15 | 10 | 2022

Na twee eeuwen opent de ‘Vergeten grensweg van Arendonk’ voor wandelaars
Publiek ontdekt voor het eerst de verborgen route tussen grenspalen 204 en 205

Op zaterdag 15 oktober openden gedeputeerde Kathleen Helsen (provincie Antwerpen), schepen An Hermans (Arendonk) en burgemeester Annemieke van de Ven (Reusel-De Mierden, NL)  een nieuwe wandelweg in Arendonk. Bijna tweehonderd jaar lang lag deze weg te sluimeren in archieven. In 1836, net na de Belgische onafhankelijkheid, reserveerde gemeente Arendonk een vier kilometer lange strook voor een weg, precies langs de Nederlandse grens. Mettertijd verdween de strook onder de begroeiing en raakte in de vergetelheid. Toen medewerkers van provincie Antwerpen en gemeente Arendonk een tijd geleden op het bestaan ervan stootten, is beslist om de plannen van toen alsnog uit te voeren.

“Het voelt heel bijzonder om deze weg na twee eeuwen schemerbestaan te kunnen openen voor het publiek”, vertelt gedeputeerde Kathleen Helsen. “Het nieuwe bospad loopt dwars door een gebied waar stilte, groen en velden heersen. Je wandelt hier letterlijk net naast de grens. Zo kun je onderweg speuren naar de oude grensstenen. Vanuit het gebiedsprogramma ARO zoeken we originele manieren om mensen het landschap in Arendonk, Ravels en Oud-Turnhout te laten ontdekken. Deze verborgen grensweg is een prettige verrassing.”

In 2018 stootten medewerkers van provincie Antwerpen en gemeente Arendonk per toeval op het bestaan van degrensweg, die in de 19^e eeuw voorzien was tussen grenspalen 204 en 205. Een speurtocht in oude archieven en bij de Grenscommissie volgde en bracht de geschiedenis van de weg stukje bij beetje aan het licht.

Vanuit de gebiedswerking ARO lieten provincie Antwerpen, gemeente Arendonk en Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete intussen een wandelpad blootleggen op de strook voorzien voor de historische grensweg. Het pad is nu opgenomen in de nieuwe wandelroutekaart van Toerisme Provincie Antwerpen en sluit met de twee nieuwe knooppunten 98 en 99 bovendien aan op het Nederlandse wandelnetwerk.

“De Vergeten Grensweg is zeker een aanwinst voor het lokale wandelroutenetwerk”, beaamt An Hermans, schepen van Toerisme in Arendonk. “Het nieuwe wandelpad verbindt enkele bestaande trajecten met elkaar. Toerisme Provincie Antwerpen tekende intussen al een grensoverschrijdende wandeling uit langs bos, veld en heide, die we vanuit Arendonk met een nieuwe flyer graag mee promoten. Met de nieuwe route ontdek je een stuk van de grensweg en verken je zowel de Nederlandse als de Vlaamse zijde ervan.”

Ook aan de Nederlandse zijde van de grens is er veel enthousiasme voor de vergeten grensweg. In buurgemeente Reusel-De Mierden toonde burgemeester Annemieke van de Ven zich erg verheugd over het initiatief: “Hiermee voegen we een nieuw, mooi verhaal toe aan de al eeuwenoude verhalen uit onze grensstreek.”

Gedeputeerde Kathleen Helsen van provincie Antwerpen, schepen voor Toerisme An Hermans uit Arendonk en burgemeester Annemieke van de Ven uit de Nederlandse buurgemeente Reusel-De Mierden openen officieel het wandelpad langs de Vergeten Grensweg - Copyright: provincie Antwerpen

“Tot eeuwigduerend zigtbaer”

De eerste vermelding van de grens tussen Arendonk en het toenmalige Hooge Mierde dateert uit 1331. Toen verdeelde hertog Jan III van Brabant zijn ‘woestenijen’ tussen de lokale heren van Arendonk en Hooge Mierde. Zoals dat wel vaker het geval is, was de precieze ligging van de grens eeuwenlang een twistappel tussen de gemeenten. Met de onafhankelijkheid van België kregen deze schermutselingen een internationaal belang. Daarom wilden de burgemeesters van beide gemeenten op 16 juni 1835 dit stuk betwiste grens ‘tot eeuwigduerend zigtbaer’ vastleggen op het terrein. Dat deden ze op een redelijk ambachtelijk manier: door twee evenwijdige ploegsneden in de grond ‘nog eenigszins uyt te diepen’.

Pas in 1843, na de Conventie der grenzen tussen België en Nederland, kwamen langs de hele Belgisch-Nederlandse grens de gekende gietijzeren grenspalen. Waar nodig zijn tussendoor kleinere arduinen hulpstenen geplaatst, ter indicatie van de grens.

Wandelen door bos, veld en heide

Tot een heel eind in de 19^e eeuw beheerste ‘woeste hei’ het noordkempense landschap, waarop vooral schapen graasden en turf werd gestoken. In 1836 besliste Arendonk om de noordelijke punt van de gemeente te verkavelen voor ontginning. Daarbij voorzag het toenmalige bestuur een strook van tien meter breed om een weg aan te leggen, precies langs de grens. Zo konden Belgische eigenaars en pachters hun kavel bereiken zonder de grens over te steken. Aanvankelijk werden de kavels ontgind voor landbouw, later is er ook naaldbos geplant. Het hout daarvan werd gebruikt in de mijnbouw en bij de aanleg van het kanaal Dessel-Turnhout-Schoten.

Anno 2022 vind je in de omgeving dan ook een lappendeken van velden, bossen en stukken heide. Er heerst een weldoende stilte. “De streek kent inderdaad vele troeven. Vanuit het gebiedsprogramma ARO zijn we steeds op zoek naar nieuwe partnerschappen, onder meer voor lokale recreatie en toerisme”, zegt gedeputeerde Helsen. “Het is fijn om vastte stellen daar ook vanuit de Nederlandse buurgemeenten belangstelling voor is. Wie weet zorgt deze vergeten grensweg na twee eeuwen vergetelheid wel voor nieuwe grensoverschrijdende verbindingen.”


Een medewerker van provincie Antwerpen vertelt de genodigden hoe aan de hand van oude documenten de geschiedenis van de grensweg is achterhaald. Op de voorgrond een van de arduinen hulpgrensstenen uit 1843.
Foto: provincie Antwerpen


Schepen van Toerisme An Hermans (Arendonk), gedeputeerde Kathleen Helsen (provincie Antwerpen) en burgemeester Annemieke van de Ven (gemeente Reusel-De Mierden, NL) poseren bij hulpgrenssteen 204-e, langs de Vergeten Grensweg. Foto: provincie Antwerpen

PRAKTISCHE INFO

De hele strook van vier kilometer lang ligt tussen grenspalen 204 en 205. De vergeten grensweg vind je tussen knooppunt 90 en grenspaal 205. Langs dit stuk kun je ook speuren naar vijf arduinen grensstenen.

De nieuwe wandelroute van 10 km lang, uitgestippeld door gemeente Arendonk, vind je via deze link. Een gedrukte flyerversie vind je in het gemeentehuis van Arendonk, theehuisje De Wouwershoeve en in andere publieke gebouwen en toeristische infocentra in de buurt.

Parkeren doe je best langs de parkeerzone nabij theehuisje De Wouwershoeve, Lusthoven 58 in Arendonk.

Beleidsverantwoordelijke:
Kathleen Helsen, gedeputeerde voor gebiedsprogramma ARO

Persbericht
Stichting Kempens Landschap

19 | 10 | 2022

Volière en serre Hof Ter Laken in Booischot klaar voor een metamorfose


Donderdag start Stichting Kempens Landschap met de restauratie van de serre en de volière van Hof Ter Laken in Booischot bij Heist-op-den-Berg. Beide gebouwen verkeren door jarenlange leegstand in zeer slechte staat. Met de restauratie wil de Stichting de serre en de volière weer in hun oorspronkelijke grandeur herstellen. Daarvoor ontvangt ze financiële steun van de VGP Foundation, het agentschap Onroerend Erfgoed en het lokale bestuur van Heist-op-den-Berg.

