Einde van de hoofdstukken

Het laatste woord is aan Jean Rostand,de man waar alles

mee begon.

"Met onze armzalige menselijke middelen aan te tonen

dat bestaat, acht ik onmogekijk.Maar ik ben er niet

minder van overtuigd dat wij God nodig hebben en dat

zij, die in Hem geloven, niet alleen wellicht gelijk heb-

ben , maar dat hun bovendien een gunstbewijs is geschon-

ken dat alle anderen te boven gaat".

Wij eindigen met een vers uit het gedicht Liberté van

Paul Eluard van 1942, het jaar van mijn geboorte.

                            Et par le pouvoir d'un mot

                               Je recommence ma vie

                            Je suis né pour te connaitre

                                      Pour te nommer

                                           Liberté

verkleining zelf groter wordt.Het is als het overhevelen

van water uit het ene vat in het ander (le transvasement).

Zie ook het schilderij De Aanklacht (le soupèsement).

Levenservaringen zijn weining of niet mededeelzaam om-

dat God wenst dat zij uniek beleefd worden, in een leven

dat even uniek op u afkomt in de positieve of negatieve

zin.Zie het schilderij De Golven van Hokusai.

Ik denk dat op het einde het volgende kan gebeuren.

-Wij kiezen voor God en helpen mee om de aarde te be-

sturen .Dit impliceert, deelname in de last die Hij draagt.

Mee te lijden , bemiddelaar zijn tussen de mensen beneden

en de overledenen boven.De hemel wordt geen lachertje.

Dit lost de vraag op, of er een eventuele 'engelbewaarder'

kan bestaan tijdens ons leven.Het antwoord is ja.

Wanneer wij ons van de wereld en zijn problemen afke-

ren, dan is er contemplatie van God in een tijdloze zet-

ting.

De tijd is een opeenvolging van gebeurtenissen.

Een gebeurtenis is een waarneembaar feit.

Dit geeft ook een antwoord op de vraag:"Is er daar per-

ceptie van de tijd"?Ja,naar de wereld toe, een normale,

natuurlijke perceptie.Naar God toe valt de tijd weg.

-Zij die weigeren om God te zien op principiële redenen

(het aangedane fysieke of morele kwaad is te groot),ver-

zamelen zich om elkaar steun te geven en leven verder

met het oog op de aarde gericht.

-Zij die God afzweren.Gelijkgestemden kunnen zich niet

verenigen wegens hun Ik-drift,die hen uit elkaar drijft.

Zij leven apart,verward verder en doven uiteindelijk uit.

Men kan niet leven zonder God.Is dit de eindbestemming

van Hitler?

noem ik de Intentionele Flits.In de laatste momenten

overloopt de mens zijn leven, daar kan een catharsis

plaatsvinden waarbij men de kans krijgt om God in uw

leven toetelaten.

Bij de dood van een kind of een zwakzinnige keert de

Geest terug naar de oervorm, de Ziel gaat naar God in

zijn primaire toestand.

Een laatste vraag die zich stelt is de volgende.Wij komen

op aarde door de wil van onze ouders.Wij komen soms

terecht in een omgeving waar wij volkomen onrechtvaar-

dig en ruw worden behandeld.Wie zegt dat wij recht-

vaardig en fair zullen behandeld worden na onze dood,

dat er echt een compensatie is?Dat dit zo moet zijn om

een moreel evenwicht te bewaren in de Schepping? 

De beloning op het einde van het leven

Dit onderwerp is zuiver speculatief, niemand weet wat er

na de dood gebeurt.Laat u niks wijsmaken.Volgt er een

beloning?

De mens beslist wat het wordt in een verder leven.Père

Gilbert wist het al toen hij zei:"La fin? Je m'enfiche

éperdument".

Hij laat het aan de Andere over,hij verwacht niks.Enkel

het goede doen, louter voor zichzelf  om 'gered' te wor-

den,is niet de beste manier om in de gratie van God te

komen.

