VERVOLG

VERVOLG NBS Dag 5

Middagmaal in de pub Queens Head te Chackmore,  niet ver van  Buckingham.

In de onmiddellijke omgeving ligt het grootste landschapspark van het Verenigd Koningrijk:

Stowe Landscape Gardens

We bezoeken enkel het zeer uitgestrekte park onder leiding van een gids. Verspreid in het park staan een 40 tal bouwwerken, monumenten, paviljoenen, tempels, een kerk, bogen in Romeinse en Griekse stijlen. Het monumentale hoofdgebouw wordt voor ’t grootste stuk ingenomen door een befaamde privéschool.

Er zijn grote vijvers, veel ruimte, weidse uitzichten. Men wou de bezoekers imponeren en verbluffen.

Dat wil ook de National Trust door de inkom te verleggen naar en door de Triomfboog, die wij enkel in de verte zagen.

De foto’s geven een beeld van dit grootse geheel.

Het wordt nog een lange rit naar Guildford in Surrey, allemaal autowegen. Gelukkig is de avondspits grotendeels voorbij als we op de M 25 rijden, de grote ring rond Londen.

FOTO’S

Queens Head

Aan tafel

Bediening

National Trust

Waterpartij

Uitrusten

Parklandschap

Kerk

Tempelbrug. Eenzelfde bouwwerk zagen we 3 jaar terug in een park te Bath.

VERVOLG FOTO’S

Doorkijk

Taxus

Taxusvruchten  De vruchten zijn het enige deel van deze boom dat niet giftig is, maar enkel het vlees, niet de steen.           Het vruchtvlees smaakt best lekker.

Parkladschap

Gebouwtje

In de verte de triomfboog

Parklandschap

Libanonceder

Obelisk

Kwakkel in ‘de Volkstuin’  september 2009

‘Laagstammen leveren sneller fruit, maar ze zijn na tien jaar al versleten’

Dan volgt een zeer interessant artikel over Bart Dequidt, in mijn ogen de beste boomkweker in Vlaanderen, zeker voor liefhebbers.

Ten eerste Bart geeft zelf voor zijn Struiken/Laagstammen, op M 26 onderstam, een leeftijd van minstens 25 jaar.

Hij kweekt zijn Halfstammen op MM 106 en Bittenfelder.

Bittenfelder is een Duits ras dat o.a. aangeplant wordt in de Streuobstwiesen, hoogstamboomgaarden met een kleine 100 bomen per Ha.

Bart Dequidt ent er Keuleman op voor een nog betere, rechte tussenstam. Op ongeveer 2,10 m wordt dan het eigenlijke ras geënt, goed voor 50-100 jaar.

In heb een Bramley’s Seedling en een Notarisappel op Bittenfelder. Ze staan er een kleine 40 jaar, zonder sporen van sleet.

Te Brogdale staat de nationale fruitcollectie van Engeland, wat appels betreft een goede 2000 rassen, op Geneva (staat New York) na, de grootste appelcollectie van de wereld.

De rassen, telkens 2 stuks per ras, werden in 1951 opgeplant op een M 9 onderstam. (Tussen haakjes de onderstam M 26, waarop Bart Dequidt ent, is nog iets sterker). Vorige week was ik op onze Veltreis te Brogdale. In de meeste gevallen zagen we nog de originele bomen in struikvorm, bijna 60 jaar oud.

Wellicht heeft de auteur nog gehoord dat in de beroepsteelt een ras soms na 10 jaar gerooid wordt om een ander, financieel nog meer opbrengend ras te planten.

Liefhebbers, plant gerust uw appels in struikvorm/Laagstam, ze gaan uw gans leven mee.

FOTO'S Brogdale   13/09/2009

NBS Dag 5  27 aug.

Lyveden New Bield

Hier treffen we een door Sir Thomas Tresham in 1605 aangelegd landgoed, met een nooit voltooid gebouw. Kunstmatige heuvels werden opgeworpen en kanalen gegraven.

Al die tijd bleef alles praktisch onveranderd.

De National Trust begon in 1990 met de renovatie, verwijderen van de opslag en onderhoud.

Toen wij er kwamen zagen we enkele vrijwilligers bezig met het maaibeheer. Het treft steeds hoe grote partijen land kort gehouden worden en de weidse aanblik nog versterken.

De vrouwelijke gids was een en al enthousiasme.

Eerst gingen we de met voornamelijk rassen van de streek nieuw aangelegde boomgaard bekijken.