De voormalige serre en volière naast de remise van Hof Ter Laken zijn stille getuigen van de vroegere rijkdom van het kasteeldomein. In de serre vonden eertijds de exotische planten van het domein een onderkomen voor de winter. In de volière werden fazanten voor de jacht gekweekt. Beide constructies dateren van de 19^de eeuw en vertonen ook de typische kenmerken van die tijd zoals betonnen rotsimitaties. 

“Beide gebouwen zijn zeer waardevol. Om ze nog te kunnen herstellen naar hun vroegere grandeur en om verder verval tegen te gaan, moeten we nu ingrijpen”, legt Jan De Haes, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap, uit. “Zowel de serre als de volière hebben namelijk te kampen met stabiliteits- en vochtproblemen. Op sommige plekken is het gevelmetselwerk gedeeltelijk ingestort en ook de staalstructuur van de serre verkeert in slechte staat.”

Charmante plek

Van de staalstructuur kan nu nog een groot deel gerecupereerd worden. “Die wordt volledig gestraald en ontroest. Waar nodig worden bepaalde delen vervangen”, licht Kathleen Helsen, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Kempens Landschap toe. “Om veiligheidsredenen vervangen we alle ruitjes in de structuur door veiligheidsglas. In de volière pakken we het smeedwerk van de kooien aan en herstellen we de rotsformaties in cementrustiek. Veel werk dus, maar door de gebouwen in hun oorspronkelijke staat te herstellen, creëren we opnieuw een erg charmante plek op het domein.”

De volière en serre worden in hun oorspronkelijke staat hersteld - Copyright: Stichting Kempens Landschap

Duurzame toekomst

Het totale kostenplaatje van de restauratiewerken wordt geraamd op 420.000 euro. Lokaal Bestuur Heist-op-den-Berg neemt daarvan 170.000 euro voor zijn rekening.  Burgemeester Jan Moons: “Met het lokale bestuur willen we Hof ter Laken verder ontwikkelen tot een nieuwe trekpleister in onze gemeente. Het is jaren in privéhanden geweest en nu doen we er alles aan om er een plek voor onze inwoners van te maken waar ze ook trots op kunnen zijn.”

Stichting Kempens Landschap kan voor de werken ook rekenen op een gift van de VGP Foundation. Die stichting steunt onder meer projecten die zich inzetten voor natuurpreservatie en sociale projecten. Oprichter Jan Van Geet: “Ook zetten we mee onze schouders onder projecten die zich inzetten voor de conservatie van Europees Cultureel Erfgoed. Hof ter Laken is daar een mooi voorbeeld van. Het kasteeldomein kent een lange geschiedenis en drukte mee zijn stempel op de streek. De restauratie en herbestemming door Stichting Kempens Landschap – de Vlaamse Trust - zorgen voor een duurzame toekomst voor het kasteel. En dat steunen we maar al te graag.”

Beleidsverantwoordelijken:
Jan De Haes, N-VA, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap

Kathleen Helsen, cd&v, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap

Jan Moons, burgemeester Heist-op-den-Berg, M 
E

Agendatip
Provincie Antwerpen

De Schorre

10 redenen om de deur uit te komen

22 oktober 2022, 13 – 17 uur, Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, Schommelei 1, 2850 Boom

Ouders en kinderen op een jaar tijd 1000 uur laten buiten spelen, ravotten, fietsen, eten, leren, wandelen, zijn, dát is het doel van #1000UurDeDeurUit. Online magazine Maison Slash roept daarom op om op 22 oktober met z’n allen buiten te komen spelen in Provinciaal Recreatiedomein De Schorre met een ruim aanbod aan unieke activiteiten zoals vuur maken, touwenparcours en archery tag. Voor het volledige aanbod en tickets kan je terecht op www.deschorre.be

Momenteel zijn er al bijna 200 tickets (van de 250) de deur uit, maar late beslissers zijn nog steeds welkom op 22 oktober in De Schorre. Voor de mensen thuis die nog twijfelen hebben we 10 redenen opgesomd waarom je dit niet wil missen:

1. Als je kinderen zich moe maken buiten, is de kans op een goede nachtrust groot.
2. Je kan laten zien aan je kind dat je de coolste mama/papa bent door mee de zipline te nemen.
3. Wanneer je kind zelf vuur leert maken, is de stap naar zelfstandigheid gezet.
4. Je kan uitpakken met het feit dat jij wél weet hoe het spel “Kanjam” werkt.
5. Je kinderen leven zich uit in de modder en toch ziet je eigen tuin er nog pico bello uit.
6. Je kan er gelijkgestemde slashparents ontmoeten.
7. Het geeft je mentale en fysieke gezondheid een boost.
8. Je hebt weer 4 uur minder voor een scherm gespendeerd.
9. Samen als gezin grenzen verleggen is een ideale teambuilding.
10. Je hebt weer 5000 stappen bij op die stappenteller.

Vlottentocht & zipline

Copyright: Intense Adventures

#1000UurDeDeurUit Kick-off

Op zaterdag 22 oktober laten Maison Slash en De Schorre samen met 250 snelle beslissers stof (en zand en aarde!) opwaaien met een dag vol spelen, ravotten, amuseren, sporten en vooral veel buitenlucht.
Wat er dan allemaal te beleven valt? Het vaste aanbod van De Schorre met o.a. de magische trollen, het barrevoetspad, minigolf en waterfietsen en de indrukwekkende zipline bij de avonturentoren wordt voor één dag uitgebreid. Zo is er een laag touwenparcours tussen de bomen, kan je je vuil maken in de modderspeeltuin, is er een workshop vuur maken én kan je reuzenjenga spelen.

Daar bovenop kan je nog deelnemen aan sporten met exotische namen zoals archery tag, kanjam en spikeball.  

Wie graag wil deelnemen aan de kick-off betaalt € 15 per persoon (gratis onder 3 jaar in gezelschap van betalende persoon). Opgelet, er zijn slechts 250 plaatsen beschikbaar. Heb je naast de 250 tickets gegrepen? Geen nood! Je kan die dag nog steeds mee trollen komen zoeken en het Barrevoetspad ontdekken zonder inkom te betalen.

PRAKTISCHE INFO EVENEMENT

Wanneer:
Zaterdag 22 oktober 2022 van 13 tot 17 uur.

Waar:
Vlinderplein, Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, Schommelei 1

Deelnameprijs:
Tickets enkel in voorverkoop € 15
Kinderen tot en met 3 jaar gratis (in gezelschap van betalende persoon)

Meer info:
www.deschorre.be, onthaal@deschorre.be, 03 880 76 00

Perscontact Provinciaal Recreatiedomein De Schorre:

Kathleen Vandendriessche 

Agendatip
Provincie Antwerpen

Suske en Wiske Museum

Suske en Wiske Museumviert 25 jaar!
Op zaterdag 26 november van 13:30 tot 18 uur, Kalmthout

Hoera! Eind november bestaat het Suske en Wiske Museum maar liefst 25 jaar! Kom met jouw familie samen met ons dit jubileum beleven op zaterdag 26 november. We vieren feest in het museum met een marktje, een expositie en allerlei animatie. Zo kan je luisteren naar een rasechte verhalenvertelster, een gekke karikatuur van jezelf laten tekenen of leuke verjaardagspelletjes spelen. In plaats van de striptoer kan je in de kamers van het museum zien hoe de voormalige villa van Willy Vandersteen er vroeger uitzag. Doe je liever mee in ons atelier waar je je creatief kan uitleven? Dat kan allemaal! Vier met ons mee op zaterdag 26 november: het feest start om 13.30 uur met doorlopend animatie en eindigt om 18 uur met een échte knaller…

Alle strippersonages vieren mee!

