Contactpunten

Zaterdag 25 februari 2006

Behoudzucht ........ en de kikkerproef......

Telkens weer de Haagse mooi klinkende belofte de regelcultuur nu maar eens te doorbreken. De bureaucratische mierenhoop aan formuleren en regels zal eindelijk belaagd en verlaagd worden. De overhead moet nu maar eens van zijn ernstige waterhoofd verlost worden. maar helaas, .... de ene operatie na de ander mislukt , sterker nog : het waterhoofd blijkt een Januskop te zijn; het groeit eens te meer en wordt als maar groter en groter. Het lijdt aan een ernstige ziekte , zo blijkt het, de zgn. Autopoiese. ( auto = zelf en poiese = produktie ). Deze ziekte wordt gekenmerkt door alles uit zijn omgeving aan te passen om zich zelf in stand te houden. Dit verschijnsel is afkomstig uit de biologie. Het geeft aan dat het organisme zijn voedsel transformeert in stoffen en verbindidngen ten bate van zichzelf. Maar niet alleen een organisme , maar ook een organisatie heeft de neiging zich zelf te reproduceren. Het is o.a. om deze reden dat complexe organisaties heel moeilijk te veranderen zijn. Goedwillende enkelingen , die pogen veranderingen aan te brengen, worden binnen de kortste keren " aangepast ", of erger nog, op een zijspoor gezet. ( denk hierbij aan de zgn. " klokkenluiders " ). Men gebruikt in dit verband wel eens de vergelijking van de gekookte kikker: Als een kikker in heet water wordt gegooid, zal hij zijn best doen uit de pan te springen. Wanneer het dier geleidelijk op gewarmd wordt doet hij echter niets. Zo ook met het Haagse. Verlichte geesten staat een hachlijk lot te wachten: òf je aanpassen òf wegwezen. Het is een kwestie van buigen of barsten. Voor het "aanpassen" wordt vaak de techniek van de "inspraak" gehanteerd. Hiermee wordt gevoelsmatig bij de innovator de indruk gewekt , dat hij er toe doet, terwijl het voor hem al is gedaan ( Repressieve Tolerantie). Maar als hij dit raffinement onderkent is het te laat en echt met hem gedaan.
Protest en verzet beginnen altijd van onder op (bottom-up) en hebben een tijdelijk ( conjunctureel) karakter. De werkelijke veranderingen moeten van boven af (top-down) komen en zijn structureel van aard. Het vuur moet daarom goed opgestookt worden willen de kikkers daar bovenin eruit springen . Maar ook dit proces zal helaas geen garantie bieden voor een duurzame oplossing voor het probleem van de verstarring, want de rakkers van nu zullen, eenmaal boven gekomen , weer de regenten van morgen worden. Hopelijk zal de snelheid van de huidige technische ontwikkelingen een bres kunnen slaan in deze cirkelgang van de rigiditeit.

Maup
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

Geschreven door Maup Smits om 13:14 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 19 februari 2006

Empedocles en Lou de palingboer.

Vele filosofen voor Socrates, de zgn. pre-socratische filosofen, ontwierpen voor het ontstaan van het heelal een eigen denkconstructie ( een cosmogonie).
Zo ook Empedocles ( 490 - circa 430 v. C ). We gaan hier niet op details in van zijn denk theorie. In grote lijnen zijn de vier elementen :Aarde, Water , Lucht en Vuur de vier zaken waar het in zijn opvatting letterlijk en figuurlijk om draait in een eeuwig bewegende cyclus. Deze vier worden dan door twee aan elkaar tegengestelde krachten aangestuurd te weten: De Liefde ( Philia) en de Haat ( Neikos ) De liefde wordt in het centrum ( de Aarde ) gedreven en de Haat bevindt zich aan de buitenzijde van de sfeer. (Sphairos = de goddelijke bol) Zo ontstaat de ons bekende kosmische indeling , met de aarde in het centrum, het vuur aan de buitenzijde en de lucht en het water daartussen. Dit alles beschrijft hij in bizonderheden in zijn leerdicht \"Over de Natuur\".( Peri Phusioos). Daarnaast heeft hij nog een mystiek-religieus Epos geschreven: \"De Reinigingen\" ( Katharmoi ). Ja en daar schrijft hij o.a. : \" Ik beweeg mij onder u als een onsterflijke god- geen sterveling meer- die door allen wordt geëerd zoals het betaamt , gekroond met haarbanden en bloemkransen\" Hij zou dan ook , als een ware Messias , een dode vrouw tot leven hebben gewekt en in in een vulkaankrater zijn gesprongen om zijn goddelijkheid te bewijzen.
Ja , als je vanuit je tunnel-denken over springt naar een krater, dan heb je daarna een geweldige kater. Neen, dan deed Lou het handiger. Die nam ons ook in de maling , maar hij bleef genieten van zijn paling.
Maup

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

Geschreven door Maup Smits om 14:45 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 15 februari 2006

Ik heb een hekel aan Hegel

Het tunneldenken, of zoals u wilt het verkokerde denken van de filosoof Georg Wilhelm Friedrich Hegel ( 1770 - 1830 ).

