Archief

Van grote affiches over partijfinanciering

door de  staat  naar  de-demokratisatie?

 

Als ik mij niet vergis , het moet zo achtdagen voor het verschijnen van de memoires van Tindemans gebeurd zijn, las ik in Knack van de hand van Martens, dat er twee mensen waren in de CVP die zich (hardnekkig) verzet hadden tegen het gebruik van 20vierkante meter affiches enz  nl Jan Verroken en Dries Claeys, volksv. van (Oostende)

Dit klopte, met dien verstande, om alle misverstand te vermijden, dat ons verzet niets te maken had met de Europese kiesstrijd van 1979, maar al van veel vroeger dateerde, nl begin van de jaren 70

.

Ons argument was: als ge daar mee begint, stevent gij af op onbetaalbare propaganda uitgaven, niet alleen voor de CVP maar voor alle partijen, want de ene zal de andere meesleuren en iedereen ruineren of corrumperen .

Zwijge over de vraag betreffende de weerbaarheid en de werfbaarheid van onbemiddelde maar goede volksverbonden kandidaten . van echte volksvertegenwoordigers?

Alleen financieel weerbaren en strikt zuilgebonden kandidaten zullen nog kunnen meerijden in de koers .

Wij hadden niets tegen financieel weerbare kandidaten, maar dat mocht niet het selectie criterium worden .

 

Hoe het begon? Nl met de kiesstrijd van 1968.

 

De eerste uitvinders waren  VDB en Simonet en met stevige tricolore gouden boorden en niet zonder succes ,zowel voor de ene als voor de andere .

 

VDB die zich verzette tegen het afzonderlijk opkomen van de PSC en een  lijst vormde met de Vlamingen van Brussel kende een zo groot succes, dat men achteraf aan de Vlaming, Leo van Acker uit Sint Stevens Woluwe moest vragen aan zijn mandaat verzaken, om het communautaire evenwicht te herstellen .

Dit was voor VDB het zoveelste glorie moment dat anderen hem nooit zullen vergeven .

 

Over de interne reacties tegenover het succes van Simonet weten wij niets en wij blijven zitten met de vraag hoe de andere Francofone socialistische kandidaten die eerder kapitalistische profileringdrang apprecieerden .

 

 Wat wij gevreesd hadden zou gebeuren en alle partijen zouden volgen. Het geld werd met hele tonnen op de muren geplakt en door vensters en deuren gegooid, met het gevolg dat de ene de andere enerzijds electoraal neutraliseerde maar anderzijds ook ruïneerde.

 ..

En alle partijen moesten op zoek naar uitzonderlijke financieringsbronnen, elk volgens zijn geëigende methodes .

 En zo bolden wij naar de corrupte jaren 80 .Bij dit hoofdstuk blijf ik liever niet stilstaan.

Maar in die tijd was bij de partijen om aan het nodige organisatie en propagandageld te geraken,  van alles te koop, inbegrepen politieke mandaten op elk niveau en nog veel meer

 

En dit duurde tot de wet Dhoore verscheen, waardoor de staat de partijen financiert en aldus meer onafhankelijk maakt.

 

Persoonlijk vond ik de wet Dhoore, als princiep, en dit vind ik nog, een schitterende vondst en een gezonde oplossing, alleszins als men maat weet te houden met deze vorm van zelffinanciering en met het gebruik van die publieke centen.

 

Maar gezien elk systeem uit mensen bestaat en daar dus ook kan gemenst worden, moet men ook  de risico’s in het oog houden.
Gezien de regel “waar het geld zit, zit de macht” niet helemaal ongegrond is en het Dhoore-geld niet naar de kiesdistricten gaat, maar naar de centrale partij-instanties, moet men zich aan een grondige wijziging van de partijorganisaties verwachten, nl een absolute centralisatie van alle macht in enkele handen van diegenen in elke partij, die het op dat ogen blik voor het zeggen hebben. Zij hebben niet alleen al het geld in handen, maar met deze alle media en alle propaganda.elfs de meia worden haast exlusief door hen gebiologeerd.

 

Gekoppeld aan de verruiming van de kiesdistricten (provincie i.p.v.arrondissement) wordt de electorale weerbaarheid van elke kandidaat tot nul herleid. Hebt ge al eens uitgerekend wat het een kandidaat kost als hij alleen maar een foto zou sturen aan alle adressen van zijn provincie? En daarbij,  een provincie wat is dat ? In Vlaanderen bestaat maar één provincie nl Limburg ,met één hoofdplaats, al de andere zijn gespleten entiteiten.
Het levend contact met de mensen de feiten en de problemen wordt door de provinciale kiesdistricten afgeschaft?  Voortaan kunnen  de partijen overal parachutist kandidaten droppen, die niemand kent en die zelf niemand kennen. En kan men aan deze (voorlopig) alle kwaliteiten toekennen die op eerste zicht door niemand te controleren zijn, “katten in zakken”.

Het kan in sommige gevallen goed uitvallen, maar deze nieuwe top-down structuur betekent het definitieve einde van de “volksvertegenwoordiging” ten voordele van de exclusieve partijvertegenwoordiging?

Aan het einde van de legislatuur zullen ze geen verantwoording schuldig zijn aan de kiezer maar aan enkele momentele machthebbers in de Partij?

Evolueren wij niet naar autoritaire structuren?

 

Er zal nog een Parlement zijn, maar geen Kamer van Volksvertegegenwoordigers meer, nog parlementairen, maar geen volksvertegenwoordigers meer?

 En het feit dat zij bij verkiezingen alle markten afdwijlen zal daar niets aan veranderen?

 Dat maakt van niemand een volksvertegenwoordiger, hoogstens een marktkramer? Of zelfs dat nog niet.

 Parijvertegenwoorders onbevoegd om van het parlement nog een parlement te maken met volle wetgevende en controlerende bevoegdheid?

 

 Het resultaat

 

 Partijvertegenwoordigers die alleen nog leven van statistieken, studies die om de week door andere verdrongen worden, ratelende speeches en plechtige declamaties, spindokters en algemeenheden raadplegingen, allemaal ver van de levende werkelijkheid, van de levende mensen en de levende problemen en ver van de authentieke betrokkenheid en de authentieke vertegenwoordiging?

Medeweten is nog iets anders dan medeleven .

 

Dat was mijn vrees, dat wij via grote affiches over een verkrampte partij financiering naar onvermijdelijke corruptie via een centrale financiering konden evalueren?

 Of vergis ik mij, wanneer ik vrees dat de macht nu al teveel in handen komt van kleine clubjes, die door kies-distictveruiming de macht nog meer hebben geconcentreerd en de verkozenen al zover van de mensen hebben verwijderd dat zij stem van de levende mensen nog nauwelijks kunnen horen?

 

Dit was en is mijn vrees en ik hoop dat ik mij vergis?

 

 

.

.

 

 

15 jaar, lijk het Monster van Lochness

-Over de grenzen van Brussel-

Dit bericht werd intussen grondig aangevuld en gewijzigd.
 

In 1963, nog voor Hertoginnedal, deden wij een wederkerig verkavelingvoorstel om grenzen van de Agglomeratie definitief vast te leggen.
Na een vluchtige voorstelling in de Commissie van Binnenlandse zaken, werd het in Hertoginnedal stillekes afgevoerd, als  ??? Het bestond erin geen gemeenten maar wijken over te hevelen, enkele Vlaamse wijken uit de Agglomeratie bij Vlaanderen te voegen en wederkerig enkele verfranste wijken bij de agglomeratie. Beperkt, evenwichtig en wederkerig.

Regelmatig, tot en met Egmont, 15 jaar later(onzaligergedachtenis) zou de formule opnieuw opduiken, nu eens onder de naam Van Hoyweghen, zelfs van Simonet, dan weer is het  R. De Feyter van  het VEV die, terwille van Egmont in gesprek met het FDF, daar iemand mee zou belasten.
Ook in 1974, tijdens een poging van Tindemans  om o.a.de VU en het FDF in zijn regering op te nemen, zou men,op het Kasteel van Ham, nog eens proberen een beperkt,evenwichtig en wederkerig verkavelingvoorstel uit te werken .
Het spijt mij nog altijd dat ik er toen niet bij was. 
Ik moet wel zeggen dat ik bij al die andere pogingen noch schuld nog verdienste had. Ik heb er alleen weet van “van lezen en horen zeggen".
Zoals ik het al schreef, 15 jaar lang kwam het project steeds opnieuw boven water lijk het monster van Lochness.

 

En niemand weet precies hoe het eruit zag

 

 

-Manu Ruys over ons verkaveling voorstel van 1963

 

Manu Ruys vertelt in zijn zeer boeiend en zeer leerrijk boek “Een Levensverhaal”, op pag.172, de volgende anekdote over mijn plan van 1963 om de grenzen van Brussel aan te passen, als alternatief voor de annexatie van de zes randgemeenten als voorgesteld door de toenmalige Eerste Minister Theo Lefèvre, aan de vooravond van het beruchte Hertoginnedal: ”Verroken verdedigde een persoonlijk initiatief: geen aanhechting bij Brussel van volledige gemeenten, maar van enkele wijken met en overwegend Fransprekende bevolking. Als compensatie zouden een paar kleine stukjes van de Brusselse agglomeratie met hoofdzakelijk Nederlandstalige bewoners (Haeren-Buda en Neerpede) aan Vlaanderen worden gegeven. Buiten de agglomeratie zou alles homogeen eentalig blijven.

Verroken kwam zijn plan toelichten op een lunch waarop de directeurs van de Standaard en La Libre Belgique, Albert de Smaele en Victor Zeegers , LLB-hoofdredacteur Jean Daloze en ikzelf aanzaten. Hij spreidde een immens stadsplan over de borden en de glazen en pleitte langdurig en met zijn bekende geestdrift, maar overtuigde niemand. Het verknippen van de wijken leek onmogelijk.

Het zal wel zo geweest zijn, dat de aanwezigheid van La Libre een beletsel voor mij was om al mijn argumenten te gebruiken? Het verknippen van wijken was nog gebruikt bij de taalgrens regeling.En te dien tijde ook aan de orde bij de fusies van gemeenten.Een annekdote:een van de eerste parlementaire verslagen die ik ooit gemaakt heb ging  over het overhevelen van een wijk van mijn geboortedorp naar een naburige gemeente.

En wat weet Karel De Witte, toenmalig jounalist van De Gazet v&n Antwerpen, hierover?

 

In zijn zeer aanbevolen boek “Brussel Open Stad” maakt Karel De Witte eveneens gewag van ons verkavelingplan ,eerder in positieven zin (als ik mij niet vergis)? Hoewel ik van mening ben, dat zijn alternatieven van het Hertoginnedal overleg onvolledig en niet correct zijn.

Onze fundamentele houding was status quo, geen faciliteiten (zoals in Wallonië) of, zo mogelijk, een beperkte, evenwichtige en evenredige verkaveling ( als een soort verbeterd status quo ).

 Wat waren onze argumenten om het status quo te verdedigen?

Het was, in 1932, een eis geweest van de Walen dat de taaltellingen alleen invloed konden hebben langs de taalgrens nl daar waar een Vlaamse gemeente aan een Waalse paalde. De agglomeratiegemeenten zouden per definitie tweetalig zijn, ongeacht de taaltelligen.
Ook voor de Vlaamse gemeenten daarbuiten zou de taaltelling zonder invloed blijven,zoals voor het Waalse binnenland. Zo wilden het de Walen en dat werd en was de wet van 1932.
Maar het parlement heeft een memorie lijk een zeef.
 Dat het toen menens was met de tweetaligheid van de Agglomeratie werd duidelijk onderlijnd door het verwijderen van het eentalige gemeente van Sint-Stevens-Woluwe uit de Agglomeratie.
Voor de rest, behoudens de 30% gemeenten langs de taalgrens, geen tweetaligheid, maar de Waalse wet, "aanpassen"; de Walen wilden niet dat Vlaamse nonnekes naar Wallonië zouden afzakken om aan de kinders van de Vlaamse inwijkelingen Vlaams te leren.

 

Maar wie in 1963, wie van de toenmalige parlementairen, wie van de onderhandelaars, wist dat of wist dat nog? Of wie had daar voldoende aandacht voor, overzet als ze waren door echte problemen?

Waarover maakten zij zich zorgen ? 

De inwoners van Brussel konden toch geen aanpassingsproblemen hebben, daar  wettelijk in alle Agglomeratiescholen de tweede landstaal moest onderwezen worden?  

 

In ieder geval, wegens hun tweetalige schoolvorming moeten de Brusselaars zich toch overal in Wallonie en Vlaaderen kunnen aanpassen, zonder ergens miserie te verwekken?

 

Of moet men zich alleen aanpassen in Wallonië en niet in Vlaanderen?

 

Dus was ons standpunt: in eerste orde status quo, geen uitbreiding, aanpassen.

In tweede orde kwam voor ons het verkaveling voorstel, als een mini win-win operatie.

Wat, waarom, hoe, hierover seffens.

 

Daartegenover stonden de standpunten a)  de aanhechting bij Brussel en b) de faciliteiten

 

En wat schrijft Karel De Witte

Hertoginnedal, op vrijdag 5 juli (Zie pag.86)

Ter voorbereiding had de regering een “waaier” van oplossingen voorbereid. In feite waren het er maar drie:

1)de verkaveling,door Franstalige wijken bij Brussel te voegen en Vlaamse wijken bij Vlaamse gemeenten of (om) Vlaamse gemeenten te behouden.

2) faciliteiten in alle zes.

Welk voorstel zou het halen?

De faciliteiten natuurlijk, behalve wanneer de Vlaamse onderhandelaars het been stijf hielden.

Mag ik? Dus staat Karel wel achter het verkavelingvoorstel?

