Archief

LEVEN VANUIT UW BARMHARTIGHEID

God onze Vader, wij danken U

omdat Gij ons op ieder

ogenblik verwacht

en uitkijkt naar de minste blijk

van onze goede wil.

Wij danken U omdat Gij

niet enkel een gevende,

maar ook een vergevende God zijt.

Geef ons de moed

om telkens weer op weg te gaan

vanuit ons egoïsme

naar dienstbaarheid,

vanuit onze zelfzekerheid

naar geloof en vertrouwen.

Doe ons de vreugde ervaren

van het nieuwe begin.

Laat ons leven vanuit uw barmhartigheid.

En maak ons mild voor elkaar,

onze eigen zwakheid indachtig.

Laat ons met ieder mens

het feest van uw barmhartigheid

en uw vreugde vieren.

Laat ons elkaar vasthouden,

geïnspireerd door de boodschap

van Jezus Christus.

Mgr. Paul Schruers

Daar leefde eens in Afrika

Een wijze maraboe.

Die deed haast onafgebroken

Het ene oog toe.

En wanneer hij in de verleiding kwam,

Wat deed de maraboe?

Dan deed hij dat ene oog open,

Maar vlug het andere toe.

Dat was een groot filosoof,

Die oude maraboe.

Want wie tevreden leven wil

Doet altijd een oog toe

Bron: Missionsnachrichten, Barmherzige Schwestern vom Heiligen Vinzenz von Paul, Wenen

Vertaald uit het Duits door de Dienst Communicatie van WMH

NACHT-STILTE

Stil, wees stil: op zilvren voeten
Schrijdt de stilte door den nacht,
Stilte die der goden groeten
Overbrengt naar lage wacht…
Wat niet ziel tot ziel kon spreken
Door der dagen ijl gegons,
Spreekt uit overluchtse streken,
Klaar als ster in licht zou breken,
Zonder smet van taal of teken
God in elk van ons

P.C. Boutens

11^de zondag A: 18 juni 2017

‘Bewogen worden’

Jezus werd ontroerd, geraakt door zoveel mensen, die steeds weer naar Hem toekwamen: ‘afgetobd’, worden ze genoemd, ‘schapen zonder herder’, hulpeloos, uitgeput en aan hun lot overgelaten. Vandaar zijn bede om arbeiders te vinden voor de oogst van de Heer: mensen, die evenzeer bewogen worden als Hij zelf, wanneer zij al die noden zien.

Het evangelie spreekt dus, eens te meer, over één van de grote klemtonen in het ‘Koninkrijk van God’: onze bewogenheid om mensen, die verlaten zijn; onze bereidheid om mensen uit nood en dood opnieuw tot leven te wekken. Om niet in een boog om hen heen te lopen!

Jezus ging rond door alle steden en dorpen,

waar Hij onderricht gaf in hun synagogen

en de Blijde Boodschap verkondigde van het Koninkrijk

en alle ziekten en kwalen genas. 

Bij het zien van die menigte mensen

werd Hij door medelijden bewogen,

omdat ze afgetobd neerlagen als schapen zonder herder.

(Matteüs 9,35-36)

 ‘Bij het zien van al die mensen’

De zending van de leerlingen vertrekt van de ONTROERING EN BEWOGENHEID van Jezus: ‘omdat zovelen afgetobd neerlagen, als schapen zonder herder.’ Jezus roept mensen om teken en werktuig te zijn van ZIJN mede-leven met de nood van die velen. De leerlingen worden bij name genoemd: Simon, Filippus, Thomas … Er worden geen ronkende titels vermeld van doctor of magister, en evenmin van senator of burgemeester. Het zijn maar mensen zoals wij, klein, onopvallend en vooral heel gewoon. In Vlaanderen hadden ze Luc of Jan of Marc kunnen heten, en niet Doctor Zus of Meester Zo. Ze blijken ook heel verscheiden: verschillende meningen, verschillende beroepen, verschillende karakters.

Belangrijk is wat aan deze zending voorafgaat: Gods mededogen met de hulpeloosheid van de mensen. Mensen hebben zoveel leed soms, ongezien, omdat het achter gevels zit, die zoveel kunnen verbergen, of ongezien omdat onze ogen heel bewust wegkijken, de andere kant op.