Welteverstaan, een geniaal denker. Een systeembouwer van je welste . Stamt uit de periode die wij historisch aanduiden als het Idealisme. Het ( systeem) denken van Hegel heeft de zgn. triade ( een soort drietrapsraket) als uitgangspunt. Eerste trap: stelling : \" Er is iets\"
                       Tweede trap: tegenstelling : \" Er is niets\"
                         Derde trap : samenstelling: Er ontstaat wat. (worden).
En dit is dan tegelijk geniaal als banaal. Waarom banaal? Omdat hij van deze op zich geniale vorm niet meer los komt . Hij radicaliseert dat zodanig , dat alles wat zich in en aan zijn geest voordoet hij dit dwangmatig in deze vorm van these, antithese , synthese giet. Hij vormt daarvan een mal, waarin hij de werkelijkheid perst. Alles wat daarin niet past snijd hij met zijn vlijmscherp intellect geraffineerd weg. Dit werkte op een slimme student zo irritant, dat op zijn vraag aan Hegel, of dat wel allemaal klopte met de werkelijkheid , Hegel antwoordde: \" DAT IS DAN DES TE JAMMER VOOR DE WERKELIJKHEID!!\"
Daarom kan men vanuit een strikt wetenschappelijk denken aan het werk van Hegel moeilijk enig krediet toekennen. Alles wordt bedolven onder een uiterst ingewikkeld denkwerk , waarin zowel de samenhang als de relatie met de beschreven werkelijkheid zeer twijfelachtig is. Zelfs als het systeem dus een strikt logische samenhang zou vertonen , dan zou er nog geen enkele garantie zijn , dat het ook iets met onze wereld te maken heeft. Nog nooit heeft een filosoof of wetenschapper zoveel fantasie en denkkracht vergooid aan een zo hopeloze onderneming als de hele filosofische opzet van Hegel is.

De volgende keer iets over Empedocles. Die kon er ook wat van!!

                                  Maup

             -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

Geschreven door Maup Smits om 22:44 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 12 februari 2006

A mystical interval

Click on the link below to view mystical pictures taken from the interiors of Sint Baafs' Cathedral and St-Niklaaschurch of Gent in Belgium

http://www.flickr.com/photos/fotos_van_maupsmits/sets
/72057594063169803/show/

Maup

Geschreven door Maup Smits om 16:49 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 10 februari 2006

Kant valt door zijn zelf gevlochten mand.

Er zijn sommige filosofen, die , zoals dat tegenwoordig zo mooi heet , getroffen worden door \" tunneldenken \" Zij zitten dan opgesloten in hun eigen gedachten(tunnel)gangen. Van de grote filosoof Kant ( 1724 - 1804 ) is zijn morele, ethische stelregel alom bekend. Deze luidt in vereenvoudigde vorm: Wat gij niet wilt wat u geschiedt , doe dat ook een ander niet \" Ik draai dat altijd om in positieve zin: \" Wat gij wilt dat u geschiedt, onthoud dat ook een ander niet \"Van hem is bekend , dat hij elke dag op precies hetzelfde tijdstip uit wandelen ging. Daar kon je de klok op gelijk zetten. Op deze min of meer dwangmatige wandeltochten, nam hij voor de bedelaars , die hij tegenkwam, aalmoezen mee, en dan driemaal zoveel als gebruikelijk was. Dit had tot gevolg, dat hij door de bedelaars op den duur bestormd werd. Hij moest daardoor wel het tijdstip en de route van zijn dagelijkse wandeling verleggen. Te beschaamd om de waarheid te vertellen, verzon hij een smoes. Een slagerszoon zou hem hebben aangevallen.
Hannah Arendt analyseert in haar werk \' Responsibility and Judgement\'(2003) vlijmscherp deze handeling . Hij kwam namelijk lelijk in de knoei met zijn eigen filosofie. Hij kon de gewoonte om zo overdadig geld te geven op geen enkele manier verzoenen met de hierboven genoemde morele stelregel, die bekend staat als de categorische imperatief en viel zo lelijk door de mand. Maar , helaas hij was niet de enige. De volgende keer zullen we zien dat de grote filosoof Georg Wilhem Friedrich Hegel er ook wat van kon.