Dan volgt de lijst van de onderhandelaars.
En hij gaat verder:

Daags voor het conclaaf was aan De Saeger opdracht gegeven om ondanks alles de verkavelingformule te verdedigen. Hij beschikte alleen maar over een Michelinkaart, waarop met rood potlood de afgrenzing van de wijken was aangeven. Minister Gilson had echter gedetailleerde kadastrale kaarten, zo opgemaakt dat een redelijke verkaveling uitgesloten was. En toch wilde men nog verkavelen.

Van Vlaamse zijde werd daarom als “hoogstwaarschijnlijk”aangenomen” dat het niet tot een overeenkomst zou komen ----en dat pas later

Tot hier Karel De Witte

  

Mijn mening ter zake is, dat De Saeger wel 100%  akkoord was, maar onvoldoende vertrouwd was met de feitelijke gegevens op het terrein en er wellicht van uitging, dat de praktische uitwerking daarna aan anderen zou overgelaten worden.

Hij werd zeker verast door twee feiten:

1) door een uitgewerkt alternatief verkavelingplan:

2) door de sceptische reactie bij de rest van de vergadering, Vlamingen inbegrepen.

 

1) Feit was dat VDB, via Minister Gilson, ook een verkavlingsplan had laten opstellen door de H. Sacré, de toenmalige Arrondissementscommissaris van Brussel-Hoofdstad, Halle-Vilvoorde en de Zes Randgemeenten, en dat deze kadasterkaarten aan de vergadering werden voorgelegd, kan hem wel verast hebben, temeer omdat hij wellicht onvoldoende

 terreinkennis had om hierop direct en concreet met ja of neen te reageren?

 

2) Maar het kan ook, dat hij zich plots psychologisch geïsoleerd voelde, wanneer hij geconfronteerd werd  met de sceptische reacties bij zijn andere Vlaamse collega’s, reacties in de aard van deze op de Standaard, waarvan sprake in het boek van Manu Ruys?

 

Bleven dan nog over

a) de aanhechting van de zes bij Brussel

 

b) de faciliteiten .

 

c) het status quo en aanpassen, zoals de Vlaamse inwijkelingen in Wallonië moeten doen?

 

En ik zie het al gebeuren. In naam van het eeuwig Belgisch compromitterend Belgisch compromis op de rug van de Vlamingen werd voor b) gekozen.

 

En wie wordt de dupe van het verhaal? De geïsoleerde Vlaming De Saeger? Omdat hij op zijn eentje niet sterk genoeg was gebleken om het status quo of de verkaveling uit de brand te slepen.

 

Hoe onze verkavelinggedachte tot stand kwam?

 

Toen reeds kenden wij de expansie litanie van Karel De Witte, bij wie we regelmatig eens op de koffie gingen, en die, als inwoner van Wemmel, zeer betrokken en begaan was met de hier besproken problematiek.? Hij kende de feiten geschiedenis van de Agglomeratie en de Rand als gen tweede en als parlementair journalist van De Gazet van Antwerpen volgde hij stipt de parlementaire actualiteit terzake.
Ik kende zijn litanie over de uitbreiding van de Agglomeratie met Vaamse gemeenten, die daarna onder politieke, administratieve, sociale druk werden gekoloniseerd en om den brode, om de job, om de status en om niet als extremist bekeken te worden, zich weerloos lieten verfransen.
Karels verfransingslitanie begon met Elsene in 1846.
 Daarop volgt de ene Vlaamse gemeente na de andere.
Sint Gillis en Sint Joost-ten-Node in 1880, Schaarbeek en Etterbeek in 1900,
Vorst in 1910,
Ukkel en Watermaal-Bosvoorde in 1920?

Ik mis Twee Woluwe’s en Oudergem.

 

En dan komen de taalwetten van 1921.
Toen werden de Vlaamse gemeenten Laken, Neder-over-Heembeek en Haren met de stad Brussel gefusioneerd.

In 1947 werd de Agglomeratie weer uitgebreid met Andelecht, Koekelberg, Sint-Jans-Molenbeek en Jette?

In 1954 Evere, Ganshoren en Sint-Ahatha-Berchem .

 Om,wanneer ze Vlaams wensten te blijven, als tweederangsburgers bekeken te worden en nauwelijks geduld als vaderlanders?

De hoofdstad zou eens in Wallonie moeten liggen, en zo Vlaams bestuurd worden als Brussel Frans is? En men zou daar jaar na jaar nieuwe Waalse steden willen aan toevoegen ? Hoe zouden de Walen reageren?Zouden ze er niet van wakker liggen?
En hier stelt zich de grote vraag van 1963 (44jaaar geleden): hoe die helse kringloop doorbreken?

 

Hoe die infernale kringloop doorbreken

 

In 1963 werden wij dus opnieuw geconfronteerd met de vraag van verdere uitbreiding met Wemmel, Linkebeek, Bosvoorde, Sint-Genesius-Rode, Wezenbeek-Oppem, Kraainem, Strombeek en Dilbeek.

Zal dat dan de laatste keer zijn? Hoe konden we daar parlementair een einde aan stellen? Ik zag toen maar drie tactische mogelijkheden.

 

Drie tactische mogelijkheden

 

1) Zoveel mogelijk Vlaamse collega’s uit de regeringspartijen verzamelen achter het argument,”geen tweematen en twee gewichten", genoeg is genoeg, wat voor Wallonië geldt moet ook gelden voor Vlaanderen nl “inwijkelingen" moeten zich aanpassen; het land heeft nood aan vaste binnengrenzen om tot rust te komen en om zich 100% te kunnen wijden aan de sociaal-economische zorgen, aan de echte problemen? 
Als wij aan dezelfde kant van het zeel trekken, kunnen wij wellicht ook onze Waalse collega’s overtuigen, temeer daar ze te dien tijde nogal regionalistisch gestemd waren, zeker de socialisten.
Resultaat: te hoog gegrepen, zeker in regeringskringen.

2)Vanwege de Fractie, mocht ik aan de eerste minister zeggen, toen hij met ontslag dreigde:als het zo simpel is, om gemeenten bij Brussel te voegen, waarom daar ook niet een paar Waalse gemeenten waar veel Vlamingen wonen (zie kiezerslijsten van toen) aan de Agglomeratie toevoegen?

Binnen de kortste keer lag hij daar buiten.
In compensatie liet men dan Dilbeek en Strombeek weg, mede vanwege de antibeweging ter plaatse.

3)Wij hadden het gevoel: er moet iets gebeuren, maar dan iets met een definitief karakter. Het status quo wordt politiek onhoudbaar, waarom er geen kleine win-win-operatie van maken?
Ik kende het gebied al even goed als mijn eigen arrondissement. Hoedat? Sinds de verkiezingen van 1946 was ik op het Nat. Partijsecretariaat betrokken bij de Nationale Propaganda en in 1947 stichtend secretaris van de Bond van Gemeente en Provincieraadsleden en kende in iedere Randgemeente voldoende mensen en bevoegde instanties ter plaatse, om mij objectief en zakelijk te helpen bij het invullen van mijn kadasterkaarten.( Waar ik later de naam van "de landmeter" heb verdiend)

 

Het schandaal van Haren

 

Ik werd in mijn opzet ten zeerste gesterkt na een grondig bezoek aan de vroegere gemeente Haren die in 1921 bij de stad Brussel werd gevoegd. Ik heb daar toen een heel pak foto’s laten maken van de toestand van de wegen en open rioleringen, ten behoeve van de Taalwetcommissie, om aldus aan te tonen dat de stad Brussel kennelijk niet in staat was,behalve het innen van de belatingen, deze vroegere Vlaamse gemeente ook deftig te onderhouden, maar ze liet verworden tot het meest verwaarloosde dorp in het ganse land.

Niet alleen mijn kaart, maar ook die foto-collectie heb ik toen voorgelegd aan de parlementaire commissie van Binnelandse zaken, zodat ook minister Gilson daar kennis kon van nemen en laten controleren.
(Die ganse fotocollectie berust bij het ADVN archief te Antwerpen , alsook een kadasterplan waar alle Franstaligelagere aan de binnenraad zijn aangeduid, om te bewijzen dat meestal alle buitenrand bewoners binnen de wettelijke 4 klm over zulke school besckikken, alsof ze opzettelijk zo ingeplant werden.)
Ik dacht als wij zo de binnengrens onderzoeken, waarom niet ruilen met enkele zware villa-wijken en die bij een Brusselse gemeente voegen? Ik ging er mede van uit dat, voor de betrokken gemeenten dit veel erger is dan in hun geheel overgeheveld te worden. Maar het was tegelijk  een signaal, voor de betrokkene en andere Vlaamse randgemeenten, om in de toekomst wat voorzichtiger en weerbaarder op te treden?

Moeilijk? Niet moeilijker dan langs de taalgrens?

Nazorgen?
Geen vergelijking mogelijk met wat de Faciliteiten als nazorgen hebben teweeggebracht ? 

 Een verkaveling was .daarbij m.i. een operatie die niet voor herhaling vatbaar was, dus was de kans groot om als definitieve regeling  aanvaard te worden, wat men niet kan zeggen van een aanhechting of een faciliteitenoplossing?

Ik hoop dat de toekomst mij ongelijk geeft.

 

Dat verkaveling in de Commissie geen kans zou gehad hebben, daar ben ik niet zeker van; de kaart van Sacré laat m.i. toch het tegenovergestelde vermoeden?

 

 

Toen gaf ik mijn ontslag als Fractievoorzitter van de Vlaamse CVP

 

1968-1971, d.w.z. bijna 40 jaar geleden. Wij zijn met onze verhalen nog altijd niet verder dan de regering Eyskens.

 Sindsdien zijn er veel “ondenkbaarheden” van toen, “vanzelfsprekendheden” van nu geworden en omgekeerd.

 

 

Een grote groep in het Parlement zat toen nog vol met unitaire en centralistische reflexen, Het regionale bewustzijn zat nog in zijn kinderschoenen.

 

De Taalgrens lag vast bij wet en dit was ook het geval voor de grens van de Brusselse Agglomeratie.

 

Door de Taalwet was het franskiljonisme in het Vlaamse landsgedeelte buiten de wet gesteld meer dat velen konden zien of vermoeden. Immers niemand kon in dit Land nog een functie bekomen in eenderwelke administratie (lokale, gewestelijke en centrale tot en met de buitendiensten van Buitenlandse zaken) die bevoegd was over een uit Vlaanderen afkomstig dossier, wanneer hij niet kon aantonen dat hij de vereiste studies in het Nederlands had gedaan, En dat gold voortaan ook op het vlak van de centrale administratie, waar “de taalrollen, de karikatuur van het billijk evenwicht en de dubieuze taalkennis” werd vervangen door, “taalkaders op basis van de taal van het diploma en de automatische nietigheid van elke functie die niet beantwoorde aan die gestelde voorwaarden.

Gevolg: gedaan met het eeuwig ruziën over achteruitstellingen en eindelijk het definitief bevorderen van het Nederlands als enige officiële taal van het Vlaamse landsgedeelte met inbegrip van alle Vlaamse faciliteitengemeenten . Ook in deze kan niemand een benoemde functie bekleden zonder Vlaams diploma.

In al de Vlaamse faciliteitengemeenten zijn de faciliteitenscholen Vlaamse scholen lijk die in Wallonië Franse scholen zijn, wier opdracht het is aan de anderstalige kinderen de streektaal aan te leren, en wel zo dat ze in staat zouden zijn het voortgezet onderwijs in de streektaal te volgen.

 

Verontschuldig mij indien in zekere herhaling val met vroeger, maar ik moet dagelijks nog vaststellen dat zeer velen nog praten in termen van de wet van 1932, en die verwarring was nog 100 maal groter ten tijde van de regering Eyskens en zeker als het ging over het Bezonder Arrondissement. Deze verwarring bestond ook bij de Vlamingen.

 

Iets meer twee Bezondere Arrondissementen

 

Er werden in de marge van de Taalwet, twee bezondere arrondissementen opgericht nl een voor de Rand en een voor Komen-Moeskroen . Een van de redenen hiervoor was om in noord en zuid de gewestelijke diensten absoluut eentalig te maken, dus geen faciliteitengemeenten in een eentalig arrondissement, dan maar een arrondissement ad hoc .

 

 Ik heb daar schuld noch verdienste aan, maar ik heb nog nooit iemand horen beweren dat Komen-Moeskroen niet ondubbelzinnig zou behoren tot het Waalse Landsgedeelte omwille van het bestaan van zijn specifiek arrondissement, zoals dit wel eens geprobeerd werd met dat van de Rand?

 Men heeft daar ook nooit verwezen naar de herkomst van de bevolking, niettegenstaande Moeskroen in één mensenleeftijd vervierdubbelde van bevolking door inwijking van louter Vlaamse mensen? In een oorspronkelijk Franstalige gemeente geld sinds 1830 de enige regel: aanpassen, integreren, geen Vlaamse scholen, ook niet als het wettelijk nog moest. Geen sprake hiervan nog bij de Kerk noch bij de Staat.

 

“Pour les Flamands la meme chose”, aan Walen kunt ge dat nog kwijt, als wij voor het Vlaamse Land een gelijkaardige regeling vragen,daar wij het niet billijk vinden telkens er in dit land met twee maten en twee gewichten gewerkt wordt.

Maar de franskiljons onder de francofonen liggen de zaken wat moeilijker, zij willen telkens weer hun superioriteit uit het koloniaaltijdperk omzetten in privileges. Francofoon,Waal en franskiljon, dit zijn nuances die wij al te dikwijls vergeten .

 

Daar waren nog andere verwarringen

 

 En dat was nog maar een van de grote verwarringen naast andere tijdens de regering Eyskens, wier formele opdracht erin bestond, naast het centraal bestuur van het Land, het economisch beleid te decentraliseren.

Ik zeg wel decentraliseren en niet deconcentreren nl geen verspreiding van centrale diensten, maar van beslissingsbevoegdheden naar gewestelijke instanties .

