Archief

Overal probeerde men modieuze kant te importeren of na te maken. Spanje bijvoorbeeld, die zelf kant realiseerde, importeerde in deze tijd veel kant uit Italië, Frankrijk en de Nederlande.
Blijkt dat er in Engeland, en meer bepaald in Honiton,kant werd verhandeld. Het is mogelijk dat er naast de eigen productie, eveneens vreemde kant geïmporteerd en verkocht werd.
"Bone lace", is een Engelse benaming voor kloskant. In bepaalde streken in Engeland gebruikte men visgraatjes of "fish bones" als spelden."Bone lace" is dus een letterlijke vertaling van " spellewerk".
Men gebruikte eveneens benen klosjes, gedraaid uit botten of "bones" van schapen of zelfs varkens.
Ook dit gebruik verwijst naar deze benaming
Overdruk uit "Kant"

De beroemdste Italiaanse kant uit de 17de eeuw was de Venitiaanse naaldkant die behoorde tot het summum van de Italiaanse kantproductie. Met heel veel status en allure prijkte hij in de kleding van de elite in heel West-Europa.De mode van het laatste kwart van de 17de eeuw dicteerde een uitermate weelderige haardos. Wie dit niet van nature had, nam zijn toevlucht tot een pruik.
Omdat het geen zin had mooie kant onder de pruik te verbergen, knoopte men een strook vooraan op de borst,en zo is de das ontstaan.Net als de Vlaamse kant, die veel luchtiger was, werd de Venitiaanse overal gegeerd en vanuit Venetië naar alle uithoeken van West-Europa geëxporteerd, maar dat verliep niet altijd even gemakkelijk. In de 17de en 18de eeuw wilde men de invoer van vreemde kant beperken.
Minister Colbert bedacht een plan om de eigen productie op te drijven. Hij stichtte in 1665 de
MANUFACTURES ROYALES DES POINCTS DE FRANCE, eigen ateliers waarop hij toezicht had.Hij deed beroep op Vlaamse en Italiaanse kantspecialisten om de technieken in de Franse bedrijven te komen aanleren.Colbert slaagde in zijn opzet en in korte tijd ontwikkelde zich de
POINT DE FRANCE,een typische naaldkant met een zeshoekige gepicoteerde spijlengrond tussen de symmetrisch geplaatste motieven.

Halverwege de 17de eeuw kregen de kantstroken rechte boorden. De kant die toen op veel Noord-Nederlandse schilderijen is afgebeeld, is veelal de zgn. Hollandse kant. Deze kant werd niet in Holland gemaakt, maar vanuit Vlaanderen naar Holland geëxporteerd. In Vlaanderen zat men goed, want in de 17de eeuw werd aan alle Europese hoven Vlaamse en Italiaanse kant heel sterk gewaardeerd en ook de adel volgde deze rage. Men ging soms zo ver dat enkel deze specifieke kant toegelaten werd aan het hof
overdruk uit kant

De 16de eeuw was weliswaar heel interessant als ontstaanperiode van de kant, en de eerste kant was wonderlijk mooi, maar de 17de eeuw was toch wel de gouden tijd.
Ook in de 17de eeuw steunde het ambacht van het kant-maken op modellen die, door het veelvuldig handelsverkeer, over de grenzen heen circuleerden.
De eerste kant was spits getand,vandaar ook de franse benaming"dentelle" tandjes.Onder invloed van de barok werden de motieven levendiger en massiever, wat te merken is aan de Van Dijckkant, genoemd naar de schider Van Dijck, die samen met zijn tijdgenoten heel veel dergelijke kant heeft afgebeeld op grandioze schilderijportretten.Deze portretten tonen dames en heren met platliggende kragen.De dames droegen een bijpassende sjaalvormige kraag over.
Dat speelde in de kaart van de noordelijke Nederlanden, want de buste werd geaccentueerd door een horizontale kantstrook, en in dat was op zijn minst onbehoorlijk.Deze puriteinse mentaliteit werd mede veroorzaakt door de Reformatie. De dubbelgevouwen en met kant afgeboorde sjaal verdoezelde deze accentuering.Zo bedekte de dame uit Noord-Nederland ook steeds het décolleté. In de zuidelijke Nederlanden mocht het iets pittiger. Daar was een open décolleté vanaf het 2de kwart van de 17de eeuw erg in.

