De wijsheid achter het neerslaan van de blikken
Allah de Verhevene heeft gezegd:
Zeg tegen de gelovige mannen dat zij hun ogen neerslaan en hun kuisheid bewaken, dat is reiner voor hen. Voorwaar, Allah is Alwetend over wat zij bedrijven. [Qs an-Nur 24:30]
Allah heeft reiniging en spirituele groei het resultaat van het neerslaan van de blikken en het bewaken van de kuisheid laten zijn. Daarom leidt het neerslaan van de blikken van (het zien van) de verboden dingen onvermijdelijk tot drie voordelen die een enorme waarde hebben en van groot belang zijn:
1. De verrukking en de zoetheid van geloof ervaren.
Deze verrukking en zoetheid is vele malen groter en wenselijker dan hetgeen verkregen zou kunnen worden van het object waar men de blik voor neerslaat omwille van Allah. “Als iemand iets laat omwille van Allah, zal Allah het vervangen met iets beters dan dat.” [1]
De ziel is een verleidster en kijkt graag naar mooie vormen en het oog is de gids van het hart. Het hart geeft zijn gids de opdracht om te gaan kijken wat er is en wanneer het oog het hart inlicht over een mooie verschijning, beeft het uit liefde en verlangen voor datgene. Dergelijke interacties vermoeien en verslijten vaak het hart en het oog, zoals eens gezegd is: Toen je op een dag je oog als gids voor je hart uitstuurde, vermoeide het kijkobject je. want je zag iemand over wie je geen macht had. een deeltje noch in totaliteit, in plaats daarvan moest je geduldig zijn. Wanneer het zicht verhinderd wordt van het kijken en onderzoeken, vindt het hart verlichting van het moeten doorstaan van de lastige taak van wensen en verlangen.
Degene die zijn zicht vrij laat ronddwalen, zal ontdekken dat hij in een aanhoudende staat van verlies en angst verkeert, want zicht veroorzaakt liefde (mahabbah), het beginpunt waarvan het hart toegewijd en afhankelijk wordt van dat wat het aanschouwt. Dit intensiveert dan en wordt vurig verlangen (sabaabah) waardoor het hart toegewijd raakt aan het object van zijn verlangen en er volledig afhankelijk van wordt. Dit intensiveert en wordt fascinatie (gharaamah) wat zich aan het hart vastklampt zoals degene die afbetaling van een schuld zoekt zich vastklampt aan degene die de schuld moet betalen. Dit wordt dan nog intensiever en wordt gepassioneerde liefde (ishk) en dit is een liefde die alle grenzen overschrijdt. Dit intensiveert dan tot heftige passie (shaghafa) en dit is een liefde die elk minuscuul deeltje van het hart omvat. Dit ntensiveert tot aanbiddende liefde (tatayyuma). Tatayyum betekent aanbidding en er wordt gezegd: tayyama Allah, hij aanbad Allah.
Het hart begint dus datgene te aanbidden wat niet correct is om te aanbidden en de reden achter dit alles was een verboden blik. Het hart is nu gebonden in ketenen terwijl het voorheen de meester was, het is nu gevangen terwijl het voorheen vrij was. Het is onderdrukt door het oog en het klaagt ertegen waarop het oog antwoordt: Ik ben jouw gids en boodschapper en jij was het die mij eropuit zond!
Alles wat vermeld is, is van toepassing op het hart dat de liefde en oprechtheid voor Allah opgegeven heeft, want het hart moet een object van liefde hebben waar het zichzelf aan toewijdt. Als het hart dus niet van Allah Alleen houdt en Hem als God neemt, dan moet het iets anders aanbidden.
Allah heeft over Yusuf as-Siddiq (‘alayhi salaam) gezegd:
Zo was het, opdat Wij het kwaad en de zedeloosheid zouden afwenden. En voorwaar, hij is één van Onze oprechte dienaren. [Qs Yusuf 12:24]
Omdat de vrouw van al-Aziz een polytheïst was, ging de gepassioneerde liefde haar hart binnen, ondanks dat ze getrouwd was. Omdat Yusuf (‘alayhi salaam) oprecht jegens Allah was, werd hij ervan gered, ondanks dat hij een jonge ongetrouwde man was en een bediende.