PRAKTISCHE INFO EVENEMENT

Wanneer:
Zaterdag 26/11/2022, van 13.30 tot 18 uur

Waar:
Suske en Wiske Museum, Beauvoislaan 98, Kalmthout

Deelnameprijs:
gratis

Website:
https://www.suskeenwiskemuseum.be/event/25-jaar-suske-en-wiske-museum/

Social media:
https://www.facebook.com/SuskeWiskeMuseum

PERSBERICHT

13 | 10 | 2022

Opheffing tijdelijk onttrekkingsverbod onbevaarbare waterlopen voor de hele provincie Antwerpen

Permanente onttrekkingsverboden blijven onverminderd van kracht

De neerslag in september maakte een einde aan de meest acute droogte. De tijdelijke onttrekkingsverboden op onbevaarbare waterlopen zijn niet langer noodzakelijk en worden opgeheven. Van een volledig herstel van het watersysteem is er echter nog geen sprake.  De bevoegde diensten volgen de droogtetoestand daarom verder op. 
In stroomgebieden met een permanent onttrekkingsverbod verandert niets: permanente onttrekkingsverboden blijven van kracht.

Provincie Antwerpen (dienst Integraal Waterbeleid) en de Vlaamse milieumaatschappij (VMM) voeren continu peil- en debietmetingen uit in de onbevaarbare waterlopen. Die metingen tonen nu aan dat de waterpeilen dankzij de regenval in september in heel de provincie zijn gestegen tot boven de vooropgestelde ecologische minimumdrempel. Nu de herfst is aangebroken is de verwachting dat de hydrologische toestand verder zal verbeteren.

Het opgebouwde neerslagtekort is met één natte septembermaand nog lang niet weggewerkt. De waterpeilen in de waterlopen zijn niet langer onderschreden, maar blijven niettemin relatief laag. Ook de grondwaterstanden blijven erg  laag voor de tijd van het jaar. De bevoegde diensten blijven de toestand van het watersysteem daarom nauwlettend verder opvolgen.

Sinds 1 januari 2022 geldt er een permanent onttrekkingsverbod op alle ecologisch zeer kwetsbare kleine beken in de provincie Antwerpen. Dit verbod blijft noodzakelijk om de fauna en flora te beschermen, ook wanneer het minder droog is. Het permanente onttrekkingsverbod blijft dus onverminderd van kracht. De exacte locatie van de afgebakende stroomgebieden waarvoor permanente onttrekkingsverboden gelden, kan u raadplegen op onderstaande kaart of via de online kaarten op onderstaande links. Het permanent onttrekkingsverbod geldt enkel voor de onbevaarbare waterlopen en publieke grachten.

De stand van zaken van de onttrekkingsverboden en een interactieve kaart zijn te raadplegen via:

• www.gouverneurantwerpen.be,
• https://www.provincieantwerpen.be/aanbod/dlm/dienst-integraal-waterbeleid/droogte/onttrekkingsverbod.html#actueel(update ochtend 14/10)
• het twitteraccount van de provinciale dienst Integraal Waterbeleid.

Locatie van de afgebakende stroomgebieden in de provincie Antwerpen

Wat is een onttrekkingsverbod?

Zo’n verbod betekent dat er geen water uit een onbevaarbare waterloop mag worden opgepompt. Er zijn wel enkele uitzonderingen van toepassing. De exacte voorwaarden zijn opgenomen in het besluit van de gouverneur. Het provinciaal onttrekkingsverbod is niet van toepassing op bevaarbare waterlopen, maar onttrekkers dienen zich wel te houden aan de richtlijnen van De Vlaamse Waterweg.

Een onttrekkingsverbod is geen irrigatie- of sproeiverbod. Andere types van water zoals grondwater, water uit kanalen, gezuiverd afvalwater, e.a. mogen nog worden gebruikt voor bijvoorbeeld het irrigeren van landbouwgewassen. Wel is het cruciaal en uiterst nodig om steeds op duurzame en zuinige wijze het nog beschikbare water te gebruiken.

In bijlage

• Politiebesluit ‘opheffing tijdelijk onttrekkingsverbod volledige provincie Antwerpen’
• Kaart afgebakende stroomgebieden permanent onttrekkingsverbod
• FAQ opheffing tijdelijke onttrekkingsverboden

Sara Claes
Senior kabinetsadviseur – communicatieverantwoordelijke gouverneur Cathy Berx

Kris Huijskens
Droogte- en hemelwatercoördinator – Dienst Integraal Waterbeleid Provincie Antwerpen

bericht PIVA
Provincie Antwerpen

12 | 10 | 2022

7 leerlingen van PIVA naar internationale wedstrijd voor hotelscholen in Italië
Leerlingen hotel, bakkerij en toerisme verleggen hun grenzen tijdens AEHT in Senigallia.

PIVA moedigt leerlingen aan om hun grenzen te verleggen, letterlijk en figuurlijk. Niet minder dan 7 leerlingen van PIVA gaan de uitdaging aan in Senigallia in Italië waar ze zullen deelnemen aan de 35^ste editie van AEHT, de internationale wedstrijd voor hotel- en toerismescholen. Van 17 tot 22 oktober kunnen de leerlingen hun passie voor bakkerij, horeca en toerisme delen en meten met andere internationale studenten uit meer dan 40 landen.

Vier van de zeven leerlingen namen vorig schooljaar in april ook deel aan AEHT Cornet Trophy, de nationale AEHT-wedstrijd in Hasselt. Later dit schooljaar, op 2 en 3 maart 2023, is PIVA de gastschool voor de 11^de editie van de nationale culinaire wedstrijd. Voor AEHT Italië stelt PIVA zich dit jaar kandidaat in 3 bijkomende competities: Decathlon, Cocktail en Front-Office.

Na een interne wedstrijd waarbij niet enkel praktijk maar ook sociale vaardigheden en kennis van Engels doorslaggevend waren, selecteerde de school 7 kandidaten. Zij nemen deel aan 7 van de 11 competities in Senigallia. PIVA zet al jaren in op kwalitatieve internationaliseringsprojecten en ontving om die reden een accreditatie van Erasmus. Dankzij die erkenning worden de kosten voor de deelname volledig gedekt door Erasmus+, het EU-programma voor onderwijs, opleiding jeugd en sport in Europa.

Van links naar rechts: Yasmin, Senne, Morena, Benjamin, Nora, Robin en Jonathan

Voor het eerst 7 deelnemers

• Benjamin Bergs (6 Horeca) uit Antwerpen neemt deel aan de competitie Culinary Art. Hij behaalde in april zilver op AEHT Cornet Trophy in Hasselt.
• Robin Storms (6 Restaurant en Keuken) uit Brasschaat zal zich in de Decathlon-competitie moeten bewijzen in 10 onderdelen waaronder het maken van pastadeeg.
• Yasmin Barrientos Rojas (6 Horeca) uit Nieuwkerken-Waas zal zich na een bronzen medaille in Hasselt opnieuw bewijzen in de discipline Restaurant Service.
• Senne Rooms (7 Restaurantbedrijf en Drankenkennis) uit Haasdonk dingt mee naar de hoofdprijs in de Cocktail-competitie.
• Morena Goossens (6 Bakkerijtechnieken) uit Burcht behaalde goud in de Pastry wedstrijd op AEHT Cornet Trophy in Hasselt en hoopt dit ook internationaal waar te maken.
• Jonathan Van hunskerken (6 Toerisme) uit Melsele zal Senigallia promoten in Tourist Destination zoals hij ook Hasselt mooi in de kijker zette op de  AEHT Cornet Trophy  (goed voor brons).
• Nora Bersoul (6 Toerisme) uit Antwerpen zal haar gastvrijheid demonstreren in de categorie Front Office.

Gedeputeerde Luk Lemmens, bevoegd voor Onderwijs, wenst de leerlingen alvast veel succes: “Het verheugt me enorm dat er dit jaar wel 7 leerlingen zullen kunnen deelnemen aan de internationale AEHT-wedstrijd. Het geeft hen de kans om hun inzet, discipline en de fierheid op hun verworven vaardigheden en vakkennis te tonen. Het provinciaal onderwijs gelooft sterk in het uitdragen van deze attitudes en deze jonge deelnemers zijn voor ons dan ook de gedroomde ambassadeurs. Ik wens hen een unieke ervaring toe.”

Ook algemeen directeur Toon Veelaert kijkt uit naar de wedstrijd: “PIVA staat voor teamwerk en bevlogenheid. Twee belangrijke onderdelen in deze competitie. Ik heb er dus vertrouwen in!”