De eindbeslissing of le transvasement

De eindbeslissing is een God die zich klein maakt en zo

de beslissing afwacht van de mens die in deze machts-

volk hebben aangedaan.God was daar aanwezig, keek

vertwijfeld toe, maar was niet in staat iets te doen.De

wil (Der Wille zur Macht-Nietzsche) van de SS-man-

nen was zo groot , dat God gewoon er niet aan te pas

kwam .Het enige dat Hij kon doen was mee-te-lijden.

Hij kon iets doen als anderen iets ondernamen, maar

alles was zo georganiseerd dat een menselijke ingreep

op voorhand uitgesloten was.

Waren de aanslagen op Hitler geen buitenkans voor God

om deze tiran uitteschakelen?Daar werden kansen ge-

creërd om zonder gezichtsverlies Hitler een halt toe te

roepen .Hier sta ik voor een raadsel.God had de aktentas

van Von Stauffenberg op de goede plaats kunnen laten

neerkomen zodat de explosiekracht niet gebroken werd

door de massieve tafelpoot.Hoeveel aanslagen zijn er

niet gebeurd?Historici zeggen dat het er een  twintigtal

zijn.Was er daar geen enkel toeval mogelijk?

Ik moet zeggen dat ik het niet weet, ik kijk toe met open

mond, niet begrijpend.Is er dan toch een Godsplan dat

wij niet begrijpen?Is er dan toch een Mysterie?

God en het einde

Op het einde volgt er een afrekening,er is geen data-

bank van onze slechte daden wel is er een van onze

intenties.

De manier waarop wij nu leven is bepalend voor ons ein-

de.Wanneer wij God tijdens ons leven niet (willen) zien,

zal Hij ook niet aan ons verschijnen op het einde.Wij

maken Zijn verschijning onmogelijk door onze houding.

Tijdens ons leven kunnen wij reeds inzicht krijgen in on-

ze slechte daden, daaruit leren en ons gedrag aanpassen.

God geeft ons, bij het sterven, nog een laatste kans.Dit

De atheïst en het einde

Velen atheïsten beweren dat er na de dood geen verder-

zetting van het leven is, onder één of andere vorm.Zij

steunen zich daarbij op de volgende bewering.Iedere

zijns-vorm steunt altijd op een materiële basis.Denken

steunt op neurale netwerken,emotie steunen op hormo-

nen, liefde steunt op een derivaat van fenantreen, enz.

Neem de materie weg en het psychisch verschijnsel valt

stil. De dood legt alle psychische uitingen stil.

Wij kunnen echter het volgende bekijken.Wanneer ie-

mand een boodschap wil overbrengen in de ruimte kan

hij zich bedienenvan een eenvoudige zaklantaarn.De

lichtgolven, bevatten een draaggolf waarop de boodschap

gemoduleerd wordt.De lichtgolf vertrekt met de snelheid

van het licht en plant zich onbeperkt voort in plaats en tijd,

hopelijk zal iemand de boodschap onderscheppen en ont-

cijferen.Het interessante is hier dat de zaklantaarn reeds

lang verdwenen kan zijn, terwijl de boodschap blijft be-

staan.  

Wij kunnen dus een analogie opstellen die ons doet ver-

moeden dat wanneer de materiële vorm verdwenen is, de

kern van de zaak blijft bestaan. Met het lichaam is dit

ook zo. Wij emaneren iets na onze dood, dit immateriële

blijft  bestaan en vormt onze Ziel.

Een valse noot?

Wij zijn bijna op het einde gekomen.Moeten wij toch

niet enkele netelige vragen stellen?

Waar was God tijdens Auschwitz? Ik kan het eenvoudig

houden ondanks het vreselijke lijden dat Duitsers daar een

losofen en theologen, waar de westerse wereld terecht

fier mag zijn.Zij leveren genoeg denkstof op om een

mensenleven te vullen.