Bij het tot stand komen van de constituante 1965 waren de CVP en de SOC van de Ronde tafel akkoord dat elke decentralisatie moest gebeuren naar een heel-Vlaamse instantie, bevoegd voor het ganse Taalgebied met dezelfde grenzen, de ganse Regio d.w.z. niet naar de Provincies die o.a. onvoldoende weerstand zouden kunnen bieden aan eventuele recuperatiepogingen door de nog talrijke unitaristen.

 

En zulks werd daar meer dan medebepleit door Jos De Saeger, die tot dan toe eerder provinciaal dacht; maar thans tot een ander besluit gekomen was. (Nadat we samen een discrete studieronde hadden gemaakt bij de vijf Vlaamse Deputaties en bij deze vooral genoten hadden van de goede wijnen in Gent en de prima keuken van Antwerpen; maar over die studiereis wellicht een andere keer) Als er moest gekozen worden, dan nog liever de Provincies ( met name de Provincieraden en Deputaties, maar niet Gouverneur en het administratief toezicht en beroeps instantie) afschaffen en vervangen door bovengemeentelijke federaties en agglomeraties. (Zie politie, huisvuil, brandweer enz).

Dan werd de Provincie als bestuurslaag een laag teveel.

 

Ondertussen was er veel politiek water door het Land gespoeld en toen Eyskens aan de beurt kwam lagen alle oude opties naast nog vele andere  opnieuw op tafel.

Al bij al, gezien de communautaire samenstelling van de regering, gezien het bestaan van de Commissie van de 28 en de Commissie Brussel waren we eerder voorzichtig optimist, vooral daar ook de oppositie erbij betrokken was en eerder positief meewerkte.

 

Maar plotseling ging alles veel sneller dan verwacht.

 

Reeds in juni 1967, die is zona binnen het jaar werden wij in openbare zitting geconfronteerd met de behandeling van een wetsontwerp betrffende de organisatie van de Gewestelijke Economische Raden nl:

 

1)een ERV, de Economische Raad voor Vlaanderen, met als grondgebied alle met name genoemde Vlaamse Provincies plus de Arrondissementen Leuven, Halle en Vilvoorde

 

2) een CEW,voor Wallonië bestaande uit alle Waalse Provincies plus het Arrondissement Nijvel.

 

3) een Economisch Bureau Brussel,Hoofdstedelijk Gebied d.i.voor de Agglomeratie.

 

4) een ERB voor Brabant ,nl voor gans de Provincie Brabant. De laatst genoemde Raad zal als leden tellen 32 voor de Agglomeratie, 12 voor het Vlaamse gebied en 12 voor het Franstalig gebied .

 

5) Die Raden zullen adviezen formuleren en op basis hiervan zal de centrale overheid beslissen.

 

Wel Beste Lezer, speel nu zelf eens Volksvertegenwoordiger en beoordeel de vijf punten eerst eens zelf, voor gij verder leest.

 En---???

Ik zie sommigen mij al bevragend aankijken:”Ge gaat toch weer niet moeilijk doen zeker? Wat is er nu weer verkeerd?”.

 

Laten wij nu eens samen kijken

 

1) Het Bezonder Arrondissement wordt niet vernoemd bij de samenstelling van de Vlaamse Economische Raad ? Is dit een vergetelheid ? Dan is dit gauw rechtgezet? Of is dit gewild?

 

2) Dit gaat over Wallonië. Het is aan de Walen hierover te oordelen niet aan ons.

 

3)Eén Economisch Adviesbureau voor de ganse Agglomeratie ? Ziet er mij verantwoord uit.

 

4) Met wat voorgaat is het ganse grondgebied al betrokken, heel Vlaanderen ,heel Wallonie en het ganse hoofdstedelijk gebied. Waarom daar bovenop nog een Economische Raad voor Brabant? Waarom is dat nog nodig? Wat zit daar achter? Is dit geen zinloze overlapping?   O.a. dat hetn Brusselse Franskiljonisme zich absoluut met een stuk van het Vlaamse landsgedeelte wil blijven bemoeien?

 

 A) die zetelverdeling? 32 Brusselaars voor zowat 1.000.000 inwoners 12 Vlamingen voor zowat 800.000 inwoners en 12 Walen voor zowat 200.000 inwoners.

En hoeveel Vlamingen zullen er onder de Brusselaars zijn? Zijn dit gewettigde vragen ?

B)En waar zal de zetel en de Administratie van de ERB gevestigd zijn? Natuurlijk te Brussel? Het wordt dus een tweetalige gewestelijke dienst op basis van individueel Tweetalig personeel?Of zal men alle Economische Raden samen nemen als een dienst die het ganse Land omvat, dan moet het op basis van voor individueel eentalige, mits taalkaders. Dit alles heeft toch belang voor de gewaarborgde aanwezigheid van Vlaamse mensen bij het Personeel? Wij moeten er toch op letten, dat men niet nog eens aan onze mensen de kaas van tussen hun boterham laat nemen?

 

5) Er is hier dus nog geen sprake van decentralisatie; maar dat zal wel volgen bij de grondwetherziening?

 

Gij nu, zijn onze vragen redelijk?

 

Meer dan 50 amendementen, om de teksten te wijzigen;

 

Ik heb natuurlijk alleen de titels en de gebieds- omschrijvingen gegeven. De teksten zelf zullen ook nog vragen opgeroepen hebben? Resultaat ,meer dan 50 amendendementen. Alvorens de bespreking hiervan aan te vangen,vraagt Meyers een schorsing van een half uur om de Frakties toe te laten hun standpunt te bepalen tegenover de vraag van de regering, dat de regeringspartijen al hun amendementen terug te trekken.

Vanuit de Vlaamse CVP waren er een paar nl het later beruchte amendement Lindemans a) toevoeging bij punt 1) van het Bezonder Arrondissement(Rand) bij de Vlaamse Economische Raad en bij 4) het eisen van de pariteit tussen Vlaamse en Francofone leden.

Het laatste punt werd door de regering aanvaard, maar niet het letterlijk toevoegen van de Rand. Waarom?

De socialisten zouden daar niet mee instemmen? Wel zou de Eerste Minister mondeling verklaren, dat de rand tot het Vlaamse Landsgedeelte behoorde.

Op dat ogenblik was de bevoegde Commissie nog bijeen,de onderbreking duurde meer dan drie uur i.p.v.een half uur, en ik kreeg de toelating van de Fraktie om hier nog een poging te doen.

Binnen de korste keer was de ganse commissie bereid om de toevoeging wel te doen, Ook de Socialisten namen aan dat het over een onopzettelijke vergetelijkheid moest gaan, immers de Rand werd nergens bij vernoemd, ook niet bij de Agglomeratie,

 .Van Minister Terwagne stamde het gezegde”Ze hangen ergens in de lucht”

Maar ik kon Eyskens bij mijn terugkeer niet overtuigen . Ik had hem bij mijn terugkeer eventjes bij Collard gezien en hij bevestigde dat de Socialisten zich bleven verzetten dat er voor ons een uitzondering zou gemaakt worden; De meerderheid van de Fraktie knikte genoegen te nemen met een verklaring van de Eerste Minister, die volgens mij,op langen termijn, geen enkele bindende waarde had. Het staat niet in de wet, maar de Eerste Ministerheeft gezegd dat het toch is alsof?

Mijn reactie:jongens ik zal in de zaal niet tussenkomen, ik zal ook niet tegenstemmen. Ik neem onmiddellijk mijn spullen bijeen en vertrek stillekes naar huis. Mijn plaats als Fraktievoorzitter is beschikbaar.

Achteraf bekeken is dit onnozel wellicht zeer goed gewest voor de Fraktie en voor mijzelf.

 

 

Leuven Vlaams  Nabeschouwingen
Een kantelmoment in de Belgische geschiedenis?
 

Het is niet omdat iets in alle geschiedenisboeken staat dat het echt en zo gebeurd is.

 

Zo staat praktisch in alle studies over de kwestie Leuven o.a. dat in 1963 op Hertoginnedal een compromis gemaakt werd waarbij Leuven Frans te Leuven zou blijven, mits bepaalde voorwaarden beschreven in art.7 en 40 van de taalwet.

 

Ik heb in een vorige bijdrage al gesteld, dat dit probleem in Hertoginnedal niet eens werd besproken, maar de vrucht zijn van een CVP/PSC akkoord, waar precies het omgekeerde werd besloten en waaraan de volgende personen hebben aan meegewerkt:

aan CVPzijde mgr Philips, Fernand Lefere, Jan Verroken en aan PSCzijde Harmel, de Stexhe, en le Hodey.

 In die vorige bijdrage heb ik er ook al op gewezen dat Harmel wat later aankwam en voortijdig weer vertrokken is .

Lees dat hij wellicht moeite had met het verloop van de bespreking en de handen wilde vrij houden?

Zo heb ik later, in het geval Harmel wel moeten vaststellen dat hij vierkant tegen de overheveling was, dus wellicht als een vrij man de bespreking wou verlaten? Hij was dan ook geen getuige van de voorafgaande verklaring van le Hodey waarbij deze verklaarde dat wij hoogstens een overgangsformule moesten vinden, in afwachting dat Leuven Frans zou kunnen verhuizen naar gronden in het kanton Nijvel.

Het ging om gronden van een kanunnik, waarvan ik de naam spijtig genoeg vergeten ben . Die gronden lagen wel delicaat in de achtertuin van de ULB en mede daarom eiste hij een absolute zwijgverbintenis. Zou het kunnen dat de Stexhe de inleiding van le Hodey niet gehoord heeft?

 Daarbij komt dat de Wet van 1911, pas in april 1965 gedeeltelijk zou gewijzigd worden,zodat we wel een overgangsformule moesten vinden.

 

Maar we bleven in de mist

 

De H. Philippe le Hodey zou echter in 1966 overlijden ,maar werd bij de PSC vervangen door zijn weduwe . Dit zou het mij op een bepaald mogelijk maken, de averechtse interpretatie die men aan de beide artikels trachten te geven in aanwezigheid van de Rector Magnificus Deschamps te betwisten , waarbij ik de bevestiging kreeg Mevrouw le Hodey.

Hoewel ik daar naar buiten niets kon mee doen, (zie het waarom in mijn vorig bericht terzake) was dit voor mij een grote morele steun.

Maar ondertussen bleven alle geschiedschrijvers schrijven dat wij met de eis van de overheveling van Leuven Frans een vroegere verbintenis zouden verbroken hebben. Zelfs in de magistrale studie van Todts en Jonckheere wordt het ter goedertrouw zo gedrukt? En zo wordt het door alle anderen gedrukt en herdrukt, waar moest staan dat bewuste wetteksten gesteld waren in het perspectief van de overheveling En wel zo dat na de verhuis er niets moest gewijzigd worden aan de taalwet, daar niets gewijzigd werd aan het Vlaams statuut van de Stad Leuven.

 

Een onverwacht getuigenis over de houding van

Philippe le Hodey.

 

Pas in 1987 kan men publiek vernemen dat Philippe le Hodey al in 1963 (jaar van Hertoginnedal) een echt voorstaander was van de overheveling, nl uit een “document témoignage” van Woitrin, dat verscheen onder de titel:”Louvain-la-Neuve. Le grand dessein”, Duculot, p.54 en hernomen in “L’AFFAIRE DE LOUVAIN” van Christian Laporte, die vertelt (p.126/127) over een memorabele vergadering in de residentie Lambermont bij de Eerste Minster, toen nog Lefèvre, in aanwezigheid van de Mgr. Descamps en Woitrin alsook Houben en le Hodey.

Daar zou de Eerste minister tegenover le Hodey beweerd hebben dat een overheveling gelijk zou zijn met de ontmanteling van de ganse Universiteit en met het einde van België. Toen Woitrin de thesis van le Hodey meende te kunnen steunen met te verwijzen naar het voorbeeld van de Jezuïeten, reageerde hij dat deze nu niet precies het na te volgen voorbeeld was . De auteur gaat verder met te verwijzen naar de vele vergaderingen die volgden ten huize van le Hodey in de Avenue Franklin, waar Lefèvre de belgo-Belgische thesis Louvain a Louvain verdedigde. En het verhaal gaat nog verder (Noteer wij zijn nog maar in 1963) dat er toen van langs om meer francofone voorstaanders waren voor een inplanting in Wallonië, waaronder Oleffe en die zich geen illusies maakten over een behoud te Leuven.

Het is mijn overtuiging (maar men kan daar niets mee kopen) dat al de daaropvolgende miserie te vermijden was, indien de staatslieden een andere houding hadden aangenomen of er zich niet gemoeid hadden, het parlement, de echte wetgevende macht, zijn ding hadden laten voortzetten, zonder de usurperende tussenkomst van de uitvoerende macht.

Ik ben natuurlijk akkoord om deze hypothese onmiddellijk weer te verlaten en terug te keren naar de feiten.

 

Uiteindelijk is de beslissing toch gevallen via de Politiek.

 

Uiteindelijk is de beslissing dan toch gevallen via de politiek, nadat alle andere instanties, die een zijweg wilden inslaan, met hun kop tegen een muur waren gelopen.

 De definitieve ontnuchtering kwam m.i. na en door de verkiezingsuitslag? De drie traditionele partijen kwamen er ontluisterd uit? En dit was ook het geval voor alle groeperingen die van Leuven Frans te Leuven en van het andermaal het (hun) bedreigde Vaderland een politiek strijdros hadden gemaakt?

 

En dit alles gebeurde naar aanleiding van, en niet ter oorzake van, een interpellatie die aan de regering wat  vroeg?

-Niet dat zij zou aanvaarden mee te werken aan de uitvoering van een oude Koninklijke belofte van gelijkheid in rechte en in feite d.d. 1918 ???

-Niet dat ze, nadat wij Vlamingen waren ingegaan op de Waalse eis van de homogeniteit van het Waalse grondgebied mits de regel: pour les Flamands la meme chose .

