Archief

Les Très Riches Heures  (Klik op prent om te vergroten)

December

December is de maand van de varkensslacht. Dezelfde kunstenaar, die ook de miniaturen bij maart en oktober maakte, heeft aan dit traditionele thema een persoonlijke toets gegeven. Het slachtoffer is een wild varken, een everzwijn, en in plaats van te worden gekeeld op het erf van een boerderij bezwijkt het aan het eind van een lange achtervolging: de miniatuur toont het laatste bedrijf van een drijfjacht. Dat was de adellijke sport bij uitstek, toch zien we geen fier in het zadel zittende edelen. De kunstenaar liet ze weg omdat hij er de voorkeur aan gaf eenvoudige mensen te schilderen: twee mannen met pieken, van wie er één op zijn hoorn blaast, en een baardige hondenknecht die heel wat werk heeft om zijn honden in bedwang te houden, happig als ze zijn op het voor hen bestemde deel van de jachtbuit. Boven het nog herfstkleurige woud verrijzen de torens van het kasteel van Vincennes. Nadat het vergroot was door Karel V zag het er heel anders uit dan in 1349, toen Jan van Frankrijk, later hertog van Berry, daar werd geboren.

Les tres Riches Heures du duc de Berry
December: uitsnede van de prent

De advent of de besloten tijd van voorbereiding voor het kerstfeest: de vier weken voor Kerstmis is ook mooi afgebeeld in het getijdenboek Les Très Riches Heures du Duc de Berry.
Hier zien we De blijde boodschap, de aankondiging van de engel Gabriël aan Maria van haar bovennatuurlijke zwangerschap. De palmtak in de linkerhand van de engel symboliseert haar zuiverheid. De heilige geest in de vorm van een duif daalt neer over Maria en verrast haar tijdens haar bijbellezing. In deze meer en meer geseculariseerde tijd zal het moeilijker worden om de iconografie van veel beeldende kunst te begrijpen.