Naar de inhoud

Contactpunten

Over filosofie en fotografie
akke.beakke.be
Afwisselende teksten over filosofie en fotografie en teksten met een knipoog.

Berichten van 30 september 2013 tot 6 oktober 2013

Kierkegaard ( 1813 - 1855 ) deel 11 (slot deel 2 en einde )

                                                       (op) slot deel 2  en einde )
In Nederland wordt de laatste tijd een heftige discussie gevoerd over het voorlopig proefverlof van Benno Larue , die meer dan 100 kinderen, ja zelfs baby's, seksueel heeft misbruikt.
In kranten, op radio en vooral op TV , wordt heftig gediscussieerd tussen voorstanders ( advocaten, rechtsgeleerden, openbaar ministerie) en ouders van de slachtoffertjes. De woordenstrijd is een strijd tussen emoties(ouders)  en  de ratio ( Juris Prudentia ) Deze laatste groep beroept zich op de harde in wet vastgelegde regels , de ouders echter op de geest van de wet.
Waarom ik dit afschuwelijke voorval hier ten  tonele voer , ligt daarin , dat hier de dubbelzinnigheid van de taal duidelijk wordt.
Woorden als rechtvaardigheid , waarheid, leugen,  gevaar voor de samenleving , schuldgevoel frustratie  en nog  een teveel om hier op te noemen woorden rollen hier als klotsende golven tegen de rationeel gefundeerde in de wet vastliggende artikelen en tegen de emotionele vrijzwevende  gevoelens van de ouders , kennissen en vrienden meelevende  omstanders. Dit alles resulteert in een  spetterende branding met veel schuimende koppen.
Het is het overbekende probleem van de controverse tussen collectivum en individu. De wetsartikelen en de wet dienen voor de gemeenschap als onvoorwaardelijk collectief en de geest van de wet zweeft daar tussen de regels van de wet door en beoogt het belang van het individu. De wet is daar bij voorbaat pretentieloos, maar  het individuele geval ligt bloot aan het gevaar van een kettingreactie aan  pretenties  te veroorzaken met de connotatie van vrijheid , gelijkheid en broederschap. "Waarom jij wel en ik niet?" Zolang er mensen zijn , en dat is al heel lang , is dit een moraal /  ethisch probleem, waarover filosofen , psychologen en theologen hun hoofd hebben gebogen. Maar u weet: "Zoveel hoofden, zoveel zinnen." Een terrein bezaaid met booby- traps. Bezonnenheid (prudentia) , beheersing (temperantia) , geloof (fides), hoop (spes) en liefde (caritas) zijn daarbij onherroepelijk noodzaak om daartussen door te laveren. 

Kierkegaard heeft zich uiteraard ook met dit probleem in zijn laatste fase   ethisch  intensief bezig gehouden. Ik ga hier niet in bijzonderheden treden in zijn diepgravende filosofische analyses. Aan het einde van deze slotfase vermeld ik de literatuur waarin u hier zijn  geniale uiteenzettingen kunt volgen. Het draait daarbij o.a. bij hem om de begrippen Noodzaak en Oorzaak.  

Noodzaak staat  buiten ons bereik. Wij kunnen daar vaak niet bijkomen
Oorzaak  staat binnen ons bereik .  Wij kunnen daar op vaak verschillende
                                                             manieren achter komen .

Het gevolg van een  noodzaak is vaak niet te vinden.
Het gevolg van een oorzaak is (soms na lang zoeken) wel te vinden.

Voorbeelden:
De noodzaak van een brand ? (wel of niet te vinden??) 
De oorzaak van een brand ?    ( vaak wel te vinden )

De noodzaak van gevaar ?   
De oorzaak van gevaar ?
De noodzaak van criminaliteit ?
De oorzaak van criminaliteit    ?

De noodzaak/oorzaak van moed ? Van geloof?  Van armoede?
Van lijden? Geluk ? Leven?  Hoop? Liefde ? Bestaan? Mij ? U ? Wereld?
Filosofie? Kerk ? Schepping ? Overvloed ? Euthanasie? Dood? Ziekte ? God ?
Oorlog ? Kunst ? En u kunt zo nog wel even doorgaan. zoveel woorden, zoveel zinnen of  onzin.? Een oplossing ? Ik hoor het graag.
Ook Kierkegaard, helaas , heeft het eigenlijk niet gevonden.

U kunt het in de hierna door mij geraadpleegde literatuur nog eens nadenken en zelf bedenken. 
Ik stop er nu mee, zonder u eerst  te bedanken voor het mee gaan op de zoektocht naar de waarheid, die er misschien wel is maar door mij althans nog niet gevonden is . 

