VERVOLG 1

Waar blijft deze winter de Kleine Wintervlinder?

In 2010 had ik mijn kleinste appeloogst ooit. In tegenstelling daarmee waren mijn peren wel goed gelukt.

Daaruit leid ik af dat –niettegenstaande de toen harde winter- voorjaarsvorst niet de voornaamste factor zal geweest zijn. Peren, die vroeger bloeien en meer last hebben van lentenachtvorsten, gaven dat jaar wel een goede oogst.

Eén van de verklaringen ben ik toen gaan zoeken bij massale aantasting door de kleine wintervlinder.

In het najaar heb ik de meeste bomen ingestreken met in Duitsland aangeschafte, speciale lijm. Je kan het resultaat zien op de blog van 16/12/2010. (typ bij zoeken: lijm). Voor mij was het de eerste keer dat ik een vleugelloos wijfje in werkelijkheid zag. Deze insecten- daar ze niet kunnen vliegen- kunnen niet anders dan zelf bomen en struiken opklimmen, tenzij ze een lift krijgen van een mannetje.

Mannetjes, gewone, kleine vlindertjes zag ik elke winteravond, steeds met meerderen dartelen achter het raam in het licht van de bureellamp; en dit van oktober tot een stuk in januari.

Ondanks die massale aanwezigheid tijdens de winter 2010-2011 waren er in 2011 zeer veel appelen, ook op de niet ingestreken bomen!

Deze winter valt de kleine wintervlinder op door zijn afwezigheid: nauwelijks een enkele gezien.

Je zou kunnen denken dat het insect nog wacht op de winter?

Maar dat kan niet: eind oktober was het veel kouder dan nu: voor de ontwakende wintervlinder een gedroomd moment om op zoek te gaan- beter te vliegen- naar de wijfjes.

Salvestrolen

Schoonzoon Werner maakte mij attent op het artikel : Hype of doorbraak van in bioproducten voorkomende anti-kankerstoffen? van ir Karel Verschueren. Hij is expert milieugevaarlijke stoffen.

“Engelse onderzoekers hebben meer dan twintig van nature aanwezige chemische stoffen (flavonoïden, carboxylzuren, stilbenen en stilbenoïden) in groenten, kruiden en fruit geïdentificeerd die als gemeenschappelijke noemer hebben dat ze kankercellen doden  (apoptose).

De onderzoekers hebben deze groep fytonutriënten salvestrolen genoemd (salves is afgeleid van het Latijnse salvere dat redden betekent, trol is afgeleid van resveratrol, de eerste ontdekte salvestrol). De veelal bitter of scherp smakende salvestrolen behoren in ieder geval tot de fytoalexinen (alexine is een variant van het Grieks Alexandra dat beschermer betekent). Fytoalexinen zijn stoffen die planten op een natuurlijke manier aanmaken om zich te beschermen tegen schimmels, bacteriën, virussen, insecten, ultraviolet licht en sommige chemicaliën.

Resveratrol is het eerste van een reeks recent ontdekte salvestrolen die voorkomen in onder andere blauwe en rode bessen en in de schil van rode druiven en vandaar in rode wijn. Resveratrol zou kanker tegengaan. Zo heeft men in bepaalde gevallen apoptose (geprogrammeerde celdood) van de tumorcel vastgesteld. Resvatrol zou ook de verspreiding (proliferatie) tegengaan van een grote verscheidenheid aan kankercellen in borst, prostaat, maag, darmen, pancreas, eileiders enz..”

Tot hier het begin van dit verhelderende artikel.

ga naar ARGUSactueel         (klikken)

Op het scherm ziet u helemaal rechts het zoekvenster: tik in: salvestrolen

U komt op het nieuwe scherm bij Salvestrolen:hype of doorbraak. Je klikt op deze titel en er komt een nieuw scherm.

Je krijgt al een eerste uitleg

Als u onderaan  bij Extra links klikt op: Artikel Karel Verschueren dan bent u er.

Susuki-Vioolconcert van de Muziekacademie Turnhout

Op tweede Kerstdag hemels genoten van het concert en de zang van de 70 Susuki kinderen en jongeren van de Muziekacademie van Turnhout in de helemaal gevulde kerk van Beerse. Dit concert kon mij veel meer bekoren dan het VRT- koor dat ik een paar weken voordien hoorde.