Zelfdoding en euthanasie

Iedereen heeft recht op een minimum aan geluk.

Als het leven onder dit minimum gaat, heeft men het recht

niet om uit dit leven te stappen.Men zou de toelating moe-

ten vragen aan iedere betrokkene en ook de toelating krij-

gen. Een plaag van deze tijd is een depressie.Wanneer de

gedachten aan zelfdoding u overvallen doet men best het

volgende:

-inschrijving in een PAAZ (Psychiatrische Afdeling van een

Algemeen Ziekenhuis) door uw huisarts.Dit is een open af-

deling waar men verblijft onder toezicht van een psychiater

en een therapeut gespcialiseerd in zelfdoding, depressies en

verslavingen.

-na ontslag kiezen voor ambulante therapie of verdere opvol-

ging door de huisarts.

Euthanasie, actieve en passieve, is ook een recht , geen doel op

zich met dezelfde restricties als hierboven (toelatingen).

Een ezel die belast wordt zet zich schrap en draagt de last

die hij krijgt, bij een teveel aan last bezwijkt het dier en

gaat door zijn poten. Zo ook met de mens. Soms wordt de

last verlicht door anderen, en wordt het net draaglijk,

soms zijn wij alleen en bezwijken wij.

Wij moeten de mens niet verstoten en zijn keuze respecteren.

Wij weten niet wat er in de laatste momenten is gebeurd.

alleen daar moet men voor vechten, moeite voor doen.En

dat doet hij, zelden zo iemand gedreven gezien.Zijn lessen

zijn zalig om naar te luisteren.

-U heeft slecht onderwijs gekregen.Zijn reactie op mijn

vroegere opleiding.Veel te eng, veel te veel gericht op de

positieve wetenschappen.Gebrek aan inzicht in het men-

selijke, emotionele aspect van een gebeuren.

Een persoonlijke openbaring

Vele kunnen zo vervuld zijn van God dat zij visioenen

krijgen waarin sommige zaken worden geopenbaard.

Dit kan tweeledig zijn.

Goddelijk geïnspireerd of puur uitvindsel van uw inner-

lijk.Visioenen zijn moeilijk om dragen voor gewone

schepsels.Zij hebben meestal een dwingend karakter,

wees daarom voorzichtig met meditatie en uitdieping van

uw innerlijk. U moet de nieuwe inzichten aankunnen,

men ontdekt steeds meer plichten, niet rechten.

Als je een overtuiging bezit, heb respect voor de mening

van anderen.Je menig is niet gebaseerd op iets on-

feilbaars.

Vergelijkende godsdienstleer

Het spreekt vanzelf dat ik andere godsdiensten en religies

in beschouwing heb genomen.Dit is eerder oppervlakkig

gebeurd via vulgariserende werken.

Ik denk dat in bij mijn 'roots' blijf in plaats van de 'tren-

dy' tour op te gaan en bijvoorbeeld boeddhist te worden.

Ik beperk mij tot wat de Joden, de Grieken, en de Romei-

nen hebben gedacht.Daarna komt nog een schare aan fi-

van gedood te worden?

Het antwoord zal ik nooit weten en het kan zijn dat er op

die moeilijke momenten een genade komt die mij de no-

dige moed geeft.

Wij leven een leven bestaande uit dommigheid.

De kritiek van Richard Dawkins en volgelingen.Wij zien

niet wat zij zien en zij begrijpen niet dat wij de evidentie

niet willen inzien van voor  hen, objectieve feiten.

De gedachte dat een groot intellect moet leiden tot een

atheïstische levenswijze, wordt ontkracht door een figuur

als Einstein.Zijn spitsbroeder, Newton, was ook een ge-

lovig man.

Geloof heeft niks met intellect te maken en het is maar

goed zo.Geloof moet voor iedereen bereikbaar zijn.