Noteer dat homogeniteit voor Wallonie betekende het verbod van Vlaamse lagere scholen voor de kinderen van de 30000 duizend ingeweken Vlamingen rond Charleroi, verbod van een faciliteitenschooltje in Komen , verbod van Nederlandstalig M.O. te Moeskroen, stad die tijdens een mensenleeftijd vervierdubbelde van bevolking ,ingevolge louter inwijking uit Vlaanderen

- Wij vroegen de regering zelfs niet dat ze willen toegeven  dat Wallonië nooit het handhaven van een Vlaamse universiteit aldaar zou aanvaard hebben, én dat het daarom billijk was dat wederkerigheid zou gelden ???

Wij vroegen alleen dat zij het parlement zich hierover zou laten uitspreken én dat ze zich naar die uitspraak zou schikken.

 

Zij kende de inhoud van het wetsvoorstel dat wij namens de Fraktie in 1966 hadden neergelegd? Met name dat de overheveling op staatskosten zou kunnen gebeuren ten vroegste vanaf 1968 en zou kunnen gespreid worden over een termijn van 10jaar. En verder dat zij ook zou instaan voor de middelen tot oprichting van een Vrije Vlaamse Universiteit te Brussel ?

Gezien in de achteruitkijkspiegel van de tijd, wat was daar zo verkeerd aan?

 

Maar daar zijn o.a. ook tal van neven effecten, al was het maar de onmiddellijke of de daarop volgende splitsing van de traditionele partijen , meestal op francofoon initiatrief met alle gevolgen vandien , die moeilijk te overschatten zijn . M.i. negatief bedoeld  maar hoofdzakelijk met positieve gevolgen verlopen op zeer veel gebieden ?

Maar dat is dan weer een ander boeiend verhaal .

 

Mag ik stellen : een kantelmoment ten goede in de belgische en communautaire geschiedenis ???

 

En uiteindelijk tevreden dat ik er bij was.

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

      Einde goed    Alles goed

      Twee nieuwe Vlaamse
          Universiteiten

Dit bericht werd grondig aangevuld en gewijzigd

 

Eindelijk, zoals geeist en beloofd, werd op 15 september, door Leuven Frans

het nieuwe expantieplan aan de regering overgemaakt.

De mededeling klonk als volgt:
 

 “Antwoord van de Academische Raad van de Franstalige sectie van de Katholieke Universiteit van Leuven aan de Regering ( dus toch politiek )

En het klonk verder als volgt: De evolutie van de recente politiek, en meer speciaal de beslissingen die genomen werden door de Regering, die door deze verkiezingen is ontstaan, leiden ons naar een  onteigening van de Franstalige sectie van de Katholieke Universiteit van Leuven.

En verder werd in hetzelfde dokument betoogd, dat Franstalige sectie het recht had om in Leuven te blijven, maar de politieke beslissing die haar wordt opgedrongen miskent dit recht.

En het dokument besluit dat de overheveling door de politiek beslist werd,  de toekomst van Leuven Frans ook door de politiek gewaarborgd moet worden

Dit was de toon ( In het Frans klonk dit alles nog veel scherper) zij voegden er zakelijk aan toe, dat ze wilden dat de overheveling snel zou verlopen nl binnen de 10 jaar ( Zie ons wetsvoorstel) opdat de wisselwerking tussen de verschillende faculteiten niet zou verloren gaan
(dus weg met de laatste vorm van de beruchte driehoek en voorkeur voor en complete echte universiteit ?)

En eindelijk wordt Ottignies ook door hen met naam vernoemd .

Maar gezien talrijke afscheid- en voorbereiding-problemen, als daar zijn de ontbrekende grondverwervingen, de communicatie-infrastructuur, de urbanisatieplanning enz zal het nog een tijd duren voordat met de feitelijke verhuis kan beginnen, geschat begin 1972 .

Geraamde kostprijs: 17 miljard, d.i. zowat de het bedrag dat geraamd werd voor de realisatie van de totale universitaire expansie .

Achteraf zal blijken dat deze raming een zakelijke raming geweest is .

 

En de Vlamingen ?

 

Over de medewerking van de Vlaamse Ministers hebben ze nooit geklaagd of kunnen klagen.
Naast de 200 voorziene  hectaren, waarover ze al konden beschikken, worden er nog 600 bijkomende hectaren aangeworven met de hulp van Minister De Saeger, zodat ze in en om Ottignies over niet minder dan 80O hectaren kunnen beschikken? Dat is vier maal meer dan de oppervlakte die in het Leuvense bezet werd door Leuven Vlaams en Frans samen?

Terzelfder tijd werden de militaire oefenvelden van Etterbeek toegekend aan de Brusselse universiteit .

Vroeger dan verwacht nl op 1 februari 1971, zal Koning   de eerste steen mogen leggen van een nieuwe Waalse stad

 

Een nieuwe Waalse Stad

.

Volgens Christian Laporte in zijn “L’Affaire de Louvain”,werd in Wallonie voor het eerst, sinds de stichting van Charleroi in 1666”, een nieuwe stad gesticht, Louvain- la- Neuve cette ville nouvelle que l’on peut considérer, aujourd’hui, comme le veritable grand projet wallon de l’apres guerre, in ’t Vlaams: een nieuwe Waalse stad, die men vandaag kan beschouwen als het waarachtig groot Waals project van na de oorlog .( dit alles willens nillens en dank aan de loyale en royale hulp van de Vlamingen).

Als alles achter de rug is, zal zelfs Massaux moeten toegeven, tegenover dezelfde Laporte, dat wat men niet van andere ministers kan zeggen, dat vooral De Saeger en Bertrand alles gedaan hebben om hen zo gauw mogelijk uit Leuven weg te krijgen, maar ook steeds aandacht hadden voor hun vragen en problemen, zelfs tegen de goesting van sommige Walen.

Tussen 6 julie 1968 en de definitieve overheveling is er veel gebeurd en dikwijls werd gevreesd dat “UCL ne meure dans l’ambulance”, dat Leuven Frans zou sterven in de ambulance,  tussen Leuven en Louvan-la-Neuve
.

Volgens dezelfde bronnen, mag men ook VDB niet vergeten, die sinds 68 bestendig in de weer was, tijdens de zeer onstabiele regering Eyskens, om de belangen van de riskante overheveling veilig te stellen.

Ons persoonlijk bezoek aan  Louvain-la-Neuve.

 

Jaren later, toen alles achter de rug was, werd ik eens uitgenodigd door ik weet niet welke TV om, samen met andere ook Vlaamse mededaders, een bezoek brengen aan Louvain-la-Neuve. Daar genoot ik de eer, de enige te zijn aan wie Mgr. Massaux de hand weigerde, wegens mijn zonde tegen de Geest die ik ooit bedreven had, waarvoor geen vergiffenis bestaat. Eigenlijk vond ik dit wel vervelend maar ik kon er ook begrip voor opbrengen .

 

Weer moet ik te rade bij de auteur Christian Laporte, die erbij was maar het incident verzwijgt; wel onderlijnt hij dat specifiek Massaux en Verroken afzonderlijk akkoord waren over de onvermoeibare inzet van VDB opdat de overheveling zou lukken.

Hij voegt er zelfs aan toe dat hij me toen gevraagd heeft wie uiteindelijk de knoop heeft doorgehakt en aldus de eigenlijke vader is van Louvain-la-Neuve ?

Waarop ik toen zou geantwoord hebben: dat VDB de coalitie heeft tot stand gebracht die de ganse operatie heeft gelanceerd, dat VDB het kind heeft verwekt, en dat Eyskens vader het heeft groot gebracht.
Op de vraag wat ik zou denken van een boulevard Verroken aldaar, zou ik geantwoord hebben dat mijn voorkeur ging naar een boulevard VDB en een boulevard Eyskens en eventueel naar een “cul de sac”, een zakstraatje Verroken

 

Wat ik er zelf over denk?

 

Wat ik er zelf over denk?
A) Dat men velen onrecht zou aandoen door het bij voornoemde namen te laten en dat nog vele anderen een grote rol hebben gespeeld.
B) dat men niet mag vergeten dat het tot stand komen van Louvain-la-Neuve alleen maar een neveneffect is van de strijd voor Leuven Vlaams en dat ik het doodjammer vind dat al die grote geesten van toen, bij gebrek aan visie, niet onmiddellijk alles in het werk gezet hebben om er een win-win operatie van te maken. .

Mijn eindconclusie wil ik behouden voor mijn volgende en laatste bericht.

 

De operatie is niet af zonder eigen rechtspersoolijkheid

 

Om de operatie Leuven Vlaams volledig te maken, volstond het niet te splitsen en Leuven Frans in eigen taalgebied te vestigen. Ook voor Brussel kon zeker niet langer de ontdubbeling volstaan, zelfs de splitsing niet, zonder eigen rechts persoonlijkheid en hiermee zal niet lang getreuzeld worden .

Op 1juli 1970 stond de wet al in het staatsblad en was zij van toepassing, met terugwerkende kracht vanaf oktober 1969. Ook de toelagen zouden van nu aan afzonderlijk aan de vier Universiteiten en daarmee waren ook alle onderlinge ruzies over de verdeling van de centen uit de weg..

Prof. A.Gerlo werd de eerste rector van de VUB, de eerste Vlaamse universiteit te Brussel
Prof. P. De Somer werd de eerste Rector van de KUL,de eerste Vlaamse Universiteit te Leuven.

En hier klopt er iets niet in het verhaal van Oud-minister Willy De Clercq: vanaf het allereerste ogenblik was het er ons niet om te doen om louter twee katholieke universiteiten, maar tevens om ook om de splitsing van ULB en de onafhankelijkheid van de VUB .

En het is ten slotte nog gelukt ook .
Op dezelfde dag met dezelfde terugwerkende kracht verwierf de VUB rechtspersoonlijkheid en werden voortaan ook te Brussel de subsidies aan die beide universiteiten afzonderlijk uitbetaald.

En zo komen wij aan het einde van ons feitenverhaal over het de stichting van vier universiteiten, waaronder twee nieuwe en volwaardige Vlaamse Universiteiten naast Gent, om van Antwerpen nog te zwijgen?
Voeg daarbij de kandidaturen van Kortrijk en Diepenbeek .

Na het vastleggen van de "geografische"
naar een totale afbouw van de "sociale" taalgrens

Van universitaire expansie gesproken ?

Objektief :vorming van een eigen Vlaamse elite om de laatste Francofonen in Vlaanderen, de sociale taalgrens. op alle leidende posten te vervangen door Vlamingen, door verantwoordelijken waar ook de gewone Vlaamse mensen kunnen mee praten en omgekeerd.
Daarom ook demokratisatie van het hoger onderwijs ,toegankelijk maken voor zoveel mogelijk talenten onder de een voudige Vlaamse mensen.

 Wij wilden Vlaamse advokaten Vlaamse rechters, Vlaamse Ingenieurs,Vlaamse ondernemers, Vlaamse geleerden,Vlaamse dokters enz, enz vormen ter bemanning van een Vlaamse administatie, Vlaamse rechtbankenen ,Vlaamse ambssades en Consulaten,Allemaal zaken die wij thansen laatst en niet minder voor de bemanning van het bedrijfsleven.

Allemaal doodnormaal vinden nu, maar toen nog in volle opbouw of onbestaande ?

Gedaan met het koloniaal stelsel dat men in 1830 voor Vlaanderen had bedacht waarbij men in Belgie niets kon worden, ook in Vlaanderen niet, zonder de kennis van het frans én, straffer nog, dat men in dit Land van ons alles kon worden zonder de kennis van het Vlaams-------ook in Vlaanderen?
Als dat geen koloniaal stelsel was ?

 

 

 

 

 

 

 

Het Einde van een Dovemansgesprek

Leuven Vlaams  en Louvan-la-Neuve

 

VDB formateur en Eyskens Eerste Minister

 

De politieke verantwoordelijken zaten er duizelig op te kijken; ze hadden al die jaren hun wensen verward met de werkelijkheid.

Ook de Koning was het noorden kwijt. Daarom werd door de Koning eerst een politiek verkenner aangesteld, Graaf Adhémar d’Alcantara, een Vlaamse edelman uit het Meetjesland, gewezen Kabinetschef van Theo Lefèvre en minister van de Middenstand onder VDB, eerder een waarnemer dan een voorman in het politieke gebeuren .

Na een mislukte poging van Collard zou VDB belast worden met het vormen van een nieuwe regering, die betreffende Leuven een halve draai zou moeten maken, zonder al teveel gezichtsverlies.

En dat gold ook voor VDB zelf .

Toen hij helemaal klaar was met zijn regeringakkoord tussen Christen Democraten en Socialisten, inbegrepen het programma, trok hij zich terug achter de schermen en liet de regeringsvorming en het eerstenministerschap over aan Gaston Eyskens .

Veel Waalse en Brusselse Socialisten ,die al lelijk op hun stoel zaten te wriemelen uit vrees dat ze VDB,die ze zo  zwaar bekampt hadden ,als Eerste Minister zouden moeten aanvaarden ,vielen helemaal van hun stoel toen hij vervangen werd door Eyskens,de man die de geweldadige  staking tegen de Eenheidswet van 1960 had getrotseerd .
In ieder geval weigerden de Brusselse Socialisten elke deelname aan zijn regering .

Die regering kreeg het vertrouwen op 25 Juni d.i. na 130 dagen crisis .

 

Een regering zonder voorgaande en zonder Frigo

 

Dank aan P.W.Segers werd de grondwetsherziening gered en was het dus een constituante als die van VDB, maar deze keer zonder Frigo .

En de regering zelf, door Eyskens gevormd, anticipeerde al op een mogelijke regionalisatie.

 

Er waren twee Ministers van Onderwijs: Piet Vermeylen en Abel Dubois .

Er waren twee Ministers van Cultuur: Frans Van Mechelen en Albert Parisis .

Er waren twee Ministers van Regionale Expansie: André Vlerick en Fernand Delmotte .

