Het aantal mannen dat doodgaat aan de gevolgen van het roken, neemt af. In 2010 werden 6.778 sterfgevallen van mannen boven de 35 jaar toegeschreven aan de tabak, of net geen 26 procent van het totaal. In 1999 waren dat er nog 8.493, of 32,6 procent. Dat blijkt uit de sterftecijfers van de Vlaamse overheid. De minister van Welzijn, Jo Vandeurzen (CD&V), maakte gisteren het jongste rapport, over 2010, bekend.

De vrouwen laten een tegengestelde trend optekenen. In 1999 stierven er 1.163 door de tabak (4,4 procent van alle sterfgevallen) terwijl dat in 2010 was opgelopen naar 1.978 (7,2 procent).

De vrouwen dragen de gevolgen van hun emancipatie, zo blijkt. Vanaf de jaren vijftig zijn ze meer en meer het mannelijke gedrag gaan overnemen. Roken hoorde daarbij.

‘Dat de vrouwen hun achtergestelde positie aan de haard verlaten hebben, is een goede zaak, maar ze betalen er helaas een hoge gezondheidsprijs voor', zegt dokter Erwin De Clerck van de Vlaamse Liga tegen Kanker. ‘Je ziet dat niet alleen bij longkanker, ook bij andere kankers. Doordat ze later zwanger worden en minder kinderen krijgen, zijn de vrouwen vatbaarder geworden voor borstkanker. En door de afnemende monogamie lopen ze meer infecties op, die de kans op baarmoederhalskanker vergroten. En dat op een moment dat de mannen hun ongezonde levensstijl zijn gaan bijsturen.'

Longkanker is de belangrijkste doodsoorzaak bij de mannen tussen 50 en 80 jaar. Bij vrouwen tussen 40 en 75 jaar is dat borstkanker.

De duurzaamheid van het overheidsbeleid wordt berekend op basis van een 55-tal criteria, waaronder milieu, gezondheidszorg, opleiding of economie. De hoogste scores zijn voor de Scandinavische landen en Zwitserland. België zakt één plaats op deze lijst, van 12 naar 13.

‘België blijft een slechte leerling op milieugebied en de ecologische voetafdruk is bij de slechtste van de bestudeerde landen. Toch is er op het vlak van klimaatverandering een duidelijke vooruitgang opgetekend’, zegt Petercam. ‘Maar op het gebied van welvaartsverdeling en gezondheid was er een relatieve achteruitgang, vooral als gevolg van het hoge aantal zelfmoorden.’

Als de duurzaamheidsscore vergeleken wordt met de fiscale druk, staat België op de op vier na laatste plaats. Enkel Frankrijk, Italië, Griekenland en Hongarije doen nog slechter. In deze “waar-voor-je-geld”-index staat Zwitserland op de eerste plaats.

‘Aangezien de economische en financiële crisis de overheden onder druk zet om de kosten te verlagen en inkomsten te verhogen, is de fiscale druk in België gestegen. Gecombineerd met een lagere duurzaamheidsscore, blijft België een van de landen met de slechtste verhouding tussen output en belastingdruk,’ meent Petercam. Landen die minder duurzaam zijn, maar ook minder belastingen heffen zoals de VS, scoren dus hoger in de rangschikking.

Supermarkten hebben in de periode tussen 2002 en 2007 hun prijzen voor verzorgingsproducten op elkaar afgestemd. Daardoor betaalden consumenten jarenlang te veel voor onderhouds- en verzorgingsproducten. Tot die conclusie kwam de Raad voor de Mededinging, die maandag een jarenlang onderzoek afrondde. Volgens de waakhond gaat het om ‘zeer zware inbreuken waarvoor geen verzachtende omstandigheden zijn'.

De concurrentiewaakhond viel in april 2007 binnen op de hoofdkantoren van zeven grootwarenhuizen, waaronder Carrefour, Colruyt en Delhaize. Daarbij verzamelde hij voornamelijk bezwarend e-mailverkeer. Dat het onderzoek zo lang aangesleept heeft, is volgens auditeur-generaal Bert Stulens te wijten aan de complexiteit van het dossier. ‘De prijsafspraken werden gemaakt door elf leveranciers van merkproducten', zegt Stulens. ‘Eigenlijk hebben we dus elf dossiers tegelijk afgewerkt.' Bovendien gaat het om een lange lijst van producten, waaronder douchegel, tandpasta, scheerschuim, toiletpapier, maandverbanden, luiers, waspoeder en schoonmaakproducten. De betrokken producten zijn goed voor een jaarlijkse omzet van 900 miljoen euro.