2. De verlichting van het hart, duidelijke waarneming en doordringend inzicht.
Ibn Shujaa’ al-Kirmaani heeft gezegd: “Als iemand zijn uiterlijke vorm op het volgen van de Sunnah bouwt en zijn innerlijke vorm op aanhoudende overdenking en bewustzijn van Allah, hij weerhoudt zijn ziel van het volgen van verlangens, hij slaat zijn blikken neer voor de verboden dingen en hij eet altijd de wettige dingen, zullen zijn waarneming en inzicht nooit verkeerd zijn.” Allah noemde de mensen van Lut en waar zij door getroffen waren en verder zei Hij:
Hierin zijn voorzeker tekenen voor de Mutawassimin. [Qs al-Hijr 15:75]
De Mutawassimin zijn degenen die een duidelijke waarneming en doordringend inzicht hebben, degenen die veilig zijn voor het kijken naar het onwettige en het begaan van onfatsoenlijke handelingen.
Allah heeft na het vermelden van het vers betreffende het neerslaan van de blikken gezegd:
Allah is het Licht van de hemelen en de aarde. [Qs an-Nur 24:35]
De reden hierachter is dat de beloning van hetzelfde soort is als de handeling. Als iemand omwille van Allah zijn blik neerslaat voor het onwettige, zal Hij het vervangen met iets beters van hetzelfde soort. Dus zoals de dienaar het licht van zijn oog belet om op het onwettige te vallen, zegent Allah het licht van zijn zicht en hart en laat hem daardoor waarnemen wat hij niet gezien en begrepen zou hebben als hij zijn blik niet neergeslagen had.
Dit is een kwestie die de persoon fysiek in zichzelf kan opmerken want het hart is als een spiegel en de lage verlangens zijn als roest. Wanneer de spiegel gepoetst wordt en gereinigd wordt van de roest, dan zal het de realiteiten (haqaa’iq) weerspiegelen zoals ze werkelijk zijn. Als het echter roestig blijft, dan zal het niet naar behoren weerspiegelen en daarom zal zijn kennis en spraak voortkomen uit gissing en twijfel.
3. Het hart wordt sterk, stevig en moedig.
In de overlevering is vermeld: “Als iemand zijn lage verlangens bestrijdt, zal de Shaytaan vluchten uit angst voor zijn schaduw.” [2]
Dit is de reden waarom degene die zijn lage verlangens volgt, de schaamte van de ziel in zichzelf zal vinden, het is zwak, slap en verachtelijk. Allah plaatst nobelheid voor degene die Hem gehoorzaamt en schande voor degene die Hem ongehoorzaam is:
Voelt jullie niet vernederd en treurt niet; en jullie zijn de overwinnaars, indien jullie (ware) gelovigen zijn. [Qs ‘Aal Imraan 3:139]
Wie eer wenst: aan Allah behoort alle eer. [Qs Faatir 35:10]
Dit betekent dat Allah degene zal vernederen die ongehoorzaamheid en zonde nastreeft.
Sommige van de voorgangers hebben gezegd: “De mensen zoeken nobelheid en kracht aan de deur van de koningen en ze zullen het niet vinden behalve door de gehoorzaamheid aan Allah.”
Dit is omdat degene die Allah gehoorzaamt, Allah als zijn vriend en beschermer heeft genomen en Allah zal nooit degene vernederen die zijn Heer als vriend en begunstiger heeft genomen. In de Du’a Qunut staat: “Degene die U als vriend neemt, wordt niet vernederd en degene die U als vijand neemt wordt niet geëerd.” [3]
Voetnoten
[1] Overgeleverd door Ahmad [5/363], al-Marwazi in “Zawaa’id az-Zuhd” [nr. 412], an-Nasaa’i in “al-Kubraa” zoals vermeld in “Tuhfah al-Ashraaf” [11/199] van één van de Metgezellen dat de Boodschapper van Allah (saw) gezegd heeft: “je zal niets laten omwille van Allah of Allah vervangt het met iets beters dan dat.” De isnaad is sahih.
[2] Dit is niet aangetoond als een hadith van de Profeet (saw).
[3] Overgeleverd door Abu Dawud [Engelse vertaling 1/374 nr. 1420], an-Nasaa’i [3/248], at-Tirmidhi [nr. 464], Ibn Maajah [nr. 1178], ad-Daarimi [1/311], Ahmad [1/199], Ibn Khuzaymah [2/151] van al-Hasan van Ali. Deze hadith is sahih. De isnaas is door velen bekritiseerd maar geen van de kritieken hield stand. Zie “Nasb ar-Raayah” [2/125] en “Talkhis al-Habir” [1/247]
Door: Ibn al-Qayyim al Jawziyyah
Bron: Al-Fawa’id
Analfabete (86) leert 6.200 koranverzen uit het hoofd