Uitstekend Moestuinjaar

Herfstkleuren

Om deze donkere dagen wat op te fleuren: geniet van de herfstkleuren

Hosta   We wonen hier 48 jaar en de plant stond er al. Waarschijnlijk toen al vele jaren. Buiten misschien een zeldzame keer wat compost, trekt de plant al die tijd haar plan en heeft beslist geen last van bodemmoeheid.

Blauwe bes

Laatste Bottelrozen

Cryopreservatie

De wetenschappers van Reading University zijn de nieuwe begeleiders van Brogdale en de National Fruit Collections van Groot Brittannië.

Op hun stand maakte ik kennis met Cryopreservatie :

Slapend enthout met 1 oog wordt in de winter in stukjes van 3,5 cm gesneden. Vervolgens worden deze gedurende 14 dagen aan -4° C gevriesdroogd  tot de gewenste vochtinhoud, waarbij men het vormen van schadelijke ijskristallen vermijdt.  

Daarna ondergaat het materiaal een verdere, gecontroleerde temperatuurverlaging tot – 30 ° aan een tempo van - 1 ° per uur.

Vervolgens slaat men het materiaal op in vloeibare stikstof van – 196 ° C

Het materiaal kan men aldus een aantal jaren veilig bewaren.

Wel 10 jaar wist de onderzoeker mij te vertellen.

Als men later gaat enten doet men dit met chip budden van het oog.

Als om een of andere reden bomen moesten uitvallen, houdt men op deze manier een levende “back up “ achter de hand.

Een andere techniek die men gebruikt is de Genetische analyse om de eigenschappen van een ras te bepalen. Deze raszekerheid is belangrijk voor het eventuele gebruik van dit ras bij verdere kruising.

Brogdale Apple Festival zat. 23 okt.

Van Woking in Surrey reden we naar Brogdale te Faversham in Kent. Men hield er het Apple Festival. Het was er feest, nogal wat volk en veel tenten.

Wij verkozen eerst de Self guided walk.

We passeren de wagen, getrokken door twee machtige paarden. Nynke, paardenliefhebster die zij ook is, moest die van nabij bekijken.

We zien Joan Griffiths terug, onze gidse bij ons busbezoek van september.

We bezoeken eerst de peren. Peren dien je te proeven in rijpe toestand, overlopend van heerlijk sap en smeltend in de mond.

FOTOMATERIAAL

1.  Nynke (en wij) in bewondering voor de paarden

2.  Idem

3.  Joan Griffiths, een van de gidsen

4.  Durondeau, een beroemde Belgische peer van het begin 19 de eeuw toen België het topland was voor nieuwe perenrassen.

5.  Idem

6.  Gloumorceau of Beurré d’Hardenpont nog zo’n beroemde Belgische peer

7.  Idem

8.  Peren in overvloed

9.  Peren proeven

VERVOLG  1

1.  Ze hebben er ook wilde of oerpeertjes staan.

2.  Er was een uitgebreide proefstand met allerhande ciders. Gisteren hadden we er een zeer lekkere gedronken. Een paar proefkeuzes vielen mee.

3.  Na de lunch besloten we tot een proeverij. Sommige waren te doen maar andere vielen erg tegen: de bittere nasmaak die je meermaals hebt met Franse cider, wellicht te wijten aan bedorven vruchten?

4.  Idem

5.  Idem

6.  Idem

7.  Idem

8.  In een grote tent kon men vruchten proeven en aanschaffen. Wat velen deden. Hier de Egremont Russet

9.  Idem

De Clubrassen/Conceptrassen op de stand van FAST

Fast staat voor Farm Advisory Services Team. Een van hun vestigingen is te Brogdale. Zij behartigen de professionele teelt.

Op hun stand waren de clubrassen te zien.

De meeste nieuwe rassen zijn uitsluitend voorbehouden voor gecontracteerde telers in een gesloten club van boomkwekers, telers en verkoopinstanties. Men spreekt ook van Conceptrassen.