De tien jaar oude hoogstammen groeien vrij matig. Men had er toch al wat hakselhout rond gestrooid om de voeding te verbeteren. We proefden de White Bullace die al iets begonnen te rijpen. Deze pruim deed mij denken aan de vruchten van de Saint Julien (de als onderstam veel gebruikte pruim): groengeel, rond, met een gelijkaardige smaak. Een Prunus insistitia.

De gids deed haar verhaal over de ridder, die omwille van zijn fanatiek katholiek geloof, veel te verduren kreeg.

Het onvoltooid gebouw vertoont veel religieuze tekens. Wellicht dank zij een onmerkbare restauratie staat het er nog zo goed bij, alsof 400 jaar in open lucht er geen vat op hadden.

Wandelend in een droge sloot merkte ik wel tien blauwtjes. Tot dan was het gebrek aan vlinders in Engeland mij opgevallen. (Er is een verzachtende omstandigheid: soms wat regen en wind). Toen ik iets verder de nieuwe randbeplanting ging bekijken, zag ik naast een koolwitje toch ook een Keine Vos, mijn tweede waarneming dit jaar.

Nog over de weinige vlinders in Engeland: Ondanks het betere weer en de vele rottende vruchten onder de bomen in Wisley en Brogdale zouden daar slechts een paar Atalanta’s of Nummervlinders bijkomen. Behalve een Koolwitje geen andere vlinders gezien op al die bloemenweelde!

FOTO’S

In  de verte

De gids met portret van ridder Thomas Tresham

Uitdelen plannetje

Bij de boomgaard

Met Tony

Panorama

Berm met kanaal

Kanaal naast de weg naar de heuvel

Vijvers

VERVOLG

Groep op de terp

Jeanpierre en Rita

Op de achtergrond de heuvel

Op weg naar het onvoltooide huis

Het gebouw

Binnenzicht

Binnenzicht

De solitaire eik

De groep

Pomona Belgica

Met Nynke Zijlstra bracht ik een bezoek aan Eddy Vets, daags na zijn druk bezochte Opendeurdag.

Ik zag zijn florerende peren. Het trof mij dat zijn Prune de Prince er nog zo florissant bijstond. Mijn boom heeft nog slechts enkele vruchtjes die last hebben van de aanhoudende droogte. Ook de recente buien zijn ons voorbijgegaan.

Nogmaals heb ik overvloedig kunnen vaststellen dat een hoop mest en hakselhout wonderen verrichten.

Bij mij heb ik dadelijk het braamgewas onder mijn Prune de Prince weggehakt met de zware vlakzeis. Nu wat laten drogen en straks komt er een dikke laag compost, hakselhout en mest.

Terug naar Itegem.

Eddy toonde ook het recente perceel met de verzameling Belgische appels en peren: zijn Pomona Belgica, nu in het tweede groeijaar, aangelegd op een nieuw verworven , ‘uitgeboerd’  terrein. Er dient nog heel wat vruchtbaarheid gecreëerd. Voor de bouwstoffen is al gezorgd maar de verwerking en opbouw van humus en voeding vergt de nodige tijd. Over 5 – 10 jaar wordt dit een prachtige verwezenlijking.

Het beheer gebeurt volledig ecologisch, randbeplanting, bloemenstroken en een behuizing voor solitaire bijen.

Eddy heeft hier zeer zeldzame rassen staan als bv  Stropneus, een appel uit de streek van Damme.

Hij is tot nog toe vergeefs op zoek naar de peer

Beurré Van Den Hove

Uit de streek Diest- Scherpenheuvel

“En zeggen dat er destijds ganse boomgaarden van stonden!”

Dag  4 Nam. Calke Abbey

In tegenstelling tot wat de naam laat vermoeden was Calke Abbey nooit een abdij. Het landhuis werd destijds wel op getrokken op de vroegere site van een Augustijnenabdij.

Eerst werden we gegidst door de hoofdtuinman. Eerst gingen we kijken naar het terrein waar tot het begin van de Grote Oorlog (1914-1918) de opbrengsttuin lag: hoog ommuurd en met een oppervlakte van 2 Ha. De producten werden verkocht op de markt.

Dichter bij het huis ligt een kleinere tuin met een gedeelte siertuin met palmen en bloembedden, een moestuin en aanpalend nog een boomgaard. In de boomgaard vooral lokale rassen.