Je bent soms verwonderd over de moed, waarmee iemand overeind blijft en voortdoet. Zelden bloeit een mensenleven open in een levenslange glimlach. En je bent soms ook verwonderd over zoveel gebrek aan medeleven. Mededogen is soms mijlenver te zoeken en de liefde zelf wordt vaak zo weinig geliefd.

Daarom is Jezus ontroerd en bewogen: triest lijk sommige mensen, ook vandaag nog triest kunnen zijn, als zij dat immense gebrek aan ontroering zien. Daarom zoekt Hij mensen, die beeld willen zijn van zijn milde barmhartigheid. Daar ligt onze zending: dat wij de hulpeloze mens opmerken, door hem ontroerd worden, en hem weer tot leven willen wekken.

Oprechte liefde voor een God, die meeleeft, neemt tegenstellingen weg en maakt één. Die liefde tot God kan uit zoveel verschillen één gemeenschap laten groeien, één van hart en één van geest, met dezelfde ontroering en dezelfde bewogenheid, als Hij zelf voelde. Jezus volgen is enkel mogelijk als we ons samen laten leiden door zijn woord. Ook in ons geloof dragen wij elkaar. Elk voor zich gelovend, elk op zijn eigen houtje, elk in zijn eigen hoekje, blijven we wereldvreemde rariteiten, zonderlingen die buiten de wereld leven. De Duitse Nobelprijs Heinrich Böll zei eens: ‘één christen kan wonderen doen, één miljard christenen kunnen de wereld veranderen.’

Daarom bidden wij:

‘Goede God, onze Vader,

Beziel ons samen en doordring ons allen met uw Goede Geest,

maak ons tot één gemeenschap van mensen met sterke schouders,

mensen, die zoals Gij, bewogen en ontroerd kunnen zijn,

mensen, die met Uw mildheid de wereld verwarmen. Amen.’

Wij horen hoe Jezus

door medelijden bewogen wordt

bij het zien van zoveel stuurloze mensen.

Hij verzint geen instant oplossingen

voor dit probleem,

maar vraagt zijn leerlingen

zich te richten tot zijn Vader.

Hij vertrouwt erop

dat God zal voorzien.

Heer, ik merk niet alleen

dat er te weinig arbeiders zijn,

ik zie vooral geen oogst.

Ben ik dan stekeblind

en durf ik niet kijken

met de ogen van het geloof?

Geef dat ik bewogen word

door het lot van vele mensen

om wie niemand zich bekommert.

(Gebeden ‘Kerk en Wereld’)

Leven is dingen en mensen omhelzen

en weer loslaten,

om ze te laten groeien en bloeien

voor Gods aanschijn.

Leven is dankbaar zijn

voor het licht en de liefde.

Voor de warmte en de tederheid

in mensen en dingen

zomaar gegeven

Leven is alles laten zijn en zien

als een gave van God.

Niets en niemand bezitten

en juichen

om elke ster

die uit de hemel valt.

(Oosterse wijsheid)

AAN ZOVEEL GEBONDEN

Aan zoveel wet en grens gebonden,
aan zoveel menselijke schijn,
hoe zelden kunnen we onomwonden
en goddelijk onszelven zijn.

Hoe zelden volgen geest en ogen
de ruimtevaart van wolk en wind,
en voelen wij het onbewogen
bewegen van het sterrengrint.

Eens zal de greep en grens verslappen
van alle uitwendigheid en schijn,
dan zullen wij in vrijheid stappen
en ruim in onze Oneindigen zijn.

Marcel Brauns 

BIJ VADERDAG

EEN HERINNERING VAN LANG GELEDEN

VADERS HANDEN

Bartje gaat toch naar de voorkamer. De lamp brandt er laag, hij draait die wat hoger. Hij doet de deur naar het achterhuis dicht. Daar ligt vader op het bed; op dezelfde plaats, waar eens het lijk van moeder lag, ligt nu het zijne. Zijn hoofd is bedekt met een doek. Zijn handen slechts zijn zichtbaar.