PRAKTISCHE INFO

AEHT

• Conferentie en competities, 17-22 oktober 2022 in Senegallia, Italië

• Competities, 18-21 oktober in Panzini High School in Senigallia
• Galadiner en prijsuitreiking, 21 oktober 2022 in

Meer info over AEHT: http://www.aeht.eu/en/
Meer info over AEHT in Italië: https://www.open-marche-aeht.com/

+

Beleidsverantwoordelijke:
Luk Lemmens, N-VA, gedeputeerde bevoegd voor Onderwijs

Dienst:

Toon Veelaert, algemeen directeur PIVA, 

Heidi Wittevrongel, communicatie PIVA, 

Antwerpse bosgroepen

Bonheiden

12 | 10 | 2022

Franky en 15 000 andere boseigenaars zorgen voor 60 000 ha bos in Vlaanderen
Boseigenaars staan in de kijker tijdens Dag van de Boseigenaar en in de podcast van De Standaard

Vandaag, op woensdag 12 oktober, tijdens de Week van het Bos, vieren we Dag van de Boseigenaar. De Bosgroepen zetten hun 15 000 leden in de spotlight, want dankzij hen wordt een grootdeel van de Vlaamse bossen duurzaam beheerd. In totaal gaat het om 60 000 ha bos die particulieren samen met De Bosgroepen onderhouden. Zij zorgen mee voor een gezonde, groene leefomgeving voor ons allemaal. Ook Franky Veryser uit Bonheiden. Hij onderhoudt Diedonken bos, een 10 ha groot bos nabij het kasteeldomein Zellaer. Hij brengt er zelf veel tijd in door maar zorgt zo ook voor meer gezond bos in de omgeving. Vandaag ontving hij de andere Antwerpse Boseigenaars in zijn bos. Hij licht zijn verhaal ook toe in de podcast De Standaard Vandaag.

Al bijna 25 jaar ondersteunen De Bosgroepen iedereen bij alles wat komt kijken bij het hebben of aanleggen van een bos. Zo weten we dat er heel wat mooie verhalen schuilen bij boseigenaars. En elke dag komen er nog steeds nieuwe boseigenaars bij. Meer dan ooit zien mensen er het nut van in om een eigen plek te hebben voor rust en ruimte, maar ook om hun steentje bij te dragen aan het klimaat en de biodiversiteit.

Het Diedonken bos

Ook Franky Veryser uit Bonheiden. Hij had de kans om een bos van 10 ha te kopen naast zijn woning: het Diedonken bos. In de aflevering van de podcast DS Vandaag (De Standaard) van vrijdag 7 oktober vertelt hij hoe hij zijn bos als tegengewicht voor zijn drukke werkleven inzet: “Als pauze zijn een korte wandeling, looptocht of picknick met het gezin ideaal. Ik ben heel vaak te vinden in mijn bos. Ik houd er ook een bijenkast, investeer in het onderhoud van eeuwenoude knotbomen in het bos en tracht het uitzicht van de mooie beukendreef zo goed mogelijk te bewaren.” Kleinschalige beheerwerken voert hij zelf uit, vaak samen met vrienden, omwonenden of familie. Daarnaast kan hij rekenen op de ondersteuning van de Bosgroep Antwerpse Gordel.

Marieke Verreet, coördinator van Bosgroep Kempen Noord, licht het belang van goed bosbeheer en de rol die privé-eigenaars daarin kunnen spelen toe: “Als Bosgroep ondersteunen wij boseigenaars bij het duurzaam beheer van hun bos. We staan boseigenaars bij met advies op maat, helpen bij het papierwerk voor vergunningen en subsidies, en verbinden hen in het erg versnipperde boslandschap om samen een langetermijnvisie voor de bossen te ontwikkelen. Franky zorgt met zijn duurzame aanpak mee voor nog meer gezonde bossen in de buurt.”

In het Diedonken bos van Franky Veryser vind je een mooie dreef en ook de tweede mooiste boom van Vlaanderen 2015. Vandaag op 12 oktober werden andere Antwerpse boseigenaars in de kijker gezet en uitgenodigd in zijn bos door de Antwerpse Bosgroepen.

Dag van de Boseigenaar

Vandaag op woensdag 12 oktober worden alle boseigenaars in heel Vlaanderen in de kijker gezet. De Antwerpse Bosgroepen vierden hun leden met een bezoek aan het historische kasteeldomein Zellaer en het Diedonken bos van Franky Veryser. Na een wandeling langs oude dreven, grachten, spiegelvijvers en een knotes van wel 250 jaar oud, brachten de boseigenaars hun persoonlijk verhaal over de liefde voor hun bos en de uitdagingen die het beheer met zich meebrengt.

Ook gedeputeerde Jan De Haes, gedeputeerde bevoegd voor milieu en natuur, stipte daar het belang van de boseigenaars en de ondersteuning van de bosgroepen aan: “In tijden van klimaatverandering is het essentieel om te investeren in betere en weerbare bossen. Bomen nemen CO2 op en zorgen voor schaduw en verkoeling tijdens warme dagen. Een divers bos is beter bestand tegen plaagsoorten, zoals de letterzetter die momenteel de monotone fijnsparbossen teistert. En grotere bossen vormen dan weer een buffer tegen zware regenval. De Bosgroepen en dus ook de boseigenaars werken zo aan een betere leefomgeving, klaar voor de uitdagingen van de toekomst.”

Drie Antwerpse Bosgroepen

Bosgroepen verenigen boseigenaars en ondersteunen hen bij het duurzaam beheer van hun bossen. Die gegroepeerde aanpak garandeert een efficiënt en bovenlokaal beleid. Elke boseigenaar kan gratis en vrijblijvend aansluiten bij De Bosgroep. Gedeputeerde De Haes kadert de werking binnen de provincie Antwerpen: “De drie Antwerpse Bosgroepen worden financieel ondersteund door de provincie voor hun basiswerking. Als provincie coördineren we de samenwerking tussen deze Bosgroepen. Zo werken we aan kwaliteitsvolle, klimaatrobuuste landschappen in onze provincie en beschermen we de biodiversiteit.”

PRAKTISCHE INFO

Interesse om de diverse verhalen van boseigenaars te coveren?

We brengen je graag in contact met onze leden en lichten graag toe hoe we samen met hen aan duurzaam bosbeheer doen. Onze leden hebben elk een uniek verhaal over hun bos.

Meer info:
www.bosgroepen.be  

www.provincieantwerpen.be > Antwerpse bosgroepen

Beleidsverantwoordelijke:

Jan De Haes, N-VA, gedeputeerde bevoegd voor Milieu en Natuur

P

Dienst:

Kathleen Vanderheyden, coördinator Bosgroep Antwerpse Gordel

Persbericht
Stichting Kempens Landschap

04| 10 | 2022

Hove roept inwoners op om mee 3800 bomen in landschapspark Frijthout aan te planten


Op 27 november organiseren het lokaal bestuur Hove en Stichting Kempens Landschap een plantdag in landschapspark Frijthout. Inwoners van Hove kunnen die dag een boom planten en zo mee vorm geven aan het landschapspark. De plantdag is meteen een ook een dubbel verjaardagsfeest: Stichting Kempens Landschap blaast dit jaar 25 kaarsjes uit, de gemeente Hove maar liefst 750.

Landschapspark Frijthout is een 22 hectare groene long in het noordoosten van Hove, op de grens met Boechout en Mortsel. Het gebied was vroeger in handen van verschillende private eigenaars.  Jaar na jaar kochten de betrokken lokale besturen en Stichting Kempens Landschap percelen op om zo samen het landschapspark te ontwikkelen.Jan De Haes, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap licht toe: “Landschapspark Frijthout is een mooi voorbeeld van wat je kan verwezenlijken over gemeentegrenzen heen als een landschapsorganisatie zoals Stichting Kempens Landschap met verschillende lokale besturen de handen in elkaar slaat. We creëerden inmiddels verschillende biotopen en zorgden met de verlegging van de Koude Beek voor een betere waterbuffering. De boomplantactie is dan ook een volgende stap in de verdere ontwikkeling van het park.”