Wetenschap, de rede, gaat naar het geraamte der din-

gen en het geloof naar het vlees.Beide zijn nodig, het één

kan niet zonder het andere willen ze een aantrekkelijke een-

heid vormen.Wij kijken met andere ogen naar de Schepping.

Die van de morbide causaliteit wensen wij niet te aanvaarden.

Wij zien meer dan een verandering op zich, wij zien een ver-

andering die een weg wijst. Een zinvolle finaliteit. Eerst

voorbij de dood,dan een samenzijn met de Ander.

Een vijfde ontmoeting met een jezuïet

In het kader van het Davidsfonds en andere vormingsac-

tiviteiten heb ik professor Abicht verschillende keren

ontmoet.In het gesprek achteraf bleven mij twee uitspra-

ken bij.

-Een publiek, dat moet men verdienen.Succes komt niet

omstandigheden voorafgaand aan de dood, maar de dood

zelf boezemt mij geen schrik meer in.

Daarom een tweede smeekgebed:

God,als ik moet gaan maak het kort.

Uit het bovenstaande, blijkt mystiek met u iets te doen en

dit is onmiddelijk en blijvend.Daarom die natuurlijke en

persoonlijke reactie om mystiek op afstand te houden.

Eén keer is genoeg.

Kritiek op de levenswijze van de gelovige

De kritiek is dubbel en genoegzaam bekend.Ofwel lezen

wij ze in een boek, ofwel horen wij ze gedurende een dis-

cussie.

Wij kunnen het leven niet aan.

Tijdens een discussie met een vrijdenker, die deze mate-

rie omzwachteld behandelde, vroeg ik hem op de man af:

"U beschouwt mij als een lafaard?".De man schrok en

krabbelde terug via een reeks verontschuldigingen.Wij

zijn in hun ogen laf, wij kunnen het leven niet aan en

hebben daarom een God gecrëerd.

Ik kan die stelling niet beantwoorden.Het huidige leven

dat ik leid stelt mij niet in staat mij op de proef te stellen

in uitzonderlijke omstandigheden.

Wat zou ik doen tijdens de oorlog zoals WOII?Wat zou

ik doen als een joods gezin met drie kinderen aanklopt

en vraagt om hulp? Zak ik die geven wetende dat het de

dood van mezelf en van gans mijn gezin kan betekenen?

Wat als ik Duitser ben en gevraagd word om mee te wer-

ken aan een uitroeiingsprogramma?Zal ik de moed heb-

ben om te reageren volgens mijn geweten, die zegt geen

burgers te doden?Tegen mijn oversten ingaan, op gevaar

hoofd zou er aan denken Hem te krenken.

Als God Liefde is en dat is Hij, dan is Hij zeer kwetsbaar.

Wij, mensen, dekken ons in, zelfs als wij verliefd zijn.

Wij willen onze basisschil niet prijsgeven, angstvallig

bewaken wij ze.

God kan dit niet, er is geen basisschil.De Liefde is totaal

en onherroepelijk maar daarom is Hij zo kwetsbaar.

Darom noemen wij Hem, de Ondergedokene, de God in

Mineur.

God heeft zich ondergedoken in Zijn Schepping, in

Mineur omdat Hij langs alle kanten vastzit aan Zijn

Schepping.Dit is Zijn engagement.

Toen ik jaren geleden die theorie ontwikkelde van de

God in Mineur, was ik er niet zo gelukkig mee.Ik voelde

het aan dat ik mij op een hoger vlak plaatste dan God.Ik

kon Hem pijnigen, schofferen en dat lag niet in mijn

aard.Zo ben ik niet.Ik wens, persoonlijk, geen confron-

tatie met God.Ik leefde in een toestand van vreesachtig-

heid en nu kunnen wij de tweede 'mystieke' openbaring

op zijn juiste waarde schatten.

I denk dat in onbewust de ganse zaak in scène heb ge-

zet,visueel en audidief.Ik zat in een negatieve gemoeds-

toestand.De ervaring zelf was niet echt aangenaam.Zij

bracht mij in  een verwijdering, het was als het ware, de

God van het Oud-Testament die sprak.Het was een erva-

ring van uit elkaar gaan.