De supermarkten maakten volgens de Raad de prijsafspraken niet rechtstreeks met elkaar, maar schakelden daarvoor de leveranciers in. Stulens geeft een voorbeeld. ‘Stel dat een supermarkt 2,5 euro voor een product vroeg, terwijl zijn concurrent maar 2,3 euro aanrekende. Die duurdere supermarkt vroeg dan aan de leverancier om te polsen of een algemene prijsverhoging bij alle supermarkten mogelijk was. Als dat kon, dan werd de prijs verhoogd, bijvoorbeeld naar 2,8 euro.'

Als de supermarkten en de leveranciers veroordeeld worden, hangt hen een fikse boete boven het hoofd. In theorie kan die boete oplopen tot tien procent van hun jaaromzet uit 2007. Alleen al voor Carrefour, Colruyt en Delhaize kan de gezamenlijke boete oplopen tot tien miljard euro.

Het lijkt wel het werk van paparazzi, de foto die dinsdag in de kranten La Dernière Heure en La Libre Belgique is verschenen. Het beeld is afgelopen weekend vanop afstand gemaakt, tijdens de jaarmarkt in de Vlaams-Brabantse faciliteitengemeente Sint-Genesius-Rode.

Voor fotograaf Alain Wahba, kandidaat op de lijst van de Franstalige burgemeester Myriam Delacroix-Rolin, is de foto hét bewijs dat Europees president Van Rompuy actief campagne voert voor zijn vrouw Geertrui Windels. Zij trekt in Rode bij de komende gemeenteraadsverkiezingen de Nederlandstalige eenheidslijst Respect.

Wahba heeft meteen een goede raad voor Van Rompuy: ‘Ofwel neemt hij afstand, ofwel moet hij aftreden’, schrijft hij op Facebook, naar eigen zeggen verontwaardigd over het feit dat de Europese president zich niet ‘gereserveerder’ opstelt.

Grotesk

Van Rompuy vindt de beschuldigingen ‘grotesk’ en reageert boos. ‘Ik woon in Rode. Ik ga elk jaar met mijn gezin naar die jaarmarkt, dit jaar waren ook de kleinkinderen erbij. We hebben ze onder andere een ritje laten maken op de paardenmolen. Wat moet ik doen? Mij wegsteken tot na de verkiezingen? Ik mag met mijn vrouw toch nog naar de markt zeker!’

Van Rompuy beklemtoont dat hij geen folders uitdeelde noch actief mee campagne voert. ‘Maar voor sommige onverlaten zijn blijkbaar alle trucs goed om mijn vrouw en haar lijst Respect in diskrediet te brengen.’ En Van Rompuy weet waarom: ‘De Franstalige partijen beginnen schrik te krijgen van het electorale succes van Respect. De anti-politiek die de lijst van de burgemeester voert, bijvoorbeeld met het verbieden van De Gordel, is bij veel inwoners van Rode, ook Franstaligen, niet in goede aarde gevallen.’

‘Niemand kan mij overigens verbieden mijn vrouw te steunen’, zegt de Europese president nog. Want de Franstalige lijst van de burgemeester ergert zich ook aan een folder die zijn vrouw verstuurde, met daarop het echtpaar Van Rompuy dat voor een Europese vlag poseert. ‘Het is toch niet omdat ik een Europees mandaat uitoefen, dat ik plotseling politiek aseksueel moet zijn’, zegt Van Rompuy.

Enkele weken geleden verspreidde de partij van Franstalig burgemeester Myriam Delacroix-Rolin ook al het gerucht dat er een ex-Vlaams Belanger op de lijst van Respect stond. Geertrui Windels reageerde toen bijzonder boos op die ‘roddels’.