Het toekomstige bos komt op het perceel naast de speelzone te liggen.Kathleen Helsen,gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap:  We planten maar liefst 3800 bomen aan. Het is een mengeling van wintereiken, zomerlindes, boswilgen, haagbeuken en ratelpopulieren. Het gaat nu nog om jonge takjes. Na enkele jaren bekijken we welke van die jonge bomen het meest beloftevol zijn; die geven we alle kansen om zich verder te ontwikkelen tot een bos.”

Landschapspark Frijthout is een aaneenrijging van verschillende biotopen - Copyright: Stichting Kempens Landschap

Bouwen aan de toekomst

Voor Frijthout in privéhanden was, was het een gebied waar iedereen vrij hout kon komen sprokkelen. Door er een landschapspark van te maken is dit stukje groen weer voor iedereen toegankelijk. Niet om hout te sprokkelen, maar wel om te genieten en te beleven. Burgemeester Bart Van Couwenberghe: De ontwikkeling van het park is nog niet helemaal afgerond. De plantactie is voor ons als gemeente dan ook een sterk signaal. Dit jaar bestaan we namelijk 750 jaar en kunnen we terugkijken op een rijk verleden. Tegelijkertijd blijven we met dit park aan onze toekomst bouwen. En dat willen we samen doen met onze inwoners. Ik roep dan ook al onze inwoners op om op zondag 27 november mee de handen uit de mouwen te steken.”

De plantactie vindt plaats op 27 november vanaf 10 uur op het perceel naast de speelzone. Wie wil deelnemen kan zich inschrijven via www.hove.be/inschrijving-plantactie.  De inschrijvingen lopen tot 20 november.  

PERSINFO & INTERVIEWS

Beleidsverantwoordelijken:
Jan De Haes, N-VA, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap

Kathleen Helsen, CD&V, gedeputeerde van de provincie Antwerpen en covoorzitter van Stichting Kempens Landschap

Bart Van Couwenberghe, burgemeester N-VA,

Philippe De Backer, directeurStichting Kempens Landschap

Persbericht

Wel 67% van de eikenprocessierupsen gedood door sluipwespen en -vliegen

In het kader van het Europese project ‘LIFE Eikenprocessierups’, werden voor het eerst op grote schaal nesten van de eikenprocessierups in detail bestudeerd. Uit eerste resultaten blijkt dat gemiddeld 67% van de rupsen gedood worden door parasiterende vliegen en wespen. Een mooi resultaat voor het project, dat onderzoekt hoe men natuurlijke vijanden kan inschakelen om de rups onder controle te houden.

Op meer dan 40 locaties in Vlaanderen en Nederland werden in de zomer van 2021 telkens drie nesten van de rups verzameld en vervolgens een heel jaar lang uitgekweekt. Op die manier konden ook de parasieten die pas de volgende lente uitvliegen gemonitord worden. Het uitkweken gebeurde in een labo in het Provinciaal Natuurcentrum (PNC) in Limburg. “Hoewel parasitaire vliegen en wespen al langer gekend zijn als natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups, is dit de eerste keer dat de parasiteringsgraad op dergelijke grote schaal gemeten is. Hierdoor krijgen we een inzicht in de verhouding tussen sluipwespen en sluipvliegen bij het parasiteren van de rups”, vertelt Luc Crevecoeur van het PNC.

Tot drie keer minder rupsen

Uit de verzamelde nesten konden gemiddeld 36 eikenprocessievlinders uitvliegen. Deze vlinders zetten aan het einde van de zomer hoog in de bomen eipaketten af, waaruit de volgende lente de nieuwe generatie processierupsen voortkomt. Naast deze vlinders, vlogen uit elk nest gemiddeld 60 parasitaire vliegen en 2 sluipwespen uit. Als we ervan uitgaan dat 1 vlieg of wesp 1 rups parasiteert, zijn dat al snel 62 vlinders minder per nest. Van 97 naar 36 vlinders, dankzij de sluipwespen en –vliegen zullen we bijna 3 keer minder rupsen tellen volgend seizoen. 

Verder leerden we dat er grote verschillen zijn in parasiteringsgraad tussen de deelnemende provincies. Terwijl in Antwerpen, Limburg en Gelderland gemiddeld 60% van de rupsen geparasiteerd werd, is dat in Noord-Brabant maar liefst 91%. Daarnaast bleken er in Noord-Brabant meer sluipwespen voor te komen dan in de andere provincies, maar maakten sluipwespen daar in het algemeen slechts 3% uit van het totaal aantal parasieten.  

Foto boven: Een sluipvlieg benadert een eikenprocessierups.

Foto onder: Geïnteresseerden bezoeken het labo en bekijken de uitsluipvallen in het Provinciaal Natuurcentrum (PNC) in Limburg.

Bloemrijke of toch grasachtige bermen voor de sluipwespen en –vliegen?

De partners in het LIFE-project willen deze kennis gebruiken om tot een meer duurzame strategie te komen om de eikenprocessierups te beheren. “Door uit te zoeken in welk soort vegetatie de sluipwespen en –vliegen het meest voorkomen en welk type bermbeheer het meest gunstig is (bloemrijk, grasachtig, met of zonder struiken …), hopen we op termijn de eikenprocessierups onder controle te kunnen houden zonder het gebruik van pesticiden”, aldus Jan De Haes, gedeputeerde voor Milieu en Natuur bij de provincie Antwerpen.  

“Ook nu al sporen we gemeentebesturen en groenbeheerders aan om hun preventieve bestrijding met pesticiden zoveel mogelijk te beperken en dit enkel toe te passen op plaatsen met een hoog risico voor overlast, zoals speelpleinen en groendomeinen”, aldus Kathleen Verstraete, expert eikenprocessierups van de provincie Antwerpen. “Tijdens onze jaarlijkse demonstratiemomenten binnen het project LIFE Eikenprocessierups gingen we dan ook uitgebreid in overleg met de aanwezige beheerders over het minimaliseren van hun biocidengebruik zonder daardoor sterke hinder te creëren.”

Bert Lambrechts, gedeputeerde bevoegd voor Milieu en Natuur provincie Limburg, vult aan: “We bekijken op maat met gemeenten waar minder gespoten kan worden. En ook sensibilisatie zal leiden tot het beperken van nutteloos spuiten. Uiteindelijk willen we van een ecologisch beheer de norm maken. Niet enkel gemeentebesturen winnen hierbij, ook burgers en zelfs onze biodiversiteit genieten mee.” 

MEER INFORMATIE

Alle informatie over het project lees je op www.eikenprocessierups.life

Volg ook de Facebookpagina van het project op www.facebook.com/EikenprocessierupsLIFE

Het LIFE-project ‘Ecologisch beheer van de eikenprocessierups zonder het gebruik van biociden’ is een samenwerking tussen provincies Antwerpen (BE), Limburg (BE), Gelderland (NL), Noord-Brabant (NL), gemeente Sittard-Geleen (NL) en Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek INBO (BE). Het project ontvangt financiële steun van het LIFE-programma van de Europese Unie (LIFE19 ENV/BE/000102).

Beleidsverantwoordelijke:
Jan De Haes, N-VA, gedeputeerde bevoegd voor Milieu en Natuur provincie Antwerpen

Bert Lambrechts, gedeputeerde bevoegd voor Milieu en Natuur provincie Limburg

Experten eikenprocessierups: 

Kathleen Verstraete, expert Milieu en Natuurbeleid, provincie Antwerpen 

Luc Crevecoeur, coördinator Netwerk Natuuronderzoek, provincie Limburg 

Agendatip
Provincie Antwerpen

De Schorre

Ticketverkoop Putteke Winter in De Schorre van start

9 & 10 december 2022, Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, Schommelei 1, 2850 Boom

Tijdens Putteke Winter is Provinciaal Recreatiedomein De Schorre in een mysterieuze wintersfeer gehuld. Verlichte paadjes leiden je opnieuw langs de prachtige natuur van De Schorre, wonderlijke soundscapes en verrassend veel vuur. Je kan er ook gezellig opwarmen met iets lekkers om te eten, een glühwein, chocolademelk of jenever en genieten van sfeervolle muziek. Koop tijdig je tickets online vanaf 6 oktober 12 uur want het aantal bezoekers per avond is beperkt. Meer info en tickets op www.deschorre.be. 