Wat heeft u die mystieke ervaringen opgebracht?

Het feit dat men God gezien heeft  (eerste ervaring),stra-

lend en uitnodigend, neemt de schrik voor de dood weg.

Er is nog de schrik dat ik kan terechtkomen in slechte

ligen indien mogelijk, doch onder drie voorwaarden.

God moet het willen, de mens moet het willen en de na-

tuur moet het toelaten.Toelaten, in de zin van, het moet

geen mirakel zijn dat er dient te gebeuren, maar een

doodnormale gebeurtenis zodat zij onopgemerkt kan ge-

beuren.

God is een zwakke kracht.Hij is te vergelijken met de

zwaartekracht, overal aanwezig maar o zo zwak.

De zin van het leven

De gelovige stelt de vraag anders.Wat is de zin van mijn

leven?Mijn zin is, de natuurwet te volgen, een goede

wisselwerking te hebben met mijn omgeving en God in

zijn Scheppingsplan te ondersteunen.Wij kunnen een

goede analogie opstellen omdat te verduidelijken.

Veronderstel, wij zitten in de auto met God aan het stuur,

het regent en het is donker.Hij let niet op en mist  de afrit.

Wij kunnen nu drie houdingen aannemen.

Luidkeels roepen en verwijten maken,de bestuurder het

knap lastig maken want Hij heeft Zijn energie nodig

om naar de wegwijzers te zoeken.Ofwel zitten mokken

en niets zeggen of doen, ofwel stil zijn en aandachtsvol

naar de borden speuren en de bestuurder er opmerkzaam

maken.Samen, in stille verbondenheid de nacht doorma-

ken, hopend om er samen uittegeraken.

Wij zijn die nacht, op die plek, gelijkwaardig.God

kwetsbaar in zijn fout zijn, onderhevig aan onze kritiek,

dankbaar voor hulp van onze kant en wij, afhankelijk van

Hem (Hij bezit,daar, letterlijk de aandrijving) om ons

einddoel te bereiken.

Die samenwerking zie ik wel zitten en geen haar op mijn

zijn meestal elegant en menselijk.Mij treft de eenvoud

van Romaanse kerken, daar voel ik Iets, een Aanwezig-

heid.

Ik moet hier iets zeggen over de 'smeekbeden'.Eigenlijk

behoren wij geen verzoeken aan God te vragen, zij zijn

een teken van zwakte.Ik behoor niet tot de topklasse van

de 'geroepenen' of  'zieners', ik heb die geesteskracht

niet , dus is het voor mij geoorloofd.

Ik maak gebruik van één formulegebed.

God, bescherm mij en diegene die ik liefheb.

Het is niet veel tekst en ik zeg het op iedere maal dat wij

op reis gaan.Het is een  soort van spirituele amulet.

Het inwilligen van een gunst laten wij aan God over,

doch ik denk niet dat wij moeten bidden om zaken te be-

komen die wij door onze eigen inspanning kunnen be-

werkstelligen.Bidden is God opmerkzaam maken op

uw aanwezigheid.

De theorie van de snijdende lijnen

Leeflijnen van personen kunnen heel erg verschillen.

Sommige lijnen lopen van in het begin verkeerd.Sommi-

ge personen vertonen van bij het begin zo een ontstellend

gebrek aan geweten, dat hun pad bezaaid is met brok-

stukken van andere levens.Zij leren geen levenslessen,

zij zien niet wat zij aanrichten en aanvaarden geen hulp

van anderen.Bij een eventuele 'clash' met zo een per-

soon komen zij er, inde regel,nog goed vanaf.

Wanneer uw levenslijn zo een 'slechte' lijn ontmoet ligt

op het snijpunt slechts kommer en kwel of, in het ergste

geval,doden.