‘Heel moedig van haar dat ze toch doorgaat ondanks al die tegenkantingen’, zegt haar echtgenoot trots. ‘En ik blijf haar steunen.’

De kinderbijslag wordt na de staatshervorming een bevoegdheid van de deelstaten en Brussel zal dus een eigen beleid kunnen voeren.

De sterke bevolkingsgroei is zowat de grootste uitdaging waar het Brussels gewest voor staat. De Brusselse PS-burgemeester Freddy Thielemans opperde onlangs om een debat over geboortebeperking te openen.

Voor MR-parlementslid en burgemeester van Etterbeek Vincent De Wolf is dat geen goed idee. Kinderen kopen is een basisrecht, luidt het.

De Wolf denkt dat er andere mogelijkheden zijn. Via de kinderbijslag bijvoorbeeld. Die zou degressief kunnen gemaakt worden. De Wolf benadrukt dat het wel om een “persoonlijk” standpunt gaat.

De kinderbijslag wordt na de staatshervorming een bevoegdheid van de gemeenschappen. In Brussel wordt de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) hiervoor bevoegd.

‘Geboortebeperking moet bespreekbaar zijn. Zo veel mogelijk kinderen hebben, is onverantwoord,' Het was een krasse uitspraak die Freddy Thielemans (PS) deed, de burgemeester van Brussel-stad die kandidaat is om zichzelf op te volgen.

Zijn woordvoerder Nicolas Dassonville verduidelijkte gisteren. ‘Dit is geen plan, noch een programmapunt van de burgemeester. Maar het is een feit: we hebben in Brussel veel gezinnen met zeven, acht kinderen. Die vragen een sociaal appartement, maar zulke appartementen bestaan gewoon niet.' Over hoe zo'n maatregel moet worden toegepast, spreekt hij zich niet uit. ‘Het is sowieso geen gemeentelijke bevoegdheid.'

In het Brusselse straatbeeld vallen de kroostrijke moslimgezinnen op, maar Thielemans haast zich te benadrukken geen bepaalde bevolkingsgroepen of religies te viseren. ‘Het probleem vind je zowel bij islamitische als joodse gezinnen, zelfs bij de christenen.'

De PS-burgemeester deed zijn controversiële uitspraak op een debat van ‘Wij Brusselaars', donderdagavond in Brussel. Het was zijn reactie op mogelijke oplossingen voor de overbevolking in de stad. Het geboortecijfer stijgt in ons land het sterkst in het Brussels Gewest. In 2011 telde het meer dan 1,1 miljoen inwoners. Tegen 2060 zouden dat er 1,5 miljoen zijn.

Alain Courtois (MR), de liberale uitdager van Thielemans, reageert verbaasd op de uitspraak. Hij vindt het idee maar niks. ‘Er zijn andere manieren om de overbevolking aan te pakken. Laten we de netwerken aanpakken die mensen naar hier halen die daarna op het OCMW belanden en op de wachtlijst voor een sociale woning', reageert Courtois.

Gevraagd naar een reactie, zegt Joëlle Milquet, de minister van Binnenlandse Zaken en lijsttrekker voor het CDH in Brussel, dat ze moeilijk kan geloven dat Thielemans dat gezegd zou hebben. Bij de Brusselse PS-schepenen uit de moslimgemeenschap probeerden we gisteren tevergeefs een reactie te krijgen.

Steun krijgt Thielemans alvast van de Gentse moraalfilosoof Etienne Vermeersch. ‘Geen enkele verstandige mens kan tegen geboortebeperking zijn. Ook niet in Brussel, dat op een demografische bom zit. Een onbeperkt aantal kinderen krijgen, is onhoudbaar. Zeker in ons land, waar de ecologische impact 25 keer groter is dan in de derde wereld. Het zijn vooral gezinnen die niet in hun onderhoud kunnen voorzien die veel kinderen krijgen. De godsdienst speelt daar vaak geen positieve rol in.'

En hoe moeten we die geboortebeperking dan realiseren? Met harde hand? ‘Dat moet niet repressief gebeuren, zoals in China maar sensibiliserend', zegt Vermeersch, ‘Singapore is daarin geslaagd, Taiwan ook, de Indiase deelstaat Kerala deed het via het onderwijs aan de meisjes. Anticonceptie aanbieden kan deel uitmaken van dat beleid, maar dat is een technische kwestie.'