Ik lees net in “The Fruit Grower” van november dat het clubras Rubens, ontstaan in Italië, op de National Fruit Show te Detling (Maidstone) in oktober, zowel de prijs voor de mooiste appelen als de prijs voor de beste dessertappel (beste smaak) gewonnen heeft.

Wellant is een Nederlands ras van Wageningen ontstaan uit de kruising van een Nederlandse selectie en Elise. Een geurige en zeer smakelijke appel.

Junami is een Zwitserse appel uit een kruising tussen Idared-Maigold en Elstar.

Rubens, Wellant en Junami horen bij de conceptrassen in België samen met de hier niet aanwezige KANZI en BELGICA.

Hoe het precies zit met de andere gefotografeerde rassen weet ik niet.

VERVOLG  2

1.  Kidd’s Orange Red, een kruising tussen cox en Golden Delicious in Nieuw – Zeeland.

2.  Kidd’s Orange Red, een lekkere appel

3.  Red Charles Ross

4.  Idem

5.  Britemac VS

6.  zoet, sappig, wit vlees

7.  Kent

8.  Idem

9.  Doctor Desportes

VERVOLG  3

1.  Vruchten Doctor Desportes

2.  Concorde

3.  Idem

4.  Belle Julie

5.  Idem

6.  Espopus Spitzenburg

7.  Lady Williams

8.  Calville Blanc d’Hiver

9.  Sensyu, een lekkere Japanner

VERVOLG  4

1.  Red Devil

2.  Ashmeads Kernel

3.  Knobby Russet

4.  De oude Rubens, een appel van Wageningen 1954

5.  Karin Schneider

6.  Oranje de Sonnaville

7.  Nog meer appels

8.  Luxemburger Renette, de vrucht die in de bloemetjes werd gezet op de Pomexpo 2008 te Luxemburg.

9.  Ik eindig met een landschapsfoto van Jet, genomen van op het gerooide pruimenperceel.

De 350 pruimen waren oud en versleten en staan nu op een nieuw perceel.

B & B Holly Cottage Woking

Howard deed ons het adres aan de hand van deze B & B  Hook Heath Avenue  Woking GU22 OHX. De waardin is Janet Moore madjan02@hotmail.com

Op nogal wat plaatsen in Engeland hebben de huizen geen huisnummer maar een naam. Je moet dus iets beter geïnformeerd zijn om dit huis te vinden. “ Let op een garage links en een pub rechts. Iets daar voorbij zie je een rij aaneengesloten huizen. Aan het losstaande huis daarnaast moet je zijn. Rij je tot aan de zijstraat rechts, dan ben je te ver en dien je terug te keren.”

We betaalden £45 voor een twee persoonskamer en £35 voor een single.

Een goed adres voor iemand die Wisley wenst te bezoeken. De afstand is maar een goede 10km

FOTO’S

1.  B&B Holly Cottage

2.  Het ontbijt “English breakfast” is inbegrepen. Het heeft ons gesmaakt

3.  Met gastvrouw Janet Moore

4.  De B&B

5.  We gaan vertrekken naar Brogdale

Met Howard en Elisabeth Stringer naar de Pub

In de vooravond hadden we een afspraak met Howard Stringer.

Dank zij Howard hadden we de B & B kunnen contacteren waar we straks naar toe gaan en mooi meegenomen hiervoor moeten we voorbij zijn deur passeren te Send.

We moesten nog iets eten en weer overwoog Howard waar we eventueel terecht konden: The Saddlers Arms, eveneens te Send, niet ver van zijn woonst.

Howard en Elisabeth worden beiden begin januari 2011 88 jaar.

De benen willen wel niet zo goed meer mee, maar de geest is dus te helder. Howard is een van de toonaangevende leden van de RHS Fruit Group en The Friends of Brogdale.