Dan was het tijd om het huis te bezoeken. Hier heeft de tijd minstens 50 jaar stilgestaan. Totaal verarmd heeft de laatste bezitter uit een excentrieke familie het geheel overgemaakt aan de National Trust. De kamers staan en liggen vol met oude spullen. In de inkomhal wordt de toon al gezet: koppen van de veestapel en jachttrofeeën. In verschillende kamers grote verzamelingen van opgezette dieren en vogels. Verder hopen fossielen en allerhande stenen. Hier geen schilderijen maar spotprenten. Hopen oud speelgoed van de kinderen enz. 

Het hoogtepunt van de dag was voor mij de wandeling - zij het met wat druilregen – door het omgevende, grote park. Zeer veel oude bomen, waaronder duizend jaar oude eiken.   

Het begon meteen al met een curiositeit. Een hangende zijtak van een beuk heeft wortel gevat en het ontstaan gegeven aan een nieuwe stam, veel dikker dan de afhangende tak: zie foto’s.

1. Het gebouw

2. De hoofdtuinier, als gids

3. De palmen in het siertuingedeelte

4. Bloembedden.

5. Het millimeter knippen van de buxus

6. Pompoenen galerij tegen het Haloweenfeest voor de kinderen

7. Mooie bloesem van de pronkbonen. In jong stadium kunnen deze als snijboon benut worden.

8. Vogelverschrik te midden van de groentes.

9. Nog een vogelschrik tussen de suikermaïs

De wandeling in het park

1. De beuk met afhangende tak.

2. Afhangende tak met nieuwe boomvorming.

3. Restant van een reus

4. Aleide en ik voor een oude es

5. Griet bij een stokoude tamme kastanje

6. Oude eik

7. Oude eik

8. Zijn erg lange takken

9. Voor de ‘old man’ (eik)

Dag 4 26 augustus

Wedgwood (250 jaar oude porseleinfabriek) en  Calke Abbey

Vanmorgen bezoeken we de wereldbefaamde aardewerk en porseleinfabriek Wedgwood.

Een zekere Josiah Wedgwood (1730-1795), begaafde telg uit een pottenbakkersgeslacht, begon in 1759 met zijn eigen bedrijf. Het was een sociaal bewogen man die voor zijn werknemers een dorp bouwde naast de fabriek. Hij was ook een voorvechter voor de afschaffing van de slavernij.

Daarbij was hij wetenschappelijk en inventief aangelegd en probeerde steeds nieuwe technieken uit.

Wedgwood groeide uit tot een bedrijf met wereldfaam en doorstond zeer goed de crisisjaren van de jaren 1930. Kort daarop werd de nieuwe fabriek, die we bezochten, gebouwd te Barlaston bij Stoke- on -Trent. Met de huidige crisis stond men echter aan de rand van het failliet. Maar men bouwde toch nog een museum. Er was echter te weinig tijd om dit te bezoeken. In de shop was al heel veel te zien. De productie gebeurt nu in Indonesië.

Wij bezochten, na een inleidende film, de nog resterende werkateliers en de uitgebreide shop. Daarna hadden we een verfijnde lunch op fijne schalen en bordjes en dronken uit porseleinen kopjes.

DAG 3  Adrian Baggaley, Bramley’s Seedling en Southwell Minster

Bij ADRIAN BAGGALEY

Te Woodborough te noord-oosten van Nottingham worden we opgewacht door Adrian Baggaley en enkele fruitvrienden. Joan Morgan is er ook bij.

Ik maak van de gelegenheid gebruik om naar haar fruitblog te verwijzen: http://fruitforum.wordpress.com/

Je kan er meer vinden over Adrian Baggaley en zijn tentoonstellingsprijzen.

Eerst wordt een groepsfoto genomen. Het is maar een eindje wandelen naar de tuin van Baggaley.

Adrian Baggaley is een zelfstandige elektrieker met een passie voor fruit. Hij stamt uit een fruitkwekers familie.

Jeanpierre Billen schreef over hem in Pomologia 4/2008 Blz 194-195.

De naam was hem opgevallen omdat deze man op de Fruitshow van de Royal Horticultural Society de meeste prijzen wegkaapte. Later kon hij zijn tuin zelf bezoeken.

De tuin ligt op een zuid helling.

Vooraan staat het kleinfruit (softfruit). Bessen in struikvorm. Er is behoefte aan wat verjongingssnoei. Maar je kan niet alles doen als je ziet wat daarachter ligt en moet onderhouden worden.