Koningin Elisabeth stond vooral bekend voor haar grote voorliefde voor buitenlandse nieuwigheden.
Haar voorkeur ging naar Italiaanse en Vlaamse textilia. Die voorkeur was niet zo verwonderlijk,de reputatie was wijd verspreid,zoals de Italiaan Vecellio in 1590 citeert:" de edele dames van Antwerpen, ze houden meer dan wie ook van het linnen dat ze subliem bewerken"en "edele dames uit Brabant of Antwerpen, ze dragen kragen van uitzonderlijke verfijning die door hun reputatie alle naties overtreffen".
In het Duitse Ertsgebergte, de streek van de zilvermijnen,zouden Brabantse vrouwen die voor de godsdienstperikelen van de tweede helft van de 16de eeuw gevlucht waren, er kant geïmporteerd hebben. Doch, het is ook niet uitgesloten dat de kant er simpelweg werd ingevoerd door handelaars,
zoals het modelboek van Zurich getuigt voor deze regio
Overdruk uit "Kant in Europa"

Uit de archieven van het Plantijn-Moretusmuseum in Antwerpen blijkt dat de familie Plantijn in de geschiedenis van de Vlaamse kant een grote rol heeft gespeeld. Moeder Plantijn,Jeanne Riviére, haar echtgenoot Christoffel Plantijn en haar dochters kwamen rond 1548-1549 uit Parijs in Antwerpen wonen.Hij vestigde er zich als drukker en boekenverkoper,zij verkocht er linnengoed.
       Algauw bloeide de onderneming en speelden de dochters Martine en Catherine een vooraanstaande rol in de productie en de handel in verfijnde linnenversiering.Zij legden zich toe op de export van linnen,gesneden werk en kant.Merkwaardig is de term"dentelle à l'aiguille" voor het eerst in 1574 in een rekeningboek van Martine Plantijn voorkwam.
       Verwijzingen naar kloskant vindt men in "brainat de dentelle"of"dantaille",stroken die per el verkocht worden.De Plantijns waren hofleveranciers in Parijs ,maar exporteerden ook kant naar Duitsland,Spanje en Engeland. Vanaf 1557 was er een bestendige uitvoer naar Frankrijk van kragen, zakdoeken en mutsen.

Overdruk uit "Kant in Europa"

       Deze samengestelde kantsoort is zeer duidelijk te herkennen aan de zeer regelmatige lichte grond die uit mechanischetule bestaat.
       De fijne en gracieuse motieven worden uitgevoerd in klos-(met afgeknoopte draad) of naaldkant.
       Meestal zijn de motieven fijne en elegante bloempjes en blaadjes,alhoewel personages of andere motieven kunnen worden gebruikt.
       Versieringen als openluchtjes,siersteken en reliêf kunnen zowel in naald-als in kloskant voorkomen.
       Wanneer men de kant omgekeerd bekijkt kan men zeer goed vaststellen dat de tule doorloopt en dat de kant er op is vastgehecht.

Er wordt aangenomen dat kant in de loop van de 16de eeuw in Vlaanderen en Italië tegelijkertijd is ontstaan.Zowel in onze streken als in Italië werd zowel kloskant als naaldkant gemaakt.
Hun uiterlijk aspect is nagenoeg hetzelfde; op schilderijen en gravures kun je ze praktisch niet onderscheiden en in werkelijkheid is het soms ook moeilijk.Bovendien maken ze allebei dezelfde stijlevolutie mee en de ontwerpen zijn voor beide kantsoorten even goed te gebruiken.
De stelling dat kant zou ontstaan zijn in de eerste helft van de 16de eeuw steunt grotendeels op het feit dat pas vanaf halfweg de eeuw in boedelbeschrijvingen en bestellingen sprake was van kant, vaak onder andere benamingen zoals "passementen" of "spellewerk". Vanaf die tijd was er ook kant te zien in portretten.
Uit Kant.

       Deze samengestelde kantsoort is zeer duidelijk te herkennen aan de zeer regelmatige lichte grond die uit mechanische tule bestaat.
       De fijne en gracieuse motieven worden uitgevoerd in klos-of naaldkant.
       Meestal zijn de motieven fijne en elegante bloempjes en blaadjes, alhoewel personages of andere motieven kunnen worden gebruikt.
       Versieringen als openluchtjes, siersteken en reliêf kunnen zowel in naald-als in kloskant voorkomen.
       Wanneer men de kant omgekeerd bekijkt kan men zeer goed vaststellen dat de tule doorloopt en dat de kant er op is vastgehecht.

De Oude-Vlaamse kant waarover we het hier hebben mag niet verward worden met de Oude-Vlaamse kloskant uit de XVIe en XVIIe eeuw. De benaming Oud-Vlaamse kloskant is een algemene benaming voor alle kloskanten die in die tijd in Vlaanderen werden gemaakt. De hedendaagse Oud-Vlaamse kant is een gemengde kantsoort.
       De opvul tussen de motieven wordt in naaldkant uitgewerkt. Het is een eerder grove zeshoekige maas die soms afgewisseld wordt door verbindingen met spijlen.
       De motieven worden meestal in linnen, soms met halflinnen ertussen geklost.
       De tekeningen stellen meestal bloemen of krullende linten voor.
       Allerhande siersteken, openluchtjes en reliëfs kunnen zowel in de naaldkant als in de kloskant voorkomen.