VERVOLG

Bourg-en-Bresse, Savoye, abdij van Brou en Margaretha van Oostenrijk

Maandag 3 juli verkennen we eerst nog een stuk van de Dombes en rijden naar de Jura met een stop in Bourg-en-Bresse.

Daar bezoeken we de abdij van Brou, gesticht door Margaretha van Oostenrijk. Kerk en klooster zijn nu een museum.

In de gotische kerk, met renaissance elementen zien we haar praalgraf, dit van haar echtgenoot Fillibert le Beau en een derde van zijn moeder Margaretha van Bourbon.

Margaretha van Oostenrijk (1480-1530), te Brussel geboren als enige dochter van Maximiliaan I van Oostenrijk en haar moeder Maria van Bourgondië.

De naam Maria van Bourgondië heb ik al vroeg in mijn kinderjaren gehoord. Ze overleed in 1482 als gevolg van een val van haar paard in de bossen van Wijnendale, de bossen van mijn jeugd.

Zij had nog een broer Filips van Oostenrijk de Schone (Philippe le Beau) (1478-1506), de vader van keizer Karel V, die geboren werd in 1500 te Gent.

Margaretha huwt in 1497 met de troonopvolger in Spanje, maar deze sterft al 5 maand later aan tuberculose.

Op 21 jarige leeftijd hertrouwt ze met hertog Fillibert II van Savoye, of Fillibert le Beau. Haar gemaal sterft al na 3 jaar. Ter nagedachtenis laat zij kerk en klooster op de wijk Brou bouwen (1506-1532).

De hertogin keerde naar de Nederlanden terug, waar keizer Maximiliaan (regent na de dood van Filips de Schone) haar op18 maart 1507 belastte met de landvoogdij. Margaretha regeerde vanuit het Hof van Savoye te Mechelen, waardoor deze stad de hoofdplaats van de Nederlanden werd.

FOTO’S

Voorkant kerk

Achterzijde

Monastére Royal de Brou

Koor  met praalgraf van Margaretha van Oostenrijk

Koorgestoelte

Geen foto’s van de prachtige praalgraven: batterijen op.

Hazelwormen

Gisteren een oude hoop hakselhout gaan opscheppen bij zoon Peter op de Kattenberg. Het materiaal wordt gebruikt als tussenmateriaal tussen de aardbeibedden.

Hazelwormen hadden er hun terrein gemaakt. Voor kleinzoon Jonas en kleindochter Yamsi waren het de eerste pootloze hagedissen die ze te zien kregen: twee volwassen exemplaren: een donker type en een zeer lichtkleurige, de onderbuik zacht blauwig. We zagen ook twee kleintjes.

Met het Davidsfonds naar Zondereigen en de Dodendraad

Zondereigen maakt deel uit van Baarle Hertog, dat omringd door Baarle-Nassau, omsloten is door Nederlands grondgebied, met uitzondering van Zondereigen, dat dan wel in België ligt. Nog een aantal gehuchten en enclaves op Nederlands grondgebied behoren tot Baarle Hertog. En om de puzzel nog ingewikkelder te maken: een aantal enclaves in Baarle Hertog behoren dan weer tot de Nederlandse gemeente Baarle Nassau! Deze situatie heeft nog zijn oorsprong in de Middeleeuwen en het Leenroerig stelsel.

Tijdens de eerste wereldoorlog was Zondereigen bezet door de Duitsers. Nederland was toen neutraal gebied. De Duitsers bleven er buiten.

Wegens de vele ontsnappingen naar Nederland werd half 1915 de Dodendraad geïnstalleerd met een dodelijke lading van 2000 volt. Deze 250 km lange versperring liep van in Zeeland, naast de grens met Nederland, en nog een stuk in Duitsland om daar de Duitse deserteurs op te vangen.

Men spreekt van in totaal 5000 doden door en in de omgeving van de draad. Verschillende personen werden ook geschoten in de 100 m brede zone verboden gebied voor de dodendraad.

