INCUNABEL

 

 

24 mei 2018 – Colard Mansion

 

WIE SCHRIJFT DIE BLIJFT

 

 

ontelbare letters gedrukt geschreven

ambachtelijk kunstig geduldig

 boeken van binnen beleven

mooi verlucht en waardig

 

 

AAN DE WIEG VAN DE DRUKKUNST

Wanneer we het over boekdrukkunst hebben denken we meestal aan Plantijn die zich in 1549 in Antwerpen vestigde en op zijn hoogtepunt 22 drukpersen had met 80 werknemers. Het was echter Gutenberg in Duitsland, Straatsburg en Mainz, die in 1455 het reeds bestaande blokdrukken veranderde in het drukken met aparte letters die ‘ingezet’ konden worden. Gutenberg was van opleiding edelsmid en bekent om het vervaardigen van stempels. Met veel ambachtelijke kracht en geduld gedrukte boeken voor 1501 worden incunabelen genoemd, aan de wieg van de boekdrukkunst.  

 

PRIMUM OPUS IMPRESSUM

Colard Mansion wordt een eerste keer vermeld in een Brugs document van 1457.  Het is niet bekend waar hij vandaan kwam maar hij liet zich gelden als een van de meest prominente boekenondernemers. Mansion stond midden in deze wereld als kopiist, vertaler, bewerker van teksten en librariër en zocht dé handelsmetropool van Noordwest-Europa, Brugge op, toen de bevoorrechte residentieplaats van de hertogen van Bourgondië. Het was de Engelsman William Caxton die tijdens zijn ballingschap naar Keulen de uitvinding van Gutenberg naar Vlaanderen bracht. Hij zette twee boekdrukateliers op, een in Gent met librariër David Aubert en een in Brugge met librariër Colard Mansion.  

 

VERLUCHTEN VAN DE TEKST

Prenten en tekeningen waren een kunstvorm op zich en het zijn de kanttekeningen van Brugse ambachtslieden die, achteraf gezien, toch het fijnst zijn en meest opvallen. In bepaalde uitgaves voor de beter begoede kopers zijn zelfs beginletters van een hoofdstuk met bladgoud versiert.  De gegraveerde ingekleurde prenten zijn niet altijd onschuldig en vertellen bij nader toezien wel vrede verhalen, mythisch, bijbels.  Ook van de kaften werd werk gemaakt, bepaalde zelfs met sloten die je in een bibliotheek kunt vergrendelen om diefstal te voorkomen. Onwaarschijnlijk hoe kwalitatief deze bijna 500-jarige kleurige kunstwerkjes bewaard zijn gebleven. 

 

EEN ENIGE TENTOONSTELLING

Als lid van de ‘gidsenkring Brugge’ hadden we het voorrecht om met een groepje van 7 personen, ‘de lucky seven’, met een gids deze prachtige tentoonstelling te bezoeken in het Groeningemuseum te Brugge.  Onze gids was zeer gedreven en tilde ons allen op een hoger niveau waardoor de boekenworm in ons nog meer voedsel kreeg.  De tentoonstelling waar een wereldse verzameling incunabelen op een prachtige manier gepresenteerd worden loopt echter tot 3 juni 2018. Boeken tentoongesteld uit openbare bibliotheek Brugge, Hildesheim Dombibliothek, Alnwick Castle, Koninklijke Bibliotheek Brussel, New York: PThe Morgan Library & Museum, Privébezit Zwitserland, Bibliothèque Nationale de France, Besançon: Bibliothèque Municipale, etc …

Deze tentoonstelling kwam tot stand met steun van BnF, Bibliothèque nationale de France, Vlaanderen verbeelding werkt, krant De Standaard, Klara radio en Knack.

PASSIONEEL

'Wanneer een vrouw wil dat haar echtgenoot of minnaar haar passioneel bemint, moet ze een blad van een walnootboom, geplukt net voor het ochtendgloren van de midzomernacht, in zijn linkerschoen steken, en voorwaar, hij zal haar wonderbaarlijk beminnen.'

(Anoniem' Evangiles des quenouilles gedrukt door Colard Mansion in Brugge tussen 1479 en 1482)

 

WEETJES

• In sommige boeken zijn aantekeningen gemaakt, tekst bijgeschreven, tekst doorstreept wegens niet akkoord en figuren zelfs nagetekend; prachtige details …
• Als kind heb ik in Bassevelde nog een drukker aan het werk gezien met het inleggen van de letters … alles in spiegelbeeld, stel je voor!

