waarschijnlijk broeden die er ook (Wim Hoogendam tuinbaas Dekema State, Jelsum). Vandaag hoorde ik de eerste 2 gierzwaluw boven ons huis op de Emmakade in Leeuwarden (Marianne Borgman). De eerste huiszwaluwen zijn terug in Dedgum (Ton Westendorp). In het Ketlikerskar 1 tapuit en een boompieper (Stefan de Vries).
04-05. In het Lauwersmeer in Diepsterbos 2 wielewaal (Benjamin Berg). Tot nu toe nog maar drie paar boerenzwaluw terug op de oude nesten in Wijnaldum Op 25 april was pas het eerste paar terug Blij hun vrolijke gekwetter weer te horen (Maartje en Rintje Post). Hier in Berlikum een groepje van 9 gierzwaluw boven huis (Ita Spoelman).
05-05. In Joure aan de Koarte Ekers 1 nachtegaal zingend (Tonny de Jong). Gisteravond om elf uur bij ons in de tuin te Rijperkerk/Ryptsjerk een privé concert gehad van de nachtegaal. Heel lang. Heel bijzonder en super mooi. Was een verrassing zo laat op de avond en zo vroeg in het voorjaar. Ook vonden we op 6 mei nog een dode fitis als ruitslachtoffer. (Klaske Klaassens van Bolhuis).Vandaag een koekoek gehoord in Dokkum (Piety Oberman).
06-05. Een purperreiger overvliegend aan de Boeyer te Joure (Lieuwe van Welie). Twee spotvogel gevangen aan de noordoever van Tjeukemeer bij Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer). Het aantal boerenzwaluwen bij mij in de schuur was toegenomen tot 3 (denk mannetjes), tot….. een kerkuil binnen is geweest. Ik had het niet in de gaten maar is bijna twee weken af en toe in schuur geweest. Inmiddels kan hij niet meer naar binnen en opgelost. Ik vrees dat dit wel enkele zwaluwen heeft gekost.Gisteren, 5 mei, is het aantal boerenzwaluwen in de schuur toegenomen en idem meer huiszwaluwen. Het mooie weer is daar wel debet aan (Ton Westendorp) .Vanavond om 7 uur voor het eerst de koekoek weer gehoord in het Bouwe Pet bij Rijperkerk/ Ryptsjerk (Klaske Klaassens van Bolhuis). In het Fochteloerveen 1 paar kraanvogel met twee jongen (Nel van Charante, Oosterwolde).
06-05-2023. Pa en moe kraanvogel met twee jongen in het Fochteloërveen.
Sinds 4 april zit er een leucistischescholekster aan de Leppedijk in Nij Beets. Is gepaard met een gewone, lijkt daar te gaan broeden. Zit er nu nog steeds (Lieuwe van Welie, Joure).
Een kleurafwijking van de scholekster ontdekt bij Nijbeets.
07-05. Sinds een paar dagen zit er een paar steltkluten bij de Blessebrug over de Linde, een paar km ten zuiden van Wolvega. Ook zijn de nachtegalen daar weer terug. Bij de oude brug zitten er al een tijdje twee te zingen (Albert Koning, Wolvega).Bij het vennetje bij vogelkijk hut de Blikken bij Berlikum zijn er al een paar weken visdiefjes te zien, vandaag zag ik er een zestal. Ook daar de koekoek gepot, was er op 1 mei ook al daar (Ita Spoelman). Bij paviljoen de Leijen te Rottevalle een nachtegaal gehoord (Rindert Algra, Leeuwarden). De gekraagde roodstaart broedt al jaren bij ons in Sumar aan de Heidereed, vandaag al drie eieren (Hendrik van der Meer, Sumar).Vandaag hoorde ik 2 nachtegalen op het eiland in het Tjeukemeer (Henk Rienstra, Bolsward).
07-05-2023. De nachtegaal wordt in Friesland steeds vaker gehoord en gezien.
