Berichten van 10 november 2014 tot 16 november 2014

Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen. Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag. In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

---------------------------------------------------

De 3 eerste maanden van 1915, waren de D. officiers in kwartier op het kasteel van Jonkheer Fr. du Four Harry (24), thans Burgemeester te Turnhout. Eens, midden hunner slemperijen en brasserijen, stieten de D. petrollampen om, en verbrandden een deel der kostelijke boiseries (25) van het kasteel. Men zegt dat zij den Eigenaar de schade vergoed hebben.

Het D. gezag stelde op 3 December 1914, Mr Alois van Gansewinkel, Burgemeester, verantwoordelijk voor het ontvluchten uit het gevang van het gemeentehuis, van 4 Belgische stroopers, of jagers zonder premie. Boet voor de gemeente: 800 fr. Den 31 December 1917, werd Rethy geboet met 750 fr. Er was een D. soldaat aan het kanaal te Lommel gedood; de plichtige werd niet gevonden; al de omliggende dorpen werden geboet in evenredigheid der bevolking.

----------------------------

24. Kasteel du Four in de Kasteelstraat, gebouwd in 1905.

25. Boiseries: lambrizering

Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen. Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag. In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

 ------------------------------

Nog een staal der D. kultuur.

Als het schieten gedaan was, en de geestelijken gereed stonden om medegenomen te worden met de D., kwam de koster, Mr Richard Sledsens, met de sleutels der Kerk langs daar gegaan. Seffens de D.: ‘een civiel die geschoten heeft, schiet hem dood.’ En op den oogenblik 2 soldaten met geweer hem op de borst, gereed om te schieten. De pastoor, den benarden toestand ziende (een oogenblik dralen en de koster was gedood), greep den commandant bij den arm, en riep: ‘Halt, dat is een rustige burger.’ – De comm.: ‘Wat doet hij hier?’ – ‘’t Is een bediende der Kerk, die alles gereed maakte tegen morgen, zondag.’ – De comm. gaf teken aan de soldaten zich terug te trekken. Maar ondertusschen had de koster zulken duchtigen slag van den kolf van het geweer van een 3en soldaat gehad dat hij eene heele week denzelve gevoelde.

Een weinig later vroeg de koster, of hij een oogenblik naar zijn brandend huis mocht gaan zien, of misschien zijne moeder en 4 zusters niet in den kelder gevlucht waren en daar zouden verstikken. Het antwoord van den harteloozen von Kaiser was krak: ‘nein’.

Wat vroeger had de Pastoor den Commandant bewezen dat geene burgers, maar gendarmen geschoten hadden, dat hij het met eigen oogen gezien had. Daarna vroeg de Pastoor of de menschen, die stilaan terug kwamen, het begin van brand mochten blusschen. Antwoord: 'nein' - 'Maar de menschen zijn allen onschuldig!, - 'Das macht nichts, das ist Recht des Krieges.'

-----------------------------------

Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen. Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag. In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

--------------------------------------

De schade door het afbranden der 5 huizen, een magazijn van steenkolen en eenen stal en van de huizen die gebluscht zijn, wordt geschat op circa 133 duizend frank.

In vier (23) ander huizen hebben de inwoners den brand in 't begin uitgedoofd. Een dezer stond op 6 a 7 mt van de Kerk. Eerst dreven de D. de inwoners op de vlucht, met in alle verdiepen van de huizen der markt te schieten; daarna plundering, in stuk slagen van spiegels en meubels; eindelijk in brand steken der geplunderde huizen.

--------------------------------

23. Vier: geschrapt: 3

Na de Eerste Wereldoorlog werd door de bisdommen aan de parochies gevraagd een verslag over de oorlogsgebeurtenissen in te sturen. Die oorlogsverslagen worden bewaard in het Rijksarchief. Ook van de parochie Sint-Martinus is er een uitgebreid met de hand geschreven verslag. In een aantal artikels zal ik het verslag, in de spelling zoals het geschreven werd, online plaatsen.

----------------------------------------------

Vliegeniers tegen den Kerktoren

Den 16 Maart 1918 vlogen twee Duitschen in een vliegtuig over R. Er moet iets gehaperd hebben aan den motor, want 3 of 4 maal maakten zij in de lucht een grooten kring rond Rethy. Eindelijk kwamen zij neder op eene plein dicht bij het dorp, om onmiddellijk weer op te steigen. Ditmaal kwamen zij tegen de spil van den Kerktoren te rechte...het vliegtuig kantelde, doch kwam weldrag terug in zijne positie. Nog eenige meters verder... een draai... een krak... en de machien lag verbrijzeld op de koer van een huis, een deel des huizes mede neerhalend (20). De inzittenden, eenonderofficier en een luitenant, erg gekwetst konden de eerste nog de Absolutie, de 2e de Absolutie en het H. Olijsel (21) ontvangen, en gaven korts daarna den geest. Zwanzers zegden: 'Rethy zal den toren moeten afbreken, hij staat de luchtreizigers in den weg...!, Anderen: 'De gemeente R. zal geboet worden, omdat de toren daar juist staat...'

Een D. soldaat (een Polak (22) zegde 's avonds tegen den Pastoor over de gebeurtenis: 'Zoo moesten ze allen verongelukken die in de lucht of onder het water willen reizen. Dat ze op de aarde gaan gleijk wij moeten doen!'

---------------------------------

20. Een deel des huizes neerhalend: een huis begin Pas.

21. Absolutie: formule waarmee de priester namens God vergiffenis schenkt.
       H. Olijsel: sacrament van de ziekenzalving.

22. Polak: scheldwoord voor Pool.

-------------------------------------------