Wij kunnen God vragen zo een lijn te verleggen.Dit kan

men vragen, dit is waardevol en God zal uw vraag inwil- 

nog anderen hebben een totaal verschillende weg inge-

slagen, zoals wij nu zien in de opkomst van het boed-

dhisme.

De uitwendige.

Evenzoveel mensen,evenzoveel uitingsvormen.De ene

wil zijn Godheid uitbeelden, de andere wil er kaarsen

voor branden.Een derde wil een riant onderkomen bou-

wen voor zijn God.

Dit alles heeft niet veel met geloven te maken.De riten

zijn daar om het groepsgevoel te ondersteunen.De ge-

bouwen zijn er om de macht van de groep te laten zien.

Een hiërarchie kan bestaan uit mensen die het voorbeeld

geven en laten zien hoe een gelovige kan leven.

Bidden

Door onze katholieke opvoeding zijn wij wel vertrouwd

met de notie 'bidden'.Het wordt teveel gezien als een

formulegebed, een vaste tekst die dan wordt afgerammeld

zonder echt op de betekenis van de woorden te letten.

Met het Weesgegroet en het Onze Vader gaat het nog,

een ramp zijn de  Twaalf Artikelen van Het Geloof. Ik

heb dit gebed dan maar naar de vergetelheid verwe-

zen.

Onder bidden versta ik een gewoon gesprek met God,

een denken aan God.Zo simpel is het!

Bidden vraagt geen speciale plaatsen of voorzieningen.In

de vele kerken, die ik in mijn leven gezien heb, vroeg ik

mij af of God daar wel aanwezig was.Spaanse en Itali-

aanse barokkerken zijn verschrikkelijk, Franse kerken

voel.Dit maskeren wij dan met drank of drugs, zo wordt

de werkelijkheid draaglijk.

Het geweten

De natuurmoraal is alles omvattend, doch moet nog ge-

implementeerd worden.Dit is wat anderen ons aange-

leerd hebben en door ons als juist wordt ervaren.

Ouders, grootouders, de school, vrienden werken norme-

rend.Zij praten ons een schuldbewustzijn aan.Hun op-

vattingen worden later door ons als juist of onjuist erva-

ren.Het geweten heeft niks met God te maken.

Het is mogelijk met het geweten in de knoei te komen ten

opzichte van de reguliere wetgeving die eerder van een

algemene consensus uitgaat.Tijdens ons leven kunnen

wij een staat opmaken van wie en wat wij zijn in moeilij-

ke omstandigheden.Af en toe komen wij voor een com-

plete verrassing te staan, voornamelijk als wij niet preste-

ren volgens ons geweten.

De inwendige en uitwendige tekenen van een geloof

De inwendige.

Geloven is een persoonlijke relatie aangaan met God.Dit

is te vergelijken met een huwelijk.Ik ga een relatie aan

met iemand anders.Ik besta, ik heb rechten en plichten

en zo ook voor de ander.Ik kan die ander aanvaarden of

afwijzen.Het spreekt vanzelf dat een geloofsovertuiging

verschillende niveaus van kwaliteit kan bereiken.Som-

mige blijven staan in het kinderlijke aangeleerde, anderen

hebben de zaak uitgediept in hun godsdienst of religie en

die ervaren worden als een mogelijke, persoonlijke

openbaring.

God spreekt tot de mens langs dit collectieve onbewuste

en de mens is niet bij machte het onderscheid te maken

tussen een boodschap van God of een boodschap met ar-

chetypische vorm.De informatie is 'gekleurd'.Niet iede-

reen is bij machte om in de 'gekleurde' mededeling zijn

eigen, specifieke Goddelijke boodschap te zien.

Meestal ziet men in wat men wil zien, 'opgekleurd' door

de bewuste inhouden van ons brein.Zo interpreteren wij

de, zogezegde neutrale waarneming.