08-05. Bij Menaldum/Menaam aan de /Sânwei 1 koekoek gehoord (Oane Baarda). Helaas is de fazant vorige week toch slachtoffer geworden van het verkeer op de Aengwirderweg in Tjalleberd. (Zie ook Nieuwsbrief 31). Hij is hier bijna een jaar geweest en scharrelde zijn kostje bij diverse buurtgenoten op. Wel jammer, hij kwam altijd tegen de avond bij ons en vloog dan in een boom om te slapen (Sia de Heus-Krikke, Tjalleberd). Aanzienlijke groep gierzwaluw boven Heeg gezien (Feite Terpstra).
09-05. In Appelscha de appelvink in de tuin gehad bij de zonnebloempitten (Henk Zuiderbaan). Vandaag een bonte vliegenvanger gespot in onze tuin te Lippenhuizen (Coen Leenstra). Vanmorgen de koekoek gehoord te Aalsum (Sake Dijkstra).Al ongeveer een jaar of vijf hebben we jaarlijks in onze tuin een broedend paartje gekraagde roodstaarten in Damwâld en ook dit afgelopen weekend zagen we weer voor het eerst het vrouwtje en maandag ook het mannetje. Hij zit met grote regelmaat op een betonnen waslijnpaal. Om beurten inspecteerden ze een nestkast. Hopelijk komt het weer tot broeden. Onze tuin grenst aan weiland met boomsingels (Auke en Martje de Boer, Damwâld). In Woudsend 1 mannetje zwarte roodstaart gezien (Jorrit Zondervan).
10-05. In het park aan de Zuidelijke Rondweg te Dokkum 1 koekoek gehoord (Tjip Oberman). Achter bedrijvenpark De Ekers in Joure twee mandarijneend (Durk Visser ). Drie tapuit te Oldeholtpade (J.de Groot). In Van Oordt’s Merksen /Smelle Warren 1 nachtegaal zingend (Wender Bil). Vier beflijster op Schiermonnikoog bij Kobbeduinen (Annemiek Eggenhuizen). Aan de Griene Dyk bij Sneekermeer 1 bosrietzanger en 1 spotvogel zingend (Dick Pruiksma). In het Lauwersmeer 1 wielewaal (Pieter Hamstra). Op de Duurswoudsterheide 1 wespendief (Helga Manson). Bij Nijbeets groepje van 4 zwarte ibis (Mike Lodewijks). Bij Appelscha /Willemstad 8 tapuiten gezien (Peter Keune). Aan het Sneekermeer 1 paapje (Dick Pruiksma). In Veenpolder te Delfstrahuizen 1 spotvogel (Sjouke Scholten). In het Fochteloerveen 1 grauwe klauwier (Dick Vogt) . In het Lauwersmeer een reuzenstern (Marc Batsleer). In de Lendevallei bij Wolvega 1 Aziatische goudplevier (Marco Hasselaar e.a.).
10-05-2023.De Aziatische Goudplevier is een dwaalgast in Nederland, die broedt in het noorden van Siberië en in Alaska, maar die de laatste jaren vrijwel jaarlijks in ons land wordt vastgesteld.
11-05. Vandaag in het bosje aan de zuidkant fan Holwert de wielewaal gehoord (Sara Hofman). Vijf morinelplevier bij Anjumer en Lioenssenerpolder waargenomen (Patrick de Boom e.a.). In Lippenhuizen 1 draaihals (Vincent Douwes). Twee wielewaal in het Leeuwarderbos (T. Brontsema). In Terhorne 1 spotvogel (Rommert Cazemier). In De Knipe een nest met 5 jongen van de zwarte roodstaart van zeker 7 dagen oud (Sil Dekker).
Opmerking Jan de Jong; Deze jongen van de zwarte roodstaart in de Knipe zijn mooi vroeg. Bij een broedduur van zeker 14 dagen is het eerste ei rond 16 april gelegd. De vijf jongen vogels die mooi verscholen zaten achter een plankje in de zithoek onder een afdak in de tuin zijn door mij geringd. Zo vaak krijg je niet de kans om jongen van de zwarte roodstaart te ringen. Nooit eerder ringde ik zo vroeg jonge zwarte roodstaarten. In 2022 ringde ik ook 5 jongen op dezelfde plek bij Sil Dekker in de Knipe op 27 mei. In 2014 een nestje met 5 jongen in Kortehemmen en in 2022 5 jongen in Sneek bij Bouwbedrijf van der Meer.