Met dank aan Jef Peeters voor de foto’s.

Mulchlaag van Compost

In een voorlichting van VLACO lees ik: “Een mulchlaag van compost absorbeert bovendien in de lentemaanden voldoende warmte tijdens de dag, waardoor het risico op bloesemschade door nachtvorst verkleint.”

Als het een laag totaal verteerde, zwarte compost is, kan ik er als compostmeester nog inkomen.

Maar een mulchlaag? Hieronder verstaat men een laag halfvergaan materiaal dat nog verder dient afgebroken te worden en die dient om de bodem te beschermen.

In de biologische teelt raadt men aan de bodem te bedekken. Als stichtende, landelijke secretaris- de enige, want ik heb er kunnen voor zorgen dat in mijn plaats een gesubsidieerde staf van 3 personen kwam- van de VELT vzw (Vereniging Ecologisch Leven en Tuinieren) was ik vertrouwd met dat bedekken van de grond.

Ik moest er in het voorjaar wel telkens voor zorgen dat de mulchlaag rond mijn bessen verwijderd werd en de zwarte grond kon opwarmen en tijdens de nachtvorstnachten geleidelijk die warmte kon vrijgeven. Dit was vooral nodig bij de vroegbloeiers. Bij niet te zware vorst was er een zeker succes.

Het meest frappante voorbeeld van nachtvorstschade zie ik nog voor mijn geest. Rond half mei was ik voorgekweekte pompoenen aan het uitplanten, maar werd om een of andere reden weggeroepen. Die nacht was er nog een late nachtvorst. De op de zwarte tuingrond reeds uitgeplante en de potjes die op die zwarte strook grond stonden, hadden zo goed als niets geleden; de potjes die op de strook ernaast, tussen mulch en begroeiing stonden waren echter totaal bevroren.

Ik zorg er nu telkens voor dat de panden antiworteldoek tussen de rijen in de grote kleinfruitkooi in de lente opgerold zijn en dat de zwarte grond kan opwarmen.

Dat mulching de vorst sterk kan tegenhouden heb in de zware winter 1946-1947 als kind reeds zelf ervaren. We gingen wekenlang met het Sint Jozefinstituut van Torhout glijden en schaatsen op de vijvers van kasteel De Maere, ijs van vele centimeters dik. Op een keer trapte ik aan de kant op een dik pak bladeren en mijn ene voet schoot in het koude water. Later heb ik nog meerdere keren gedacht hoe sterk een dikke mulchlaag voor een isolerende werking kan zorgen.

Steevast bevriezen gewassen die boven een mulchlaag uitsteken. In de winter kan je wel gevoelige rassen onder een mulchlaag onderstoppen.

Een halfgele, halfrode Golden Delicious

Het lijkt of een gele en een rode appel in twee gesneden werd en twee helften weer samengeplakt werden.

Kleinzoon Jonas, die in Leuven Computerwetenschappen studeert, kwam toevallig deze foto tegen, verschenen in de Engelse krant “ The Telegraph” van 25 september 2009.

Ken Morrish, 72, of Colaton Raleigh, in het graafschap Devon deed deze ontdekking op een Golden Delicious toen hij een paar vruchten voor zijn schoonzus wou gaan plukken.

Jim Arbury, directeur van de Fruitafdeling van de RHS Garden Wisley in Surrey, zei dat dit waarschijnlijk het resultaat was van een toevallige, genetische mutatie.

“Die is bekend als ‘Chimera’ waarbij de eerste van 2 cellen afwijkend evolueert en het ontstaan geeft aan een afwijkende helft van een vrucht.

Dit is normaal geen stabiele mutatie, maar toch is het moeite om volgend jaar na te gaan wat er al of niet gebeurt. Het valt voor dat bij een gestreepte appel of peer de erfelijke verandering blijft. We hebben een voorbeeld van zo’n gestreepte peer in de collectie van Wisley bij de peer Pysanka."

Een warme December

Vanmorgen was mijn oudste kip al om 6u20 op stap. Blijkbaar weet ze niet dat dit de langste nachten zijn van het jaar en dat het nog een paar uur duurt voor het licht is. Totaal onverantwoord als er nog een vos rondzwerft.

Enkele jaren geleden kweekte ik nog kalkoenen en de vos hielp slachten.