De “passeurs”, nachtelijke gidsen, hadden er iets op gevonden: een houten constructie die tussen de onderste twee draden gespannen werd en waar men kon doorkruipen. Parallel met de elektrische afsluiting liepen aan weerszijden nog twee afsluitingen met pinnekensdraad, een aan de voorkant en een aan de achterkant. Om de twee km was er een wachtlokaal. Daartussen patrouilleerden soldaten. Eens deze voorbij, was er een zekere speelruimte. Passeurs stonden o.a. ook in voor de smokkel van Belgische brieven van het thuisfront naar Baarle Hertog, vanwaar ze vandaar het front bereikten en vice versa.

Net voor de grens hebben de plaatselijke initiatiefnemers Frans Van Gils, (kozijn van onze Frans Van Gils uit Halle) en Herman, die onze gidsen waren, een stuk dodendraad nagebouwd. Onze ontvangst begon met een inleiding en een zeer interessante powerpoint voorstelling.

Het zesde leerjaar van Zondereigen beschermt dit monument .

We vernamen ook dat er te Baarle Hertog twee radiostations functionnneerden die spionageberichten naar Engeland of ‘Bachten de kupe’, het onbezette België achter de frontlijn, seinden en hierdoor heel wat meer oorlogsonheil voorkwamen.

Op de terugweg liepen we even binnen in de dorpskerk St.- Rumoldus. Men heeft er twee knappe glasramen ter ere van een plaatselijke non, die de stigmawonden zou hebben gehad en nog steeds aanbeden wordt voor gunsten. Het andere gedenkt een plaatselijke missionaris Ladislas die naar de indianen trok in Canada.

Als zoon van een oudstrijder van de Grote Oorlog sprak mij deze geschiedenis, waarvan ik nog nooit gehoord had, sterk aan.

Foto’s

De groep

Heldenhulde zerk, naar ontwerp van Joe English. Tegen de muur van de kerk staat dit monument met Iers kruis, het heldenmonument van de eerste wereldoorlog ter gedachtenis  van de 3 gesneuvelden van Zondereigen. Dit is blijkbaar het enige, dergelijke monument in de provincie Antwerpen.

Met gids

Zondereigen telt 4 straten met steeds dezelfde naam. Er zijn 118 huizen.

Aan de ene kant van deze straat begint de nummering, die verder loopt om de hoek van de andere straatt om tenslotte te eindigen aan de andere kant van de straat waar de nummering begon.

Idem

Hier staan we voor het huis van de toenmalige eerste schepen dat fungeerde als vervangingsgemeentehuis.

Op weg

Vervolg 1

Weg naar de draad

Landschap

Monument

Dodendraad

Frans Van Gils geeft uitleg

Omzeilen van de draad

Plaatselijk slachtoffer

Gesloten grenzen

Ons gezelschap

Vervolg 2

Met de voorzitter

Demonstratie van het pakket

Idem

De draden

Het monument

Non

Haar glasraam

Glasraam pater

Idem

VRAAG:  stervende appelboom

Ik wou u graag eens raad vragen over een appelboom.

Deze boom is nu ongeveer 25 jaar oud en het is een Franse Bellefleur.

Deze begon in dit voorjaar in bloei te komen en nadien kwamen de blaadjes, maar dan stopte alles.

Alles begon te verwelken: de bloempjes werden ros en de blaadjes bleven klein.

Nu staat de boom er dor bij. De stam vertoont op verschillende plekken grote verticale scheuren.

Ook op de takken zie je dit op verschillende plaatsen.

Wat is dit?

RE.

Het fenomeen dat je beschrijft ken ik niet direct. Ooit heb ik een boom verloren door een vorstscheur en daarna verder loskomen en indrogen van de bast.  Bij een latere vorstscheur greep ik in: insmeren met Lacbalsam en dichtbinden. Na verloop van tijd groeide alles weer dicht.