11-05-2023. Een van de jongen van de zwarte roodstaart op de hand van Sil Dekker uit het goed verscholen nest in de tuin in de Knipe.
12-05. Naast de boerenzwaluw werd er dit jaar door de gekraagde roodstaart ook een nest gebouwd in een nestkastje in Drachten. In totaal 7 eieren. Jammer genoeg heeft de steenmarter het vrouwtje gekraagde roodstaart opgegeten en veertjes zaten op het dakje van de nestkast. Vorig jaar is het nest ook verstoord maar was de oorzaak niet duidelijk. De laatste 3 jaar heeft de steenmarter ook de nestkast van de holenduif bezocht en broedvogels opgegeten. Dit jaar kippengaas rondom boom maar dit heeft echter niet geholpen. Dus niet alleen de weidevogels maar ook holenbroeders zijn het slachtoffer van de steenmarter. Denk dat ik de nestkast voor de gekraagde roodstaart net zoals voor de boerenzwaluw ook aan een plafond ga hangen zodat het niet meer bereikbaar is voor de steenmarter (Thomas Dijkstra , Drachten).
13-05. boerenzwaluw nest met 2 ei op Oost Vleiland (Alie Wijbenga ).In de Haulsterbossen bij Haskerhorne (richting Wolvedyk) 1 zingende boompieper gehoord (Durk Visser ,Joure). Bij de Zuidwaard te Makkum 2 spotvogel (Andries Zijlstra en Haje Valkema). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 bosrietzanger zingend en 1 boomvalk gezien (Joost Vogelzang). In Bakkeveen 1 fluiter gehoord (Martin Boomsma). In de Deelen 2 wielewaal (Martin Huisman). Groepje van 40 regenwulp bij Gaast (Harry de Vries). Bij de Meulereed bij Oldeberkoop 1 man grauwe klauwier gezien (Henk Dommerholt). Te Donkerbroek 1 raaf (Christiaan de Vries). Op Ameland 1 grotekarekiet (Henk Gazon e.a. ). In het Compagnonsveld op Fochteloerveen 4 wielewaal (Arnoud van den Berg).
14-05. Twee velduil aan het Tjeukemeer bij Rohel gezien (Gerard en Jacob Westerhuis, Sint Annaparochie).Vanmiddag een grote karekiet horen zingen (en de vogel ook even heel vaag gezien), net ten oosten van de zandput bij Mildam, in de rietkraag van een klein plasje langs de Tjonger (Bauke Sienema, Heerenveen).Er zit al 3 dagen een koekoek roepend in de bosrand van de korte ekers in Joure, nabij de vierljepschans (Bertus Rijpkema). Groepje van zeker 22 dwergmeeuw aan de noordoever van het Tjeukemeer bij Rohel jagend op insecten langs de rietzoom (VRS Rohel Tjeukemeer). Vanmiddag bij onze fietstocht zagen we in de Dyksfeart ( t.o. Hubert) bij Stavoren, een chileense smient. Deze liet zich enkele keren horen (Ype en Tryntsje Albada, Laaksum).
14-5-2023. De Chileense smient is een exoot in ons land en wordt de laatste jaren steeds vaker in Friesland gezien.
15-05. In Van Oordt’s Mersken -De Dulf een groepje van 7 smient gezien en een kwartel gehoord ( Willem Bosma). Bij de Burgumer Mar 1 visarend met vis (Auke Dotinga). Bij de veerdam te Holwerd 3 velduil jagend (Martin Verbeeten). Op Schiermonnikoog nog een beflijster man in het dorp (Jan van Bokkum). Zeker een 20 tal steltkluut in Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Rick Jongerhuis). Bij de Herik in Koningdiep 1 watersnip baltsend (Willem Bosma). In de Driessenpolder in Lendevallei 3 kleine strandloper (Wolbert Hermus).
Tot zover weer deze Nieuwsbrief 39. Er kwam erg veel materiaal binnen. Allen heel erg bedankt voor de meldingen en de vele fotos die ik mocht ontvangen.
VOLGENDE NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van half mei 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen omdat ik dit jaar o.a. meer aandacht probeer te geven aan mijn boerenzwaluw onderzoek in Friesland. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan.