 

DOORVERWIJZINGEN

 

Incunabel:

• https://nl.wikipedia.org/wiki/Incunabel

 

Plantijn:

• https://nl.wikipedia.org/wiki/Christoffel_Plantijn

 

Belangrijke aanwinst Brugge:

• https://www.brugge.be/belangrijke-aanwinst-colard-mansion

 

Galnoteninkt

• http://kennemerkunstgilde.nl/?p=1205

 

Ovidius: metamorfoses

• https://dekluizenaar.mimesis.nl/?page_id=4153

REIGERBEZOEK

 

 

WOENSDAG 16 MEI 2018

 

UITKIJKPLAATS NIEUWE VOEDSELPUT

 

 

uit de lucht gevallen

midden in de vijver

niemand van ons allen

dacht dat is een reiger

 

 

PARK TREKT VOGELS AAN

Het Astridpark in Brugge, de dagelijkse wandelplek met onze hond, trekt blijkbaar veel vogels aan. Naast de vaste bewoners als lijsters, merels, vinken en meesjes landde er begin deze lente een grote bonte specht die bovenaan de immens hoge bomen hakketakt op alle momenten van de dag om insecten te verschalken. Vanaf begin mei, ’s nachts een uil, misschien wel een kerkuil met de Magdalenakerk in de buurt, die zeer doordringend maar geruststellend af en toe roept.  Van de zatlap die midden in de nacht in het park ‘dommen uil’ riep zal die uil wel zijn eigen idee hebben gehad. Ook de man die regelmatig een lijntje uitwerpt in steeds dezelfde boom met een werphengel vind ik een rare vogel.  Hem eens vragen waar daar de bedoeling van is.

 

DAG VAN DE OPVOEDING

Uitgerekend de dag waarop het vrij druk was in het park door een evenement met verschillende standen rond de opvoeding van het kind en we met de hond een stapje maakten zagen we op het hoofd van het standbeeld ‘man met zeeschelp’ een volwassen reiger zitten.  Dit moest een stadsvogel zijn die drukte gewend was.  De vaste bewoners van de vijver, enkele eendenkoppels, waren al uitgeweken naar het droge, terwijl het prachtbeest zijn omgeving met valkenoog verkende.  In de vijver met grote sproeiende fontein zitten namelijk grote goudvissen en enkele zware karpers. Niemand van de aanwezigen in het park had het dier reeds opgemerkt behalve één mama die er vlug een foto van trachtte te nemen.

 

FOTOTOESTEL NIET MEE

Spijtig genoeg had ik mijn fototoestel met telelens niet mee maar voor onverwachte momenten heb ik wel mijn iPhone in mijn hemdzakje.  Voorzichtig heb ik de vijver benaderd en de foto’s genomen. De reiger zakte ondertussen een verdieping af, van de kop van het standbeeld naar de zeeschelp. Ik plaatste de foto’s op facebook in de groep ‘Je bent van Brugge als …’ en kreeg binnen de 24 uur bijna 100 likes … 

 

WEETJES

• Bijzondere en ongewone waarnemingen kan je ingeven in een databank waarnemingen Be, zowel van dieren, insecten, paddenstoelen, planten, enz. … ‘Natuurpunt’ is u daar heel dankbaar voor.
• Een reiger legt elke dag een ‘vaste’ route af. Je kunt uw klok erop gelijkzetten.

 

DOORVERWIJZINGEN

• Bijzondere waarnemingen van dieren, planten, insecten, …

https://waarnemingen.be

• De blauwe reiger

https://www.natuurpunt.be/pagina/blauwe-reiger

Weerpraatje

HEILIG BLOED

 

 

DINSDAG 8 MEI 2018 – ‘ommetje’ gidsenkring Brugge

 

RELIKWIE BLIJFT ZIJN WEG GAAN 

 

 

van Constantinopel tot Brugge

bloedde de pelikaan

men draagt het nu op de rugge

zet u allen langs de baan

 

 

EEN OMMETJE MAKEN MET EEN GIDS

Elke 8^evan de maand kun je als lid van de gidsenkring Brugge samen met je partner een ‘ommetje’ maken in de stad onder begeleiding van een Brugse stadsgids die zich voorbereidde op het thema van die dag. Met de heilige bloedprocessie in zicht op donderdag 10 mei 2018 was er dan ook heel veel belangstelling voor ‘dat heilig bloed’ met 160 deelnemers verdeeld in groepen over een tiental gidsen.

 

RELIKWIE MAAKTE OOK OMMETJES

Het was mij hier en daar reeds opgevallen, de ingemetselde gedenkstenen in Brugse panden die in oud Vlaams gebeiteld over het heilig bloed iets trachtten te vertellen. Het thema van deze tocht was de weg die de relikwie, een kleine afgesloten huls met een doekje erin waarop gestold bloed te zien is, door de eeuwen heen heeft afgelegd.  Het is tenslotte een katholieke relikwie van de eerste orde en werd niet altijd door andere religies en oorlogsmakers gerespecteerd. 