Vaders handen. Ze liggen naast elkaar op het witte laken, bruin en verweerd, de linkerarm iets meer gestrekt dan de rechter, de vingers half geopend; zoals ze gegroeid zijn naar de steel van de schop, zo liggen ze nog op het doodsbed. O, Bartje kent die handen. Hij heeft er als kleine jongen al stil naar gekeken, met bewondering en met afschuw. Hij heeft ze gevoeld aan zijn lichaam, die handen als mokers, wanneer hij ondeugend geweest was, en ook wel onverdiend. Maar ze hebben hem ook gedragen, toen hij klein was – hij heeft in die grote handen geslapen als in een bed. Ze hebben hem eens uit de sloot gered, toen hij bijna verdronken was. Ze hebben zich ook een enkele maal zegenend op zijn hoofd gelegd. En ze hebben voor hem gewerkt....

Zie, hoe ze voor hem hebben gewerkt, voor hem en voor de anderen. Hoe breed zijn vaders handen, hoe misvormd door het werk, door littekens en bulten en schrammen. Het vuil van de aarde is er ingegroeid, dat heeft moeder Geesse niet weg kunnen wassen. Schoppen zijn het geworden, klauwen zijn het geworden met versleten nagels – met een eeltlaag in kussens er op. Hoeveel centenaars hebben die handen getild voor vrouw en gezin? Hebben ze niet bijna de halve aarde getild?....

Vaders handen – die waren het voornaamste van vader. Zijn woorden waren niet veel, zijn ogen waren maar somber, maar zijn handen, daarin staat zijn hele leven gegraveerd. Ze hebben zich niet meer gevouwen dan nodig was en ze hebben zich vaak opstandig tot een vuist gebald, tot een ijzerharde hamer tegen de boeren en tegen het werk. Eens hebben ze zelfs een trotsen boer de deur uitgeslagen, toen die er slechts slavenhanden in wilde zien. En toch hebben ze zich weer gehoorzaam ontsloten om de schop te vatten – altijd weer – en hebben gestreden en gezwoegd en gegraven in de aarde en geklauwd in de mest, om aan de avond het blanke brood te kunnen vasthouden en uit te delen aan de kinderen. Nu liggen ze dood en het schijnt, alsof ze nòg vragen om de schop, om te mogen werken voor het gezin.

Bartje streelt die handen, die poten van het mensdier, dat vader was. De witte haren zijn als stoppels zo hard. Hij ziet zijn eigen handen er bij – twee paar handen liggen naast elkaar op het laken, van den ouden arbeider en van den jongen. Het zijn dezelfde handen. Wat smaller nog en wat slanker die van Bartje, wat lichter-bruin en niet zo misvormd. Maar eens zullen ze ook zo worden. Zulke handen zal Bartje hebben, als hij op zijn doodsbed ligt....

Vaders handen.... Nu rusten ze, voorgoed. Nu zullen ze stof worden in het stof, dat ze bewerkten. Hoe zei vader het vroeger? Een mens wroet net zo lang in de aarde, tot hij zich de aarde in heeft gewroet.... Bartje vat die handen in de zijne. Hij heeft die dikwijls vervloekt, als ze hem sloegen. ‘Vader, vergeef, dat ik het durfde!’.... Hij streelt ze nu, maar hij heeft ze nooit bij vaders leven gestreeld. ‘Vader, vergeef. En vergeef het ook, dat ik U jarenlang heb vergeten en mijn eigen weg ben gegaan, slechts mijn eigen geluk heb gezocht’....

Nu groeit er toch een heet verdriet in Bartje, - een vlijmende smart om de handen van zijn vader. Hij buigt zich over het bed en zijn tranen vallen op die handen en liggen te glinsteren in het licht van de lamp tussen de dikke aders.                                                                                                                  

Uit: Anne de Vries, ‘Bartje zoekt het geluk’. pp.172-173

VIER DAGEN FRIESLAND 4

LEEUWARDEN EN HEMRIK … EN HUISWAARTS

Onze laatste dag Friesland begon met een vrije wandeling door Leeuwarden, de hoofdstad van de provincie – Ljouwert in de eigen Friese taal:

‘Ljouwert is ûntstien út trije terpen oan de eastlike igge fan de Middelsee.