Jan de Jong (72) ;Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 40 graag vóór 31 mei 2023 inzenden met vermelding van naam en adres.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van april 2023.
door Jan de Jong
15-04. In Joure 1 gekraagde roodstaart bij woning aan It Jacht. Vogel ook op 16 en 17 april aanwezig(Janny Schurer).In de Alde Feanen /Wikelslân 1rietzanger, 1 man gekraagde roodstaart en 1 boerenzwaluw gezien (Rindert Algra, Leeuwarden).Vandaag de eerste gekraagde roodstaart (mannetje) dit jaar gezien in Ureterp (Arend Schuurman). Aan het Bergumermeer 1 vroege braamsluiper gevangen en geringd (Vogelringroep Bergumermeer).
16-04. Een boomvalk gezien bij Haskerhorne (Henk Bulsing) . Bij de Langweerder Wielen/Put van Nederhorst 1 zingende kleine karekiet (Durk Visser, Joure). Vandaag 1 witte kwikstaart in Goënga (Rients de Jong).Aan de Boskreed De Westereen/ Kollumerzwaag 1 man gekraagde roodstaart. (Rindert Algra). In een wilgentenenkorf (eendenkorf) in Terkaple al een nest met 4 ei waterhoen (Jurjen van der Meer).
16-04-2023. Je hoort steeds vaker dat waterhoentjes zich aanpassen en alternatieve plekken zoeken om predatie zoveel mogelijk tegen te gaan. Soms broeden ze ook wel eens IN bomen en struiken en onder bruggen. Zijn er meer fotos van opvallende plekken waar door de soort gebroed wordt.
17-04. In Hemrikkerverlaat 1 draaihals (Frank van den Bosch).Een beflijster man in de tuin te Winsum (Teake en Jantine Brouwer). In De Stikels bij Tjerkgaast 4 velduil (Marten Wesselius). Bij Griene Dyk aan Sneekermeer 1800 kemphaan (Dick Pruiksma). Groep van 30 regenwulp in de Groote Sintjohannesgaasterpolder (Bauke Sienema). Bij de Veerdam van Holwerd 400 kluut, 3000 bonte strandloper en 40 tal regenwulp overvliegend (Tinus Butter). Te Leeuwarden 1 hop bij sportpark Kalverdijkje (Jeroen Breidenbach). Te Fochteloo 1 kleinekarekiet zingend (S. Wenings). Te Stiens 1 tuinfluiter gezien (Rianne Touber-Bruinsma). Twee zwarte zwaan bij Ezumakeeg in Lauwersmeer (Jos Welbedacht). Bij kokmeeuw kolonie op Steile Bank /Laaxum 1 reuzenstern en zeker 10 zwartkopmeeuw in kolonie (Libbe Zijlstra). In Leeuwarden bij sport parkje Kalverdijkje 5 visdief (Gerben Mensink). In De Deelen 1 purperreiger (Koert Scholten). Zeker 4 vrouwtjes blauwe kiekendief te Tjerkgaast /De Stikels (Marten Wesselius). In de Blaugerzen te Akmarijp groepje van tientallen gele kwikstaart (Lykele Zwanenburg, Dronten).
18-04. Honderd regenwulp langs de Leppedijk bij Nijbeets (Lieuwe van Welie). Twee gierzwaluw te Haskerhorne (Henk Bulsing).Groep van 400 bergeend buitendijks in Bildtpollen (Tinus Butter). In Lindevallei bij Wolvega 2 zomertaling (Hans Smit). Groepje van 6 smient in Groote /Sintjohannesgaasterpolder (Johannes & Geja Koster). Bij Mirns /See Hanne 2 brilduiker (Aart Vink). Op Schiermonnikoog bij Westerplas 5 gierzwaluw (Rense Nieuwenhuis ). In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 2 reuzenstern (Dick Bos).
18-04-2023. De reuzensterns trekken in het voorjaar van het IJsselmeergebied via het Lage Midden van Friesland en het Lauwersmeer door naar de noordelijke broedgebieden in Scandinavië. De broedgebieden liggen van Denemarken van de Oostzee naar oevers van Botnische Golf in Zweden, Finland en Rusland. De Europese broedpopulatie ligt tussen de 5800-9800 paar (EBBC Atlas2 2020).