Dit jaar dreigen bij mij ook een Sterappel en mijn Rewena af te sterven. De beginsituatie heb ik niet in de gaten gehad. Wellicht was er een massale aantasting door neerdalen van kleine wintervlinderrupsjes uit het belendende bosje. Als gevolg van de droogte stierven de resterende blaadjes af. Een andere hypothese is dat teveel worteltjes waren afgestorven door de hoge winterse waterstand en de droogte de hergroei belette. Tot het begin van de regen stonden de bomen er volledig dor bij. Dan zijner opnieuw blaadjes verschenen: bij de sterappel zeer weinig, zodat ik denk dat deze boom het niet zal halen.  Bij Rewena is de situatie iets beter.

Scheuren zijn er niet in de bast. Nooit vroeger meegemaakt. Ooit nog wel door rupsjes van de Kleine Wintervlinder haast kaal gevreten bomen gezien, maar ze vormden vlug nieuw blad.  De lange droogte speelde dit jaar wellicht een funeste rol.  Wellicht wordt de sterappel gerooid?  Hopelijk kan de Rewena het redden, want ik vind dit een interessante appel.

Ik heb vroeger ook een schimmelaantasting gezien op een paar spillen van een appelboom. Onze toenmalige hond had een konijn eronder uitgegraven zodat de boom er ruime tijd ondergraven bijstond. Maanden later vulde ik  het gat met een of twee kruiwagens  compost. Later zag ik grote plekken op de takken zwart verkleuren met afschilferende pel. Die takken heb ik gedeeltelijk weggenomen en de andere plekken ingesmeerd. De takken hebben zich hersteld.

Vervolg

Fazantenei

Geografie van La Dombes

Een verongelukte ring(?)slang

Vijver

Vijver

Vogelspeurders

Wim

Kleine Eskimovlinder te verwarren met weerschijnvlinder

Op wandel

Reis Natuurpunt  La Dombes – Jura 

2 – 9 juli

Mijn eerste reis sinds de fusie. De vorige waren nog met De Wielewaal Voorkempen naar Friesland.

Reisleider Frans Kerstens, tot de fusie 18 jaar voorzitter, had alles in de puntjes verkend en voorbereid. 32 medereizigers.

Met het weer hadden we eveneens geluk. Nooit in de regen moeten stappen.

La (of Les, beiden worden gebruikt) Dombes is een vijvergebied een dertigtal km voor Lyon, een paradijs voor de watervogels. De visvijvers liggen verspreid in het landschap. We zagen de kwak, blauwe – en purperreiger en zilverreiger. Bij de koeien stond de koereiger. Ik hoorde de bedelroep van jonge futen. De toeristische dienst heeft een noordelijke en een zuidelijke route uitgestippeld. We reden ze allebei.

We verbleven in het centrumstadje Villars–Les-Dombes. Als kamergenoot had ik Leo Mattheeussen van Westmalle, een echte vogelkenner.

FOTO’S

Kerk Villars-Les-Dombes

Vijver

Frans en Maria Kerstens

Michel Viskens

Vogelaars

Idem

Idem

Het zwanenmeer

Ooievaarsjongen op nest

Davidsfonds Halle-in-de-Kempen  Zwalm, Vlaamse Ardennen 20 juni 2011

De jaarlijkse reis dit jaar begon in Oudenaarde met een koffie/thee plus een paar koffiekoeken in de brasserie De Flandrien van het museum van de Ronde van Vlaanderen.

We wandelden langs de Walburga-kerk, in Brabantse gotiek met de imposante 88 m hoge toren. Daarachter het vroegere hospitaal, nu OCMW. We zagen de renaissance-woning, met zuilen, residentie van de bisschop toen Oudenaarde even een bisschoppelijke stad was.