 

Op 8 mei 1916, dag van de Heilig Bloedprocessie in Brugge, werden 3 mannen terechtgesteld: de gepensioneerde wachtmeester Jules Delaplace uit Sint-Kruis, spoorwegarbeider Charles Titeca uit Sint-Michiels en arbeider Jules Desloovere uit Brugge

 

Bron: https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/205254

 

BLOEDERIGE TAFERELEN

Een veel terugkomend symbool is de pelikaan die zichzelf tot bloedens toe pikt om zijn jongen te voeden, maar wat blijkt: bepaalde pelikanen hebben in de broedtijd een rode vlek op de krop en keelzak die op een bloedende wonde lijkt. Deze waarnemingen hebben tot het volksgeloof geleid dat de pelikaan zijn borst openpikt om met zijn eigen bloed de jongen te voeden.  In de straten waardoor de processie zich dit jaar zal begeven hangen sinds dit jaar nieuwe vlaggen met taferelen over het lijden van Jezus, maar telkens met een, soms wel ver gezochte, link naar Brugge, gemaakt door een Brugse kunstenaar. De ondertiteling van de nieuwe vlaggen is in vijf verschillende talen aangezien de heilige bloedprocessie door de UNESCO is erkend als werelderfgoed.

 

BRUGGE VIERT FEEST

Voor de Bruggelingen is dit een echte feestdag waar asperges, lekkere kaasschotels en aardbeien worden bereid om na de processie met lekker bier of parelende wijn te verorberen onder het luiden van de triomfklokken. De hoge katholieke hiërarchie nodigt die dag dan ook bekende buitenlandse genodigden uit om na de dienst in de Sint Salvator kathedraal, naar waar de relikwie, onder politiebegeleiding, vanuit de heilige bloedkabel wordt getransfereerd, zich te bedienen van een rijkelijke maaltijd gedurende de processie door de stad.  Er waren tijden dat de processie zelfs langs de buitenring van Brugge zich verplaatste, waardoor men meer tijd had voor het eten van de meerdere gangen.  Een bekende genodigde in 1973 was kardianaal Wojtyla, ooit aartsbisschop van Krakau, de latere paus Johannes Paulus II.

VERRASSENDE LOCATIE BEZOCHT

Als verrassing van de gegidste tocht door Brugge mochten we de hallen bezoeken waar de klederen en de attributen klaar worden gemaakt voor de processie.  Moet een immense organisatie zijn om van de dieren die zullen meelopen nog te zwijgen.  Mijn Eega vond er het kleed terug dat ze twintig jaar geleden aan had in de groep ‘Jezus zegent de kinderen’.

 

WEETJES

• Relikwieën van eerste orde hebben te maken met Jezus zelf, tweede orde wat hij ooit aanraakte en derde orde wat ooit aanraakte wat hij aanraakte.
• Maria Van Bourgondië stapte tweemaal blootsvoets mee
• In elke vlag op de weg die de processie volgt zit een link met Brugge
• Verandering van route door afbreken beurshallen
• Het schrijn werd ooit naar Nederland gestuurd om het te beschermen en kwam terug zonder edelstenen
• De twee wapenschilden op de heilige bloedkapel verwijzen naar twee pausen die aflaat verleenden aan degenen die de kapel bezoeken
• Deelnemers doen mee op vrijwillige basis. (1700 in 2018)
• Volgend jaar in 2019 gaat de bloedprocessie (bij droog weerd) door op donderdag 30 mei in Brugge

 

 

DOORVERWIJZINGEN

• De iHolyblood app

https://itunes.apple.com/be/app/iholyblood/id807041520?l=nl&mt=8

 

• Afkorting Unesco 

https://nl.wikipedia.org/wiki/UNESCO

•  Over de bloedprocessie

https://nl.wikipedia.org/wiki/Heilig_Bloedprocessie

   

• Gedenkstenen waar de relikwie ooit verborgen werd

http://www.dbnl.org/tekst/_bie001195801_01/_bie001195801_01_0052.php

 

• De rode borst van de pelikanen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Pelikanen

 

• vlaggen bloedprocessie en meer: 

https://business.facebook.com/bloedprocessiebrugge/?ref=py_c

 

• Jezus is dit jaar een meisje 

https://www.hln.be/regio/brugge/rol-baby-jezus-gaat-naar-meisje~a763862c/

SHEN YUN

 

 

WOENSDAG 2 MEI 2018– concertgebouw Brugge

 

ALS DE VOS DE PASSIE PREEKT …

 

kleine trappelende voetjes

perfect met muziek gesynchroniseerd

dit leken mij geen doetjes

toch hun god niet vereerd

 

 

MOEDERDAG EN MYSTIEK

Voor mijn eega haar Moederdag, die godsdienstles geeft in het Brugse, een toch wel actueel vak daar, trakteerde ik op een toegangskaart voor de voorstelling van Shen Yun in het concertgebouw van Brugge.  De prijs voor een ticket liet grote kwaliteit vermoeden. Het zou dan ook een spektakel worden van een symfonisch orkest met uitmuntende muzikanten en choreografie door geoefende dansers en danseressen in een pas nieuw gepatenteerd decor met digitaal scherm. Het thema was ‘de schoonheid van goddelijke wezens die dansen in de hemel’ wat verscholen zou zitten in de naam Shen Yun.  Voor de voorstelling begon werd duidelijk gemaakt dat er geen foto’s mochten worden genomen waarvan ik dan toch maar een foto heb genomen.