Dit voorjaar werd de 1e reuzenstern in Friesland gezien op 30 maart in de Workumerwaard door Rommert Cazemier. Op 2 april fotografeerde Harry de Vries er ook al een op de Workumerwaard. Nadien zijn ze o.a. gezien op 2 april Leeuwarden, 8 april Ryptsjerksterpolder, Garypster warren , 10 april Sneekermeer , 11 april Terschelling, 12 april Bocht van Molkwar, Grootte Sintjohannesgaasterpolder , 13 april Easterskar , 14 april Lauwersmeer, Twijzelermieden, 15 april bij Lemmer, tussen Skarl en Stavoren, 17 april Steile Bank/Oudemirdum. Soms flinke aantallen zoals op 22 april 16 reuzenstern bij de Bocht van Molkwar (Libbe Zijlstra).
Bij Ezumakeeg in Lauwersmeer 7 wintertaling (Kor Nijboer, Leeuwarden).Bij begraafplaats te Damwâld vanmiddag wederom 2 grote vos vlinders. Na mijn eerste exemplaren in 2020 op dezelfde plaats, nu wederom meerdere exemplaren rondom de zoete kersen. Dit blijkt ook een waardboom voor deze soort te zijn. Het kan bijna niet anders, dan dat deze soort zich hier definitief heeft gevestigd (Jan Andries Wagenaar).
18-04-2023. De grote vos vlinder wordt de laatste jaren steeds meer gezien in Friesland. Dit jaar werd de eerste al op 13 maart 2023 in Oldeberkoop/Lendebos door Thomas Schäfer.
Oorzaak van de toename van grote vos vlinders is klimaatverandering/zachte winters/betere overleving overwinterende vlinders. In de maand april 2023 alleen al zijn t/m 18 april grote vos vlinders gezien te; Oldeberkoop, Het Harichsterbos, Terschelling, Nijbeets, It Bûtefjild, Schiermonnikoog, Ravenswoud, Duurswouderheide, Fochteloerveen, Ameland, Nijeberkoop en Wolvega.
19-04. In de 1e Kroonspolder op Vlieland 1 zingende nachtegaal en zeker 7 tapuit (Willem Wind). Op de Zuidwaard te Makkum 1 kleine karekiet zingend (Enne van Dijken). Groepje van 6 zanglijster in het Easterskar te Sintjohannesga (Johannes& Gea Koster). Drie lepelaar op landerijen te Tjalleberd (Sjoukje Jacobs). Bij de kijkhut van Piaam 6 kluut (Wouter Schothorst, Joure). Aan de rondweg oost bij Dokkum 1 blauwe kiekendief (Willem Jonkman, Oudwoude).
20-04. Tien beflijster te Oosterend op Terschelling (Tibor Peters).Bij Mirns aan IJsselmeerkust groep van 500 boerenzwaluw, 150 huiszwaluw en 100 oeverzwaluw aan het voedsel zoeken (Aart Vink). Drie velduil te Tjerkgaast (Marijke Ammerlaan). Twee gierzwaluw te Kornwerderzand (Jeroen de Bruin). Groep van 80 grote stern rustend op Stroomleidam op Ameland (Toni Masafret). Twee visarend jagend bij de Leien (J. Tuinstra). Te Sneek 1 braamsluiper gehoord in Schuttersveld (J.J.P. Krop). In Drachten bij Maartenswoude 1 nachtegaal zingend (Bouke Roosma). In de Blaugerzen bij Akmarijp 1 roerdomp (M. Smit). In Hemrikkersveld te Beetsterzwaag 1 kuifmees (Willem Bosma). In Joure aan de Seewei 1 zwarte roodstaart (Libbe Zijlstra). Drie gierzwaluw in Workum (Harry de Vries). In de Veenpolder te Delfstrahuizen 1 smelleken (Sjouke Scholten).
