De lach

Emoties bij dieren zijn altijd een dankbaar onderwerp voor allerlei speculaties. Hebben dieren überhaupt emoties en hoe uiten ze die? Hierover verschillen de meningen binnen de wetenschap, waar de één vindt dat dieren te erg 'vermenselijkt' worden door ze allerlei emoties toe te dichten, is de ander er stellig van overtuigd dat dieren veel meer emoties ervaren dan we aan de buitenkant aan ze kunnen zien. Omdat katten vaak vrij individualistisch zijn, is het bij hen helemaal moeilijk om te zien hoe ze zich voelen. Binnen de diergeneeskunde is men het er over eens dat katten in ieder geval basisemoties zoals angst en agressie voelen. In onderstaande afbeelding is goed te zien hoe u deze emoties kunt herkennen. (Bron: "Gezichtsuitdrukkingen volgens Leyhausen")

Lichaamstaal

Katten communiceren met zowel hun gezichtsuitdrukking als met hun lichaamstaal.

Kopjes geven is een teken dat de kat blij is. Bij het kopjes geven worden de geurklieren van de kat geactiveerd, waardoor zijn of haar geur wordt afgegeven.

Over de grond rollen doen katten alleen bij mensen waar ze zich fijn bij voelen en wanneer ze helemaal ontspannen zijn. Dit is een teken dat de kat zich op haar gemak voelt.

Wanneer katten met hun staart kwispelen zijn ze opgewonden. Wanneer een kat begint met kwispelen als ze geaaid wordt, dan is het beter om hiermee te stoppen. Het kwispelen is dan een teken dat ze het aaien niet prettig vindt.

Urenlang liggen piekeren en niet kunnen inslapen, het is een probleem waar veel mensen mee kampen. Volgens een recent Hongaars onderzoek dat werd gepubliceerd in The Royal Society hebben honden er echter ook last van. Maar er is gelukkig iets dat jij daaraan kan doen.

Er is nog maar weinig geweten over het slaappatroon van honden. Uit een eerder onderzoek van Harvard University bleek wel al dat zij net zoals mensen dromen over dezelfde dingen die hen overdag bezighouden. “Het is op een minder logische wijze en een stuk visueler, maar er is geen enkele reden om te denken dat honden helemaal anders dromen dan mensen. Waarschijnlijk dromen ze van het gezicht van hun baasje, of over hun geur. En hoe ze je gelukkig kunnen maken, of net kunnen plagen,” klonk het toen.

Honden piekeren ook

Uit een recent Hongaars onderzoek blijkt nu dat het slaap- en droompatroon van honden zelfs nog meer op dat van mensen lijkt dan gedacht. Honden dromen namelijk niet alleen over dezelfde dingen, ze liggen er net als ons ook van wakker.  

Voor die studie werd het slaappatroon van 16 honden bestudeerd, die net voordat ze gingen slapen werden blootgesteld aan positieve en negatieve emotionele ervaringen. Zo werden ze bijvoorbeeld benaderd door een intimiderend vreemd persoon of net geknuffeld door hun eigen baasje. De honden die werden blootgesteld aan een positieve ervaring, sliepen verrassend dieper en consistenter. De viervoeters die gestresseerd waren voor ze onder de wol kropen, werden vaker wakker en ze bleven langer hangen in hun remslaap.

Je weet dus wat je te wachten staat vanavond: knuffel en aai je hond zo liefdevol mogelijk voor het slapengaan. Het zal zowel jouw als je huisdier zijn slaap ten goede komen. Of kruip eens met je viervoeter onder de lakens. Volgens een onderzoek van de Mayo Clinic in Arizona, bleek namelijk dat met je huisdier in bed slapen goed is voor de nachtrust van mens én dier. 

Met de staart kwispelen is een aangeleerd gedrag waarmee de hond een geruststellend signaal uitstuurt. Hij laat er ondergeschikte dieren mee weten dat hij ongevaarlijk is en sterkere dieren of mensen dat hij hun suprematie niet bewist. Dat stelt Prof. Rudi D’Hooge van het Laboratorium voor Biologische Psychologie (KU Leuven) in de online Dagkrant van de KU Leuven.

D’Hooge ontkent daarmee de veel verspreide mening dat een hond al kwispelend uiting geeft aan een gevoel van blijdschap. De Leuvense hoogleraar verwerpt ook de theorie dat het kwispelen het resultaat is van interne tegenstrijdige gevoelens waarbij het dier een conflict ervaart tussen iemand willen naderen en vermijden. Dit naar analogie met de haan die in de grond begint te pikken wanneer hij een sterkere haan wil aanvallen maar niet durft.

D’Hooge verwijst hierbij naar het feit dat de moederhond en haar pups in het hondennest duchtig naar mekaar kwispelen. “Het gaat trouwens om een deels aangeboren en deels aangeleerd gedrag. Honden die door een kat werden grootgebracht kwispelen ook, maar veel minder”. De Leuvense hoogleraar waarschuwt er tot slot voor om kwispelende honden die je niet kent zomaar te vertrouwen. “Je zou niet de eerste zijn die gebeten wordt”.

Slaap is enorm belangrijk voor de gezondheid van je hond. Honden slapen gemiddeld 12-14 uur per dag, grotere en oudere honden 16-18 uur en jonge puppy's 18-20 uur per dag. Waarom hebben honden zoveel slaap nodig en hoe zorg je ervoor dat je hond de slaap krijgt die hij nodig heeft?