 

ACROBATISCH SPEKTAKEL

Vanop het eerste balkon hadden we een goed overzicht en voelde het soms alsof je in het decor zelf aanwezig was. De presentatie tussen alle onderdelen werd gebracht in het Amerikaans (New Yorks) door een gladde kerel in stadskledij én in het Chinees door een kleine lieftallige Chinese vrouw in mooi strak pakje. De gedigitaliseerde achtergrondbeelden waren iets té veel van het goede en lijken mij in het beginstadium te staan wat mogelijkheden betreft.  Door achteraan op en af een trede te springen verdwenen de levende figuren zogezegd in de gedigitaliseerde bewegende beelden en dansten zij inderdaad verder in de hemel. De danstechnieken waren echt virtuoos en soms acrobatisch, perfect gesynchroniseerd met de life gespeelde muziek en de geluidseffecten die vanuit de achtergrond leken te komen. Wat een discipline moet dit vragen van de uitvoerders! De perfectie werd zodanig benaderd dat het niet natuurlijk meer leek te zijn.

 

DE ERHU, EEN INSTRUMENT MET STEM

We kregen ook een soliste te horen die virtuoos ‘de erhu’ bespeelde.  Een tweesnarig instrument met klankbord van pythonvel dat op de schoot met een strijkstok wordt beroerd en op die manier typische Chinese klanken voortbrengt.  Er wordt gezegd dat men met dit instrument het dichtst de menselijke stem kan nabootsen. De muziek, speciaal voor dit stuk geschreven is soms moeilijk ‘te begrijpen’ door ritmewendingen en klankkleuren die we niet echt kennen en gewend zijn te horen van een symfonisch orkest. Bij het eerste nummer van elk deel, toen de doeken opengingen, moet het voor de muzikanten niet gemakkelijk geweest zijn om hun partituur te lezen daar de orkestbak volliep met plakkerige witte rokerige mist die het allemaal wat mysterieuzer diende te maken.

 

STRENGE COMMERCIËLE INDOCTRINATIE?

Bij deze perfectie, ‘die niet van deze aarde’ was had ik toch een wat wrang gevoel.  Ik stelde me in de plaats van die dansers en danseressen die tot het uiterste gingen. Wat een levensdiscipline moet dit niet vragen van deze zeer jonge mensen?  De ‘groep’ bestaat eigenlijk uit drie groepen die simultaan in verschillende wereldsteden optreden.  In hun reclame zeggen ze dat alle zalen afgeladen vol zitten, wat alleszins niet het geval was in Brugge, waarschijnlijk door hun te hoge prijszetting voor de tickets. De laatste twee stukken van het tweede deel voelde ik mij ook niet op mijn gemak door de soprane die met haar luide, niet altijd toonvaste, doordringende stem gans het concertgebouw vulde met haar geloofsovertuiging, die ook in grote letters op het scherm werd geprojecteerd, en de tsunami die werd geënsceneerd wat overging in hemels gouden draaiende cirkels waarbij alle dansers op knieën zich met de handen samen richtten naar een verblindend witte verschijning met de hand op het hart en een verdachte armstand.

 

VERBODEN IN CHINA

 

De leden van Shen Yun zijn alle aanhangers van de in 1992 gestichte ‘Falun Gong’, een spirituele zelfdiscipline, en werd in 1999 in China verboden.  Geen enkele van de leden woont dan ook nog in China waar hun opvoeringen niet geduld worden. In het logo van ‘Falun Gong’ zit ook het swastikasymbool, een zéér oud symbool dat ook door de Duitsers werd gebruikt in de jaren voor en tijdens de tweede wereldoorlog: het hakenkruis.

 

WEETJES

• ‘Shen’ is een algemene term voor een goddelijk wezen en heeft betrekking op de veelheid van godheden, Boeddha’s en Daoïstische onsterfelijkheden die de Chinese spirituele traditie rijk is.
• ‘Yun’ betekent ritme en geeft iemands hele houding weer.
• Dat weten we nu ook weer … 

 

DOORVERWIJZINGEN

• De in China verboden beweging Falun Gong

https://nl.wikipedia.org/wiki/Falun_Gong

 

•  De Chinese viool

https://nl.wikipedia.org/wiki/Erhu

 

•  De website van Shen Yun

http://nl.shenyunperformingarts.org

NIET VOOR DE POES

 

WOENSDAG 2 MEI 2018

 

'APPLE-KABELS'  ONWEERSTAANBAAR VOOR POEZEN

het zat eraan te komen

kabeltjes gekneusd en al

ze was niet in te tomen

poes beet, meteen een knal

 

VERMOEDENS

Meerdere keren, toen ik mijn oplaadkabeltje voor mijn iPhone of MacBook uit mijn laptoptas nam, voelde ik dat de kabeltjes hier en daar niet glad meer waren.  Was het omdat de kabeltjes tussen de rits van mijn tas hadden gezeten, of ergens tussen de deur? Bepaald moment brandde het ledje van mijn oplaadkabel voor mijn MacBook niet meer.  Toen ik aan de transformator schudde pinkte het ledje groen en oranje en weer uit. Ik kontroleerde de kabel en inderdaad, daar zat een kink, en nog een, en nog een ... bijna niet zichtbaar.