21-04. In Hurdegaryp 1 beflijster dood gevonden, w.s. vensterslachtoffer (Jan Peter Lukkes).In Skoaterwâld te Heerenveen 1 indische gans, devogel werd verjaagd door een grauwe gans (Bouke Sienema). In Leeuwarden 5 gierzwaluw (Vincent Douwes). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg 3 steltkluut (Gertjan van Noord e.a.). Bij de Veerhaven op Schiermonnikoog groepje van 140 steenloper (Hein Prinsen e.a. ). Bij de Twijzelermieden op 3 plaatsen bokje gezien (Jacob Hanenburg). Bij de Tjongerdellen bij Mildam 10 witgatje (Jens de Wit). Te Woudsend 2 gierzwaluw (Jorrit Zondervan). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 purperreiger (Bouke Sienema). Groep van 160 oeverzwaluw bij broedwand in Easterskar (Harry Holwerda). In de Potmarge bij Leeuwarden 1 hop (Thomas Schäfer) . Aan de E.A.Borgerstraat in Joure een jagend mannetje sperwer (Jan de Jong).In Stiens 1 groene specht op zoek naar mieren (Gerard Mast).
21-4-2023. Door klimatologische veranderingen komt de groene specht steeds vaker voor. Het voedsel in de vorm van mieren is door de warme en droge zomers steeds vaker aanwezig.
22-04. Aan Tjeukemeeroever bij Rohel 2 braamsluiper en 1 kleine karekiet geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). Een ringmus in de tuin in De Knipe (Anneke Durkstra). Een oranjetip vlinder aan het Nannewijd bij het recreatieveldje van SBB (Durk Visser, Joure). Vandaag een tweede jaars vrouw sperwer in Joure achter huis die een zanglijster had geslagen (Bertus Rijpkema). In Damwâld 2 oranjetip vlinders in Geastmerbosk (Jan Andries Wagenaar). Een draaihals in de tuin te Franeker (Klaas Plat). Bij Zurich/Afsluitdijk/viaduct negen (!) braamsluiper gevangen (VRS Franeker). Twee braamsluiper gevangen aan Bergumermeer (Vogelringgroep Bergumermeer). In de Twijzelermieden 1 roerdomp gehoord (Auke van Eck). In Stiens een dagpauwoog en een oranjetip vlinder gezien (Gerard Mast).
23-04. Een zestal huiszwaluw terug bij de nesten aan de achtergevel van woning in Langezwaag. Vorig jaar waren ze pas terug op 1 mei. (Joop Petter). In Zwaagwesteinde/De Westereen 1 huiszwaluw terug (Theo de Bruin). In Franeker 1 braamsluiper roepend (Auke van Eck). Op Schiermonnikoog 5 braamsluiper gevangen (VRS Schiermonnikoog). Vanmiddag hoorde ik Leeuwarden in de Zuiderburen 2 nachtegalen zingen (Sybout Jaarsma). Aan de Nijebildtdyk onder Sint Anna Parochie 1 draaihals in de tuin (Alco de Jong). Een koekoek in Jan Durkspolder bij Earnewâld. Daar ook een kolonie broedende grote zilverreiger tussen de blauwe reigers en lepelaar (Gerard Mast).
24-04. Bij het Zwemmerpark /De Westereen een sprinkhaanzanger (Rindert Algra, Leeuwarden). Bij het Sneekermeer 1 nachtegaal zingend (Naut van der Mei). Op Vlieland nog een groep van 150 kramsvogel (Henri Bouwmeester). Op Schiermonnikoog/Banckspolder groepje van 14 beflijster (Hein Prinsen). Te Heerenveen/Belvedère 1 nachtegaal zingend (Bauke Sienema). In Bakkeveen 1 fluiter zingend (Sjouke Scholten). In Eastermar een draaihals gezien (Arend Timmerman). In Koningsdiep bij Hemrik 1 sprinkhaanzanger zingend (Kees Hein Woldendorp). In Alde Feanen /Jan Durkspolder 3 visdief (Dick Bos). Groep van 37 (!) beflijster in het Dorp op Schiermonnikoog (Luuk Draaijer). In de omgeving van Klooster op Schiermonnikoog 1 tuinfluiter gezien (Hein Prinsen).