Maup

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

Geschreven door Maup Smits om 16:09 Reageer op dit bericht Stuur door

Dinsdag 7 februari 2006

On(der)wijs 2

" We are drowning in information and starved for knowledge"

" We verzuipen in de informatie en snakten naar kennis." Dit is zo ongeveer de vertaling van deze one-liner van de Amerikaanse filosoof, psycholoog en pedagoog John Dewey ( 1859- 1952 ). Het was een gedreven pragmatist. Een gezaghebbende onderwijskundige in Amerika. Heeft hier aan verschillende universiteiten in woord en geschrift zijn sprankelende en vernieuwende ideëen over Amerika uitgestort. Kortom : de toon gezet voor het amerikaanse onderwijs van de laatste decennia. Was leerling van William James , die als pragmatisch denker , het uitgangspunt had , dat " iets waar is als het werkt ". Zo ook huldigde Dewey langs dezelfde denklijn zijn stelling:
" Niemand heeft ooit verklaard waarom kinderen zo vol vragen zijn buiten de school, en zo een opvallend gebrek aan weetgierigheid vertonen over het onderwerp van de schoollessen. "
Hij was de mening toegedaan , dat je pas leert door te doen. Hij richtte daarvoor zelfs een proefschool in voor een nieuw schoolsysteem. Hier moesten kinderen en volwassenen van elkaar leren door met elkaar samen te leven. Dat leren moest 'levensecht zijn' en aansluiten op de natuurlijke belangstelling van de kinderen. Dus vooral niet de hele dag stilzitten achter een kaal tafeltje , maar zelf ervaring opdoen hoe de samenleving in elkaar zit , en de praktische levenskringen werken. Deweys' school moest een vooruitspiegeling zijn van de maatschappij.

Ik word altijd weer aangenaam getroffen door innoverende denkers in t' algemeen en door onderwijs -pedagogen in het bizonder. Tegelijkertijd komen er dan ook steeds weer vragen bij me op zoals : mooi bedacht , verfrissende denkconstructies van bizondere signatuur, maar ( het beruchte " maar" ), wat is er van terecht gekomen. Als ex-praktisch onderwijsgevende zie ik me dan aan het eind van de cursus ( zo eind juni, begin juli , dus hoogzomer) vrijdagmiddag, laatste lesuur , in een snikheet noodgebouw met plat dak voor een groep , pakweg 30 turbulerende pubers staan , om hen nog enig duits te slijten. Dat is hete soep serveren, die ze met een vork naar binnen moeten krijgen. Daar krijg je echt geen trek van, in tegendeel, het is kokhalsen alom.. dat werkt niet, dus is het niet waar! Daar heeft William James een punt . Zijn alternatieven zijn prachtig en meeslepend. Je was wel gek om dat niet te beamen. Maar ze werken tot op heden nog steeds niet , dus zijn ze óók niet waar. Nog steeds zitten we opgescheept met kale tafeltjes , waar leerlingen gestressd achter toetsen , testen, proefexamens aan moeten zitten.
Idem dito is het vergaan met Ivan Illichs' "Deschooling Society". Het barst nog van de scholen, de een nog groter dan de ander. Kortom , we hobbelen zo maar wat heen en weer tussen paradoxen en dilemma's. Hoe komt het toch, dat alle utopisten, dat wat ze zich voorstellen , niet tot stand kunnen brengen. Het lijkt wel een vorm van onhandig urineren tegen de wind in. Dat lucht in nood wel even op, maar daarna sta je wel in je (natte) hemd.
Ik voel me daar nog steeds niet echt lekker bij.
Ik stop er nu maar even mee want ik moet weer zo nodig.

Maup

Geschreven door Maup Smits om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 1 februari 2006

Mijn Ego, ... Hoezo?? en Waarzo???

                          De grote zoektocht!!