Hij was de standhouder voor Brogdale op de eerste Europom te Alden Biesen in 1995. We hadden het geluk hem nader te leren kennen op de 1 ste NBS reis naar Engeland in 1997. Ik weet nog hoe hij mij adviseerde voor bewaarrassen die minder schurftgevoelig waren.

Daarop kwam hij een paar keer naar ons, o. a. voor de Europom te ST.-Pieters-Rode.

Ik heb van Howard heel wat geleerd. Kent u het verschil tussen  een cutting (stek) en een Irish cutting (Ierse stek)? De Ieren zijn slimmer en verkiezen een reeds bewortelde stek!

FOTO’S

1.  Bij Howard thuis

2.  We trekken naar de pub The Saddlers Arms

3.  In de pub. We dronken een groot glas: 1 pint (ruim een halve l.) lekkere cider.

4.  Howard en Nynke

5.  Howard en Elisabeth

6.  Fruitige gesprekken

De Fruitweelde te Wisley

We brachten vanzelfsprekend ook een uitgebreid bezoek aan de fruitgaarden van Wisley.

FOTO’S

1.  Bij de voorbeeldtuintjes

2.  De perenpergola

3.  Peer

4.  Red Pixie : een eerder kleine, maar zeer smakelijke winterappel, tot maart, maar nu al lekker. Bijgeschreven op mijn wenslijst.

5.  Idem

6.  Hier wel een overvloed aan mispels. Thuis haast geen vruchten;

7.  De vruchtzetting bij de appels is zeer uitbundig. Te Zoersel is het mijn slechtste jaar.

De bomen staan op een M7 onderstam

8.  Rode vruchten

9.  Wat een overvloed!

VERVOLG FRUITWEELDE WISLEY

1.  Present of Holland

2.  Idem

3.  Idem

4.  De takken bezwijken onder het gewicht. De boom is zeer open gesnoeid.

5.  Howgate Wonder.  Dit is een keukenappel.

6.  Idem

Op de herfst Fruit Show te Maidstone (Gaat jaarlijks door te Detling in oktober) zag ik in 2000 een exemplaar van +/- 1,7 kg. Die appel kwam toen in het Book of Records.

(Tussen haakjes sinds 2005 onttroond door een Chisato Iwasaki in Japan van 1,849 kg.)

7.  Peren

8.  Nouvelle Fulvie

9.  Gieser Wilderman

Europom 2010 te Wisley

Europom is de jaarlijkse, internationale fruittentoonstelling die telkens in een ander land plaats heeft. Vorig jaar was dit bij ons te Alden Biesen. 2008: Luxemburg; 2007: Naumburg (Duitsland).

Te Wisley had alles plaats in één, niet zo’n grote tent. De stand van Wisley zelf was het meest herkenbaar met de vruchten in torentjes. Adrian Baggaley had een kleine, maar boeiende stand met enerzijds een beperkt aantal vruchten, maar vooral een hele verzameling tot diverse dranken verwerkte vruchten.

Op de NBS stand stonden Ludo Royen, de voorzitter en Jean-Pierre Billen, de inrichter van de NBS-reizen de mensen te woord. Frankrijk was er met een stand van de Potager du roi van Versailles met frivole afdrukken op vruchten en een beperkt assortiment van de Croqueurs de Pommes. Verder Pomologen Verein van Duitsland en een beperkte inzending van Bayern en Oostenrijk, plus een standje van Fructus (Zwitserland).

Naast de Europom-tent waren er nog een heleboel, vooral commerciële standen en tenten. Men trof het met het mooie weer.

Op een andere locatie gingen lezingen door. We hoorden een gedeelte van Jim Arbury, hoofd van het departement fruit.

Daarna gaf de Chairman, Gerry Edwards een overzicht van de Fruit-group van de RHS, opgericht onder de leden van de RHS in 1945. Naar onze oude fruitvriend Howard Stringer vertelde had hij met de fruit-group veel interessante bezoeken kunnen meemaken. Ze geven een nieuwsbrief uit, maar enkel voor de leden.