25-04. In Franeker 1 draaihals in de tuin (Alie Monsma en Jan Leeuwerink ). In Oudemirdum vliegt een beflijster zich dood tegen de vensterruiten (Dieuwke en Andries Melchers). In Deinum een draaihals in de tuin (Anneke Koster).
25-04-2023. De draaihals is verzot op mieren en komt tijdens de voorjaarstrek steeds meer voor in tuinen waar dit voedsel voor hem te vinden is.
In april zijn er op veel meer plaatsen draaihalzen in Friesland gezien. We melden de 1e dit jaar al op 17 april in Hemrikkerverlaat (zie hierboven bij 17-04). Verder kwamen er o.a. meldingen binnen uit ; Elsloo, Vlieland, Rottige Meenthe , Goingarijp (22 april), Schiermonnikoog (23 april), Lauwersmeer, Eastermar (24 april), Deinum (25 april), Surhuisterveen (26 april), Terschelling en Beetsterzwaag (27 april).
26-04.Hij is weer in Opende de gekraagde roodstaart. Hopelijk vindt hij weer een plekje om te broeden. Vorig jaar hebben ze gebroed in een nestkastje, waarvan de grote bonte specht de opening iets had vergroot (Sipke Lindeboom).Al veertien dagen is er een groep dwergmeeuwen bij de vogelkijkhut in het Easterskar. De groep varieert in samenstelling. Soms bestaat ze uit slechts een paar vogels, maar vandaag waren er zelfs ca. 60! De meeste vogels dragen het volwassen broedkleed, of het overgangskleed hiernaartoe. De groep foerageert steeds boven de plas bij de hut, vrijwel altijd boven de noordwestelijke linkerhelft. De dwergmeeuwen vangen doorlopend insecten(larven) uit het ondiepe water. Waar ze rusten weet ik niet, hoewel ik ze dat ook wel gewoon op het water bij de hut zie doen. Boven het Nannewijd zijn ze ook al gezien, zo hoorde ik. Best wel uniek dit. Ik had ze voorheen maar zelden bij Easterskar/Nannewijd gezien. (Bauke Sienema, Heerenveen).
22-04-2023. Ook op andere plaatsen in Friesland, zoals in het Lauwersmeer bij Ezumakeeg, zijn flinke aantallen volwassen dwergmeeuwen gezien. Op 23 april 2023 tijdens trektelling bij de Oudemirdumerklif in Gaasterland tussen 17:57 – 18:45 uur 629 dwergmeeuw geteld door Alwin Borman en Donny Dolman, de vogels trokken alle net voor een regenbui richting noordwest. Op 25 april ook al een flinke groep van 200 dwergmeeuw in het Lauwersmeer (Bouke Roosma).
Groep van 70 regenwulp aan de Liemdyk in Easterskar Sintjohannesga (Aant de Jong, Joure). Grasmus zingend in De Twigen en een huiszwaluw bij de Graverij bij Joure (Tonny de Jong). Bij onze vijver werd in Oudwoude de ijsvogel gezien. Een pareltje. Helaas ook nog steeds geen boerenzwaluw bij ons gezien. Ook niet in onze omgeving. (Willem Jonkman). Vandaag tijdens een fietstochtje bij Sexbierum twee tapuit en enkele huiszwaluw gezien (Auke van Eck).
27-04. Vandaag om 19.05 uur een gierzwaluw boven de tuin in Workum (Andries Blom). In Scharnegoutum 1 koekoek gehoord ( Rients de Jong, Goënga ). Op de Blaugerzen bij Akmarijp vanmorgen een dood jong van de grutto (met eitand) in nest gevonden. De rest was allemaal uitgekomen. Het kuiken was verder volgroeid (Jurjen van der Meer, Terkaple).
28-04. In Joure aan de Koarte Ekers 1 tuinfluiter zingend (Tonny de Jong). In Tjalleberd gisteren en vandaag gekraagde roodstaart in onze tuin. Hoop dat ze gaan nestelen (Sia de Heus-Krikke). In Sumar vandaag 2e ei boerenzwaluw gelegd (Hendrik van der Meer).
Opmerking Jan de Jong; Dat is erg vroeg! De aankomst dit jaar was ook vroeg, op 30 maart was de eerste al terug in de broedstal bij Hendrik van der Meer. Waren ze op andere plaatsen ook al aan de leg? Eerste ei is dus gelegd op 27 april!