Putteke Winter in De Schorre werkt opnieuw enkel met online tickets in voorverkoop. De ticketverkoop gaat van start op donderdag 6 oktober om 12 uur op www.deschorre.be en je betaalt 10 euro per ticket (gratis t.e.m. 3 jaar). Er wordt dit jaar opnieuw met tijdsloten gewerkt: dit wil zeggen dat je start binnen een vooraf bepaald tijdsblok (dat je zelf kan aangeven bij de aankoop van je tickets). Door wachtrijen aan de acts en kraampjes tot een minimum te beperken, kan je als bezoeker het maximum halen uit je avond. Opgelet, bij de vorige edities was het evenement op zaterdag vaak volledig uitverkocht.

Putteke Winter in De Schorre 2020

Copyright: Fenn Photography

Acht keerPutteke Winter

De voorbije jaren was Putteke Winter een groot succes en dit jaar pakken we opnieuw uit met acht verschillende locaties doorheen Vlaanderen.

Ieder domein geeft zijn eigen invulling aan het evenement maar de basis blijft hetzelfde: gezellig genieten tijdens een sfeervolle winterwandeling waarbij je het domein op een andere, sprookjesachtige manier leert kennen. Laat je betoveren en verwarmen en bezoek deze winter dus zeker het domein in jouw buurt, of ga de uitdaging aan en bezoek ze allemaal. Alle data, locaties en meer info binnenkort op www.puttekewinter.be.

PRAKTISCHE INFO EVENEMENT

Wanneer:
vrijdag 9 december 2022, van 18 uur tot 23 uur.  

zaterdag 10 december 2022, van 17 uur tot 23 uur.

Waar:
Provinciaal Recreatiedomein De Schorre, Schommelei 1, 2850 Boom

Deelnameprijs:
Ticket enkel in voorverkoop € 10 (+ € 0,5 administratiekost)
Kinderen tot en met 3 jaar gratis

Website:
https://www.deschorre.be/evenementenkalender.masterdetail.html/p_detail_url/nl/dvt/de-schorre/kalender/putteke-winter.period_1.html

r

Provincie Antwerpen

04 | 10 | 2022

Provincie Antwerpen en ‘KMDA – Antwerp Zoo Foundation’ slaan de handen in elkaar voor biodiversiteit en bosbescherming in DR Congo

De provincie Antwerpen zet zich in voor het behouden en stimuleren van de biodiversiteit in het natuurreservaat Lomako-Yokokala in DR Congo, met bijzondere focus op de bonobopopulatie. Daarnaast zorgt de provincie Antwerpen voor de bescherming van 100.000 ha bos in 2022 en vanaf 2023 362.500 ha bos in dit natuurreservaat. Dit alles in co-beheer met de lokale bevolking, zodat hun socio-economische ontwikkeling versterkt wordt. 

Inzet op een beter klimaat, hier en wereldwijd, is een prioriteit van de provincie Antwerpen.

Hiervoor gaat dit bestuur een samenwerking aan met de ‘Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde Antwerpen’ (KMDA) en AZF (Antwerp Zoo Foundation, onderdeel van KMDA). Tot 2025 investeert de provincie Antwerpen € 875.850 in het project ‘Het behoud van bonobo’s en overige diersoorten in het natuurreservaat van Lomako-Yokokala, via bosbescherming en begeleiding van de lokale gemeenschap’ in Democratische Republiek Congo.

Het natuurreservaat van Lomako-Yokokala is een ongerept stuk woud dat nog zo goed als intact is, met een rijke fauna en flora. De grote uitdaging in dit gebied bestaat erin deze zo goed als ongerepte natuur te bestendigen en te beschermen. Als parameter voor het welslagen hiervan is er een focus op de bonobopopulatie, die als het ware een kapstoksoort is waaraan het project opgehangen wordt.

“Dit natuurreservaat is een belangrijke leefomgeving voor de bonobo. De bonobo is erkend als bedreigde diersoort, inzet op de bescherming ervan is dus essentieel. Bovendien zijn topsoorten, zoals de bonobo, het meest veeleisend inzake de gezondheid en biodiversiteit van het leefmilieu. Als zij het goed doen, betekent dit dat ook de andere dieren in deze biotoop voldoende kwaliteit en draagkracht in hun omgeving vinden om te floreren”, meldt Jef Dupain, directeur AZF.

Versterking van de lokale bevolking voor duurzame resultaten

Het project krijgt vorm in co-beheer met de lokale bevolking en biedt hen tal van voordelen. Op deze manier gaan het streven naar klimaatdoelen en mondiale samenwerking hand in hand. Een win-win voor natuur én mens!

Zo is de lokale gemeenschap actief betrokken bij de planning en uitvoering van de onderzoeksactiviteiten, monitoring en bescherming. De monitoring van de bonobo’s en andere grote dieren wordt uitgevoerd door de ‘bonobo bewakers’, vertegenwoordigers van de lokale gemeenschappen. De wettelijke bescherming van het bos en de dieren wordt uitgevoerd door de ‘rangers’, waarvan de meesten eveneens tot de lokale gemeenschappen behoren. Bij de lokale gemeenschappen is immers een enorme kennis m.b.t. het plaatselijke ecosysteem en de soorten aanwezig. Bovendien heeft de opleiding en het inkomen dat de ‘bonobo bewakers’ en de ‘rangers’ op deze wijze ontvangen een positief effect op henzelf, hun families en de gehele gemeenschap.

“Ook houdt dit project voordelen in voor de vrouwen afkomstig uit de lokale gemeenschappen. Les ‘Mamans des Bonobos’ is een vereniging opgericht en gerund door lokale vrouwen. Via dit project wordt met hen samengewerkt rond klimaatslimme landbouw en duurzame boslandbouw. Ook zullen deze vrouwen in hun levensonderhoud ondersteund worden door de creatie van duurzame bedrijven”, zegt gedeputeerde Luk Lemmens.

Tot slot wordt een corridor gecreëerd tussen het natuurreservaat van Lomako-Yokokala en Buende. Dit zal een revitalisering van de economie en het particulier ondernemerschap mogelijk maken. Tegelijkertijd wordt rekening gehouden met de noodzaak aan vergroening van de economie en een grotere veerkracht tegen klimaatverandering. 

“We beogen een duurzaam resultaat. We mikken op een omgeving met een groene economie die bestand is tegen klimaatverandering en bijdraagt aan het vergroten van het menselijk welzijn, hand in hand met een toenemende biodiversiteit, een bloeiende bonobopopulatie en een beschermd bos”, stelt Dries Herpoelaert, algemeen directeur KMDA.

Provincie Antwerpen en KMDA samen voor biodiversiteit - Copyright: Provincie Antwerpen, foto Koen Fasseur

Samen actie ondernemen vanuit een breed draagvlak

Niet alleen de provincie Antwerpen en KMDA slaan de handen in elkaar. Ook wordt bekeken hoe lokale besturen in de toekomst kunnen aansluiten bij deze samenwerking omtrent dit project in DR Congo.

“Dit project en de samenwerking errond verenigt zowel mondiale als klimaatdoelen. Dat maakt het uniek. Zo’n verbinding van ambities leidt niet alleen tot sterke resultaten maar is ook een belangrijk aandachtspunt binnen de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s), die een rode draad vormen bij beleidsbeslissingen van de provincie Antwerpen. Zo wordt via dit project in DR Congo ingezet op SDG 1-geen armoede, SDG 13-klimaatactie en SDG 15-leven op het land”, besluit gedeputeerde Luk Lemmens.

MEER INFO

Beleidsverantwoordelijke Provincie Antwerpen:
Luk Lemmens, N-VA, gedeputeerde bevoegd voor Mondiaal Beleid en Onderwijs

Dienst Provincie Antwerpen:

Liesbeth Andries, Mondiaal Beleid

:

Il

Provincie Antwerpen

05 | 10 | 2022

PIME lanceert nieuwe activiteit:

‘Biodiversiteit onder druk- Kraak de klimaatcode’


Het Provinciaal Instituut voor Milieu Educatie in Lier pakt uit met een gloednieuwe activiteit voor leerlingen van de tweede graad van het secundair onderwijs. Dit nieuwe programma kreeg de naam ‘Biodiversiteit onder druk’ en omvat twee brandend actuele thema’s!