Momenteel telt de groep 400 leden. Op de 1 ste NBS reis naar Engeland in 1997 ontving Brian Self, die ook een tijd chairman was, ons in de beroemde Hatton-tuin te East Malling. We vernamen toen dat de Fruit group 200 leden telde. Ik weet nog hoe ik mij de bedenking maakte dat fruitenthoesiasten toch een zeldzaam ras zijn: 200 ( of heden 400) op een totaal aantal van meer dan 300.000 Royal Horticultural Society-leden!

FOTO’S

1.Met de wagen in de Shuttle van Calais naar Folkestone, wel in de trein met de hogere wagens en bussen. We betaalden €30 per traject. (Foto Jet)

2. Inkom ( de rest van de foto’s zijn van Aleide)

3. Potager du Roi (Versailles)

4. Plattegrond van de Potager de roi

5. Schablonen

6. Stand van Wisley

7. Idem

8. Verkoophoekje

9. Fructus Zwitserland

VERVOLG EUropom

1. Duitsland

2. Croqueurs de Pommes

3. Bayern

4. Links Jim Arbury, hoofd departement Fruit Wisley. Rechts  Gerry Efwards, chairman Fruit-group RHS.

5. Adrian Baggaley

6. Zijn dranken

7. Op de stand van de Nationale Boomgaardenstichting met  Joan Morgan van de (New) Book of Apples, Ludo Royen, voorzitter NBS en Jean-Pierre Billen, reisleider van de NBS.

8. In ‘t midden Frits Doornenbal, secretaris van Fruit yn Frijslân

9. Ludo Royen

Platte Tondelzwam

Bij ons laatste bezoek aan de boomgaard van Wisley - Ter gelegenheid van de Europom, waarover nog verslag uitgebracht wordt)- zagen we  een Platte Tondelzwam (Ganoderma applanatum, synoniem: Ganoderma lipsiense). Deze schimmel leeft als parasiet op een levende boom en als de boom dood is leeft de zwam verder als saprofiet van het dode materiaal.

De mens maakt al heel lang gebruik van de tondelzwam. De ijsmummie Ötzi, die in 1991 op de grens van Oostenrijk en Italië werd gevonden, leefde 5300 jaar geleden. Ötzi was zeer goed geconserveerd even als zijn kleding en wapenuitrusting, waardoor meer bekend is geworden over het leven in de late steentijd. De Ötzi had tondelzwam bij die hij gebruikte om vuur te maken.

Van de tondelzwam moest men de harde buitenkant en de sporenbuisjes aan de onderkant eraf snijden. Wat dan overblijft is het zachte gedeelte dat men in platte strookjes sneed. Deze strookjes moeten enkele uren gekookt worden o.a. in urine. Hierna werden de strookjes gedroogd en zo plat mogelijk geklopt. Als men vuur wou maken verzamelde men droog materiaal. Ik las dat men hiervoor o.a. pluizen van de lisdodde kon gebruiken. Met een vuursteen sloeg men vonken. Als nu op deze strookjes een vonk valt zal het gaan gloeien. De gloeiende tondel bracht men in contact met brandbaar materiaal en blies dit aan tot het ontvlamde.

Bio-aardbeien zijn beter

Het tijdschrift Science Daily bericht over het omvangrijkste, vergelijkend onderzoek in de Verenigde Staten tussen conventionele – en bio-aardbeien.

De uitkomsten tonen aan dat biobedrijven vruchten telen die smakelijker en voedzamer zijn en daarbij de bodem in een betere toestand achterlaten.

Bovendien is de biodiversiteit ( het aantal soorten) op deze bodems groter.

De onderzoekers, voornamelijk van de Washington State University, analiseerden 31 parameters: bodemeigenschappen, DNS in de bodem, smaak, voedingsgehalte en kwaliteit.