Een oeverloper verraste ons met een bezoek langs onze steiger aan het Heidemeer in Heerenveen (Bep van den Berg). Aan de zuidkant van Franeker een roepende koekoek (Auke van Eck). Meerdere grasmus zingend gehoord aan de Tramweg tussen Joure en Broek Zuid (Durk Visser, Joure ).
29-04. Vandaag was ik aan het wilster flappen bij Laaksum en zag toen de eerste gierzwaluw vliegen (Catharinus Monkel Warns). Vier gierzwaluw terug gekomen op het Helmhout in Joure (Bertus Rijpkema).Een grote samengestelde groep regenwulp (zeker meer dan 150) bij ons voor in het land bij Ballingbuer te Goingarijp. Al in de afgelopen weken vliegt er hier een groep regenwulp van 20-30 vogels rond. Mooi gezicht (Johan van der Sluijs). Mijn eerste tuinfluiter gezien bij het Zwemmerpark in de Westereen/ Zwaagwesteinde en in het recreatie gebied De Hege Bult Drogeham een boompieper (Rindert Algra). In Joure groepje van 12 gierzwaluw terug boven ons huis om 13:26 uur (Tonny de Jong). Bij de vogelkijkhut De Blikken te Wier vier gierzwaluw boven het vennetje en over het land vliegend. In Berlikum thuis de gierzwaluw nog niet gezien (Ita Spoelman).
30-04. Aan Tjeukemeer bij Rohel 3 tuinfluiter gevangen en geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). Vanmorgen rond 9.10 naar de lucht gekeken, en warempel, daar vliegt een huiszwaluw vrij hoog over Heeg, even later ook een gierzwaluw. Vanaf de brug met het zicht op Heeg en twee kerken een flinke groep van tussen de tien en twintig gierzwaluw, als in baltsvlucht vliegend, prachtig die zijn thuis gekomen (Feyte Terpstra Heeg). Vandaag 1 zingen de tuinfluiter tussen Joure en Broek Zuid en 1 in bosjes bij de Langweerder Wielen (Durk Visser, Joure). Vandaag hoorde ik de koekoek op het terrein van RCN de Potten bij Sneek (Henk Rienstra, Bolsward ).Vanuit onze tuin in Berlikum een zeearend gezien, geweldig mooi , richting het westen koersend (Ita Spoelman , Berlikum).
30-04-2023. De koekoek laat zich altijd het meest in de vroege ochtend horen
Tot zover weer de volle Nieuwsbrief 38.
VOLGENDE NIEUWSBRIEVEN WAT LATER;
Van mei 2023 tot september 2023 kunnen de Nieuwsbrieven wat onregelmatiger verschijnen omdat ik dit jaar o.a. meer aandacht probeer te geven aan mijn boerenzwaluw onderzoek in Friesland. Het Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft onveranderd doorgaan en ik ontvang dan ook graag de nieuwtjes uit de natuur van U allen om deze zo goed mogelijk te registeren en onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Deze wijze van voorlichting over de (Friese) natuur geef ik nu al meer dan 48 jaar aan U door. In totaal zijn er duizenden artikeltjes verschenen, ben de tel inmiddels kwijt. Eerste stukjes verschenen er o.a. al in 1975 in de Jouster Courant. Nadien vele artikelen voor BFVW en diverse vogelwachten. Onder anderen voor de Vogelwacht Joure heb ik zelfs meer dan 40 jaar het Vogelnieuws verzorgt (1979-2019), en vele jaren actief aan weidevogelbescherming gedaan.
Jan de Jong (72) ;Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).
Meldingen voor de Nieuwsbrief 39 graag vóór 15 mei 2023 inzenden met vermelding van naam en adres.
Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.
16-04-2023. Al een tijdje loopt er een “bonte” kauw rond bij het Cambuurplein in Leeuwarden.
De laatste jaren zie je steeds vaker dat er afwijkende kleden van vogels voorkomen. Zuivere albino’s zijn zeldzaam. Mocht U ook een vogel met een bijzondere kleurafwijking hebben gezien of gefotografeerd dan horen we het graag.