BETRAPT

Enkele dagen later kwam ik de kamer binnen en zag ik onze poes - Aagje noemt ze - onschuldig 'spelen' met de aangesloten oplaadkabel.  Zat ze er niet in te bijten ook !? Ik zei, maar alléz poes, wat doe je nu? In electriciteitskabels bijten? Ze zoefde weg door de deur naar één van haar schuilplaatsen in het bureau van de binnenpoesliefhebster in huis, mijn echtgenote, en installeerde haar op de nieuwe bureaustoel die ik voor haar nieuwjaar had aangeschaft. Op aanraden van mijn schoonmoeder hebben we dan zo een stukje kabel gegeven aan Aagje 'om mee te spelen' ...

ONSCHULDIG AAGJE

Tijdens het avondeten plots een KNAL, een stinkend electrisch rookwolkje, radio en electriciteit uit en een poes die afdroop uit de kamer.  Onschuldig Aagje had nu toch wel in de kabel langs de 220V! kant gebeten zeker, dat was meteen duidelijk.  Het duurde enige tijd tot we onze poes in een klein schuilhoekje terugvonden.  Alles bleek blijkbaar in orde ... ze had nog haar oogjes en tandjes en zwart zag ze van nature al.  Na de defekte kabel uitgetrokken te hebben en de zekering terug ingelegd, de poes nog eens gekontroleerd.  Miauwen heeft ze sindsdien nog niet gedaan, en ik weet nog niet of ze nog hoort maar mijn kabeltje heb ik ondertussen zelf kunnen herstellen. 

VISOLIE

Het bleek niet de rubber of talkpoeder te zijn die de poes nieuwsgierig maakte naar mijn 'Apple - kabels'. Ik had al gehoord dat steenmarters verzot zijn op bougiekabels en die durven aan te vreten.  Bij nader toezien (dank zij google) zit daar blijkbaar visolie in om ze soepel te houden. Dit zou dus de uitleg én de reden kunnen zijn waarom ze de andere kabels in huis ongemoeid laat. Dus, moraal van het verhaal, steeds de Apple - kabels uit de buurt van de poes houden, niet voor de poes die kabeltjes.

DOORVERWIJZINGEN

Over honden en kattenpis:

http://www.standaard.be/cnt/g3g2mf9ea

Over marters, bougiekabels en visolie:

https://www.conrad.nl/info/inspiration/auto/steenmarters-verjagen

De achterband geplet

 

Sonnet

 

’t was mij niet gegund

den rit naar de delhaize

het had misschien gekund

maar ’t haar werd niet grijze

 

’t kon niet tenberge rijze

is wel wat verdund

parkeren toch vergund

twee dagen op die wijze

 

‘k nam tijd rustig en blij

twee dagen zelfs vergingen

’t was tenslotte eerste mei

 

niet garage maar vab kan van die dingen

depaneerden er ten spoedigste mij

nadat ik uren stond te zingen

KOETERWAALS

 

VRIJDAG 29 > ZONDAG 29 APRIL 2018

 

DE BEWONDERENSWAARDIGE VIROINVALLEI

 

altijd kleurig dal

eender welk seizoen

daar in de viroinval

is het hem om doen

 

HET NUTTIGE EN HET AANGENAME

Een bevriend Vlaams muzikantenkoppel dat 18 jaar woonde tussen Samber en Maas vroeg ons of we ‘hun laatste loodjes’ met onze aanhangwagen konden helpen verhuizen van het Waalse Oignies-en-Thièrache naar het Vlaamse Tielt.  Geen probleem voor mij als we maar het nuttige aan het aangename konden koppelen. We hadden een ‘meublé de vacances’ gehuurd in Nismes, op twintig minuten rijden van Oignies waar ons bevriend koppel hun laatste dagen verbleven. Op naar een ‘housecooling’.

EEN ALTERNATIEVE ROUTE

Om de ring van Brussel en de werken aan de kleine ring in Charleroi te vermijden had ik een alternatieve route uitgestippeld van De Haan aan Zee (waar mijn aanhangwagen stond) richting Kortrijk, over Doornik, richting Maubeuge, Chimay, Beaumont en Couvin naar Nismes in het Waalse Henegouwen. 210 kilometer duidde mijn iPhone kaart aan, de laatste 100 km een uur en drie kwart, langs binnenwegen dus. Lange ‘roetsjbanen’ met zicht op het glooiende landschap, lintbebouwing, winkelcentra, leien daken en kastelen in de verte gleden onze blik voorbij.  Kleine file in het gezellige centrum van Beaumont waar de door zon overgoten caféterrasjes dicht bevolkt waren en de Chimay-Trappist rijkelijk was uitgeschonken.