'Biodiversiteit onder druk' staat helemaal in het teken van biodiversiteit, klimaat en hoe deze twee factoren elkaar beïnvloeden. De leerlingen trekken met een ervaren begeleider de prachtige natuurtuin van het PIME in om de plaatselijke biodiversiteit van dichterbij te bekijken. Zo ontdekken ze wat biodiversiteit precies is en waarom die belangrijk is voor een gezonde planeet.

De klimaatverandering heeft echter ook invloed op de aanwezige fauna en flora. Aan de hand van verschillende opdrachten in het veld leggen de leerlingen de link tussen de verandering van het klimaat en de lokale biodiversiteit.

Gedeputeerde voor milieu Jan De Haes gelooft in de toekomst: “Biodiversiteit is een kritische succesfactor voor duurzaamheid. Het aantal beschreven levensvormen bedraagt ongeveer 4 miljoen. Met de nieuwste activiteit ‘Biodiversiteit onder druk’ vergroot het klimaatbewustzijn van de leerlingen en dit geeft hen inzicht in verschillende duurzaamheidskwesties.”

Leerlingen van het Sint-Ursula-Instituut in Lier nemen de plaatselijke biodiversiteit onder de loep

- Copyright: Provincie Antwerpen

Kraak de klimaatcode

Als rode draad doorheen ‘Biodiversiteit onder druk’ worden de leerlingen uitgedaagd om fake news over de onderwerpen ‘klimaatverandering’ en ‘biodiversiteit’ de wereld uit te helpen. Aan de hand van verschillende hints tijdens de opdrachten kraken de leerlingen de klimaatcode en maken het werk van klimaathackers ongedaan!

Studenten van het Sint-Lambertusinstituut deden een poging om de klimaatcode te kraken

- Copyright: Provincie Antwerpen

De leerlingen van het Sint-Ursula Instituut uit Lier en het Sint-Lambertusinstituut uit Heist-op-den-Berg kwamen alvast in primeur de nieuwe activiteit uitproberen. “Het echt ‘beleven’ is super, dit kan in een klaslokaal niet! De activerende werkvormen maken de onderwerpen visueel en tastbaar”, aldus een deelnemende leerkracht.

'Biodiversiteit onder druk' zal vanaf maart 2023 te volgen zijn en neemt een halve dag in beslag. Je kan het kraken van de klimaatcode perfect combineren met de activiteiten ‘Veldwerk water BBI’ of ‘Heide-eXPerts’. Reserveren is nu reeds mogelijk!

PRAKTISCHE INFO

Waar:
PIME , Mechelsesteenweg 365, 2500 Lier

PERSINFO & INTERVIEWS

Beleidsverantwoordelijke:
Jan De Haes, N-VA, gedeputeerde bevoegd voor milieu en natuur

Dienst:
Anouk Vermeeren
Provinciaal Instituut voor MilieuEducatie (PIME)

D

Provincie Antwerpen

Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH)

06 | 10 | 2022

Humane biomonitoring in Hoboken gaat van start

Reeds geruime tijd is er bij de omwonenden rond de Umicore site in Hoboken ongerustheid over de blootstelling aan metalen, en de effecten ervan op de gezondheid. Om een duidelijk en wetenschappelijke beeld van de situatie te krijgen, start dit najaar een humane-biomonitoringsonderzoek bij 200 jongeren van 14-15 jaar uit Hoboken, Hemiksem en Kruibeke. De studie zal een grondige inschatting maken van de gezondheidsrisico’s voor de bevolking ten gevolge van de blootstelling aan lood, cadmium, arseen en roetdeeltjes. Het onderzoek komt er in opdracht van de Vlaamse overheid, de stad Antwerpen, de provincie Antwerpen en Umicore. De resultaten zullen een belangrijke basis vormen voor het toekomstige omgevings- en gezondheidsbeleid voor de regio.

De studie wordt uitgevoerd bij 200 jongeren uit Hoboken, Hemiksem of Kruibeke die wonen binnen een straal van 3 km rond de Umicore site. In hun bloed of urine worden metalen (lood, cadmium en arseen) en roetdeeltjes gemeten. Een vergelijking met meetresultaten uit algemeen Vlaanderen en met toetsingswaarden zal ons meer leren over de ernst van de blootstelling. De resultaten worden op groepsniveau in verband gebracht met gezondheidsparameters, o.a. bloeddruk, schildklierhormonen, nierfunctie, merkers voor DNA-schade, gedrag, longfunctie, enz… Op die manier kunnen de onderzoekers de effecten van de blootstelling aan milieuvervuiling op het lichaam bestuderen.

Via humane biomonitoring worden blootstellingsroutes bestudeerd door de waarden van milieuvervuilende stoffen in bloed en urine in verband te brengen met omgevingsfactoren (waaronder woningkenmerken, weersomstandigheden, …) en levensstijl (bijvoorbeeld eten van lokale voeding, hygiënemaatregelen, …). Deze informatie wordt bekomen uit de vragenlijsten van de deelnemers. Aanvullend wordt een set van milieumetingen uitgevoerd om deze verbanden te ondersteunen.

Wat is humane biomonitoring?

Humane biomonitoring (HBM) staat voor ‘meten in de mens’. Aan de hand van metingen in o.a. bloed- en urinestalen kan de blootstelling van de mens aan chemische stoffen worden nagegaan en kan de relatie met gezondheidseffecten worden onderzocht. HBM meet vroegtijdige signalen (‘early warnings’), d.w.z. veranderingen in het lichaam nog voordat er sprake is van ziekte. De doelgroep van jongeren is uitermate geschikt omdat puberteit een gevoelige periode is, omdat jongeren de lokale blootstelling goed weerspiegelen (geen historische blootstelling) en omdat er nog geen vertekening is omwille van arbeidsblootstelling.

HBM kan ook een belangrijke rol spelen in de bewustwording rond blootstelling aan chemische stoffen in het dagelijkse leven. Doordat we meten in het lichaam worden deelnemers op een persoonlijke manier bij het onderzoek betrokken.

De resultaten van de HBM zeggen iets over de mate en de manier waarop omwonenden worden blootgesteld en over het gezondheidsrisico. Deze informatie zal vervolgens dienen om toekomstig omgevings- en gezondheidsbeleid voor de regio te ontwikkelen. Ook voor Umicore zal dit uitgebreide milieu-gezondheidsonderzoek meer wetenschappelijke informatie en inzichten verschaffen over de aanwezigheid van haar industriële activiteit in de omgeving.

Copyright: provincie Antwerpen

Aandacht voor participatie

Doorheen de studie is er bijzondere aandacht voor het betrekken van de lokale bevolking via een participatief traject. Er wordt bij de start gepeild naar hun bezorgdheden en verwachtingen, zodat er bij de interpretatie van de resultaten maximaal rekening kan worden gehouden met de lokale context. Lokale organisaties zoals lokale besturen, burgergroepen, scholen, huisartsen, jeugdverenigingen, … zullen uitgenodigd worden om de studie van dichtbij op te volgen in een klankbordgroep.

Start van de studie

De uitnodigingen voor de deelnemers zullen vertrekken in de loop van november 2022. De onderzoeken zelf zullen doorgaan in de loop van 2023. De resultaten worden verwacht in 2024. Voorafgaand aan de eigenlijke start van de studie worden twee informatievergaderingen voor het algemene publiek georganiseerd. Op dinsdag 25 oktober wordt ’s avonds een meeting georganiseerd in Jeugd- en Cultuurcentrum Gravenhof in Hoboken. Op woensdag 26 oktober wordt dezelfde informatie online gepresenteerd.

Onderzoeksteam en financiering

Het onderzoek wordt uitgevoerd door wetenschappers van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH) van de provincie Antwerpen, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), de Universiteit Hasselt en de Universiteit Antwerpen.

De opdrachtgevers van dit onderzoek, namelijk de Vlaamse overheid (minister Hilde Crevits via het Agentschap Zorg en Gezondheid en minister Zuhal Demir via het departement Omgeving en de Vlaamse Milieumaatschappij), de stad Antwerpen, de provincie Antwerpen en Umicore, financieren het onderzoek. 