Zijn kersen, op Colt onderstam, staan in hoge, bedrade  kooien.  Er staan meerdere serres en plastiektunnels voor druiven, perziken, abrikozen en vijgen. Het meest opvallende echter zijn zeven houten constructies van telkens 3 houten panelen van 1,80 breed, hoogte 2m en bevestigd aan stevige houten palen met een tussenruimte van 20 cm van de grond.

Zo’n “muurtje” heeft volgens Baggaley meerdere voordelen: het voornaamste voordeel zou ten dele te danken aan de zuidhelling, de hogere temperatuur zijn die erop gehaald wordt. Op een zonnige dag is dat gemakkelijk 40°C. Tegen lentenachtvorst kan je er een fleece voorhangen en achteraf een net tegen vogelvraat.

In de boomgaard hogerop kan je een zestigtal variëteiten appel aantreffen geteeld als struik, piramide of snoer, verder 40 rassen peer, zes kersen en een dertigtal pruimen.

Prachtfruit.

FOTO’S van Aleide

1. Groepsfoto

2. Voor de kleinfruitserre: Jeanpierre en Adrian

3. Toehoorders  voor de kleifruitkooi

4. Naast Adrian staat Clive Simms, fruitliefhebber met zeer speciale fruitsoorten als bv een reuzenmeidoornachtige….

5. Tussen het fruit staan zijn groenten; vooraan pastinaak, die in Engeland veel meer geteeld wordt en achteraan suikermaïs.

6.Stuk moestuin met kolen

7. Uien

8. Rijke oogst

9.Tomaten serre

VERVOLG 1 Adrian Baggaley

1. Bij zijn leifruit

2. Stevige druivenkooi

3. Toehoorders

4. Toehoorders

5. Perzik en druif in tunnel

6. Perzik in tunnel

7. Rijkbeladen druiven (Hierbij verdwijnen de oude, Victoriaanse rassen in het niet!)

8. Pruimen

9. Leifruit voor zijn muurtje

VERVOLG 2 Adrian Baggaley

1. Fruit aan de muurtjes

2. Fruit aan de muurtjes

3. Zij muurtjes aan de achterkant

4. Zeer beladen

5. Fiesta een kruising met cox en Idared

6. Katy of Katja, kruising James Grieve X Worcester Pearmain, een Zweedse, vroege herfstappel.                                      Mijn vruchten waren een stuk kleiner.

7. Met Jeanpierre

8. ’s Middags in de pub 4 Bells

9. Johan Baecke, de leifruitspecialist mijmert nog na over wat hij bij Adrian gezien heeft.

Bramley op BBC2

Wij waren 10 dagen terug op de NBS-reis de figuranten bij de 200 jaar oude moederboom BRAMLEY’S SEEDLING

Medereiziger Ingolf Gjertsen stuurde de link om de uitzending op Working Lunch nog eens te bekijken. Dit kan nog gedurende een aantal dagen.

http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/working_lunch/default.stm

Bramley’s Seedling en Southwell Minster

Bericht over de Bi-Centenary Song en de BBC opname staan al op de blog.

In Southwell gingen we met de achterkleinzoon van Henry Merryweatther Roger Merryweather naar de Church Strreet 75 waar de moederboom nog steeds staat.

Mary Anne Brailford zaaide rond 1809 enkele pitten in een pot. Er zat een flinke groeier tussen die zij uitplantte in de tuin.

Rond 1857 merkte de plaatselijke boomkweker Henry Merryweather de merkwaardige vruchten op.

In die tijd was Matthieu Bramley de eigenaar van het pand. Hij gaf de vrucht zijn naam en enten aan de boomkweker. De eerste bomen kwamen in 1862 in de handel.

Roger Merryweather, een notabele: High Sheriff of Nottingham, was fier over zijn overgrootvader Henry. Hij liet een brandglasvenster ’Bramley’s Seedling’ in de Minster (de grote kerk van Southwell) aanbrengen.

De moederboom Bramley werd geveld in een storm in het begin van de 1900 jaren. Twee van zijn rechtstaande takken groeiden uit tot de huidige boom. De boom groeit nog steeds vanuit de oude de stam, die er nog vrij gaaf uitziet.

Lang leve de 200 jarige boom!