Het goede leven leiden

"Il suffit d'essayer".Woorden uitgesproken door André

Malraux, die hoop geeft aan de minder vermogende.

Een daad, ter beschikking van iedereen die oprecht wil

zijn.Hij zij niet:"Il suffit d'aimer",want beminnen is

gedeeltelijk aangeboren.Wanneer men bij zichzelf een

verkeerde programmatie ontdekt (bv.men is pedofiel)

moet men het goede betrachten (extern hulp halen),zelfs

al faalt men keer op keer.Men kan moeilijk zijn innerlij-

ke struktuur wijzigen.Hierboven is er sprake van een in-

tentie.Dit is primair en dus belangrijk.

Volgt de daad zelf. Deze kan erg verschillen van wat

men beoogde.Dit hangt van onze talenten af en van de

uiterlijke omstandigheden.Dit is secundair en onder

geschikt.

De mens wordt beoordeeld op de intentie die hij heeft,

niet op het werkelijke doel dat hij bereikt.

In het beschouwen van onze omgeving moeten wij wel

een onderscheiding maken tussen hoe wij de zaken zien

en hoe zij in werkelijkheid zijn.

In vele gevallen kunnen wij de werkelijkheid niet dragen,

omdat deze te belastend is voor ons persoonlijkheidsge-

Even zoveeel emoties, even zoveel inzichten.

Ik heb mijn kinderen net willen belasten met mijn zoe-

ken naar oplossingen en eventuele antwoorden die niet

uitgerijpt waren.Ik durfde het niet aan van mijn eigen

spirituele instabiliteit vroegtijdig over te dragen.Nu kan

het, zij bezitten de maturiteit om de uitgerijpte inzichten

aan te nemen of af te wijzen.

De vrije wil

"De mogelijkheid om in alles duizend dingen te zien"

(Van Den Berg).De laatste tijd spraakmakend, de mens

als machine.De casaalredenerende ziet het graag dat al

wat gebeurt een onontkomelijke oorzaak bezit  en dus is

de mens onschuldig of een heel klein beetje schuldig.

De absolute vrije wil is die wil die  vrij kan acteren om-

dat hij alles kent en kan.Een soort Superman. Daar is

uiteraard geen sprake van.

De relatieve vrije wil, een  beetje kennis en een beetje

kunnen, is variërend van persoon tot persoon.Uw keuze

is beperkt, het wordt dus een 'kleine' keuze, doch vrij.

Uw verantwoordelijkheid is navenant.

De relatieve vrije wil is verbonden met onze perceptie

van de wereld.Wij hebben al een onderscheid gemaakt

tussen bewust, onderbewust en onbewust.Er komt nog

een belangrijke vierde vorm bij.

Het collectieve onbewuste.Van groot belang voor de

studie van de verschillende godsdiensten en religies.

Refereren bijna allemaal naar dezelfde archetypen.Deze

theorie werd uitgewerkt door C.G.Jung.

Van het collectieve onbewuste vertrekken de impulsen

Ook zienswijzen waarbij een groep gelovigen zich beter

acht  dan een ander, namelijk "wij zijn de uitverkorenen",

is te verwerpen.

De schoonheid en eenvoud.

Schoonheid.Dit is de beste maatstaf om het ene systeem met een

ander te vergelijken.

Eenvoud.Er is slechts een spanningsveld tussen God en zijn

schepsels en ook tusen de schepsels onderling.De rest is ballast.

In het hier Verklarend Model,ben ik gecharmeerd door

de vrijheid waarmee de mens kan omgaan met zijn Schepper.

Het is ontdaan van alle dwang en angst.Wij,God en mens,

zijn elkaars gelijken wat de beleving betreft,wij staan allebei

in het leven voor het volle honderd percent.Ik kan afwijzen

of toetreden.Ik kan bijstaan of weigeren.

Deze God wil ik dienen, diegene die mij mijn vrijheid laat.