Al meer dan 10 jaar hangen er een paar kettingen in de uitloopopening van het kippenhok, geleerd van mevrouw Verwey van de fijne tuin Barnsley in de Cotswolds waar ik op bezoek ging met mijn Veltgezelschap.

Een vos is al die tijd niet durven binnendringen in mijn kippenhok. Hij ziet dat als een val. Eenmaal was een vroege uitloopster-kip wel de kop afgebeten. Mijn oudste kip beseft de gevaren niet en ik kan niet met dieren praten.

Vandaag weer 10 ° C.

Rond 9 u was een zanglijster aan het zingen alhoewel er helemaal geen zon te zien was vandaag. Vroeger deze tijd nooit gehoord; wel de grote lijster met zijn weemoedige,  steeds herhaalde, zelfde zang. Die begon gewoonlijk al in december te zingen, maar vooral later als boodschapper dat de lente in aankomst was. Spijtig blijkt de grote lijster uit de streek verdwenen. De zanglijster heeft nu blijkbaar meer noten op zijn zang.

SLOT   Herinneringen  en foto’s van de nieuwe (dessert)-rassen

Toen we hier in 1962 kwamen stond in de kippenren een 20 m lange rij zwarte bessen. Ik gis dat het Wellington XXX zou kunnen geweest zijn of Baldwin; zeker geen Géant de Boskoop. Dit ras heb ik iets later leren kennen. Een felle groeier. Eerst was ik tevreden over dit ras, maar de vatbaarheid voor rondknopmijt was zo erg dat ik het ras rooide.

Nergens groeide een sprietje onkruid. De dracht was overvloedig. Vrienden konden mee oogsten. In die tijd werden nog veel bessen opgezet in genever. Niet elk jaar waren er veel vruchten. Soms was er veel vorstschade. Ik vermoed dat de overrijpe, gevallen bessen opgesnoept werden door de kippen? Na een paar jaar ben ik de bessen gaan snoeien. Toch verminderde de dracht van jaar tot jaar tot er slechts een miezerig gewas overschoot, een gevolg van meeldauw, rondknopmijten (die ik toen nog niet kende) en bladluizen. Wellicht was er wat men noemt een complete bodemmoeheid. Ik heb alles opgeruimd.

Van  een tuinvriendin, die nu al lang in Frankrijk woont,  kregen we een sterk groeiend ras (Géant de Boskoop ? Bedford Giant?) die het de eerste jaren –althans als ze niet bevroren- zeer goed deed, met grote bessen. Later was het ’s winters plukken van de dikke knoppen met rondknopmijten niet meer te doen: gerooid.

Dertig jaar terug had ik de kans om een 25 tal bessenrassen aan te schaffen op de Tuinbouwschool te Vilvoorde; waaronder een 11 tal zwarte bessen: Baldwin,  Blacksmith, Cotsworld Cross, Fay’s Prolific (bestaat ook in rood), French Improved,  Goliath,  Mendip Cross, Roodknop, Siberian, Wellington X en Wellington XXX.

Later kwam daar E.C.M(eulblok) bij, eveneens toen een goed ras. Verder Silvergieters zwarte, Black Reward, Tenah en Tsema en nog andere bv.  Gloire de Naples, iets zachter van smaak.

Dan kwamen de modernere rassen Ben Lomond en vooral Titania met zijn flinke, gezonde groei en grote bessen, Ben More, Ben Sarek en Ben Connan, allen met zeer grote bessen, en nog andere

Bij kleinfruit moet je niet dromen van de oude rassen, de nieuwe zijn het resultaat van doorgedreven onderzoekswerk. Dit moet ook, want kleinfruit lijkt mij veel meer onderhevig aan tal van belagers, ziekten en plagen, waardoor deze veel vlugger van hun pluimen verliezen..

Ten tijde van de proeftuin te Rillaar maakten we kennis met iemand uit de buurt. De man vertelde dat zij in augustus elk jaar een voorraad blad van zwarte bes droogden en daarmee regelmatig thee zetten o.w.v. de gezonde eigenschappen. In de kruidengeneeskunde wordt de thee gebruikt bij prikkelhoest en bronchitis, waterzucht, jicht, nieraandoeningen en reuma.

FOTO’S van SKIERNIEWICE