We kwamen uit op de markt met het laat-gotische stadhuis, gebouwd van 1526 tot 1537 onder burgemeester Filip Lalaing. Centraal staat het 40 m hoge belfort, met in de top het beeldje van Hansje de krijger, ooit in de 16 de eeuw de vaandeldrager van de stad.

Gedurende meer dan 300 jaar (1500-1800) was  Oudenaarde het wereld-centrum van de wandtapijtkunst. Er was echter geen tijd om het Huis De Lalaing te bezoeken, dat nog een belangrijke collectie bezit. Hier is nu een restauratie- en weefatelier gevestigd.

De brug over de Schelde gaat net voor ons in zijn geheel omhoog. Miel, als bouwkundig ingenieur weet een en ander te vertellen over bruggen. We komen voorbij de Louise-Marie fontein, gebouwd ter gelegenheid van haar huwelijk in 1932 met Leopold I (1812-1850).

FOTO'S

St-Walburga

Idem

Stadhuis

Idem

Idem

Top Belfort: Hansje, de krijger

Huis de Lalaing (wandtapijten)

Marie-Louise fontein

Detail

DEEL  2

Een eindje verder, staat de O.L. Vrouw van Pamele kerk, in 30 jaar van1234 tot 1265 gebouwd, een mooi voorbeeld van de Schelde-gotiek, een vroeg-gotische bouwstijl met als belangrijkste kenmerken: het gebruik van blauw-grijze kalksteen van Doornik, de ronde torentjes op de hoeken, de achtkantige, centrale vieringtoren en de driedelige raamindeling. Pamele werd rond 1100 aan de overkant van de Schelde gesticht en was eertijds als stad evenwaardig als Oudenaarde. De fusie met Oudenaarde gebeurde al in 1593.

FOTO'S

Naar O.L.Vrouw van Pamele

Idem

Miel Kint

Voorgevel O.L.Vrouw van Pamele

Interieur

Gotisch hoofdaltaar

Glasraam

Gelegenheidsgids

Beeld

DEEL  3

We steken terug de brug over en wandelen naar het begijnhof, begonnen rond 1480. In de inkompoort beeldje van St.- Rochus, beschermer tegen de pest. In de straat er naartoe bemerken we een huis in art-decostijl. Trouwens op de ganse wandeling zien we meerdere merkwaardige gebouwen.

DEEL 4

De Gentse waterzooi in de Vierschaar te Ename smaakte heerlijk, vergezeld van een tripel van Ename, het plaatselijk bier van de brouwerij Ramon.

Vervolgens wandelen we naar de kleine, Romaanse Sint-Laurentiuskerk, gebouwd rond het jaar 1000. Eerst bezoeken we het er naast gelegen, zeer fijn Provinciaal Archeologisch museum. Ik genoot van de poëtische filminleiding. In de laatste zaal verrast een gans gezelschap realistische figuurpoppen. Een druk op een knop en ze worden telkens audio-visueel tot leven gebracht door bekende artiesten als bv Luc Philips, Jaques Van Assche enz., zeer aansprekend.

FOTO'S

Abdij Maagdendale

Bij het terugwandelen naar de bus zien we op een storthoop aarde een welig tierende gele akkerhoningklaver

En bloeiend duizendblad

De Romaanse kerk St.- Laurentius te Ename

Interieur

In tegenlicht

Beelden buiten het museum

DEEL  5

Na weer een korte wandeling naar de overzijde van het dorp komen we bij de ruïne van de Benedictijnse Sint-Salvator-abdij, gebouwd omstreeks 1050. Deze abdij groeide en bloeide tot de verwoesting tijdens de Franse Revolutie. De Vlaamse Gemeenschap bouwt er een bezoekers- en studiecentrum.

Even vallen er een paar druppels. We hebben eigenlijk geluk met het weer, want op het thuisfront passeerden een paar flinke vlagen.