 Er waren twee Ministers van Communautaire Relaties: Leo Tindemans en Freddy Terwagne, in de wandelgangen T&T genoemd, belast met een zeer explosieve materie .

Wie het geheel bekeek, kon er niet nevens kijken, daar hing een nieuwe wind in de lucht?

En de Brusselse Francofonen waren totaal afwezig op één uitzondering na nl Raymond Scheyven ,de vroegere algemene schatbewaarder van de CVP/PSC, Minister van ontwikkelingshulp .

Ook dat was uniek: een regering zonder Brusselaars ?
 

En wat zei het programma over Leuven?

 

En wat stond er in het regeringsprogramma over Leuven? Van ons standpunt uit was het vaag positief .

Gedaan met alle verantwoordelijkheid en bevoegdheid naar het  Episcopaat te verwijzen en eindelijk erkennen dat het probleem Leuven als subsidieerbare vestigingsplaats een politiek probleem was..

 Er was geen sprake meer van “verdubbeling” te Leuven, maar van een "overheveling" naar een plaats in Wallonië die Leuven Frans zelf zou kiezen .

De tekst in dit laatste geval zag er uit als volgt:
:

 

“In het kader van de programmatie opgemaakt door de Franstalige afdeling en in de mate dat de financiële middelen bestaan en gewaarborgd zijn, zal de vestiging van volledige pedagogische eenheden voor de Franstalige afdeling op de nieuwe plaatsen welke zij gekozen heeft onmiddellijk een aanvang nemen teneinde er zoveel mogelijk studenten te kunnen opnemen .”

 

Die tekst werd door ons, en vele anderen met ons, gelezen en herlezen, gewikt en gewogen. Ieder woord werd omgekeerd om te zien als er geen slakken onder zaten? Wat stak er achter? Waarom zo duister als zij echt akkoord waren? En uiteindelijk, waarom niet zeggen “alle faculteiten” i.p.v. dat nieuw en ongebruikelijk woord van “van volledige pedagogische eenheden”? Dus niet allemaal? En andere die te Leuven blijven? Dus nog altijd hopen op de driehoek van Woitrin? Of het akkoord was nog niet 100% af ? Of men wilde Leuven Frans nog de mogelijkheid geven om zelf een laatste kleine geste te doen?

 

???????????????????

Vooral prof. Derine, jurist en Voorzitter van de Leuvense Vereniging van Vlaamse Professoren,werd werd dit een breekpunt.

 

 Hij werd pas op 31 maart,voor het eerst verkozen als Volksvertegenwoordiger voor Antwerpen. Hij vreesde voor een valstrik. En daar zou hij niet intrappen. Op 13 juni, daags na het aanvaardingscongres van de CVP, gaf hij zijn ontslag.

Hij zou dus nooit deelnemen aan het parlementair debat?

Wat ik persoonlijk een zeer spijtige zaak vond .

 

Toch weer Voorzitter van de Fraktie .

 

Het verlies van zes goede collega’s die in die moeilijke dagen van de interpellatie stand hadden gehouden, lag mij zwaar op de maag, temeer dat ik het had zien aankomen toen men het probleem Leuven uit de kiesstrijd haalde om VDB niet te schaden .

Ik wou evenmin schade berokkenen aan VDB, maar de manier waarop lag mij niet .

Na de verkiezingen bleek ten andere dat ik niet alleen stond met die visie.

Anderzijds had ik zo een dankbaar respect overgehouden voor al de leden van de Fraktie; die hadden bewezen geen marionetten te zijn, maar echte Volksvertegenwoordigers, dat ik zomaar ja zei voor een nieuwe termijn.

 

En Eyskens ?

 

Ik was echter geen klein beetje nieuwsgierig hoe dat Eyskens het er zou vanaf brengen .

Zijn regeringsploeg zag er goed uit, maar dat kon ook een goed schild zijn in geval van koerswijzigingen ?

In de twee laatste jaren hadden wij hem nauwelijks gehoord of gezien, niet gehoord in de zaak Leuven, niet gezien in de Fraktie .

 Jawel, als het kalf al verdronken was, na de val van de regering, haalde hij een groots plan boven met Hamme-Mille, de dichtst bijliggende gemeente in Wallonië, als vestigingsplaats voor Leuven Frans. Gelukkig “to late” om nog verwarring te kunnen stichten .
En daarmee konden velen vrezen dat alle andere plannen voor hem maar tweede keuze waren?

Voor mij was hij iemand met een scherpe geest (maar dat was geen persoonlijke vondst) des te gevaarlijker; meer nog, een monkelende sfinx.

 Ik wist al van hem van voor de oorlog, toen hij medewerker was van “Nieuw Vlaanderen”, een tijdschrift dat onder leiding stond van een van mijn besonderste professoren H.J. van de Wyer en dat door al zijn studenten min of meer gelezen werd. Dit gold toen ook ook voor de bijdragen van Eyskens .

De redactie van “Nieuw Vlaanderen” was een club die toen al ijverde voor de volstrekte eentaligheid van Vlaanderen en zelfs voor Federalisme.
(Noteer dat de Vlaams Nationalisten daar toen fel tegen waren en zulks gebald wisten samen te vatten in de slogan "Belgieske niekske").

Ik studeerde nog te Leuven toen hij, in 1939 voor het eerst kandidaat was voor de Kamer . Een groot deel van de studenten voelde zich hierbij betrokken en wij waren nieuwsgierig blij met zijn verkiezing .

Dus, onze standpunten konden hem niet vreemd zijn? Maar dat was al zo lang geleden ?

 

Eyskens was tot hiertoe voor mij de Eerste Minister van  korte regeringen en de grote gebeurtenissen, dus hij kon het .

Deze regering zou hij,voor het eerst, tot het einde toe uitmaken. En het was zeker niet de slechtste .

 

Maar het definitief keerpunt en de ontknoping zou elders vallen, op 6 juli 1968

Het definiteif keerpunt zou elders vallen. Of was dit het gevolg van een taktische overeenkomst tussen VDB en de Veruimde inrichtende macht om er uiteindelijk toch nog Leuven erbij te kunnen betrekken ? 

Zoals later ook zal blijken uit het getuigenis van Simon. P. Nothomb, in een uitzending van de reeks Histories door de VRT, was één van de grote hinderpalen voor de oplossing, de financiële . Men wou zich gewaarborgd en zeer ruim laten betalen .

De man die (of met wie men) uiteindelijk het dispuut deed kantelen, was blijkbaar André Oleffe, lange tijd, betreffend Leuven, de Waalse tegenpool, van “de”man van het ACV, Gust Cool.

Als voorzitter van de MOC, de Waalse Christelijke Arbeiders beweging, was hij aanvankelijk voorstaander om Leuven Frans naar de streek van Namen te brengen; maar dit moest voor hem vrijwillig kunnen, niet onder dwang. Zo in de stijl van “ik wil wel, maar ik wil niet”.

Op het kritisch moment was het gezag van deze vrome Waal groot genoeg om de weerstand te doen kantelen en de weg vrij te maken voor een het definitief akkoord voor de overheveling, dat als het ware ten zijnen huize tot stand kwam, op 6 Juli 1968 .

Dit zou gebeurd zijn op vraag van de Bisschoppen en hun raadgevers.

 

Waren aanwezig op de beslissende vergadering van 6 Juli 1968:

August De Schrijver, P. de Stexhe, raadgevers van de Bisschoppen, verder de curatoren Gust Cool en Godeaux, de beide prorectoren Piet De Somer  en E. Masseaux samen met de rector magnificus A. Descamps en de commissaris generaal E. Leemans, de voorzitters van de Academische Raden,Windekens en Houberechts en last but not least, de algemene beheerders G. Declercq en M. Woitrin.

 

De plaats van de gebeurtenis: de Livornostraat 22, dit was  het adres van de zetel van de Bankcommissie, waarvan André Oleffe lid was en zijn bureel had .

 

Tegen 15 September zou Leuven Frans zijn  nieuw Expansieplan bekend maken; Deze keer in Ottignies

 

Voor Masseaux wordt dit alles “een onteigening om reden van openbare rust”Of kwam die uitdrukking van de Stexhe ?

 

Tot zover de woorden, maar wat met de daden ?

De constituante en de Verkiezingen

(Deze berichten gaan niet over het heden, maar over feiten en menialiteiten van 1968,dit is 40 jaar geleden . Intussen hebben woorden, feiten en stukturen o.a. een andere gevoelswaarde gekregen, soms zelfs een andere betekenis?
Voor de 55plussers hebben ook de namen nog een aanvullende betekenis in het verhaal, voor jongeren kunnen het overbodige woorden zijn?
Voor de ouderen sluit het hele verhaal aan bij hun herinneringen, voor de jongeren zal het slechts aansluiten bij de geschiedenis en ook dat is nogal verschillend? )

P.W. Segers kon alleen de Constituante redden .

 

Na de val van de regering, werd P.W.Segers door de Koning belast met een formatieopdracht, om te onderzoeken als het vormen van een nieuwe regering doenbaar was én om, zo mogelijk, een regering te vormen. .

 

Aan alle hoeken en kanten van het politieke en parapolitieke front regent het verklaringen .

Tegen de overheveling

a)De vereniging van de Franstalige professoren te Leuven, Acapsul, voor hen betekent de overheveling het einde van België (nog eens)

 b)In het zog hiervan de PSC(de Franstalige CVP) met de bijkomende afdreiging, dat ze zouden breken met de CVP wanneer deze de overheveling steunt . Een van de luidste afdreigers is mijn latere goede vriend Victor Michel, secretaris van de MOC, de Christelijke Arbeidersbeweging van Wallonië.

c)Vanaudenhove en de PVV, maar niet meer zo radicaal zwart-wit.  Zijn standpunt blijft wel Katholieker dan dat van de Paus. Hij zal hoe dan ook het standpunt van de Bisschoppen volgen. Als er dan toch verkiezingen van komen, dan wint de PVV geen 20 maar zeker 12 zetels .

Maar hebben de Bisschoppen nog een standpunt?

De Bisschop van Brugge zou, hierover ondervraagd door het Guldensporencomité van Brugge, verklaard hebben dat de Academische Raden de bevoegdheid hadden gekregen om te beslissen?

 

Voor de overheveling

 

Zeker de parlementaire Frakties van de CVP en de Autonome Vlaamse Vleugel van de Partij .

De VU

 De Brusselse en de Waalse Socialisten .

 De Vlaamse Socialisten vergeten nooit van er de verdubbeling van de ULB bij te voegen; maar sommige van hun troepen zijn al een stap verder .O.a.Gust Breyne van Ieper en Berten Van Hoorick van Aalst eisen de volledige splitsing van de ULB/VUB en de zelfstandigheid van de VUB

Het FDF (als ze Lagasse volgen) .

en het Rassemblement Wallon (met Perin en Moreau )

Daarnaast hebben de Vlaamse Liberalen Vanderpoorten,

Grootjans en Poma verklaard dat zij achter het Manifest van de 31staan, dat pleit voor de overheveling ..

 En,het is historisch bewezen, als puntje bij paaltje komt , zal Het Laatste Nieuws ter hulp komen, zwijge van het Willemsfonds en Het Volksbelang en De Nieuwe Gazet.

Zelfs Gentse  prof. Hans van Werveke, een echte icoon uit het Vlaams Liberale kamp, vervoegde de voorstaanders van de overheveling ?

Maar wat met het gevaar dat de Francofone Liberalen dan het voorbeeld van de PSC zouden volgen, en met scheuring gaan dreigen ?

Als men alles goed overziet, zijn de voorstaanders voor de overheveling ruim in de meerderheid ?

Een rekenkundige meerderheid is echter nog geen politieke

meerderheid ,zodat men er een regering mee kan vormen ?

En zelfs het feit dat verenigingen die zich haast nooit politiek moeien, zich thans wel uitspreken, kan daar niets aan veranderen, ook de Koninklijke Vlaamse Academie niet, zelfs niet als ze de gewezen verklaringen van Stijn  Streuvels en Herman Teirlinck erbij halen .

 

De Vlaamse leden van de Raad van Beheer van de Leuvense Universiteit hebben aan P.W.Segers een memorandum overgemaakt, waarbij zij eisen, dat Leuven Frans niet langer in de stad kan investeren.
(En daar had Jan Verroken noch schuld noch vedienste aan)
 Noteer ook: Leuven is een gesubsidieerde universiteit en het parlement kan dus voorwaarden stellen, dat ze met alle volledige faculteiten naar Ottignies moet verhuizen om subsidieerbaar te zijn .

.

 

 

 

 

 Nog eens, ook in de politiek kan men niets zonder de anderen ?

Men mag dan nog zo handig zijn in het vinden van compromissen als P.W.Segers, daar zijn ook politieke muren die hoog en dik genoeg zijn zodat niemand er over of er door kan .

Het blijft echter voor altijd zijn grote historische verdienste dat hij de constituante wist te redden, die het aan de regering Eyskens zou mogelijk maken om met de regionalisatie van het Land te beginnen, en om later over te schakelen naar de federalisatie. .

 

Naar nieuwe verkiezingen en grondwetherziening

 

Door het herzienbaar verklaren van de grondwet, heeft de Kamer zichzelf ontbonden en de nieuwe verkiezingen werden vastgesteld op 31 maart 1968 .
En ik zal het blijven herhalen tot aan mijn laatste adem: toen organiseerde de Vlaamse CVP haar eigen onverdiende verlies .

