Wat is sepsis.
De ziekte en de gevolgen voor de patiënt
Wat is sepsis? Gelukkig heb ik het overleeft de sepsis van 20 maart 2005!
Schellekens JFP (RIVM), Verbrugh HA (AZR)
|
Sepsis is een ontstekingsreactie van het hele lichaam op een infectie Sepsis is een klinisch syndroom dat gekenmerkt wordt door een algemene ontstekingsreactie van het hele lichaam op een infectie. Het is een zeer ernstige aandoening met een aanzienlijke kans dat de patiënt in korte tijd overlijdt. De sepsis-inducerende infectie kan veroorzaakt worden door bacteriën (meestal), maar ook virussen (influenza, RSV), parasieten (malaria) en gisten (candida) en schimmels. Sepsis ontstaat vaak als de infectie zich uitbreidt naar de bloedbaan. Het kan echter ook zijn dat de micro-organismen niet in het bloed komen, maar gelokaliseerd blijven in de infectiehaard. In dat geval produceren de micro-organismen toxinen of ontstekingsmediatoren (eiwitten), die in het bloed komen en de algemene ontstekingsreactie veroorzaken. Wanneer micro-organismen in het bloed worden gevonden, hanteert men de volgende terminologie:
Verschillende ernstgraden onderkend Het begrip sepsis werd begin jaren negentig beter gedefinieerd (Bone et al., 1992), met onderkenning van een continuum van ernst, toenemend van 'sepsis syndroom', 'ernstige sepsis' tot 'septische shock' (Bone et al., 1997). Een voorwaarde voor sepsis is de aanwezigheid van SIRS: systemic inflammatory response syndrome. Er is sprake van SIRS als aan meer dan twee van de volgende criteria wordt voldaan:
Als in geval van SIRS een (lokale) infectie aanwezig is, wordt gesproken van "sepsis syndroom", als bovendien sprake is van orgaanfalen (van bijvoorbeeld de longen of nieren) wordt gesproken van "ernstige sepsis", als bovendien sprake is van aanhoudend lage bloeddruk wordt gesproken van "septische shock". Sepsis wordt onder diverse codes geclassificeerd In zowel de ICD-9 als ICD-10 is sepsis onder diverse codes te vinden (zie tabel 1 ). In het Kompas wordt uit de ICD-9 alleen code 038 (sepsis en pyemie) gepresenteerd, en uit de ICD-10 alleen codes A40 en A41 (sepsis door streptokokken en overige sepsis). Enkele bijzondere infecties die met sepsis zijn geassocieerd, maar een andere code krijgen, vallen buiten het kader van deze beschrijving. Eén daarvan, meningokokkensepsis, wordt separaat beschreven in het kader van meningokokkenziekte (zie hersenvliesontsteking). De kwantitatieve bijdrage van de overige in de tabel genoemde vormen van sepsis is relatief klein in vergelijking met sepsisgevallen onder ICD codes 038/A40-A41. De eerste symptomen van sepsis De klassieke eerste symptomen van sepsis zijn een plotseling begin, met koude rillingen en hoge koorts, versnelde ademhaling, versnelde hartactie en een zekere mate van bewustzijnsdaling. Bij sterk verzwakte patiënten, pasgeborenen en oude patiënten kunnen de symptomen van sepsis zich geleidelijk ontwikkelen of minder uitgesproken zijn; koorts kan bijvoorbeeld ontbreken, of de lichaamstemperatuur is juist verlaagd (hypothermie). |
||
Tabel 1: Omschrijving van sepsis in ICD-9 en ICD-10.
|
Omschrijving in ICD-9 |
ICD-9 code |
Omschrijving sepsis in ICD-10 |
ICD-10 code |
|---|---|---|---|
|
Belangrijkste vorm van sepsis | |||
|
Sepsis en pyemie |
038 |
Sepsis door streptokokken |
A40 |
|
Overige sepsis |
A41 | ||
|
Overige vormen van sepsis | |||
|
Meningokokkemie (meningokokkensepsis) |
036.2 |
Acute meningokokkemie |
A39.2 |
|
Chronische meningokokkemie |
A39.3 | ||
|
Meningokokkemie, niet gespecificeerd |
A39.4 | ||
|
Salmonella septikemie |
003.1 |
Sepsis door salmonella |
A02.1 |
|
Pest, septische vorm |
020.2 |
Septikemische pest |
A20.7 |
|
Sepsis door Listeria |
A32.7 | ||
|
Sepsis bij andere infecties, bijvoorbeeld: |
Divers |
Sepsis bij andere infecties, bijvoorbeeld: |
Divers |
|
Gedissemineerde gist (candida) infectie |
112.5 |
Candida sepsis |
B37.7 |
|
Gedissemineerde gist (candida) endocarditis |
112.81 |
||