Het onderzoek vond plaats op 13 gangbare – en 13 biobedrijven in de staat Californië, waar 90 % van de Amerikaanse aardbeien geteeld worden.

Fruithappening Kluisbergen 17okt.

Op initiatief van Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen

Wellicht was het de 6 de keer dat ik uitgenodigd werd voor de jaarlijkse fruithappening die het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen telkens op een andere locatie in een van de meewerkende gemeenten inricht.

Dit jaar was dit te Kluisbergen (na St.- lievens-Houtem, Zwalm, Kruishoutem en 2x Wortegem-Petegem).

Van de gelegenheid maakte ik gebruik om weer mijn appelen te laten verwerken door de sapmobiel van Thijs Tanghe van Oedelem. Dit jaar waren er ook een 40 kg kweeperen bij en de pittigheid is te merken in het sap.

De streekboomkwekerij De Bock was ditmaal ook aanwezig. Zij propageren een eigen druif Roland, een resistente druif uit de streek. Deze druif heeft zowel qua uitzicht als smaak veel weg van de Amerikaanse Reliance. Maar dat is een Vitis lambrusca, terwijl Roland een Vitis vinifera is. Mijn voorkeur geniet de pitloze Reliance.

De kwekerij heeft ook een eigen appel: de Cobo. Zie foto

Er is ook nog de Essing, meer een keukenappel, in deze streek ontstaan.

Georges Cooman en Patrick Heyerick verzorgden weer de stand van de Nationale Boomgaardenstichting. Georges had er ook een kistje van zijn eigen ras Mephisto staan, een lekkere en mooi rood kleurende appel. Mij trof de bedwelmende geur van deze vruchten, zodat ik vergat er een foto van te nemen!

Henk Houtman

en de collectieboomgaard van de Noord- Hollandse POMologische vereniniging

Zie: http://www.hoogstamfruitnh.com

Van bij Frits reden we maandag 11/10 over de afsluitdijk tot Purmerend en dan naar Middenbeemster.

We troffen de 86 jarige Henk in goede gezondheid. We hadden het geluk Henk in de loop van vele jaren af en toe te ontmoeten. Eenmaal maakte hij de busuitstap mee naar Brogdale. Daar was toen de Beth peer rijp en achteraf plezierde Henk mij met een boompje.

Maandag 11 oktober was het nog schitterend, warm herfstweer. We trokken met Henk naar de collectieboomgaard te Middenbeemster. Zij zijn er intussen in geslaagd de rassen correct op naam te brengen.

Je staat te kijken van de grote verzameling kookperen, blijkbaar heel belangrijk in de keuken van de voorouders. Nog een specialiteit van Nederland zijn de vele rassen zoete appelen, weer voor hetzelfde keukengebruik.

“Als je één zoete appel wil planten”, zegt Henk, “neem dan een Zoete Oranje. Best ook aardig als handappel.”

FOTO’S

1.  Inkom

2.  De boomgaard van de Pom

3.  Idem

4.  Brabantse Bellefleur

5.  Idem

6.  Koningin Emma

7.  Idem

8.  Present van Holland

9.  Idem. 25 jaar geleden gaven we in onze Veltwerkgroep Fruit Antwerpen-Voorkempen enten door. Ik kreeg Present van Engeland en pas nu kom ik tot de vaststelling dat dit een Present van Holland is!

VERVOLG

1.  Emile d’Heyst

2.  Idem

3.  Pondspeer

4.  Idem

5.  Een opvallend gezonde kwee, maar naamloos. Vruchtbaar, geen te grote vruchten

6.  Zuccalmaglio

7.  Lucculus, door Joan Morgan van the Book of Apples op de Europom te Alden Biesen geroemd als de lekkerste Nederlandse appel.                                                   Geen sant in eigen land?

8.  Pierre Corneille

9.  Holsteiner Cox