Mogen wij een geloofsovertuiging aan onze kinderen op-

dringen?In Metabletica wordt er het verhaal verteld hoe de vader

van Herbert Spencer omging met zijn kind.De vader

stelde voortdurend de vraag naar de causale oorzaak van

een verschijnsel.Het is niet wonderlijk dat de zoon,wijsgeer

werd met deterministische trekjes.Zo moeten wij niet om-

gaan met een kind, laat het in vrijheid zijn zaken bijeen garen.

Leer hem verwonderd kijken naar de dingen.Breng schoon-

heid aan in de vorm van muziek,schilderkunst, dans en beel-

dende kunst.Laat het landschappen zien die spreken van God.

Laat hen een oordeel vormen over de dingen en als zijn (haar)

inzicht afwijkt van het jouwe, leg je er dan bij neer.Er is uit-

eindelijk geen absolute scheidsrechter in dergelijke zaken.  

Zijn alle inzichten evenwaardig?

Na al deze inzichten was ik op een punt gekomen om

zelfstandig iets uit te werken.Het was zonneklaar dat het

lezen van boeken geen kant en klare oplossingen kon

aanbieden.Ik zou een eigen oplossing moeten bedenken

voor de grote vragen.

Eigenaardig genoeg voelde ik mij niet aangetrokken tot

de studie van de filosofie, ik wilde een eigen verklaring.

Ik voelde de drang in mij om anders te zijn, de vrijheid

om 'verkeerd' te denken. Het zou tot mijn 56ste duren

voor ik een boek van filosofie kon openen en het waren

dan nog vulgariserende werken.

Een sluitend , verklarend geloofssysteem opstellen vereist

drie zaken.

-Een maximale verklaring der verschijnselen (volledigheid).

-Een sociale verklaring der verschijnselen (goedheid).

-Een intuïtieve verklaring de verschijnselen (schoonheid=

eenvoud).

De volledigheid.

Dit is, voornamelijk, een redelijke verklaring vinden voor

het lijden.Ik denk dat ik, in de voorgaande bladzijden , dit

voldoende heb doorgelicht.Ik heb een plaats gegeven aan

God en ook een plaats aan de mens.Ik heb laten zien hoe

de wisselwerking is en hoe de mens reageert op Gods

toenaderingen.

De goedheid.

De verklaringen moeten de mens sociaal verheffen.Geen

groep mag uitgesloten worden.Het kastensysteem is te

verwerpen alsook een vrouwonvriendelijke zienswijze. 

God voelen

Eén van de eerste voorwaarden om God te voelen is een

diep gevoel van verwondering bij het aanschouwen van

de Schepping.Wij worden geraakt door schoonheid, daar

stellen wij ons voor open en vormen aldus een mogelijk-

heid om in contact te komen met God.

De wetenschapper analyseert de natuur en bestudeert de

elementaire deeltjes, daarna voegt hij die samen om zo tot

een synthese te komen en te ontdekken dat iets niet klopt,

het beeld is niet volledig en niet bevredigend.Gevolg van

het reduktionisme (Descartes). Aristoteles wist dit al:

Het geheel is meer dan de som der delen.

Een tweede mogelijkheid is in vervoering te komen op in-

tellectueel vlak. Hoe moet Einstein zich gevoeld hebben

bij de ontdekking van zijn simpele basisformule E=mc2?

Hoe moet hij vervuld geweest zijn van de schoonheid en

elegantie der relativiteitstheorie?

Een derde mogelijkheid is geraakt te worden door de da-

den van een gelovig persoon die men tot voorbeeld kan

nemen voor zijn eigen levenswandel.

Men moet geen 'bewijzen' vragen om in God te geloven.

Geen gedwongen bekering, geen mirakels om een 'geloof'

op te dringen, enkel daadkracht. Een boek kan ook  die

daadkracht bezitten zoals wij gezien hebben bij het boek

Metabletica (zie Google).

Geloven, is Gods aanwezigheid voelen in uw dagelijks

leven.