Slaapcyclus

Een hond heeft net als de mens een slaapcyclus die bestaat uit een lichte slaap en een diepe slaap oftewel de REM-slaap (Rapid Eye Movement). In de REM-slaap droomt de hond en verwerkt hij de dag. De slaapcyclus van een hond is korter dan de mens, ongeveer 20 minuten, waardoor je hond ook met korte slaapjes goed uitgerust kan raken. Na een flinke wandeling waar veel is gebeurd, kan hij dus gerust een halfuurtje slapen en uitgerust weer wakker worden. Ze spenderen wel minder tijd in hun REM slaap dan bijvoorbeeld mensen. Daarom hebben honden meer dutjes nodig om aan dezelfde 'verwerkingstijd' te komen.

Honden dromen, waarschijnlijk over de gebeurtenissen van de dag en de dingen waar ze emotioneel op aanslaan: vechten, vluchten, jagen, beschermen, waken. Je kunt het merken aan de hond als hij droomt: zijn ogen gaan onder zijn oogleden heen en weer, de pootjes kunnen beginnen te trillen en de hond kan gaan piepen of zelfs blaffen! Het is een schattig zicht en de hond is dan waarschijnlijk hele 'spannende' dingen van de dag aan het herbeleven.

Het belang van rust

Slapen is enorm gezond voor de hond. Het behoudt een goed concentratievermogen, concentratie, leervermogen en goede prestaties. Als een hond te weinig slaap krijgt, kan hij prikkelbaar, gestresst, lusteloos en zelfs depressief worden. Ook heeft slaap effect op de fysieke gezondheid. Te weinig slaap brengt het afweersysteem in het geval waardoor ziektes op de loer liggen. Zorg er dus voor dat de hond zich tussen activiteiten terug kan trekken.

Kwaliteit van slaap

Niet alleen de hoeveelheid maar ook de kwaliteit van slaap is belangrijk. Een hond kan alleen in diepe slaap komen als hij totaal ontspannen is. Dit zie je aan zijn slaaphouding: slaapt hij op z'n zij met z'n poten uitgestrekt, dan kan zijn lichaam volledig ontspannen en komt hij in diepe rust. Honden die op hun rug slapen zijn nóg relaxter. Slaapt je hond op zijn buik of helemaal opgekruld? Dat is een meer 'beschermende' houding en het houdt de hond warmer. Dan slaapt hij waarschijnlijk iets minder diep omdat zijn spieren niet volledig kunnen ontspannen. Honden zijn zo vaak wat 'alerter' voor korte slaapjes gedurende de dag.

Een hond slaapt het beste als hij gedurende de dag voldoende fysiek en mentaal wordt uitgedaagd: ga dus wandelen, apporteren, speuren en spelen. Heb je te weinig tijd om je hond aan het werk te zetten?Misschien ken je iemand die overdag je hond komt uitlaten en extra aandacht geeft. 

Problemen met slapen

Slaapgebrek kan voorkomen als de hond te weinig kans krijgt om in diepe rust te komen, door te veel activiteiten of door te veel drukte in huis. Bouw die rustmomenten dus in op de dag en zorg voor die fijne slaapplek. Maar er kunnen ook fysieke oorzaken zijn voor een slechtere slaap zoals slaapapneu. Dit zie je vaak bij honden met een korte neus zoals Bulldogs en Mopshondjes. Merk je dat je hond minder en onrustiger slaapt? Let ook op zijn algehele gezondheid (activiteit, eetlust, ontlasting, vacht). Bij twijfel, ga naar de dierenarts.

Te veel slaap?

Honden slapen dus behoorlijk vaak, maar kan een hond ook te véél slapen? Ja dat kan. Als een hond vaker dan gemiddeld slaapt kan dat duiden of emotionele of fysieke problemen. Honden kunnen bijvoorbeeld slapen uit verveling of depressie. Hij weet dan simpelweg niet wat hij anders moet doen! Een gebrek aan aandacht of activiteiten kan dus een oorzaak zijn van te veel slaap. Maar sluit ook lichamelijke problemen niet uit. Ook hier geldt: bij twijfel, bezoek de dierenarts.

Waar moet je hond op slapen?

Het verschilt per hond wat hun favoriete slaapplek is: een mand, kussen, stretcher. Het is belangrijk dat je hond niet in de tocht ligt. De meeste honden vinden het fijn als er een opstaande rand is waar ze lekker tegenaan kunnen kruipen.

Veel honden kiezen zélf het beste plekje in huis uit, dat kan natuurlijk ook de zetel of het bed zijn. Zorg in elk geval voor een rustige slaapplek die niet in de weg ligt, waar hij niet gestoord wordt en waar er niet teveel licht is. Slaapt je hond graag op bed bij jou en vind jij dat ook fijn? Geen probleem natuurlijk! Honden slapen vaak in de nabijheid van 'roedelgenoten'. Zit je veel op een bepaalde plek in huis, bijvoorbeeld achter de computer? Leg daar dan ook eens een mandje neer. Je zult zien dat je hond al gauw bij je in de buurt wil slapen. 

Voordat de hond gaat slapen zie je hem vaak eerst een paar rondjes draaien, en misschien een beetje graven met zijn pootje. Dit is niets meer dan het nest lekker opschudden en de 'bodem' vrijmaken om lekker op te gaan liggen. Laat je hond maar lekker een plekje uitzoeken en geniet van zijn schattige dromen. 

Publicatie met toelating van pawshake https://nl.pawshake.be/blog/hoeveel-slaapt-een-hond