DE BESTEMMING, ALTIJD SPANNEND

De googlecamerawagen was nog niet op onze bestemming geweest wat het spannend maakte om ons verblijf voor twee nachten te ontdekken.  Nismes bleek één bouwwerf te zijn met opengebroken straten en omleidingsplakkaten, niet evident om mét de aanhangwagen onze verblijfplaats te vinden.  Nismes ligt zo’n 110 km ten zuiden van Brussel en het dorp wordt doorkruist door het riviertje l ‘eau noire. Bij onze aankomst stond een vriendelijke man ons in het frans te woord en konden we ons installeren op het tweede verdiep van een huis met klasse via een mooi krakende eiken trap met wiebelende smeedijzeren leuning. Onze golden retreiver hond Madou was mee en is trappen gewend. Haar staart kwispelde van nieuwsgierigheid en haar teennagels tikten omhoog de gebeitste trap op.

COULEURS LOCALES

Nadat we een beetje geïnstalleerd waren in het knusse appartement toch besloten om de aanhangwagen bij onze vrienden te gaan afzetten daar we er niet echt een plaats voor vonden in het kleine rivierdorp. Dorstig van de reis en in de streek van Chimay zijnde zochten we, na een hartelijk terugzien bezegeld met de klassieke Waalse zoenen, een plaatselijk café op voor een drankje en een hapje. Café l’église aan de kerk van Oignies leek ons logisch.  De barvrouw des huizes was druk in de weer om een Hollandse familie van eten te voorzien, de helper des huizes vertrok mee met een eerlijk Hollands koppel en zoon om de weg te tonen naar een bancontact enkele kilometer verder in het Franse Fumay voor contant geld daar die dachten hun rekening te kunnen betalen met een bankkaart. De televisie stond luid en overstemde een lokale jongere die het gitaartje dat naast de kachel stond trachtte te bespelen. De twee puppy’s van de pas bevallen zwart - witte schaapsherderhond liepen het café door en door en ééntje had zelfs iets achtergelaten naast de zetel waar wij ons een ‘Chimay blanc’ van ’t vat zouden laten smaken.

KOETERWAALS

Ondanks het feit dat we goed frans verstaan en ons kunnen verstaanbaar maken in die taal was het gesprek van lokale tooghangers, luid genoeg, niet te verstaan.  Eén van de tooghangers dronk Leffe uit ’t flesje en had daar de bijnaam Asterix. Met zuiders temperament en grote handgebaren hadden ze het waarschijnlijk over het feit of het morgen al dan niet zou regenen en of dat de kettingzaag moest geslepen worden. Om onze avond te besluiten zakten we af naar een ander lokaal café aan een camping die aan de rand van de welriekende sparrenbossen gelegen was.  Daar werden we elk door een rokende dame in het deurgat ontvangen met drie fransklinkende zoenen waardoor ze zichzelf onmiddellijk de naam ‘Madame Bisou’ gaf. Binnen stond ons ‘de zatte Zwitser’, nog een lokale tooghanger, te woord in het koeterwaals en probeerde ietwat lallend een discussie uit te lokken over ledzeppelin en het al of niet Vlaams spreken als Vlaming in Wallonië.

HET GELUID VAN DIAMANT SLIJPEN EN STOOMFLUIT

De volgende dag besloten we, vooraleer het stoofpotje dat door de man des huizes zou worden bereid te verorberen, eerst een stapje te gaan zetten in volle natuur.  We kozen voor een prachtig natuurgebied in de omgeving van Nismes, Le Fondry des Chiens. Een met 20 meter diepe ravijnen doorkliefd kalkgrasland dat zijn naam zou te danken hebben aan de Muzelmannen die er ijzererts ontgonnen en smolten (Fondry = ijzersmelterij).  In de ogen van de Muzelmannen waren de autochtone christenen heidense ‘honden’. (des Chiens). Ook talrijke andere legenden over deze speciale plek doen hier de ronde. Een wandeling in die omgeving prikkelt alleszins de fantasie.  In de bossen erom heen groeien onder andere prachtige wilde orchideeën, bosviooltjes, wolfskers, sleutelbloem en hondsdraf, waarschijnlijk door de kalkrijke grond.  Tijdens een wandeling door de welriekende sparrenbossen die daar nog volop ontgonnen worden hoorden we regelmatig het stoomfluitje van het open dieseltreintje getrokken door een tractor die vooral oudere bezoekers aan de streek vanaf het centrum van het dorpje Nismes naar de geheimzinnige plek brengt om een blik te werpen in de kleine indrukwekkende ravijnen. De weg die van het dorp Nismes naar de Fondry des Chiens gaat is redelijk stijl en bezaaid met kleine steentjes.  Eén daarvan had de weg gevonden in mijn open schrijfrem rechtsvoor met een schrijnend piepend lawaai als gevolg voor de volgende kilometers met de wagen. Blijkbaar is men daar zulke geluiden gewend daar niemand opkeek toen we een bancontact opzochten in het stadje Couvin. Zelf wonen we in de diamantslijpersstraat in Brugge en deden we onze woonstraat daar ter plaatse eer aan.  