We maken een rit door het golvende landschap van de Vlaamse Ardennen. We rijden in het kleine dorp Mater, voorbij de brouwerij Roman. Op weg naar Korsele zien we in de verte de Tissenhove-molen.

Op de Geuzenhoek te Korsele- St.-Maria-Horebeke komen we bij de protestantse kerk. Samen met de protestantse kerken van Etikhove, Mater, Melden, Nukerke, Oudenaarde, Ronse en Wijlegel vormen zij de Vlaamse Olijfberg, zo genoemd omwille van de verdrukking waarin deze minderheid zich sinds hun stichting, omstreeks 1564 heeft weten te handhaven. Hun leider Jacob Blommaert, eerst een welgestelde tapijtwever en schepen van Pamele, werd nadien “kapitein van de bosgeuzen”.

We bezoeken het kerkje (1795) en begraafplaats (de naam Blommaert is meerdere keren te zien) en de achterliggende oude kerkplaats.

In 1882 werd in deze gemeenschap te Korsele Abraham Hans geboren. Zijn vader is er onderwijzer in het protestantse schooltje. Na afschaffing van dit schooltje verhuist het gezin naar Roeselare, maar de jonge Abraham blijft tijdens de zomervakanties naar zijn geboortedorp komen.

Hij wordt ook onderwijzer en geeft enkele jaren les. Maar het schrijven wordt zijn grote passie. Als hij geconfronteerd wordt met de ellende van de Vlaamse seizoenarbeiders in Frankrijk, engageert hij zich in de Vlaamse Beweging. Tijdens de 1^ste wereldoorlog vlucht hij naar Nederland. Terug in Vlaanderen wordt hij reporter bij “Het Laatste Nieuws” en begint hij volksverhalen te schrijven. Zijn “Hanskens” worden legendarisch. Hij zal er zo’n 1800 schrijven, één per week. Vlot leesbare, boeiende en goedkope lectuur. Zo ontdekt de Vlaamse jeugd de protestantse auteur Abraham Hans.       Later ontstaan – als tegengewicht?- de katholieke “Vlaamse Filmkens” van de Goede Pers Averbode.                                                                   

In 1934, bij het verschijnen van het 500 ste Hanske, wordt de schrijver tijdens een algemene volkshulde uitbundig gevierd in de “Vlaamse Schouwburg” te Brussel.                                 We bezoeken in een belendende straat het goed gestoffeerde Abraham Hans museum.

FOTO'S

Ruïne van de abdij

Idem

Miel krijgt assistentie

Protestantse kerk van Korsele

Oude beuk op het kerkhof

Geschiedenis

Landschap

Idem

Idem met de Tissenhove-molen

DEEL  6

We rijden verder in het typische Vlaamse Ardennenlanfschap.

De laatste stop is aan de “Zwalmmolen”. Er is tijd voor verpozen bij een goede pint op de achterkoer van de gelijknamige afspanning aan de overkant. We zitten wat beschut tegen de wind. Maar een draaiwind doet ons toch verschieten als hij een zware parasol optilt en enkele meters verder achter ons laat neerploffen, gelukkig zonder erg.

DEEL  7

De Zwalm is een zeer geschikte beek voor watermolens met zijn constant debiet en het grote verval van gemiddeld 6 m per km. In de loop der tijden werden er dan ook verschillende gebouwd. De Zwalm-molen is een “bovenslag-molen”. Het water stort van boven op de raderen en oefent aldus meer kracht uit dan de onderaan aangedreven molens in De Kempen.

De zeer beslagen ingenieur Frans Verlaect met molenaarsbrevet, in dienst van de provincie, laat ons uitgebreid kennismaken met de geschiedenis en het ganse gebeuren rond en in de molen.

Deze molen werd rond 1040 gebouwd en behoorde tot de Sint Pietersabdij van de Blandijnberg te Gent. Nu is hij eigendom van de provincie Oost-Vlaanderen, die instaat voor restauratie en onderhoud. Naast de maalfunctie produceert hij vooral elektriciteit voor 10 gezinnen.

