Archief

Vrouwtje even groot als Buizerd.Kleiner mannetje kan verwisseld worden met vrouwtje Sperwer,maar is ongeveer 25% groter en twee-tot viermaal zo zwaar.Heeft vergeleken met Sperwer in vlucht langere en bredere armvleugel en verhoudingsgewijs smallere handvleugel en kortere staart,bovendien gelijkmatiger breed en aan de punt meer afgerond is.Vleugelpunten lijken tijdens duikvlucht soms zelfs zo puntig dat verwarring met Giervalk mogelijk is.Heeft langzamere en krachtigere vleugelslag dan Sperwer,waarbij iets duifachtig lichaam minder bewogen wordt.Cirkelt wat meer onvast en op geringere hoogte dan Sperwer,waarbij vleugels horizontaal of iets omhoog gehouden worden.Cirkelt bij goede thermiek echter ook hoog,zonder vleugelslagen,met vleugels iets naar voren gericht en staart vaak geheel gespreid.Hoog zwevend met samengeknepen vleugelpunten te verwarren met Slechtvalk.Maakt indrukwekkende duikvluchten.Meestal in de bos jagend,snel en krachtig.Jachtvlucht in open landschap vlak boven de grond.Soms zelfs als Velduil vliegend,met stijve langzame vleugelslagen,vooral bij balts,maar ook tijdens jacht.Mannetje van boven loodgrijs,van onderen op afstand effen lichtgrijs lijkend,met donker oorstreek en kruin en opvallende witte wenkbrauwstreep.Vrouwtje op bovenzijde bruingrijs,met op kop minder contrastrijke tekening dan mannetje.Juveniel van onderen met duidelijke lengtestrepen op oranjebeige tot bleekgele ondergrond en van boven bruin,meestal met lichte vlekken op dekveren.Bij Siberische ondersoort buteoides (dwaalgast in West-Europa) zijn adulte op onderzijde bijna geheel wit en juveniele witachtig en slechts zwak gestreept  met licht gevlekte bovenzijde.Alarmeert op broedplaats met een indringend kjee kjee kjee....Lokroep een melancholiek,iets vibrerend pie-jeh.Meestal gebonden aan bosgebieden,maar jaagt ook in velden en weilanden.Eet vooral middelgrote vogels als Gaai en Ekster.In Nederland voornamelijk standvogel,vroeger vooral in oosten,maar in de laatste jaren ook in duinen en polders in het westen van het land.

Kleiner en lichter dan koolmees, met blauwe,wit omkaderde kruin.Juveniele hebben op kop vuil geel in plaats van wit en vuil groeachtige kruin.In gesleten kleed vaak zeer vale,gelige onderdelen.Noordafrikaanse ondersoort ultramarinus verschilt evenals vier ondersoorten op Canarische Eilanden door blauwgrijze mantel,zwartachtige kopstrepen,donkere kruin,langere,dunnere snavel en duidelijk ander geluid.Zang een lieflijk,helder,aanhoudend psiet-sie-sirrrrrrr.Andere geluiden zijn bijvoorbeeld een snijdend tjerr err err err,een springerig,zilveren tjie-die-die-die of ptsie-tsie-die-die-die,een pieziezeh en een ijl psie.Talrijk broedend in bossen,parken en tuinen,in boomholten en nestkasten.In herfst en winter vaak in riet,waar hij zich voedt met rietstengels overwinterende insektenlarven en -poppen.Eet procentueel minder zaden en bessen dan Koolmees,meer insekten.Standvogel.Van noordelijke en oostelijke delen van broedgebied trekt echter groot aantal in september-oktober naar zuiden en in sommige jaren treden invasies op.

Een van de talrijkste bos-en tuinvogels.Vaak minder intens gekleurde vrouwtjes hebben smallere zwarte 'stropdas' op borst en vooral buik dan mannetjes.Juveniele hebben leizwarte kruin,kleinere keelvlek en gelige zijkop,zonder zwarte begrenzing onder oorstreek.Repertoire aan geluiden is zo omvangrijk en gevarieerd,dat iedere roep altijd weer tot determinatieproblemen kan leiden.Geluid is in het algemeen krachtiger dan van andere mezen.Meest gehoorde roepen zijn een enkel of dubbel pink (als vink),een opgewekt tse-wiede-wiet of pink tsche-tje-tje,een zie-deh of ook zieziezie.Zang is meestal een reeks van herhaalde twee-tot drie-lettergrepige fluittonen,zoals zie-zie deh,of twiet-tiet.Zingt ook op zonnige winterdagen.Broedt in alle bostypen en tuinen,maar niet in pure naaldbossen.Heeft voorkeur voor zomereiken en beuken.Voedsel bestaat voor groot deel uit olierijke zaden en vruchten,maar tijdens broedtijd hoofdzakelijk uit insekten,larven en andere kleine dieren.Standvogel,maar in sommige jaren treden grote trekbewegingen op van noordoostelijke populatie.