 AFSCHEID MET VLEERMUIS EN VALLENDE STER

Na het eten van een lekker stoofpotje gekookt door onze huiskok ter plaatse nog even genoten van de knalblauwe lucht boven de reeds donkere bossen waardoor enkele sterren kwamen priemen in de vooravond.  Een vleermuis toerde rond het stoere winterharde huis aan de rand van een immens bos toen ook een ellenlange flitsstreep zichtbaar was van een vallende ster.  Hopelijk kwam mijn wens in vervulling dat de verhuisrit met de aanhangwagen naar Tielt vlot, regenvrij en zonder accidenten zou mogen verlopen.  Enkel het dekzeil kwam los op de autostrade vooraleer we het met striemende regen gedoopte West-Vlaanderen binnenreden … 

WEETJES

• In de kleine Henegouwse dorpen tussen de bossen ruikt het nog sfeervol naar houtkachels en open haarden.  Er wordt dan ook intens aan bosbouw gedaan. Bij velen ligt een ganse stock stookhout om de winters door te brengen bij de warmte van een gezellig vuur.
• In het wilde hoogland van Scourmont staat de abdij waar de lekkere Chimay trappist wordt gebrouwen. Ook hun kazen en het samenspel met hun trappist zijn vermaard. Chimay presenteert in 2018 terug een editie van de ‘Grande Réserve’: drievoudig gegiste trappist dat wordt gefermenteerd op gebruikte whiskyvaten. Chimay draagt ethiek hoog in het vaandel. De inkomsten uit de verkoop worden grotendeels besteed aan onderlinge sociale hulpverlening. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de verantwoorde consumptie van de producten. Respect en waardering voor de mensen die meewerken. Fabricage op basis van 100% natuurlijke en beschermde producten.

DOORVERWIJZINGEN

Een woordenboek met waalse woorden:

https://nl.wiktionary.org/wiki/Categorie:Woorden_in_het_Waals

Een geheimzinnige plek in de henegouwse ardennen:

http://www.viroinval.be/nl/wandeling-de-fondry-des-chiens.html?IDC=25389&IDD=35837

De trappistenabdij van Scourmont bij Chimay en een adres waar je de kazen en trappist kunt proeven:

http://chimay.com/nl/labbaye/

Een leuke gîte met alle comfort behalve eierdopjes:

http://www.viroinval.be/nl/residence-ainseveau.html?IDC=24831&IDD=35405

MOZART EVEN HERREZEN 

zaterdag 21 APRIL 2018

BOMBASTISCH ETHERISCH

 

overweldigend onvolprezen

samenklinkende instrumententaal

werden mij de vespers gelezen

ging de tijd aan de haal

 

EEN MUZIKALE AVOND DIE BIJ ZAL BLIJVEN

Mijn echtgenote met altstem had al enkele avonden gerepeteerd met het Brugse koor Cantores om de vespers en het requiem van Mozart muzikaal met de stem onder de knie te krijgen. Ik had een vriendin overtuigd om samen met mij een beetje sponsorend naar het concert te gaan luisteren, mede omdat het laatste kerstconcert in de Sint – Jozefskerk te Brugge mij ook muzikaal heel erg had aangesproken. De akoestiek in die parochiekerk vond ik zeer goed en moet een uitdaging zijn voor een koor om daar hun geproduceerde keelgeluiden samen te laten klinken.  De werken zouden worden uitgevoerd door het Cantores koor Avvio samen met het orkest ‘La Capelle Sauvage’ en de zangsolisten Hilde Coppé, Annelies Dille, Laurens-Alexander Wyns en Charles Dekeyser onder leiding van koorleider Reinhard Andries.

EERST ZOMERS TERRASJE AAN DE POTTERIEREI

Na een hapje op ons zonnig terras samen met eega en vriendin reden we naar de parochiekerk van Sint – Jozef om de vrouw daaraf te zetten voor het inzingen met het koor.  Daardoor hadden mijn vriendin en ik nog wat de tijd om een terrasje op te zoeken ergens aan de Dampoort van Brugge.  Het was een heel warme lentedag met zomerse temperaturen en het volk liep er ontspannen en glimlachend bij. Na wat parkeerperikelen - de tijd vloog - toch een vrij tafeltje gevonden aan café ’t Molenhuis aan de Potterierei. Nog tijd voor een drankje, even naar ’t toilet en op naar het optreden.  Aan de kerk was nog parkeerplaats, doch ik vond het nogal verdacht dat de wagens waar ik wilde parkeren zo dicht bij de huizen stonden.  Ik vroeg aan twee kletsende buurvrouwen die het toekomend publiek stonden gade te slaan in de zomerzon of ik voor hun deur mocht parkeren.  Jawel, maar met uw wielen in de greppel, niet op de pad! Dank u wèl!

