Ruanda 1994, twee boeken

Ook naar de vorm moet ik Hanna Janssen, Mijn land van duizend heuvels, verkiezen boven Gil Courtemanche, Een zondag aan het zwembad in Kigali.
Deze laatste, een vrij melige romance, haalt het niet bij het naverteld getuigenis van het Ruandese (Tutsi-meisje) Jeanne d'Arc Umubyeyi ('degene die het leven schenkt') afgewisseld met de overwegingen van pleegmoeder Hanna die eerder sober de 'kennismaking' met en aanpassing aan het (nieuwe) leven rapporteert.
Maar vooral inhoudelijk zocht ik na 'Een zondag aan het zwembad ...' een Afrikaanse stem om de blik van de geile Westerse journalist(-romancier) op de Ruandese mannen en vrouwen en het zootje Westerse diplomaten en hulpverleners aan te scherpen. Ik kon en kan me er niet mee verzoenen dat Ruandese mensen vrijwel uitsluitend bijna dierlijke, nauwelijks van de aap ontgroeide wezens zouden zijn.  Waaraan de Westerse bezoekers dan ook gretig hun zgn. geciviliseerde driften bevredigen.
Ik wil het sfeerbeeld van de blanke society en de daarbij aanschurkende zwarte elite niet wegwimpelen. Wel ontbreekt aan dergelijk eenzijdig beeld van de hypergeseksualiseerde zwarte cultuur een poging om aan te geven hoe en waarom deze verschilt van de even hypergesexueerde Westerse consumptiecultuur. Het er bij houden dat ingenieuze hominidae geconfronteerd worden met aapachtigen volstaat niet.
Jeanne en haar familie blijken niet te passen in Gil Courtemache's film.
Van haar krijgen we zowel inkijk in de eigen narratieve en kleurrijke Tutsi/Hutu-cultuur als op het opgehitste en dierlijk (?) wreedaardige gepeupel dat voormalige buren en kennissen - al naar gelang de overmacht wederzijds - besteeld en afslacht.
Het evenwicht is hier wel in stand gehouden waar het 'aan het zwembad' uit balans is.
Conclusie: 'Een zondag aan het zwembad in Kigali' **1/2 - 'Mijn land van duizend heuvels' ***.