De geschiedenis van de Hasseltse Speculaas
Speculaas maken en bakken is een echte kunst. Ook al denken heel wat mensen het "echte" recept op zak te hebben, het uiteindelijke resultaat verschilt erg vaak. Wat je in de eerste plaats nodig hebt, is "feeling", liefde voor het vak.
Vooral de deegverwerking en de gevolgde werkwijze spelen een belangrijke rol.
Vast staat dat de speculaas zijn oorsprong vindt in de Hasseltse jeneverstokerijen, waar suiker een belangrijk restproduct vormde. Met deze gedeeltelijk verbrande suikers werd namelijk potsuiker of bruine suiker gemaakt. Na toevoeging van bloem en vet werd de eerste echte Hasseltse speculaas geboren.
Omstreeks 1830, ten tijde van de Tiendaagse veldtocht vinden we een eerste verwijzing naar de Hasseltse speculaas. Men spreekt dan van een harde "oemp" (dialect voor ‘homp’). Deze voedzame koek bakten de bakkers van Hasselt voor de Belgische troepen.
Later verfijnde men de koek door er honing, kruiden, kaneel, amandelen, eieren en maagzout aan toe te voegen.
De "oemp" werd op kleine schaal vervaardigd door de artisanale banketbakker en bleek erg in trek bij de bedevaarders die in Hasselt de Onze-Lieve-Vrouw Virga Jesse bezochten. De pelgrims op weg van Maastricht naar Scherpenheuvel, deden in Hasselt hun voorraad speculaas in. Bekende Hasseltse speculaasbakkers van vóór de Eerste Wereldoorlog waren Deplée, Daniels, Tuts-Cox en Thywissen.
Sinds 1980 promoot de Hasseltse Koninklijke Vereniging van Brood-Banketbakkers de befaamde Hasseltse Speculaas nog efficiënter door een uniforme verpakking aan te bieden. De speculaas komt nog beter tot zijn recht.
25 Mei 1986 is een hoogdag voor de Hasseltse Speculaasbakkers. Door haar erevoorzitter (Grauls) aangemoedigd, schonk het bestuur van de Koninklijke Vereniging van Brood- en Banketbakkers het prachtige standbeeld "Het Speculaasmannetje" aan de stad Hasselt.
Naar zeer oude Hasseltse traditie drinkt men bij een lekkere oemp Speculaas een heerlijke borrel of een drepke Hasseltse jenever. Laat het je smaken: gezondheid!
Danilo Hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag.