Bekendste,talrijkste en wijds verspreide zwemeend.Mannetje in zomerkleed onmiskenbaar,in eclipskleed op vrouwtje lijkend,maar met groengele snavel.Het bruine vrouwtje varieerd aanzienlijk in kleur en tekening.In eclipskleed is vrouwtje relatief donker en heeft op basis en culmen van oranjeachtige snavel eeb variabele maar uitgebreide donkere tekening (soms geheel donkergrijze snavel).Spiegel glanzend donkerblauw,met wit begrensd.In vlucht fluitend vleugelgeluid.Vrouwtje roept luid kwakend,al naar gelang stemming gevarieerd.Het mannetje laat een zacht greb en in baltstijd een kort fluitend jieb horen.Broedt aan bijna elk water, vaak tam in parken.Veel exemplaren tonen opvallende kleurafwijkingen door vermenging met gekweekte vormen en zijn soms moeilijk te herkennen.Voedsel veelzijdig.Foerageert ook ver van water,bijvoorbeeld op stoppelvelden.Mannetjes trekken al in mei-juni naar ruigebieden,vrouwtjes en juveniele in juli-augustus.Nederlandse broedvogels trekken niet ver,maar in oktober-december arriveren hier grote aantallen uit Scandinavië en Noordwest-Rusland.

De enige in vrijwel geheel Europa regelmatig voorkomende reiger.In vlucht machtig postuur,met zware vleugelslag,donkere,sterk naar beneden gebogen vleugels en ingetrokken hals.Kraanvogels en ooienvaars vliegen met gestrekte hals en minder gebogen vleugels en hebben meer gevingerde vleugelpunten.Vaak onopvallend langs riet of op veld staand,loerend op buit.Roept in vlucht een luid en rauw kraaoerk, op nest allerlei krassende geluiden.Leeft niet alleen van vis,maar ook mollen en muizen.Broedt in kolonies in bomen,in riet of op rotsen aan de Atlantische kust.In Nederland al in februarie terug in de kolonies,waarvan sommige zich in parken en in steden bevinden.Nederlandse vogels zijn deels standvogel (maximaal 9000 paren) en deels trekvogel.'s Winters arriveren exemplaren uit Noordoost-Europa.

Bekende verschijning.Rond en roetzwart met felwitte snavel en wit voorhoofd.Bezet vroeg in voorjaar territorium en verdedigt dat agressief tegen indringers.Neemt bij opvliegen karakteristieke aanloop met op water slaande vleugels.Meest gehoorde roep een luid,herhaald,variabel koet,en een explosief, scherp,soms buitengewoon hoog piets,alsof iemand in het riet een gloeilamp op de stenen laat vallen.Tijdens nachtelijke vluchten ook een trompetterend,iets hol en desolaat klinkend pee-au.Alleseter.In najaar en winter vaak in grote groepen,dicht opeengepakt.Op weilanden of wegbermen in buurt van water grazend of in water naar waterplanten duikend.In Nederland en Vlaanderen geheel talrijk.

Talrijkste en bekendste valk van Europa.Wordt vaak biddend of zittend op draden of palen langs wegen gezien.Kenmerkend langstaartig silhouet (windwijzer).Adult mannetje met grijze kop enstaart en steenrode rug zonder duidelijk dwarsstreping.Vrouwtje en juveniele lijken op elkaar,maar vrouwtje is van boven duidelijker getekend met meer hartvormige,ook op flanken aanwezige vlekken,terwijl juveniel op onderzijde strekere lengtestreping heeft.Roept op broedplaats luid,schel,doordringend,in snelle series kie,kie,kie,kie,kie.Bedelt met langgerekt,jammerend,vibrerend krie-i-i-i-i.Broedt in oude kraaienesten,speciale nestkasten en gebouwen.In bijna ieder landschap,vooral in open terrein met wat bomen,maar ook in steden.Jaagt hoofdzakelijk op muizen.In Nederland stand-en zwerfvogel (ca 5000 broedparen),trekt weg bij langdurige sneeuw.Populatie uit Noord-oost-Europa overwinteren hier of trekken door.