 Geraadpleegde literatuur:
Auteur: Paul van Tongeren.
"Leven is een kunst" over morele ervaring , deugdethiek en levenskunst.
Uitgeverij Klement, ISBN: 978 90 8687 102 5
Zoetermeer Nederland
Uitgeverij Pelckmans:ISBN: 978 90 289 7008 3
Kalmthout, Belgie 

Auteur: Geert Jan Blanken
"Kierkegaard"  Een inleiding in zijn leven en werk
Uitgeverij Ambo / Amsterdam ISBN: 9  789026  324932

H.P. Kunneman & TH.C.W. Oudemans ( RED)
"Filosofie aan de Grens "
Uitgeverij Van Gorcum, Assen/Maastricht ISBN: 90-232-2685-2

Met vriendelijke groet,

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-Maup=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=------
  

 
Hoe vind je dit bericht?
Geschreven door Maup Smits om 16:21 Reageer op dit bericht Stuur door

Kierkegaard ( 1813 - 1855 ) deel 11 (slot deel 1)

                                                  De (op) slotsom

Ik ben er weer eens voor gaan zitten , het witte scherm staart me aan.
Alles wat ik nog wil zeggen is reeds gezegd , alles wat ik weer wil denken en bedenken is reeds gedacht en bedacht.
Taal en denken, 2 mogelijkheden , die we gekregen hebben als een cadeau in een mooie  geschenkverpakking. Knippen we het gekleurde lint door, en pakken we  het uit dan zit er ongrijpbare lucht in. We kijken er  in , maar zien niets, we luisteren er naar, maar horen niets, we tasten er naar, maar voelen niets. Maar toch is het iets. Een mooie beker zonder afzender. Of toch? Jawel ,onderop  in klein bijna onleesbaar schrift : S. Kierkegaard. Het is een wisselbeker, die wij moeten doorgeven, maar in wiens naam aan wie.???? Wie het weet mag het zeggen, maar pas op: alle taal is van oorsprong  een orakel taal ,altijd dubbelzinnig in detail en in haar algemeenheid grijpt ze nooit de complexe werkelijkheid. Dat is nu filosofie, theologie psychologie, kortom de geesteswetenschap, (alfa), maar ook de natuurwetenschap, (beta) die het eeuwenlang voor het zeggen had, weet het ook niet meer sinds de ontdekking van o.a.  de quantumtheorie , de snaartheorie en astronomie en  geneeskunde.
Het geloof speelt bij Kierkegaard een existentiele rol. Zijn denken(concepties) getuigen daarvan in geheel zijn  oeuvre . Maar ook de taal, zoals we gelezen hebben , probeert hij daarbij te gebruiken om in preken , gesprekken in koffiehuizen,  kennissen, vrienden en bij  de ontmoetingen van passanten op straat  er  bewust van te laten worden dat  er geen antwoorden zijn. Zijn flitsende en scherpe pijlen zijn daarbij gericht op het geloof in de huidige kerk als vast geklonken en vastgeroest instituut. Een krachtige uitspraak van hem in deze,  moge zijn gevoelens en denken  tot uitdrukking brengen: " Dat de zoon van God mens is geworden is  stellig de hoogste metafysische - religieuze  paradox.".  Dit probleem is onoplosbaar, voert tot wanhoop. Hij gebruikt daarvoor dan ook  het woord vertwijfeling.
                                           

                                               Ik sta weer voor een crucifix
                            en vraag: " is dat weer niet voor niks?"
                                               Hij hangt er maar , wij staan erbij
                     vertwijfeld, want d' ellende is lang  niet voorbij
                                          het offer, dat hier wordt gebracht 
                     verdwijnt als wierook  in een gespookte nacht
                      en wij ??  ,  wij zijn nog lang niet veilig thuis
                      Een crucifix, het is en blijft een houten kruis.

 De bovenstaande regels geven een verschijnsel aan, dat in de filosofie de naam heeft gekregen van een vorm van reificatie.  We geven daarmee aan dat abstracte  spirituele gedachten  concreet worden gemaakt.   Het Duits  heeft daarvoor  nog een duidelijker term: Verdinglichung  . Dat is hier de conclusie in de laatste schuingedrukte regel . Maar ook bij het  heilig Avondmaal de wijn als bloed van Christus en   het brood als zijn lichaam, zo ook het zwaaien van de wierook met de wierook zwenker. 
                         
 De volgende keer verder om te zien hoe Kierkegaard uit deze paradox probeert te komen.
                                           
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=Maup-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-= 
                                                 
Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door Maup Smits om 15:03 Reageer op dit bericht Stuur door

Meer van Contactpunten

↑ Terug naar de berichten