FOTO’S

1. Gedenkplaat aan huis nr 75 Church Street

2. De boom

3. De Boom

4. De boom

5. De plaat onderaan de boom

6. Nog steeds vruchten

7. Nog steeds vruchten

8. Roger Merrywheather

9. John Starkey, de dichter van het Bramleylied & fruitkweker van Bramley's.

VERVOLG

10. De natte figuranten

11. De natte figuranten

12. De natte figuranten

13. In de Minster

14. Het nieuwe Bramley Glasraam van Roger Merryweather

15. Na het bezoek aan de Minster

16. De Engelse fruitmensen

17. Fons Houben en Fons Goedgezelschap

18. Een landschap met welige velden en machtige eiken

VERVOLG DAG 2: Chatsworth

Van Normanby rijden we een gans stuk naar beneden naar Chatsworth , de parel in het Peak District, te Bakewell. Alles is er groots. Er zijn veel bezoekers.

We hebben een fijne lunch in een, verbouwde, vroegere paardenstal. Daarna volgt de bezichtiging van het huis.
Een overweldigende indruk, majestatische trappen, veel verguldsel, beschilderde plafonds, rijk meubilair en behang. Zeer veel schilderijen, waaronder zeer waardevolle stukken: meerdere Vandyck’s, een meesterlijke Rembrandt, Hals, Renoir enz. Zeer grote bibliotheek. Je voelt je overdonderd door zoveel weelde.

Het domein- ik citeer de brochure van Jeanpierre - is door de eeuwen heen door vele generaties van de familie Cavendish, die de titel van Duke (hertog) en Duchesse of Devonshire voeren, gewijzigd en uitgebreid. Het is nog steeds privaat bezit.

In 1549 kocht William Cavendish deze heerlijkheid. Als commissaris voor het opheffen van de kloosters onder Henry VIII had hij een aardige cent verdiend.

Het oorspronkelijk huis werd systematisch volledig ontmanteld en vleugel per vleugel herbouwd.

Ook de omgeving werd volledig heraangelegd. De formele tuin -denk aan de tuinen rond de Franse kastelen en bij ons aan Beleoil - werd vervangen door een landschapspark. De grote naam hier is tuinontwerper en – aannemer Lancelot ‘Capability’ Brown. De man heeft meer dan honderd realisaties op zijn palmares. We maakten met de NBS al kennis met de hertentuin bij Petworth House in Sussex in 1998. De naam ‘Capability ‘ kreeg hij van zijn rijke, adellijke opdrachtgevers. Dit park werd door Brown in grote lijnen uitgezet in 1760. Het landschap werd aangekleed met solitaire bomen of kleine boomgroepen en struiken, in de verte afgesloten door een bosrand. Altijd werd er wel een kronkelend riviertje en/of één of meerdere meren aangelegd.

De mooiste en indrukwekkenste realisatie vond evenwel plaats onder de zesde hertog. Hij liet zijn hoofdtuinman , Thomas Paxton, de ‘Emperor fountain’ bouwen. Hiervoor liet hij tevens een nieuw meer graven op de heuvelkam, 122 m hoger gelegen. De aanvoerbuis naar de fontein meet 40 cm diameter en spuit door het drukverschil gemakkelijk 30 m en meer hoog.

Na het huisbezoek hadden we de geleide tuinwandeling. Er is een kleine cottage tuin. Recent werd een sensory, zintuigentuin aangelegd voor blinden. Nog een recente verwezenlijking is de lotusbol. Die loopt vol. Dan opent een mechanisme een opening onderaan. Het water stroomt er uit en de metalen kelkbladen openen zich. Een mechanisme sluit de uitloop. De bol loopt weer vol en de kelkbladen sluiten.

We komen aan de fundamenten van de grote serre, de ‘Great Conservaty’, eveneens van Thomas Paxton, halverwege de jaren 1800  ‘s werelds grootste : 84 m lang, 37 m breed en 20 m hoog, was na de 1 ste wereldoorlog te kostelijk en werd gesloopt. Diezelfde Paxton heeft ook het ‘Chrystal Palace’ in Hyde Park voor de ‘Great Exposition‘ van 1851 in Londen gebouwd. Afgebrand in 1936.

De wandeling eindigt bij de grote waterpartijen in het verlengde van de gebouwen met als bekroning de hoog spuitende fontein.

We zoeken het Holiday Inn hotel op te Derby-Nottingham , dichtbij de afrit 25 van de M1. We zullen er 3 nachten komen overnachten. Dinner en breakfast zijn in buffetvorm. We waren er steeds vroeg bij vanaf half zeven. Vertrek om 8u. Ik hou van het stevige Engels ontbijt met spiegelei, spek en bruine bonen. Deze schotel moest echter haast nooit bijgevuld worden.