 

In het oorspronkelijk CVP kiesprogramma stond geen woord over Leuven

 

Wanneer wij geconfronteerd werden met het ontwerp verkiezingsprogramma, stond daar geen enkel woord in over het probleem Leuven .
Toen ik zulks vaststelde en vroeg of dit soms geen ongewilde leemte was, kreeg ik van de man, voor wie ik nog steeds een dankbare bewondering heb, P.W.Segers een uitbrander om U tegen te zeggen.
Tot mijn eigen stomme verbazing,beet ik onmiddelijk en zeer scherp terug met o.a. dat ik niet wist dat wij met het propagandacomité hier samen gekomen waren om de electorale nederlaag van de Partij te organiseren én dat zulke leemte een groot vraagteken zal oproepen én dat zulk een onverklaarbare leemte al onze mensen

in grote verlegenheid zal brengen,wanneer onze tegenstrevers van zulke leemte dankbaar gebruik zullen  maken om er de meest kwaadaardige uitleg bij te fantaseren.?

(Dit was voor mij een van de pijnlijkste momenten uit mijn politieke loopbaan ).

De consternatie in de vergadering was algemeen en iedereen zat erbij met de mond wijd open en zonder één uitzondering steunden alle aanwezigen mijn verweer.

Het einde van het verhaal was, dat ik samen met Minister Custers volmacht kreeg om een tekst over Leuven en de crisis te schrijven, die zou toegevoegd worden aan het ontworpen verkiezingsprogramma .

 .

Alles in teken van VDB

 

Toen de gemoederen wat bekomen waren, kwam de uitleg .
VDB had geweigerd de PSC met haar aparte lijst voor Brussel te volgen en zou aan de kop staan van een taalgemengde lijst.
Van Vlaamse kant moest men alles vermijden wat zijn succes kon schaden, want na de verkiezingen zou hij wel eens de man kunnen zijn om alles weer vlot te krijgen .

Daarom moesten wij alle triomfalisme vermijden en er voor zorgen dat wij zo weinig mogelijk controverses veroorzaakten, die via de pers gesneden brood konden zijn in de handen van de bekampers van VDB.

Wij waren wel geen triomfalisten , maar wie kan de supporters en propagandisten in de juiste toon houden ?

Om zo weinig mogelijk risico’s terzake te lopen, zouden wij het probleem Leuven niet al te dik in de verf zetten en moesten wij vooral andere onderwerpen behandelen .(echte problemen )

Inzake Leuven hadden de mensen niet veel uitleg meer nodig, alle posities waren gekend, en iedereen in het land had hierover al lang zijn keuzes gemaakt.

 

De kiesstrijd

 

De richtlijn was verder, dat wij,met uitzondering van een Nationaal verkiezingscongres, in elk arrondissement maar één enkele meeting zouden houden, de rest kon best met manifesten gebeuren .

Ook in mijn eigen arrondissement bleef het wel bij een enkele meeting, wel opgeluisterd door de aanwezigheid van veel vreemd volk en van de Franse Televisie uit Rijsel .

Voor het arrondissement St Niklaas was ik de enige spreker met een spreekbeurt in twee delen nl eerst enkele liederen door Martine Bijl, dan een stuk uiteenzetting dan weer Martine dan de rest van de uiteenzetting . En dit alles in de zaal van een hotel “Serwir?”

Niet voor herhaling vatbaar .

Aan het tegenfront was het triomfalisme zonder maat noch grenzen . De slagzin waarmee Acapsul ook de PVV ter hulp kwam, klonk als verwacht:Votez Belge Votez Louvain .

De Socialisten hielden het zakelijk ,over het ganse Land waren ze voor de overheveling van Leuven Frans naar Wallonie en minstens voor de ondubbeling van de ULB tot een ULB/VUB.
Voor de VU was VDB de boeman en de Vlaamse CVP voor geen haar te te betrouwen .

In mijn eigen arrondissement was De Croo voor het eerst kandidaat. De uittredende volksvertegenwoordiger was Liban Martens, gewezen secretaris van Amelot .

Sinds 1830, van Liedts tot en met Liefmans, waren de Liberalen hier van Vlaamsbezorgd tot Vlaamsgezind en cultureel zeer actief met de Teirlinck’s, Raymond Stijns, Nestor de Tière, en de schoonzoon van H Conscience, Gentiel Antheunis

 (de man van “Mijn Vlaanderen heb ik hartelijk lief”.

Met Amelot  en Beaucarne ,werd het eventjes anders; die mobiliseerden destijds een ganse trein eenvoudige Vlaamse mensen om in Gent te gaan betogen voor Gand Français .

De slogan van De Croo was toen: “Het Vaderland is in gevaar en het grootste gevaar woont in ons arrondissement” In al mijn ijdelheid dacht ik dat hij mij daarmee bedoelde .

Bloemen werden neergelegd aan de oorlogsmonumenten en de Brabançonne werd en verkiezingsliedje . De vooraanstaanden spraken, in het Liberaal lokaal De Harmonie, weer Frans lijk in 1830.en de gewone mensen stonden er bewonderend bij te genieten van hun minderwaardigheidscomplex.

Dat had electoraal ook zijn goede kanten ? Waarom zouden de bewuste Vlamingen hier voor een andere partij kiezn, Verroken was toch al erg genoeg?.
Daarmee had de VU het hier wat moeilijker 
. 

De verkiezingsuitslag

 

De CVP verliest 6 zetels en zakt van 51 naar 45 mandaten

De VU wint 8 zetels en stijgt van 12 naar 20 zetels.

 

De Vlaamse Socialisten handhaven zich.

 

De PVV verliest in Vlaanderen 1 zetel, dat is 13 minder dan de pronostiek Vanaudenhove? Dit is het begin van het einde van de unitaire PVV

 

In Brussel verliezen de Liberalen 3 zetels maar

In Wallonië winnen ze er 3

 

De Waalse Socialisten verliezen 3zetels

De Brusselse Socialisten verliezen 2 zetels

 

Het FDF, de Partij van Lagasse wint 2 zetels en komt op 5 zetels

Het RW ( Rassemblement Wallon ) wint 5 zetels en komt op 7 zetels

.

De afgescheurde PSC verliest 4 zetels en komt van 18 op 14 zetels.

 

VDB wordt de grote blikvanger en wint 9 zetels , 5 daarvan zijn Vlamingen; (Leo Van Akker uit Sint Stevens Woluwe zal echter verzaken om een soort evenwicht te herstellen).

 

Het Laatste Nieuws heeft uitgerekend dat meer dan 80% voor de overheveling heft gestemd .

Wat nu met het Vaderland?

 

VDB wordt door de Koning aangesteld als Formateur van een nieuwe regering

 

 

 

 

 

 

 

En wat met de ULB/VUB

 

Mijn mening

 

Zonder het probleem Leuven ,was er misschien nooit sprake geweest van een zelfstandige VUB? Het zou in ieder geval veel langer geduurd hebben?

 

Maar zonder het probleem ULB/VUB zou het te Leuven nog veel moeilijker verlopen zijn ?

 

Door het probleem van de ULB/VUB waren de vrijzinnige Parlementairen betrokken partij en konden sommigen zich moeilijker wagen aan politieke spellekes?   Dit laatste kon minder daar er vanaf 1960 in vrijzinnige kringen, onmiskenbaar belangstelling bestond voor het inrichten van een Nederlandstalig hoger onderwijs. Er werd in 1960 zelfs een vereniging opgericht  om het Nederlandstalig hoger onderwijs in het Brusselse te helpen bevorderen .

 

Toen wij ,als reactie op het Mandement, ons wetsvoorstel indienden om de Taalwet toepasselijk te maken op het Hoger Onderwijs ,hadden de verantwoordelijken van het Vermeylenfonds,Willemsfonds en van Volksbelang , ik noem prof Verhulst, prof. Gerlo , Piet van Brabant onmiddellijk begrepen, dat het niet alleen over Leuven ging ,maar ook over Brussel (en niet alleen over universitair,maar over alle vormen van hoger onderwijs)

 

Maar Brussel was Leuven niet, integendeel

       

Toen de Kerk in 1834 de Katholieke Universiteit van Mechelen organiseerde,die later naar Leuven zou overgeheveld worden ,werd als reactie hiertegen de Vrijzinnige Universiteit van Brussel opgericht .

De minder goede verhoudingen tussen de twee zullen slijten en verbeteren na de oorlog 40/45 .Toen In 1941 de ULB gesloten werd opende Leuven de deuren als Gastuniversiteit en dit bleef niet zonder goede gevolgen,wat niet wegneemt

dat men te Brussel nog steeds uit volle borst zingt tegen de “kaloten” al was het maar om de folklore .

 

Wij kunnen er ook niet nevens kijken dat de ULB gevestigd is in een tweetalig gebied met alle aspecten eraan verbonden ,ook qua mentaliteit .

Daar is ook niet de druk van de overtalligheid en de expantiedruk als te Leuven .Het aantal aan Vlaamse studenten is nauwelijks een 10^de van Leuven .

Als de beweging voor de splitsing en overheveling van Leuven voorgoed van start gaat nl in 62 begint te Brussel de beweging voor de verdubbeling ,dit is de organisatie van parallelle Nederlandstalige leergangen .

In  62/63 zijn er 529 Studenten,die Nederlandstalige lessen volgen, In 65/66 ten tijde van mijn wetsvoorstel zijn er 870 En in 69 als ze zelfstandig worden zijn er 1500 . Vijf jaar later telt de VUB al 4.OOO studenten

 

Prof Gerlo en Piet Van Brabant

 

Hoe ik in contact kwam met prof. Gerlo ,Prof aan de ULB/VUB,en toekomstige eerste Rector van zelfstandig geworden VUB, weet ik niet meer ,alleszins van voor mijn wetsvoorstel ,ik vermoed door bemiddeling van de Ronsenaar DeBrock , de gewezen kabinetchef van Larock ?

Gewezen communist; Classicus van vorming, kenner van Erasmus (Lof der Zotheid,die vrij haar gedacht kan zeggen), dus ook vertrouwd met de grote kerkelijke en geestelijke omwentelingen van het begin van de 16^de eeuw ,van Luther maar ook van het christelijk humanisme enz. en daarbij nog een bewust en weerbaar Vlaming, wat een wondere combinatie . Ik voelde mij altijd zeer vereerd wanneer hij mij telkens aansprak als “vriend Jan”

 In de periode van het Mandement was hij al volop ingeschakeld ; immers in 64 werd in zijn woning  de VVP ,de Vereniging van Vlaamse Professoren opgericht,die onder voorzitter prof. Derine, een beslissende rol zou spelen te Leuven .

De Brusselse afdeling van de VVP hield zich speciaal bezig met de ULB .

Als Voorzitter van het Vermeylenfonds zetelde hij ook  in het 5Novembercomité .

Ik herinner mij,toen we samen optraden opeen meeting in de Vlaamse Schouwburg ,dat hij zich speciaal zorgen maakte over het contraproductief effect van de slogan “Walen buiten” ten voordele van “Leuven Vlaams”

 Het zou later ook blijken , als de Libre en Acapsul steeds naar Walen buiten verwezen om de Francofone voorstaanders van de overheveling te terroriseren .

 

De tweede Man waardoor ik enigszins de evolutie aan de ULB/VUB kon volgen was Piet Van Brabant Parlementair verslaggever bij Het Laatste Nieuws en Hoofdredacteur van Het Volksbelang ,tijdschrift van het LVV (Het Liberaal Vlaams Verbond) ,

Piet was in mijn ogen een groot man ,en ik voelde mij  zeer dankbaar bewonderend toen hij ,tegen Vanaudenhove in,mijn wetsvoorstel hardnekkig en met kennis van zaken verdedigde .

Van tijd tot tijd kon ik hem in de wandelgangen van Parlement ontmoeten en zo mijn kennis wat bijwerken over dat ,wat aan de andere kant van het politieke front gebeurde . 

 Piet had blijkbaar een goede relatie met de Rector Homès van de ULB ,een unitair ,maar die de “verdubbeling” zeer genegen was , zolang er geen sprake was van autonomie

 

.Over de  Beheerraad  en het Beheer

 

Als ik naar de opperste gezaginstanties van de twee universiteiten in kwestie kijk , dan denk ik automatisch aan de tijden van de Torries en de Whigs in Engeland in de 18^de eeuw .De Torries ,de mannen van Kerk en  Koning en de Whigs , de moneyed men , de mannen van het geld , de mannen van de Constitutie .

Te Leuven het Episcopaat , te Brussel,André Dumont-Mijnen,Solvay, Boel,Anspach, enz Zakenmannen .

De debatten zijn van een andere orde ,een andere toon ,niet verbaal anti de Vlamingen .

Gerlo trachten eens een definitie waaruit ik onthouden heb /de ULB is een vrije Universiteit ,ze is een tweeledige Universiteit, ze is een gesubsidieerde Universiteit enz en hij zal daar wel iets meer mee bedoeld hebben .

Een van de toenmalige discutiepunten ging immers over

de noodzaak van een openbare boekhouding ,over de verdeling van de gelden over de twee secties ,vermits men subsidies aanvroeg op basis van twee secties ?

De Vlamingen voelden zich een beetje grebezigd en bedrogen
 

Maar toen de regering VDB viel

 

 Toen de regering VDB viel , aan de vooravond van nieuwe verkiezingen en van de splitsing en de zelfstandigheid ,was dit de toestand en de sfeer aan de ULB/VUB

Het was nog een Franstalige Universiteit met Vlaamse leergangen ,In het bestuur waren de Vlamingen nog totaal afwezig op een symbolische aanwezigheid in de Raad van Beheer na  .

Daar was geen straatgeweld ;maar als Homès , de laatste unitaire Rector ,in Oktober in 67 zijn openingsrede wil afsluiten met een woord in het Nederlands naar de Vlaamse studenten toe verlaten de Francofone de zaal .

Ook dat was de Vaderlandse mentaliteit van die tijd , zoals wij ook vaak konden meemaken in het Belgisch Parlement

                                                                                            

Interpellatie en val van de Regering

 

       Van den  Boeynants

 

 

 

 

 

Op 24 Januari komen de Bisschoppen weer samen in aanwezigheid met E. Leemans en geven hem de opdracht een uitvoerbare formule te vinden, tegen 28 Fébruari.