\'s Avonds, na een warme dag in Italië, kinderen slapend in de Alpenkreuzer, wij , onder een mooi besternde Italiaanse hemel, genietend van een kopje Nescafé uit een kampeermog. Daarna wijn uit een theeglas. Dat alles smaakte zo heerlijk, dat wij besloten , eenmaal weer thuis te zijn, deze zelfde combinatie van poederkoffie uit een mok en wijn uit een theeglas voort te zetten. Één grote teleurstelling . Hoe kon dat nou, zo vroegen wij ons af. De mok, het theeglas , de koffie en de wijn waren toch gebleven. Ja, maar concludeerden wij,er was wat anders aan de hand. De situatie, de omgeving, of zoals dat tegenwoordig zo mooi heet : de context was veranderd. Geen romantische avond in  Italië, maar een koud en vochtig Nederland , geen camping met een Alpenkreuzer, maar Breukelen in een vertrouwd huis. Dat was wellicht de oorzaak, dat wij daardoor zo werden beïnvloed ,dat ,gatverdarrie, de koffie en de wijn niet meer smaakten. Ik ben dus anders wanneer ik thuis ben. Weer anders als ik achter mijn piano zit, in de auto rijd, voor een groep mensen sta te praten, alleen ben of in een menigte sta. etc, enz. Travestieten forceren zelfs dwangmatig die context door mannen-/vrouwenkleren aan te trekken. Naar analogie van wat Wittgenstein voor de taal heeft gezegd, dat de betekenis van een woord door zijn gebruik wordt bepaald ( \" the use is in the meaning \"), zo word ik door mijn  context, mijn omgeving bepaald. Maar dat \" anders zijn \" zet zich ook door op de tijd lijn van ons leven . Als kind, jongeling ,puber, adolescent \"volwassene\" , senior, grijsaard ben ik steeds veranderd door mijn leefomgeving. Ben ik ooit wel dezelfde , zo vraag je je af???, ofwel heb ik een \"ik\", kan ik ooit mezelf zijn?? Dat ben ik me bewust, dus een bewustzijn heb ik. Maar als mens heb ik ook een zelfbewustzijn, dat ik zelf kan weggommen als het me teveel wordt. Dit heet dan zelfmoord. Dit , in tegenstelling tot een dier, dat nooit zelfmoord kan plegen, dus alleen maar een geconditioneerd bewustzijn heeft. En nu wordt het pas echt interessant: door mijn zelfbewustzijn ben ik verantwoordelijk voor mijn handelen .Een hond, kat ,vlieg amoebe etc nooit. Als ik bijv. het vlees onachtzaam op het aanrecht laat staan en ik even daarna onze kat erop \"betrap\" heerlijk daarvan te smullen , dan is dat nooit zijn, maar alleen mijn schuld. Het beestje straffen hoort daar dus niet bij.! Probleem: we hebben dus een ego , maar we zijn het niet. Dat is even lekker!! Filosofen hebben daar hun \'denken\' aan vol .
Om die zwaarwegende zelf-verantwoording te ontlopen bezigen wij de sluwe vaak gehoorde uitdrukkingen: \" Je moet me maar nemen zoals ik ben\", of \" \" Zo ben ik nu een maal\". Vooral dit laatste vlucht excuus klopt in de letterlijke betekenis van het woord \"maal\' , maar zo bedoelen we het helemaal niet. Het is een oneigenlijk gebruikte uitspraak . Onze alter ego\'s rollen achter elkaar aan als op een rollerbaan. Het wordt nog erger als we onze ego door zware omstandigheden van overmacht geheel kwijt zijn en er verschrikkelende dingen kunnen gebeuren of reeds gebeurd zijn. Voor de rechtbank zijn we dan na psychiatrisch onderzoek, ontoerekeningsvatbaar of niet en vallen dan in de kategorie \" met voorbedachte rade\". Moeilijk, moeilijk !! Maar ja, we moeten wat .  Kennelijk is ons Ego wel denkbaar , maar niet kenbaar. Voor psychiaters kennelijk wel . Daar moet ik toch eens achteraan ,hoe ze dat precies doen.. maar ja, we moeten wat.
Ik ga zo dadelijk pasfoto\'s laten maken , omdat mijn pas verlopen is . Ik trek daarbij , voor zover me dat lukt , mijn mooiste gezicht t.b.v. een moment-opname van mijn \"ik\" . Kom ik het \"pas\"-hokje weer uit , dan klopt die foto eigenlijk al niet meer. Hij is nog wel recent maar niet meer coherent. Daar moet ik dan ook nog 6 Euro voor betalen. Dat komt , zo vind ik eigenlijk, niet van pas.

\" Wees uzelf , zei ik tegen iemand, maar hij kon niet want hij was niemand.!!.

                             Maup
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

Geschreven door Maup Smits om 11:14 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 28 januari 2006

Op een klein stationnetje

Click voor beeldverslag op onderstaande links:

http://home.planet.nl/~smi03002 ( Nederlandse versie )

http://www.flickr.com/photos/fotos_van_maupsmits/sets/72057594054750808/show/ (Engelse versie in dia-show)

Geschreven door Maup Smits om 00:23 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 25 januari 2006

De filosofie als Troost

"Dat zit niet echt lekker"

Clik op de foto voor vergroting

Maup

Geschreven door Maup Smits om 14:59 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 20 januari 2006

On(der)wijs!!