Beke vindt het geen slechte zaak dat de partijen al voor de verkiezingen met elkaar praten. 'Het is verstandig te bekijken hoe we in de gemeenten samen kunnen werken.'

Hij verwijst daarbij naar de verwijten die Bart De Wever en Elio Di Rupo in 2010 kregen toen bleek dat ze voor de federale verkiezingen geen enkele afspraak gemaakt hadden, wat de gesprekken over een nieuwe regering en een staatshervorming bemoeilijkte.

Bovendien is het uiteindelijk toch de kiezer die zal beslissen, voegt Beke daaraan toe.

Quid N-VA?

De CD&V-voorzitter ontkent dat zijn partij daarbij probeert de N-VA uit te sluiten. 'Het is een manifeste leugen dat we N-VA weren. Alle partijen spreken met elkaar. Wij spreken ook met N-VA op lokaal terrein.'

Meer nog, het is de N-VA die aanstuurt op een breuk, zegt Beke. 'We hebben in een aantal gemeenten een kartel met N-VA. Maar het is de N-VA zelf die zegt dat sommige lokale samenwerkingen moet worden stopgezet.'

Visie

Beke ontkent dat CD&V geen visie zou hebben, zoals hij eerder deze week geciteerd werd. 'Ik heb dat wat onzorgvuldig geformuleerd. De christendemocraten hebben een duidelijke visie op mens en maatschappij en we willen een bestuurbaar land. Maar die visie kan pas toegepast worden na de staatshervorming.'

Pas met de nieuwe staatshervorming kun je antwoorden geven op de vraagstukken over gezinsbeleid, ouderenzorg en de versterking van het economisch draagvlak, vindt Beke.

Johan D. B. kwam niet zelf opdagen, maar liet zich vertegenwoordigen door zijn raadsman. D.B. was vorig jaar geflitst in Dendermonde tegen een snelheid van 111 km/u in de bebouwde kom, waar de maximumsnelheid 50 was. Normaal kent Vlaanderens bekendste politierechter in dergelijke gevallen geen medelijden, en kan de overtreder rekenen op een forse boete en een zeer lang rijverbod.

Maar niet in deze zaak. De advocaat van D.B vertelde een verhaal dat de rechter tientallen keren per zitting hoort: ‘Het was in de vooravond, er was geen verkeer, vlug thuis iets ophalen, geen idee dat de snelheid al zo hoog was.’ Tot de advocaat opmerkte dat zijn cliënt werkloos was. Die opmerking deed D'Hondt opveren. ‘Kan u mij misschien uitleggen hoe het kan dat uw werkloze cliënt in een Ferrari rondrijdt? De nummerplaat staat trouwens op Roger V., die we hier kennen. Is het mogelijk dat uw cliënt de schuld op zich neemt tegen betaling ? De uitleg dat uw cliënt de Ferrari even mocht lenen van Roger V. geloof ik niet. Daarom stel ik deze zaak uit en wil ik dat uw cliënt de volgende zitting persoonlijk verschijnt. En we gaan de foto's van de overtreding ook goed bestuderen, want er klopt iets niet.’

De zaak wordt voortgezet op 26 oktob

Leterme zegt dat hij zich 'nergens heeft opgedrongen', maar erkent wel dat hij voorakkoorden heeft ondertekend. 'Net zoals Vincent Van Quickenborne (Open VLD) en Johan Vande Lanotte (SP.A), voegt hij eraan toe. Leterme wijst er nog eens extra op dat het sluiten van voorakkoorden 'van alle partijen is'.

CD&V staat traditioneel sterk in West-Vlaanderen, maar die positie dreigt nu in gevaar te komen. Logisch dat de christendemocraten dan ook de ex-premier inschakelen om bijkomend gewicht in de schaal te leggen.

Of en hoeveel voorakkoorden hij met N-VA gesloten had, wilde Leterme in De Morgen niet zeggen. 'Dat zal ik niet aan uw neus hangen.'

Yves Leterme is momenteel in Parijs aan de slag als adjunct-secretaris-generaal van de OESO.