Het drama van Meesel Kiezegem


Het drama van Meensel-Kiezegem
De titel van het boek had ook de titel van dit artikel kunnen zijn. Meensel Kiezegem heeft inderdaad een zware tol betaald voor de moord op de collaborateur Merckx.
Er zijn in de loop van de geschiedenis van WOII heel wat zaken gebeurd die, of niet gekend zijn, of die niet aan het licht mogen komen. Dit kunnen zowel kleine als grote misdaden geweest zijn. Gelukkig zijn er een aantal die wél de actualiteit hebben gehaald. Zo is er o.m. het drama van Meensel Kiezegem. Daar wil ik het in dit artikel over hebben.
· Wat is er precies gebeurd?
· Wie heeft wat gedaan?
· Wat hebben de Duitsers gedaan?
· Was de vergeldingsactie evenredig dan het gebeurde?
Op al deze vragen zal ik naar waarheid en betrouwbaarheid trachten te antwoorden.
Ik had nog nooit van Meensel Kiezegem gehoord en wist niet eens waar het lag. Het is dankzij Maurice De Wilde en zijn TV reeks “De Nieuwe Orde” dat ik tot de ontdekking kwam dat het maar een tiental km van mijn woonplaats lag én zo ben ik ook aan de weet gekomen welk een drama zich er heeft afgespeeld. Ondertussen is het drama van Meensel Kiezegem een “begrip” geworden in de geschiedschrijving van WOII.
Oktaaf Duerinckx schrijft in zijn boek “Meensel Kiezegem Getuigenissen” – een boek opgedragen aan zijn overleden vader: Over het drama van Meensel Kiezegem worden verschillende versies verteld. Sommige feiten blijken ook onduidelijk te zijn en tegengesteld aan elkaar. Wat ook eigenaardig volgens Oktaaf, is het feit dat er zo weinig media aandacht is voor dit gebeuren. Hier moet ik Oktaaf bijtreden en hem 100% gelijk geven. Er is in de media (zowel gesproken, geschreven als TV) weinig aandacht voor Meensel Kiezegem. Ook heb ik ondervonden dat men er weinig publicaties van vindt in bv bibliotheken of boekenwinkels. Gelukkig is er nog het boek van Oktaaf.
De herdenkingen in Oradour (Frankrijk) en Lidice (voormal Tsjechoslowakije) halen steeds de media. Op beide plaatsen waren het wel de Duitsers die het bloedbad hadden aangericht. In Meensel-Kiezegem waren de beulen uit het dorp en hebben de Duitsers assistentie verleend. Dit is een heel andere context. Misschien willen sommigen dat dit potje zo lang mogelijk gedekt blijft. Deze stelling zou wel eens de start kunnen zijn van een diepgaande studie over het Drama van Meensel Kiezegem.
Wat is er nu eigenlijk gebeurd? Gaston Merckx, zoon van een boerenfamilie die zich reeds van bij de inval zeer Duitsgezind hebben opgesteld, was ook lid van de Vlag en het VNV. Samen met zijn familie behoorde hij tot de zgn. “nieuwe orde” organisaties.
Gaston Merckx was op 30 juli 1944, samen met drie andere vrienden op weg naar de kermis in een naburig dorp, toen hij ergens nabij de grens met Binkom werd neergeschoten. Zijn moeder eiste, om de dood van haar zoon te wreken, 100 gijzelaars op.
Op 1 augustus 1944, hielden 3 gemaskerde en geüniformeerde mannen een eerste razzia. Drie mannen werden neergeschoten: August Craeninckx, Petrus Vandermeeren en Oscar Beddegenoodts. Nu heeft deze razzia slechts zijdelings te maken met de moord op Merckx, deze razzia was reeds voor de dood van Merckx gepland. Bij deze razzia werden ook vier vrouwen, tien mannen een meisje en een jongetje opgepakt. De broers van Merckx namen aan deze razzia deel. De echte, grote vergelding moest nog komen…..
Op vrijdag 11 augustus 1944 wordt vanaf 04h00 ’s morgens de gemeente volledig van de buitenwereld afgesloten. 350 Duitsers en Gestapoleden omsingelden het dorp. Het waren alle mannen van het Sicherheitskorps. Twee afdelingen van de Vlaamse SS, 50 Duitse feldgendarmen en een groep van de Vlaamse wachtbrigade. Zij stonden onder leiding van de Vlaamse ss-ers Verbelen en Van Dijck. Gewapend met geweren en revolvers en 9 mitrailleurs vormden ze drie gevechtsgroepen van elk 100 man.
Bijna de hele mannelijke bevolking werd samengebracht op de speelplaats van de zusterschool, rond een indrukwekkend wapenarsenaal dat in de bossen van Meensel Kiezegem gevonden werd. Eén na één moesten de opgepakte langs de gemaskerde broers Merckx gaan. Deze hadden elk één verzetsstrijder aan zich vastgeketend. Deze mensen waren Prosper Naetens en Alfons Hendrickx. Beiden waren erg mishandeld en waren er bovendien ook erg aan toe. Zij moesten van elke aangehouden inwoner zeggen of hij bij het verzet was of niet.
De balans van dezee actie is triest: 4 mensen worden terplekke neergeschoten,63 inwoners stierven er in de kampen, doch 28 gijzelaars onder wie 9 vrouwen en één meisje wisten te overleven en zijn teruggekeerd uit de kampen.
Na het schrijven van dit stuk, ben ik er méér nog van overtuigd dat men het drama van Meensel Kiezegem op gelijke hoogte mag plaatsen met het bloedbad van Oradour en Lidice.
Oktaaf schrijft verder, éénmaal vertrokken uit Meensel Kiezegem, zag iedereen wel in dat de razzia dramatische gevolgen zou kennen. De hoop op ontkomen was onbestaande. De gijzelaars werden via Leuven naar St Gillis gereden en van daar naar het hoofdkwartier van de Gestapo gebracht aan de Louizalaan te Brussel.
De veroordelingen tot de paal in Breendonk, de konvooien naar Duitsland, kortom alles werd daar beslist.
Zij die teruggekomen zijn uit de kampen: Jef Claes, Frans Trompet, Marcel Lodewijckx hebben hun wedervaren verteld aan Oktaaf Duerinckx. U kunt het boek terugvinden op het internet onder www.getuigen.be en dan naar de pagina kampen gaan, daar kan u op het boek klikken en het lezen
|
Lijst van de slachtoffers |
|||||||||||||||||||||||||
|