Non scolae, sed vitae discimus.

" Wij leren  niet voor de school maar voor het leven.!! " Zo luidt de vertaling van deze klassieke mooi -klinker. Maar volgens de veelzijdige denker Ivan Illich ( 1926 - 2002 ) is het een vals-klinker!! In zijn belangwekkende boek " Deschooling Society " ( Ontscholing van de maatschappij uit 1971) betoogt hij dat de school het echte leren alleen maar in de weg staat. Voor hem ware het dan beter de spreuk maar om te draaien tot : "Wij leren niet voor het leven , maar voor de school." let wel : hij bedoelt dan HET ECHTE LEREN en dat is nadat de basisvaardigheden van lezen en schrijven via de basisschool zijn aangeleerd. Daarna , dus in het vervolgonderwijs begint de ellende pas echt . Hier laat onze westerse cultuur zich ongenadig gelden. Zij staat daar op slechts de 2 poten van taal en wis/natuurkunde vast overeind en is niet om te krijgen. De mentaal begaafden hebben daar geen moeite mee , want die redden zich overal, dus ook in dat voortgezet onderwijs, maar , ach en wee voor de anders ( dus beslist niet MINDER) getalenteerden, die worden juist door die school om bovengenoemde reden tot minder getalenteerden gebrandmerkt. De kreet , " gelijke kansen voor iedereen " die destijds    veelvuldig werd geroepen door minister Van Kemenade en daarna in vele toonsoorten als " mavo-projecten" , leer- en studie- huizen" hebben nagegalmd uit de politiek rood omrande monden van de diverse ministers, zijn helaas, tenkoste van veel geld en inspanning van leerling en leraren(essen) in een lijkzang geeindigd. De gelijke-kansen -theorie,een schoon en ambitieus ideaal , kwam in frontale botsing met de keiharde structuur van ons onderwijssysteem, dat historisch van boven naar beneden volgens het "top-bottom -model is vastgeschroefd.   Niet om te krijgen.!!!! Illich betoogde in 1971 al dat zo'n systeem het echte leren alleen maar belemmerd. Zijn boek is dan ook één groot pleidooi dat zo'n school eenvoudig weg moet, omdat deze in de sterk en zich snel veranderde samenleving nu niet meer past. En ziedaar, alle inspanningen van o.a. de netelige Netelenbossen en de barbie-popperige v/d Hoevens ten spijt, zitten we nu in en met hooggestapelde mega- scholen, waar de steeds weer terugkerende scheuren met aan bouwfraude grenzende dure plastische vulmiddelen tevergeefs worden weggepoetst. ( In het duits heet dat zo mooi Hochstaplerei = luchtfietserei ). De gelijke kansen passen niet in deze verticaal voorgevormde lagenconstructie van voorwetenschappelijk - hoger-middelbaar - en lager voortgezet onderwijs.
De mentaal goed uitgerusten zitten daar boven in goed. Die redden zich , waar je ze ook neerzet , altijd wel. De anders getalenteerden worden door deze onderwijsstructuur nog steeds tot minderbedeelden gebrandmerkt. De middelste lagen zijn nog voor enkelen onder veel gehijg en gezucht haal- en bereikbaar, maar beneden in de kelder is het gekreun en gesteun niet van de lucht. Om de wond- pijn hier wat te verzachten verstrekt men er een soort (l) uierzalf in de vorm van schoolonderzoeken van A-,B-,C-, en D- niveaus. Resultaat : een totaal geïnflateerd diploma , dat niet meer waard is dan de kostprijs van het papier en de schoonschrijver. Dat alles slechts ten faveure van de school en totaal niet van het (beroeps)-leven van de leerling . Hij wordt gevoelsmatig met " iets" beloond dat later, als het vaak al te laat is,  " niets" blijkt te zijn. Illich trekt dan terecht tegen dat soort bedrog fel van leer. Dit soort onderwijs , zo betoogt hij, zorgt dat mensen afhankelijk gemaakt en geïndoctrineerd worden en niet leren zelfstandig te denken. Hij gebruikt voor zo'n school zelfs de bijbehorende termen : terreur, knechting en slavernij. En daar komt , zoals we allen weten narigheid van.
Zei Goethe het een paar eeuwen geleden al niet zo:
           " Ihr führt ins Leben uns hinein
               Ihr lasst den Armen schuldig werden,
               Dann überlasst Ihr ihn den Pein
               Denn jede Schuld rãcht sich auf Erden

( Goethe , Lieder des Harfners in " Wilhelm
   Meister" )
                               Maup .