DE RUIMTE LATEN KLINKEN

Nadat het koor zich had opgesteld kreeg het plaatsnemend orkest én de solisten reeds applaus nog voor ze één geluid hadden voortgebracht.  Het publiek testte de akoestiek reeds op voorhand. Toen de adrenalinegevoelige stilte was ingetreden gaf de trefzekere dirigent aan wat hij en het publiek wilde horen. Hemels en bombastisch, etherisch en duivels, waren de klanken die zich rond galmend mengden in de kerkruimte. Toch vrij overweldigend, die muziek die Mozart schreef.  Bij één van de ‘Vesperea solennes de confessore (KV339), de Laudate Dominum, kreeg ik echt wel kippenvel in de niet zo koude kerk. Wàt een solistenstem van sopraan Hilde Coppé. Mooi! Nadat de avond was ingezet en het ijs was gebroken volgde het Requiem (KV626). Dit was een ervaring om met je ogen en oren open naar het plafond te stijgen en zachtjes terug met de voeten op de grond te komen en terug te zitten op de vrij harde kerkbanken.  Op die manier werd je toch met wat stijve achterkantse bovenbillen op de realiteit van het leven gewezen.

STEMMEN UIT DE HEMEL

Een hoogtepunt was de samenklank van de vier solisten nadat zij elk hun stukje reeds hadden mogen zingen. Een vierstemmig koor van vier leden die evengoed de kerkruimte konden vullen als gans het koor Avvio samen.  Adembenemend. Geen gemakkelijk werk om te zingen, ook niet om te beluisteren.  Elke ‘stem’ van het koor klonk op zich héél goed samen, doch de balans van de vier ‘stemmen’ samen kon beter, maar misschien kwam dit zo over omdat we vrij dichtbij zaten op de zesde rij én het koor zich onder de koepel van het voor die avond verwijderde altaar bevond.  De vioolpartijen in dit stuk zijn van een virtuoos gehalte en worden ondersteund door harmonieus blaasensemble, hobo’s, klarinetten en paukenslagen.  Dit werk vraagt van het orkest een enorme concentratie en speeltechniek en werd professioneel mooi samenklinkend tot een gracieus klinkend eindakkoord gebracht. 

OORVERDOVENDE HANDEN

Na het majeure slotakkoord had het publiek nu wel de discipline om te wachten met applaudisseren tot de dirigent zelf bekomen was. Dit was niet het geval na het eerste deel, de vespers. Wat volgde was een langdurig warmhartig en hard applaus waarvan ik de duur niet heb gekronometreerd maar het leek mij een ‘Klara – applaus’ te zijn, zo één dat men op de radio na enkele minuten moet wegfaden.

PERFECTIE IS NIET VAN DEZE AARDE

Na het concert werden we als gulle sponsors samen met de muzikanten en koorleden verwacht in de parochiezaal ‘De Korf’, waar ons een drankje zou worden aangeboden.  In de met ongezellig met Tl-lampen verlichte zaal dienden we ons vooraf opgenomen drankje zelf maar te zoeken, want aan de bar was ons toegangskaart geen bonnetje waard.  Na dorstig hier en daar wat na te vragen vonden we ons té lang op voorhand uitgeschonken witte wijntjes, wachtend op Michèle, juist voorzien van vier bonnetjes waarvan reeds drie kwijt aan een rood wijntje, om te klinken op de boeiende muzikale momenten die we beleefd hadden.

WEETJES

• Wolfgang Amadeus Mozart schreef koortsachtig dit Requiem op zijn sterfbed in opdracht van een onbekende opdrachtgever. Het stuk werd verder afgewerkt door Franz Xaver Süssmayr, een leerling van hem, aangezien Mozarts vrouw Constanze dringend geld nodig had.
• De beroemdste Requiems werden geschreven door componisten die het katholieke geloof hadden afgezworen. Mozart zocht zijn heil bij de door Rome verketterde vrijmetselaars, Verdi was atheïst en Fauré vond ‘echte gelovigen’ op zijn best naïef en op zijn ergst idioten.

DOORVERWIJZINGEN

• Uitleg over beroemde Requiems

https://www.muziekweb.nl/Link/B00000000185/Basiscollectie-klassiek-Beroemde-requiems

 

• Joannes Chrysostomus Wolfganus Theophilus Mozart (1756-1791)

https://nl.wikipedia.org/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart

 

• Hilde Coppé : Laudate Dominum

https://www.youtube.com/watch?v=UzcmQo61GWY&list=PL-8YZf9XqJWmC4GDTY_TEch3x6OHF4Cs6

• Koor Cantores Avvio

http://www.cantores.be/avvio/