Door vliegwijze met in ondiepe v gehouden vleugels en lange staart direct als kiekendief te herkennen.Groter met bredere vleugels en andere kleur dan andere soorten kiekendieven.Mannetje krijgt in de loop van ten minste drie jaar geleidelijk lichtgrijze veren,maar broedt reeds wanneer twee jaar oud en toont dan weinig grijze handpennen.Juveniel donker chocoladebruin met dooiergele,tot geelbeige uitblekende koptekening,die (waarschijnlijk vooral bij oostelijke populatie) geheel kan ontbreken en enkele hebben geelbruin aan vleugelbasis en op onderdekveren.Vliegt vaak laag heen en weer boven jojo-baltsvlucht kievit-achtig kie-oe en laat ook een ekster-achtig kjep ep ep ep horen.Vrouwtje bedelen,als uitgevlogen jongen,met langgerekte,hoge,fluittonen pie-wieuuu,en laten in paringsvlucht met mannetje ook kiesj en kjee kie kie kie horen.Broedt bij voorkeur in overjarig riet (af en toe in graanvelden),maar jaagt tot 5 km van nest ook boven moerassen en weilanden op muizen,kleine vogels en kikkers.Soms polygaam.Broedbestand in Nederland (ca 900 paren en elders in West-Europa in laatste decennia toegenomen (Flevopolder-effect).Klein aantal overwintert hier,vooral in Delta-gebied.Trekt in augustus-september (oktober) naar Middenllandse-zeegebied en keert terug vanaf maart,mannetjes eerder dan vrouwtjes.In mei vindt nog een doortrek plaats.

Zeer variabel gekleurt.Inde vlucht met brede,afgeronde vleugels en licht vlekken op handpenbases.Cirkelt meestal met vleugels in ondiepe V.In glijvlucht met rechte of iets gebogen vleugels.Bidt minder vaak dan ruigpootbuizerd.Hangt echter wel vaak bewegingsloos in de wind.Kleur meestal donkerbruin met lichte,vaag begrensde,U-vormige borstband.Sommige zijn tamelijk egaal zwartbruin,andere bijna geheel wit of sterk gevlekt en kunnen daardoor met tal van andere soorten roofvogels verward worden.Adulte hebben brede,zwartachtige eindband op vleugels en staart.Juveniele hebben slankere vleugels dan adulte en op onderzijde duidelijk lengtestrepen.Bovenzijde meestal geheel donker of met iets lichtere middelste dekveren,soms lichtere staartbasis.Kan met wespendief verward worden, maar heeft bredere kop,kortere staart met scherpere hoeken en in zweefvlucht in ondiepe V gehouden,stijvere vleugels en maakt compactere indruk.Een groot aantal zeer lichte exemplaren komt 's winters uit Zuid-Zweden en Denemarken naar Nederland, maar zijn zeldzaam in Engeland.Oostelijke ondersoorten (in Rusland steppebuizerd B.b.vulpinus,in Midden-Oosten b.b menetriesi) zijn meer oranjebruin dan nominaat.Steppebuizerd is lange-afstandstrekker naar Oost-Afrika,kleiner dan buizerd en vaak met oranjeachtige staart (zie ook arendbuizerd).Roept luid,langgerekt,klagend of miauwend pie-joew.Talrijk in cultuurlandschap en bosgebieden met aangrenzende weilanden en akkers.Zit vaak op uitkijk in bomen of,bijvoorbeeld,op lage palen langs snelwegen.Eet knaagdieren,jonge vogels,aas,regenwurmen en insekten.In Nederland en Vlaanderen standvogel met meer dan 4000 broedparen.In augustus-november arriveren overwinteraars uit noordoosten.Voorjaarstrek vooral in maart-april.

klein met brede,stompe vleugels en lange staart,dus havik-achtig profiel,anders dan valken.in vlucht snelle vleugelslagen afwisseld met zweefperiode.Vrouwtje groter dan mannetje,kan verwisseld worden met mannetje havik,maar met slanker lichaam,relatief langere staart,smallere staartbasis en rechter staarteinde.Lichaam schommelt in actieve vlucht op de maat van de vleugelslagen.Maakt vergeleken met havik kleinere cirkels tijdens het zweven,dat vaker door vleugelslagen wordt onderbroken.Adult mannetje van boven donkergrijs met smalle of geen witte wenkbrauwstreep en op oorstreek en flank oranjeachtig.Vergeleken met mannetje is vrouwtje groter met meer bruinachtig grijs van boven en in het algemeen minder oranjeachtige tint op oorstreek en onderdelen.Juveniel van boven met oranjebruine veerranden,van onderen met brede dwarsstreping met oranjerode zweem en anders dan adult vrouwtje,langwerpige,hartvormige borstvlekken.Op broedplaats vaak monotoom,herhaald kjie-kjie-kjie...,tijdens de paringsvlucht ook  een stern-achtige,rinkelend roep.Jaagt vooral op kleine vogels.In Nederland en Vlaanderen geheel jaar een gewone verschijning in gebieden met bosschages, ook stadsperken,hoewel in juni-augustus schaars in weinig beboste kustgebieden.In najaar arriveren exemplaren uit Noordoost-Europa.