Intussen gaat de Revolte verder.

 

Op 24 Januari wordt in de Kamer het voorstel Coppieters (VU) in overweging genomen.Volgens de media gaat het om het vroeger voorstel Verroken ; maar ik heb dat niet gecontroleerd .Na een ernstig debat werd dit keer de in overwegingneming goedgekeurd ,deze keer met steun van de PVV ,terwijl de Socialisten de vergadering verlieten .

Praktisch politiek had dit alleen een manifestatiewaarde ; er werd niet gestemd over de grond van de zaak en de indiener behoorde niet tot de regeringsmeerderheid .

 

Op 25 Januari laat VDB via E.Leemans weten , dat hij erop staat dat de Bisschoppen een definitief plan voorleggen aan de Regering en op 26 Januari vertrekt VDB naar de Canarische Eilanden (wegens vermoeidheid) naar Tenbel, zaliger gedachtenis .

 

Wij staan voor een rot dilemma .

VDB Zijn redenering : als de Bisschoppen akkoord geraken over de splitsing en een vorm van overheveling , dan zijn voor de regering en de partij alle problemen opgelost. En moest dit kunnen , hij zou nog gelijk hebben ook . En wij zouden het hem van harte gegund hebben .
Maar hij weet ook dat de situatie zo geëvolueerd is ,dat de kansen zeer miniem zijn .

Hij weet ook dat de Fraktie dit laatste zeer goed weet . Hij weet ook dat de Fraktie vreest dat men er een soort truc ,noch mossel noch vis , in den aard van Hertoginnedal, zou kunnen op vinden ,zodat wij er dan nog slechter voorstaan.

 Hij kent op dat ogenblik de vraag om een parlementaire stemming uit te lokken die niet tegen de regering gericht is, maar over de grond van het probleem  nl over  de toepassing van de taalwet op de universiteiten van Leuven en Brussel .

 Wij van onze kant konden niet geloven dat hetWaalse Episcopaat of de Francofone Academische Raad in staat was om voor een overheveling te kiezen ; ze waren te zeer aan het verleden vastgekluisterd .Leuven lag in hun Belgie .En  wie aan hun Leuven raakte,raakte aan hun Belgie .
En Walen die wel voor een verhuis te vinden waren , als bvb Oleffe chef van de Waalse arbeidersorganisatie, wilden niet weggejaagd worden
De rest zweeg uit schrik voor alle soorten van banbliksems , tot en met Landverraad . Van dit soort mensen een beslissing eisen , aanzagen wij als puur zelfbedrog , wereldvreemd , bijna als cynisme ?

De oerkreet "Walen buiten" was er teveel aan, en ze klampen zich daaraan vast lijk drenkelingen aan een stroohalm .

Ook de Buitenstaanders laten zich niet onbetuigd.

Maar buitenstaanders zien de dingen meestal alleen aan de buitenkant ?

 M .Van Haegedoren , de Voorzitter van het Koordinatiecomité en drijvende kracht bij het 5 Novembercomité , waar alle partijnuances zijn aangesloten ,blijft niet onbetuigd, . Hij heeft  enorm veel verdiensten op het buitenparlementair vlak zelfs over de Taalgrens bij  "Les Comités de Defense " ;
Ik krijg hem ook aan de lijn .
Maar waarom moet ik weer de kastanjes uit het vuur halen ? Waarom kan hij geen Socialist overtuigen ? Zij zouden toch ook kunnen interpelleren zonder motie van wantrouwen en alleen een stemming vragen over de toepassing van de taalwet ?

 Men zou hen niet geloven en van een antiklerikale zet verdenken ?

Maar gaan de Socialisten dan stemmen lijk zij ondertussen in alle soorten manifesten plechtig verklaren , ook de Waalse en de Brusselse ,dan is er een grote meerderheid ook zonder de Liberalen en zonder de PSC ?

Maar dan krijgen wij toch een regeringscrisis ? 

Een regeringscrisis kan nog ;maar wij zijn tegen het systeem van parlements ontbinding en voorstander van een legislatuur parlement .
Welnu de regering VDB is ingevolge de Ronde Tafel een Constituante en kan o.a. het legislatuurparlement grondwettelijk maken .

Maar kan een grondwetherziening wel met PVV ?
Dat de regering VDB een Constituante is daar heeft de PVV niet naar gevraagd integendeel .De Constituante is het resultaat van het Ronde Tafelakkoord dat op het eind van de vorige regering werd tot stand gebracht tussen vooral de Vlaamse CVP(de Acht,Jos De Saeger) en de Waalse Socialisten ,zonder de Liberalen ?

De eventuele val van de Regering VDB, mag vooral geen Kamerontbinding tot gevolg hebben ,zeker niet zonder dat het parlement de verlenging van de Constituante opnieuw heeft goedgekeurd ? 
De   situatie ziet er uiterst verward uit .

 

En wat zijn de andere gevaren?

 

Als wij interpelleren en de Socialisten onthouden zich

van partijpolitieke spelletjes , en stemmen

conform hun publieke verklaringen ,dan is er een overdonderende meerderheid voor Leuven Vlaams .

De regering zit dan wel moeilijk ,maar is er dan een nieuwe in zicht .?

 En , kunnen Walen een democratische meerderheid aanvaarden als die hen geen gelijk geeft ? Zie de Koningskwestie ?
Deze keer dreigen de onze van de PSC ,dat zij zullen breken met de CVP als wij de overheveling van Leuven Frans steunen .

 

Op 28 Januari vergaderen de Bisschoppen opnieuw

 

om kennis te nemen van een eventuele realiseerbare oplossing, op punt gesteld door E.Leemans
Deze keer hebben ze zich laten bijstaan door alle mogelijke vertrouwensmannen ?

 Maar niets helpt ,Hopeloos.

Het blijft onmogelijk .
Ze zullen mekaar terug zien op 3 Februari .

Intussen weet ik (dus ook de Fraktie) ,via Joris Algoet(adjunctcabinetchef van VDB) van een niet-bisschoppelijke Mgr. Maertens ( beiden wonen in St Genesius Rode) ,dat de Vlaamse Bisschoppen afzonderlijk gaan vergaderen om de ultieme bijeenkomst van 3 Februari voor te bereiden en dat de kansen op een eerbaar akkoord nihil zijn.

Mgr Maertens,de latere Rector te Kortrijk is voor de overheveling . 

Op 29 Januari neem ik contact met verscheidene instanties in verband met de interpellatieaanvraag ,die ik ’s anderendaags zal neerleggen .
Ik wil dit contact met de bevriende pers om mis interpretaties te voorkomen en om te beletten dat men mij én de CVP fraktie,ter goeder trouw, intenties zou kunnen toeschrijven die wij niet hadden .En dit kan maar als deze mensen vooraf over voldoende  achtergrond informatie beschikken .

Dit systeem hebben wij herhaaldelijk toegepast ten tijde van de Acht . En dit heb ik oorspronkelijk geleerd van PW Segers ,in 1949 als zijn persattaché .
Ik moest hen uitleggen dat het echt niet tegen VDB of tegen de regering ging , maar alleen om duidelijk aan te tonen ,dat er extraparlementair een grote meerderheid bestond voor de overheveling, zoals  mede  door  het   5  Novembercomité aangetoond .

 Zelfs Van Eynde schreef, dat het logisch ,wettelijk en onvermijdelijk is dat de Taalwet ook wordt toegepast op het niveau van de universiteiten en geen uitzonderingen mogelijk zijn ,op kosten van de  belastingsbetalers van het ganse land .

Wij zouden elke eventuele motie van vertrouwen of wantrouwen verwerpen en alleen een stemming over

de grond van de zaak aanvaarden.

 

In een studie van Karel van Nieuwenhuize over de Standaard en het probleem Leuven las ik

Leo Lindemans ,CVP-kamerlid getuigt”rond de inhoud en de opportuniteit van de interpellatie van Verroken vond een diner plaats in een restaurant in de buurt van de Jacqmainlaan, waarop aanwezig waren,ikzelf,Verroken, De Smaele en Ruys.

Frans Van Mechelen(prof te Leuven)eveneens CVP Kamerlid, herinnert zich ook een bespreking “In het hotel Astoria kwamen Ruys, De Witte(Gazet van Antwerpen) J Claes( Het Volk )? Verroken, Van den Daele en ikzelf om van gedachten te wisselen over de interpellatie die er moest komen .

Insiders weten ,daar steekt De Saeger achter? De Astoria dat is de gewende stek van de Acht, niet ver van de  redaktie van Het Volk ?waar De Saeger destijds gesprekspartners liet uitnodigen .

 Het is wel waar dat ik nooit iets zou ondernomen hebben,ook niet met de steun van de ganse Fraktie zonder medeweten van Jos De Saeger en Rob Vande Kerckhove

Ik herinner mij dat niet concreet  , maar het lag in mijn stijl om niet zonder rug dekking te vertrekken en om steeds een of meer getuigen van de Fraktie erbij te hebben . Op 30 januari (mijn verjaardag) heb ik dan  de interpellatie ingediend ,in de omstandigheden die gij u nu kunt voorstellen .

 

Op 1 Februari vergaderen de Vlaamse Bisschoppen afzonderlijk ten huize van Mgr Daem ,te Antwerpen

 

Op  2 Februari (Lichtmis) een bezondere verklaring van Mgr De Smedt,Dat hij zich in Mei 1966 vergist heeft en dat hij het Vlaamse standpunt tot het zijne heeft gemaakt . Dit was veruit de grootste gebeurtenis van het moment

 

Op 2 Februari VDB terug thuis . Zo had hij het zich zeker niet voorgesteld en niemand met hem .

 

Op 3 Februari geven de Bisschoppen forfait. Alle Vlaamse Bisschoppen sluiten zich publiek aan bij het standpunt van Mgr De Smedt

 

De verwarring die daarop volgt is onbeschrijfelijk . TV ploegen uit verschillende Landen zakken af .

Ik krijg bij mij thuis zelfs het bezoek van een Franstalige Tvploeg uit Canada . Het was in de periode van De Gaulle zijn Quebec Libre .

 Zij verstaan er niets van,én zeker niet de houding van ons Walen die weigeren dat een wereldberoemde universiteit zich binnen hun grenzen zou vestigen.

 Die van Rijsel en de Zwitsers komen later ook nog naar Oudenaarde .(Dit alleen om de sfeer van die dagen aan te tonen) .

           

Op 6 Februari de interpellatie

 

Alle tribunes zitten nokvol , zelfs die voor de Senaat en die voor de Buitenlandse gasten ,om te luisteren naar de braafste interpellatie die er ooit gehouden werd in het Belgisch Parlement. En de inleiding waar wij nutteloos probeerden uit te leggen dat het niet tegen de regering ging,dat wij alleen hoopten dat mogelijk zou zijn de stemming te beperken tot de vraag of het zinvol was, dat ook gans het Hoger Onderwijs ,dus niet alleen Leuven en Brussel, onder toepassing zou vallen van de Taalwet ?

Deze vraag geïllustreerd met allerlei citaten uit het Francofone kamp, die pleiten voor de inplanting van  Leuven Frans in het eigen Taalgebied .

Ik stond nog geen 5 minuten op de tribune of ik wist dat het ,wat die dag betrof, het een maat voor niets zou zijn .Ik had nauwelijks een paar zinnen uitgesproken of Van Eynde begon ,met een stem die ge kon horen tot in het Koninklijk Paleis ,mij uit te schelden voor “Komediant” enz ,ten gerieve van de volle tribunes .

En ik dacht heel stillekes bij mezelf :

  “ Eppur si muove” nl Doe wat gij niet laten kunt ;vroeger of later krijg ik toch gelijk .

 

Ge moet in dit Land van zeer ver komen om de partijpolitieke spellekes te ontwijken , ook ten koste van de meest ernstige problemen .En een groot deel van de publieke opinie laat zich hierdoor al te dikwijls zand in de ogen strooien ?
Daarna kwamen nog enkele interpellanten o.a. M.Coppieters (VU) ,G.Mundeleer(LIB-Fr.) , E.Burnelle (COM) en ?

 

En daarna volgde een schorsing van de vergadering  in afwachting van het antwoord van de Eerste Minister ,

Een antwoord dat nooit zou komen .

 

Onmiddellijk na de schorsing vergaderden alle Frakties afzonderlijk in hun eigen lokaal en dit was ook zo voor de CVP en de PSC .

Daar is ontzettend veel literatuur verschenen over wat daarna gebeurde ,maar niet over wat er gebeurde in de Frakties , ook niet over de Vlaamse CVPfraktie , die ik opzettelijk niet bijwoonde ; de Regering kon er gerust haar plan mee trekken  om vast te stellen dat de Fraktie stand hield .En, dat ze daarna nooit nog subsides zouden goedkeuren die bestemd waren Franstalige instellingen in het Vlaamse Landsgedeelte en dat ze zulks van de Walen geleerd hadden .

Persoonlijk was ik er vooral om bezorgd, dat er een Kamerontbinding en het einde van de constituante zou volgen , na een eventueel ontslag van de regering en kon die vrees kwijt ,zowel aan Vlaamse als aan de  Francofone TV. En het zou mij verwonderen dat die opnames niet meer zouden bestaan ter controle ?

 

VDB zou nog verwacht hebben dat de beide Vleugels

toch een motie van vertrouwen zouden stemmen na kennis genomen te hebben van zijn antwoord .

Voor mij moest de regering geen antwoord geven ten gronde ,zij moest alleen aanvaarden de vrije stemming te laten doorgaan  om aan alle frakties te laten zien hoe talrijk de aanhangers waren van het toepassen van de taalwet op het hoger onderwijs .

Bij eventueel sportief democratisch gedrag, had men  het Land veel bijkomende nutteloze miserie kunnen besparen. Zo was er geen verkiezing nodig geweest om vast te stellen (Wat Het Laatste Nieuws na de verkiezing berekende ) dat meer dan 80% van de bevolking koos voor de splitsing van de Universiteiten van Leuven en Brussel en de Vestiging van Leuven Frans in het eigen Taalgebied .