De stêd hat 95.949 ynwenners (desimber 2013)

en is dêrmei de grutste stêd binnen de provinsje.

DE bezienswaardigheid van de stad lijkt mij de scheve toren ‘Oldehove’, al vele jaren de trots van Leeuwarden: 

'As je ome sège mutte teugen de Oldehove',

dan betekent dat, dat je een geboren en getogen Leeuwarder bent.’

Een echte Leeuwarder kan dan ook niet lang van huis. 

‘A'k de Oldehove niet siën ken, dan foël ik my onwennich'.

En als je 

'troud binne met 'e Oldehove',

dan zul je de stad nooit verlaten!

Even verder ontmoette ik opnieuw in bronzen gestalte een oude bekende uit mijn schooltijd, geen kardinaal deze keer, maar de strijdvaardige socialistische dichter en staatsman, Jelles Troelstra. Alvorens zich rond zijn dertigste tot de ‘Internationale’ te bekeren en het socialistische gedachtengoed aan te kleven geloofde Troelstra evenwel hartstochtelijk in de ideologie van het vrije Friesland:

Door de wilde zee besprongen,
Duizend malen steeds opnieuw,
Vaak belaagd maar nooit bedwongen,
Waren Friezen fier en vrij;
Vrijheid was de hoogste wet
In het hart der edele Friezen.

Anderhalf uurtje later kozen we richting Hemrik voor een bezoekje aan de vermaarde stoeterij ‘Het swarte Paert’, naar eigen zeggen even uniek als het Friese Paard zelf … en ja, ook wie niet echt op paarden uit is, genoot volop van de dressuur die amazone Joyce ten beste gaf op haar merrie, Isabella … heerlijk en verbazend hoe amazone en paard op een bijzonder fijnzinnige wijze met elkaar communiceerden.

Een heerlijke koffietafel nog, en dan huiswaarts … met eerst nog een uurtje genieten van de unieke Friese mix van land en water.

‘oan’t sjen, Fryslân’

---

Dankbaarheid is slechts mogelijk

omdat mensen terug kunnen denken,

omdat er geschiedenis is,

omdat er een verleden is dat je indachtig kan blijven.

Danken komt van ‘denken aan’.

Gebeurde dingen en voorbije belevenissen

kunnen wij ons uitdrukkelijk voor de geest halen.

Daaruit kan dankbaarheid geboren worden:

blij zijn om die geschiedenis, om het voorbije goede.

Dankbare mensen

zijn mensen die weten hoe kostbaar het leven is

en hoe relatief vele dingen zijn;

die aanvoelen dat ook het minder goede en het slechte relatief zijn

en dat uiteindelijk het goede zal overwinnen.

Toch mag het niet bij een abstract denken

of zelfs bij een gevoel blijven.

Dankbaarheid vraagt ook om concrete uitdrukking.

Dat kan op twee manieren gebeuren:

vooreerst uitdrukkelijk in een dankwoord.

Maar het gebeurt ook door het hele gedrag

en ook de warmte die wij iemand toedragen

is een dankdaad.

Ludo Loyens

VIER DAGEN FRIESLAND 3

EEN DAGJE AMELAND, EEN PAREL VAN DE WADDEN

De Wadden ademen rust en kalmte: voor mij – en voor de meeste reisgezellen – was een dagje Ameland dan ook het hoogtepunt van onze vierdaagse uitstap naar Friesland, zo dichtbij en toch zo vergeten.

Onze autocar bleef in Holwerd en we namen de veerboot naar Nes, het grootste van de vier dorpen, die Ameland rijk is. We genoten volop van een rondrit op het eiland, met de geestige en leerrijke uitleg van een geboren en getogen Amelander. Hij had iets van Toon Hermans: de lichtvoetige humor in de verhalen die hij vertelde deed niet schateren maar monkelen. Op en top een staaltje van ‘vrolijk leren’, waarbij achter elke bocht een nieuwe verrassing wachtte met eeuwenoude huisjes tussen duin en polder.