De interactie tussen de onderzoekers en opdrachtgevers verloopt via een stuurgroep.

Gedeputeerde voor milieu Jan De Haes is tevreden met dit initiatief: “Het PIH hoopt haar steentje te kunnen bijdragen door trekker te zijn in deze grondige studie en te zorgen voor open communicatie.”

Verdere opvolging van milieu-impact blijft belangrijk

Deze studie komt in aanvulling op de onderzoeksinspanningen die al jaren lopen, zoals de halfjaarlijkse bloedonderzoeken bij kinderen in de wijken Moretusburg en Hertogvelden, het blootstellingsonderzoek naar lood bij kleuters in een ruimere perimeter in Hoboken en de milieumetingen door de Vlaamse Milieumaatschappij. Deze studies zullen elkaar versterken om samen te komen tot een onderbouwde inschatting van de gezondheidskundige impact van de milieublootstelling in de regio. Een overzicht is te vinden op de websites van Vlaanderen en de stad Antwerpen.

PRAKTISCHE INFO

Meer info:
Meer info via deze website: www.provincieantwerpen.be > humane biomonitoring Hoboken

Dienst:
Elly Den Hond
Provinciaal Instituut voor Hygiëne

Provincie Antwerpen

03 | 10 | 2022

Provincie legt ingebuisde Maasbeek open in Ranst
Op 5 oktober starten de werken aan de waterloop

Parallel aan de Bredabaan, ter hoogte van het water-link productiecentrum, stroomt de Maasbeek in een smalle berm. De waterloop is hier over een lengte van 170m ingebuisd. De provincie gaat die inbuizing verwijderen. Het gebied staat als overstromingsgevoelige zone bekend. De werken duren een 20-tal dagen maar brengen geen grote hinder voor de buurt met zich mee.

De bestaande koker wordt niet alleen opgebroken; de waterloop wordt ook in een open, bredere, bedding aangelegd. Hierdoor verhoogt plaatselijk de buffercapaciteit van de beek en wordt de overstromingsproblematiek grotendeels opgelost. Door de inbuizing weg te nemen kan het water ook beter in de grond infiltreren om zo droogte tegen te gaan.

Jan De Haes, gedeputeerde voor integraal waterbeleid, vult aan: “Open ruimte is schaars in dichtbevolkte gebieden, en niet altijd gemakkelijk in te zetten voor waterbeleid. Waar vroeger de waterlopen natuurlijk konden overstromen, is de ruimte nu vaak voor andere menselijke functies ingenomen. De klimaatverandering drukt ons met de neus op de feiten. Gelukkig hebben we voor de Maasbeek wel ruimte ter beschikking gekregen. De provincie Antwerpen is de beheerder van de onbevaarbare waterlopen, en heeft als taak het water in goede banen te leiden.”

Leuk weetje: de provincie gaat de afsluiting van het waterproductiecentrum van water-link verder van de waterloop plaatsen. Zo komt er een brede groene corridor vrij die het landschap voor migrerende dieren minder versnipperd maakt. ANB heeft verderop op de brug over het Albertkanaal in de vallei van het Schijn een ecopassage aangelegd. Deze sluit nu mooi aan bij het nieuw aangelegde stukje blauw-groene natuur.

Praktisch

De werken starten op woensdag 5 oktober en zullen waarschijnlijk 20 werkdagen duren. Het werfverkeer zal geen grote hinder voor de omwonenden veroorzaken. De werken worden uitgevoerd door Willems. De kostprijs bedraagt 101.246,94 €.

PERSINFO & INTERVIEWS

Beleidsverantwoordelijke:
Jan De Haes, gedeputeerde bevoegd voor milieu, natuur en water


Dienst Integraal Waterbeleid
Jo Teugels, projectverantwoordelijke

Provincie Antwerpen

03 | 10 | 2022

Het Pandschap verbouwt leegstaande woning in Wijnegem tot sociale huurwoning

“Het Pandschap helpt zo de kloof tussen vraag en aanbod op de sociale huurmarkt dichten.”

Een leegstaand pand op de Turnhoutsebaan in Wijnegem wordt straksgerenoveerd tot een sociale huurwoning. De eigenaar wordt daarbij volledig ontzorgd. Sociale onderneming Het Pandschap staat in voor de renovatie en werkt voor de verhuring samen met een sociaal verhuurkantoor. Dankzij een provinciale woonsubsidie breidde Het Pandschap zijn activiteiten uit van de Gentse regio naar de provincie Antwerpen. Het provinciebestuur wil op die manier meer mensen aan een sociale woning helpen.

Ontzorging van a tot z

“In de provincie Antwerpen stonden vorig jaar meer dan 61.000 mensen op de wachtlijst voor een sociale woning. Tegelijk staan er in onze provincie heel veel panden van particuliere eigenaars leeg. Een groot deel daarvan kan gebruikt worden om de sociale woningnood te verhelpen. Maar eigenaars aarzelen vaak nog om die huizen te renoveren en te verhuren omdat ze vrezen dat daar veel praktische beslommeringen bij komen kijken. Dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Organisaties als Het Pandschap kunnen hen volledig ontzorgen,” stelt gedeputeerde voor Wonen Kathleen Helsen.

Het Pandschap staat voor betaalbare en kwalitatieve renovaties, van kleine opfriswerken tot een totaalrenovatie. Indien nodig gaat de organisatie zelfs mee op zoek naar middelen om die ingrepen te bekostigen. Daarna worden nieuwe bewoners aangetrokken via een sociaal verhuurkantoor, dat de woning marktconform en betaalbaar verhuurt. Zij garanderen de huurinkomsten. Dit totaalplaatje leidt tot een ontzorging van a tot z.

Het Pandschap in de provincie Antwerpen

Nadat Het Pandschap eerder al goede resultaten boekte in de Gentse regio breidt deze sociale onderneming haar activiteiten nu uit naar de provincie Antwerpen, ondersteund door een provinciale woonsubsidie. In de regio’s Antwerpen en Mechelen/Rivierenland zijn er al een tiental realisaties opgestart. De bedoeling is dat later ook de Kempense regio volgt.

“En er staan er nog veel meer op de planning”, verklaart Sven Claes van Het Pandschap Antwerpen. “We merken dat meer en meer eigenaars interesse tonen in ons aanbod. Niet alleen omwille van de sterke prijsstijgingen en lange wachttijden bij aannemers, ook omwille van de steeds complexere regelgeving voor renovaties en bijhorende premies. De overheid heeft de renovatiepremies fors verhoogd voor eigenaars die sociaal willen verhuren, maar weinigen zijn hiervan op de hoogte of weten hoe ze deze kunnen aanvragen. Wij nemen zowel de renovatie als administratie over. Eigenaars zien ons als een betrouwbare partner omdat wij op een objectieve en niet winstgedreven manier naar hun woning kijken.”

Van links naar rechts: directeur van Het Sas Yann Blommaert, gedeputeerde Kathleen Helsen, bestuurder van Het Pandschap Sven Claes, prospector van Het Sas Anouk Dillen

Nieuwe realisatie in Wijnegem

De volgende woning die wordt aangepakt, bevindt zich op de Turnhoutsebaan in Wijnegem. Een rijhuis met 2 slaapkamers wordt daar gerenoveerd envoor minstens 9 jaar aan sociale huurders ter beschikking gesteld.

Eigenaar Tom Van Mol:“Mijn kinderen willen hier misschien ooit wonen, maar op korte termijn hadden we geen concrete invulling voor de woning. De volledige ontzorging van Het Pandschap overtuigde ons om met hen in zee te gaan. Op deze manier hebben we ook zekerheid over de toekomst van onze woning voor de komende jaren”. 

Wie zelf beschikt over een leegstaande of te renoveren woning en met Het Pandschap in zee wil gaan, vindt meer informatie op www.hetpandschap.be. Je kan daar meteen een afspraak maken voor een vrijblijvende screening van het pand.

Beleidsverantwoordelijke:
Kathleen Helsen, cd&v, gedeputeerde voor Wonen

Het Pandschap Antwerpen:
Sven Claes