 

En wat gebeurde verder in het kamp van de Regering ?

 

De Vlaamse CVP Ministers zouden het Voorstel van VDB nog eens voorgelegd hebben aan de bevriende pers , niet toevallig dezelfde aan wie ik destijds in de Astoria mijn ontwerp van interpellatie en de daarbij horende tactiek besproken had .

Met dien verstande dat, buiten Manu Ruys, Karel De Witte ,en Jef Claes , Emiel van Cauwelaert van Het Volk er deze keer er ook was .

Gevolg :VDB verscheen ’s anderendaags in de Kamer om mee te delen dat hij het ontslag van zijn Regering zou aanbieden aan de Koning

 (om de PSC terwille te zijn)

De Koning zou het ontslag aanvaarden ,maar er was geen aanvraag tot ontbinding vanwege VDB

(waarvan akte )

 

Minister P.W. Segers werd aangesteld als informateur om te zien of de vorming van een nieuwe regering mogelijk was . En dat was toen een heel pak van mijn hart .

Wij zullen later zien wat daarna komt .

 

Nog een anekdote, echt gebeurd: Van Eynde en Vanden Boeynants hadden toen alletwee een identieke winterjas en precies dezelfde maat. Diezelfde dag was Van Eynde vertrokken met de jas van VDB . hij stelde pas vast dat hij met de verkeerde jas op stap was toen hij een paternoster in een van zijn zakken ontdekte . Daar werd hartelijk om gelachen . alleen hebben wij nooit geweten hoe VDB ontdekt heeft dat hij met de verkeerde jas op stap was ?

 

 

 

 

De Grote Revolte te Leuven

 

Het vuur aan de lont

 

Op 20 December 1967 komt de Beheerraad van de Universiteit samen ,versterkt door de 8 curatoren .
Op de dagorde o.a.een voorstel van Leuven Frans om een tehuis voor studentinnen ,de Sedes , te renoveren .
Reden :in Juni is de Innovation te Brussel afgebrand ,een ramp die meer dan  zich300 mensen het leven heeft gekost, dit als aanleiding .

De sedes is zeer oud en in verval en daar is groot brandgevaar .Op eerste zicht een doodredelijke vraag. Wie kan daar tegen zijn ?

Maar ze willen van de gelegenheid gebruik maken om meteen een reeks andere gebouwen te laten onteigenen en dat roept problemen op . In Juli laatst leden hadden ze er zich toch toe verbonden niet meer aan uitbreiding te doen in het Leuvense ?
De Vlaamse curatoren, Cool ,Dequae en Roppe, verzetten zich tegen het Francofoon investeringsplan en de zaak blijft in beraad .

 Op een volgende bijeenkomst verzetten de Francofonen zich tegen een Vlaams investeringsplan .

 E.Leemans wordt terhulp geroepen om een verzoeningsplan op te stellen..
 Tegen 1 Maart 1968 moeten beiden hun expansieplannen voorleggen , aldus was de afspraak .

 

Van de Universiteit naar de Pers

 

Tot hiertoe bleef alles binnenskamers ,maar een week later werd het gebeuren in De Standaard beschreven ,waarop La Libre op 28 December(de dag van de Onnozele Kinderen) reageert en aan de Standaard verwijt ,het probleem te grabbel te gooien voor het “politicaille linguistique”

Op 1 / 2 Januari wordt in La Libre het groot geschut in stelling gebracht. Prof.DeVisscher ,decaan van de Francofone Faculteit van de Rechten en Ondervoorzitter van de Academische Raad van Leuven Frans zet het Francofone puntje op de Francofone "i" nl ,de Vlamingen moeten zich geen illusies maken ,de complete Francofone sectie blijft te Leuven .
 Waarop Het Volk reageert :dat is een oorlogsverklaring .

Op 5 Januari 1968  is het de beurt aan Rob Van de Kerckhove,Voorzitter van de Vlaamse CVPVleugel(Partij) een vroeger lid van de Acht .

Hij verklapt in De Standaard , dat de mogelijke expansie naar Nijvel in 1965 is gebeurd op uitdrukkelijke vraag van Leuven Frans .

 

Van de Pers naar de Politiek

 

Op 7 Januari verklaren  de Socialisten te Antwerpen ,dat zij akkoord gaan met de  inplanting van Leuven Frans in het eigen taalgebied ,nl in Wallonië en met de splitsing Vlaamse Vrijzinnige Universiteit (VUB) te Brussel..

Op 9 Januari zou Parisis ,de Voorzitter van de Francofone Vleugel  van de CVP/PSC en Fractievoorzitter een Persconferentie houden ,maar onder druk beperkt hij zich tot een persverklaring , waarin hij het standpunt de Libre tot het zijne maakt .Wel onderlijnt hij dat hij akkoord is met de ontdubbeling,maar niet met de inplanting in Wallonie van Leuven Frans .

DeVoorzitter van het Koordinatiecomité M. Van Haegedoren botst op een weigering van Vanaudenhove,de Voorzitter van de PVV om hem te ontvangen en Houben , de Algemene Voorzitter van de CVP/PSC zou hetzelfde gedaan hebben.
Wel mag hier vermeld worden  dat ondertussen ,naast Poma ,H.Vanderpoorten en Fr.Grootjans aan Vanaudenhove hebben laten weten dat ook zij ,als leden van het LVV , akkoord gaan met het Manifest van de 31 ,waarover in een vorig bericht.

Al bij al ,tot hiertoe gaat alleen over woorden en verbale stoerdoenerij . Voor meer details bestaat er voldoende literatuur .ik beperk mij tot bepaalde momenten, die mijns inziens nodig en voldoende zijn om politieke moment te suggereren om de komende regeringscrisis en onze interpellatie te situeren .

 

15 Januari , of het startsein voor de Revolte

 

Op 15 Januari wordt het Algemeen Expansieplan van Leuven Frans door Simon-Pierre Nothomb aan de pers overhandigd .(Later zal hij ,in de reeks Historisch nl over de Fam Nothomb ,verklaren dat hij naast anderen pro forma  zich verzet hebben tegen de overheveling om klaarheid af te dwingen omtrent de Financiering)

En wat met het expansieplan van Leuven Frans ?
De Francofone Academische Raad heeft eenparig beslist, dat zij te Leuven blijven ,dat is toch de essentie waarop men zat te wachten.

Het hautaine optreden van De Visscher en zijn mede standers   in de Libre hebben niet alleen de Vlaamse studenten zwaar vernederd

 De studenten reageren  onmiddelijk: ze hebben ons de oorlog verklaard, wel ze zullen die krijgen .

.Het is het historisch moment voor de leider van de Studenten Vakbond ,Pol Goossens .

 Nog dezelfde avond zal hij ,in  De Valk oproepen tot actief verzet en zijn medemaat M. Vandenbussche voegt eraan toe ,wij gaan deze Universiteit afbreken .

De lokalen van de Vice-rectoren worden lelijk toegetakeld , de kantoren van Woitrin worden met Molotovcocktails bewerkt . Men zoekt inspiratie bij de Chinese culturele revolutie en het Rode Boekske van Mao heeft in die tijd zo al succes. Onbekende kringen verspreiden instructies voor het maken van Molotovcocktails.Een auditorium wordt in brand gestoken
En zo gaat het verder.Daarover bestaat een uitgebreide literatuur . Dus de Vlamingen kunnen dat ook ;
. 
Dit is alleszins niet mijn stijl.

Op 17 Januari wordt door het Aktiecomité ,een mantelorganisatie voor alle studenten verenigingen ,waaronder het SVB van Goossens , de drijvende kracht is ,de algemene staking uitgeroepen en op 18 Januari  hangen overal de zwarte vlaggen uit .  .

De Professoren van VVP en Wetenschappelijke Vorsers van Lovan sluiten zich aan bij de staking .

Maar op 21 Januari worden door Piet De Somer al de lessen geschorst .en dat wordt hem zeer kwalijk genomen als een soort stakingbreker.

Op die dag zal er nog veel gebeuren.

Waar 21 Januari  een soort keerpunt had kunnen zijn , werd hij,werd deze dag het beginpunt van nieuw geweld

.

Op 23 Januari begint in Gent een solidariteitstaking .

.De dag daarop vallen .aldaar verscheidene gewonden .

Een massa Gentenaars trekt op naar Leuven .
Te Leuven waken 1.000 Gendarmen en maken duchtig gebruik van hun matrakken .Meer dan 300 studenten worden aangehouden .

Vanaf 22 Januari slaat de beweging ook over naar het Binnenland , naar de Middelbare scholen ,zowel Officieel als Vrij Onderwijs sluiten aan bij het universitair gebeuren en betogen samen.in talrijke plaatsen .

 

Een staaltje venijn ,om de sfeer van de tijd beter te verstaan ?

 

Voor de Libre is er maar een probleem ,de orde handhaven ,Het Bisschoppeijk Mandement van  13 Mei 1966 moet worden uitgevoerd ,zoniet is het einde van het (hun) Vaderland weer nabij ,én erger nog zoals prof. De Visscher schreef, in zijn voormeld Nieuwjaarartikel,

“Ecclésialement, nous savons aussi que si l’Eglise devait décider de notre expulsion, au nom de la loi du sol , c’en serait fini de toute l’Université catholique , tant en Wallonie qu’en Flandre”

Verontschuldig mij voor dit citaat in het Frans ., Maar het staat sinsdien met punten en komma’s in mijn memorie gebrand .In ’t Vlaams :”Kerkelijk gezien,weten wij ook dat indien de Kerk  zou beslissen om

ons te verdrijven ,in naam van de  wet van ? en bodem,dat dit het einde zou zijn van elke Katholieke Universiteit ,zowel in Wallonie als in Vlaanderen .Als ge dat terug kunt plaatsen in zijn tijd ,dan ziet ge zo al het venijn er afdruipen

Om mij te beperken tot één aspekt , dat van la loi du sol, als er één gebied is in Belgie waar la loi du sol  ,sinds 1830 genadeloos werd toegepast dan is dit Wallonie ?

En waar halen zij ,ook nu nog ,het recht om , wat zij normaal en onbetwist vinden voor Wallonie ,hatelijk te maken voor het Vlaamse Landsgedeelte ? ? ?

Mijn antwoord was steeds in het Frans opdat zij het goed zouden kunnen verstaan “Pour les Flamands la meme chose”

De Katholieke Universiteit had eens,als een Vlaamse Universiteit in een Waalse stad moeten gevestigd zijn ,én dit 130 jaar lang ? Dat is toch denken aan het onmogelijke ?

En wat moet ik dan doen ,als goede Vaderlander met de plechtige “Koninklijke Belofte” - afgelegd te Wijnendale na de tragedie  14/18  - van “Gelijkheid in Rechte en in Feite”? ? ?

 

 

Terug naar Leuven Vlaams :Lukt het of lukt het niet

 

Op 19 Januari ,heeft men uiteindelijk ook in de Academische raad van Leuven Nederlands de knoop doorgehakt en duidelijk gekozen voor de overheveling van Leuven Frans naar het eigen Taalgebied .

Rest alleen nog de eerbare voorwaarden en waarborgen te negotieren met Leuven Frans . Wat ware het prachtig voor Kerk en Vaderland mocht dit waarheid worden .

En men mag het niet koud laten worden , nog dezelfde avond  wordt nog gezorgd om de Algemene Raad van Beheer samen met de acht Curatoren bijeen te roepen op 21 Januari . Mocht dit lukken , het ware te schoon om waar te zijn ? De Bisschoppen ontlast,de Regering ontlast ,het Parlement ontlast én het Vlaams Koordinatiekomiteit en de Waalse Comites de Défense kunnen samen een rondedans houden op de Grote Markt van Brussel ,terwijl de studenten verbroederen met de Gendarmen ???

 

 De bijeenkomst van de laatste kans

 

Op die geweldaige Zondag 21Januari waren ook de leden van Vlaamse en de Francofone Academische Raad voor de laatste maal bijeen , onder het voorzitterschap van de Rector Magnificus Mgr Descamps en onder de bescherming van de Gendarmerie .

 En ieder wou zijn ontgoochelingen kwijt en ieder vocht voor zijn gelijk ,de Vlamingen op de Taalwet en de culturele autonomie zowel voor Vlaanderen en Wallonië op de eentaligheid van de Gewesten een Waalse eis en over hun eerbare voorwaarden enz

De Walen op het verleden ,de 130 jaar(colonisatie?) als op een soort verworven recht, én op een akkoord van Hertoginnedal (Wie heeft hen dat wijsgemaakt ,daar war de historische waarheid is ,dat het probleem Leuven op Hertoginnedal niet besproken werd –maar ook in de politiek zijn de leugens ook waar ,als men ze geloofd)

De vergadering werd nog  verlengd en er werd voor een avondmaal gezorgd ;de atmosfeer bleef echter van dien aard dat men de tafels moest herschikken ,want Vlamingen en Francofonen wilden niet naast mekaar zitten

Een dondersermoen van Gust Cool ,eventjes in beide richtingen en iets speciaal in de richting van de Francofonen ,dat ze in juli 1966 wel akkoord waren geweest niet meer in Leuven te investeren enz

Met als klap op de vuurpijl : als wij er hier niet uitgeraken gooit gij het probleem terug op de straat en via de straat komt het willens nillens terug in het Parlement enz (Ziet ge zwarte Piet al zitten?) en het einde van de partij en nog veel meer .

Nutteloos , tegenover elkaar lijk twee geiten,de koppen tegen elkaar, op een smalle brug boven een woelige beek .

En wij ,in  het parlement, zaten daar machteloos op te kijken
Nog twee dagen lang ,zou een verzoeningscommissie de navette doen . zonder resultaat .

 

En op 24 Januari komen de Bisschoppen terug samen ???