Nog vermeldenswaard is het kweken van waterkers in het zuivere water van de Zwalm. Een kwekerij lag echter niet op de reisweg.

Met dank aan Miel Kint en Jules Vandecasteele voor de uitstekende voorbereiding en begeleiding en de verzorgde documentatie waaruit ik dankbaar geput heb voor dit verslag.

Foto’s van Aleide en mezelf.

Op 24 juni 2012 hoop ik er weer bij te zijn. Een van de opties is Maastricht. Meer dan de moeite waard. Ik hoop dat het dit wordt. Lang geleden leidde schoonbroer Evert Lagrou, van de eerste lichting Ruimtelijke Ordening en Stedenbouw K.U.Leuven en nu prof–emeritus er de familie rond. Later bezocht ik de Jezuïetengrotten, waar paters- kunstenaars meer dan 50 jaar lang, tijdens vrije dagen en vakanties beeldhouwden in de mergel. Prachtige mythologische en religieuze creaties. Ik heb bv nog een herinneringsbeeld van de beroemde Laocoöngroep.

P.S. Verslag over de uitstappen Antwerpen-Noord vindt u op de blog op 22/06/2009; over Keulen op 30/06/2010

 FOTO'S

Zwalmmolen

Molenaar

Idem

Stuw op de Zwalm

Bovenrad: het water stort van boven op het rad

Interieur

Aandrijfraderen : Het groot tandrad is in beweging voor elektriciteitsproductie. Als men wil malen legt men dit wiel stil en draait men het onderste tandrad omhoog zodat de tanden ingrijpen.

Meelschuiven

Zakken meel

Kameleon en Bessenplukken

Het is al een traditie dat de groep Kameleon van Sint-Anthonius bessen komt plukken voor het Afrikaans Tuinfeest.

Vanmiddag waren ze weer present.

Onweer en veel Regen

Na 2 dagen van + 30° kregen we gisteren onweer met veel regen. Na bijna 2 maand droog weer snakten we naar water. Eerst viel de regen hier zeer schaars tot een week terug eindelijk 12 l.

Gisterenavond en vannacht werden het 38l. We kunnen een tijd voort. Nochtans was er vanmorgen nergens meer een plas te bespeuren.

Alhoewel het onweer niet pal boven ons kwam waren er bij momenten striemende regen en felle rukwinden.

Gelukkig viel hier geen hagel. Naast de daken van de wagens op Ford Genk is er wellicht schade aan het fruit in het Hageland en dieper in Haspengouw?

Ik heb enkel mijn suikermaïs terug moeten rechtzetten: Wat aanaarden en vasttrappen.

Reine Claude sanguine de Wismes?

Op 22 juni fotografeerde ik bij Louis deze pruim: zijn Précose de Wismes. Zijn eerste vruchten.

We proefden een vrucht die al iets rijp werd en een goede smaak laat vermoeden.

Beschrijving van dit ras:

Reine-Claude sanguine de Wismes (ENR)

Matige, brede groei, vroege bloei (familie van de Japanse pruimen), vrucht hartvormig, rose-violet, vanaf eind juli rijp.

Dit jaar beleven we een uitzonderlijke vroege rijping. Maar een maand vroeger is toch wel eigenaardig. De andere kenmerken wijzen wel op de rasechtheid.

Mutatie: Witte bes naar rood

‘k Kreeg een telefoontje van mijn goede vriend Louis Eelen van Vorselaar: het uiteinde van een tak van zijn witte bessenstruik droeg ook rode vruchten!

De verandering deed zich voor op één tak: Het uiteinde van de tak draagt rode vruchten.

Een dergelijke mutatie van wit naar rood heb ik nog nergens gezien.

De vraag is nu of dit een blijvende erfelijke verandering is?