Na de rondrit was er nog tijd voor een individuele wandeling. Een eerste verrassing was een ‘blij weerzien’ – zij het in de bronzen vorm van een standbeeld – met Kardinaal De Jong, die als kerkhistoricus ‘mijn jeugd verblijd had’. Het is mij een raadsel hoe deze prelaat, in 1885 geboren in Nes, begin vorige eeuw zijn weg gevonden had vanop zijn rustig Waddeneiland naar het woelige Rome en de tumultueuze RKK van Nederland.

En er was nog een bezoek – en alweer een boeiend gesprek met een gelovige kerkdame – aan de Sint-Clemenskerk, die na een brand in 2005 nu mooier dan ooit uit haar as verrezen was. Een glasraam hield er de herinnering levend aan die andere eminente Fries, Titus Brandsma, in 1881 geboren in Bolsward en in 1942 als held en martelaar ter dood gebracht in Dachau.

En dan was er nog dit mooie, bijzonder evangelische welkom:

Geachte bezoeker.

Welkom in dit huis!

Hier is een stoel voor wie moe is

Hier is hoop voor wie verdwaald is

Hier is liefde voor wie vol wrok is

Hier is geloof voor wie twijfelt

Hier ben je thuis

Hier word je verwacht zoals je bent.

Want zo dikwijls heeft God naar jou gezocht.

Zo dikwijls heeft hij op jou gewacht.

Uren, dagen, maanden, jaren misschien.

Sta even stil,

Bewonder de schoonheid van deze kerk,

adem het verleden van dit huis,

je eigen nieuw begin.

Sluit even je ogen, word even stil.

Want in de stilte

hoor je de echo van Gods woord.

Ga even zitten,

hol ook hier niet jezelf voorbij.

Vouw je handen, open je hart,

En als je dat niet kan,

als je niet geloven kan omdat je pijn hebt,

ga dan toch naar je eigen huis met de zegen:

'Vrede en alle goeds.'

VIER DAGEN FRIESLAND 2

RONDRIT

De tweede dag Friesland bood ons een rondrit door de provincie met een lokale gids, Mevrouw Anita Hellemans. Geboren in Groningen was zij, na haar huwelijk, tot Friese geadopteerd en … welbespraakt. Een spraakwaterval, bedeeld met vele weetjes van ditjes en datjes, die ons talloze wetenswaardigheden en anekdotes over de ‘elf steden’ (van de tocht) en andere plaatsen en personen bijbracht.

In Bolsward konden we niet voorbijgaan aan de unieke Martinikerk en – omdat het zwakke vlees ook wel wat wil – aan de lokale stokerij Sonnema Berenburg, de inventieve creatie van de ietwat eigenzinnige Fedde Sonnema uit de 19^de eeuw. Dat zijn vondst ook lucratief was moge blijken uit het feit dat zijn brouwsel, tot op vandaag, ongewijzigd gebotteld wordt a rato van gemiddeld 10.000 liter per dag, bijna uitsluitend voor binnenlandse consumptie. Nederland lust dus ook wel wat!

We mochten genieten van de heel typische Friese dorpen, landschappen en meren. Voor mij was het hoogtepunt een bezoek aan Hindeloopen en zijn gereformeerde gemeente. In al zijn eenvoud is de Groote Kerk een echte parel, niet in het minst door enkele merkwaardige opschriften en een uitgebreid gesprek met een bezielde dame, lid van de gemeente.

Tijdens restauratiewerken in de jaren ’70 van vorige eeuw werd de toren enigszins ‘opgekrikt’, omdat deze teveel ‘uit het lood’ hing. Nog steeds lijkt het echter alsof de toren de neiging heeft op de kerk te willen vallen. Dit is vrij goed te zien op een van bijgaande foto’s.

Het ingangsportaal aan de zuidzijde werd in 1658 gemaakt door Claes Lykles voor de zuidelijke beuk. In het fries staat de tekst

Enkele foto’s vertellen iets over de strenge gebruiken, die tot voor kort in acht werden genomen, onder meer bij rouw en huwelijk.

Let ook op het Oudgriekse symbool van de vis of Ichtus: het is een acroniem, want iedere letter in het woord ἰχθύς is een afkorting voor een woord. Die woorden tezamen vormen de zin (vertaald): Jezus Christus, Gods zoon, (en / de) Redder. Zie onderstaand schema.