Archief

Tochten met diepgang

Patiëntenverenigingen organiseren tochten (trails) om geld te verzamelen voor het 'goede' doel, als middel om zich te bezinnen, als onderdeel van een therapie of om een grote weerbaarheid te verkrijgen voor de nabije toekomst. Voorbeeld MS - patiënten die met een kleine groep in Peru in de omgeving van Machu Pichu gedurende een vijfdaagse een berg beklimmen. Het avontuur, de uitdaging roept en de mogelijkheid om na te denken gedurende het stappen en in de voorbereiding.

De meest bekende tocht met diepgang is nu zonder twijfel de Compostela route, Werelderfgoed. In het Duitse taalgebied heeft men het eerder over de Jacobsroute, naar de apostel Sint – Jacob die een belangrijke (legendarische) rol speelde in deze pelgrimsroute.

De bekendste tocht met religieuze diepgang uit het Nieuwe Testament is de calvarietocht. Deze wordt opnieuw gedaan in de Passieweek in Jeruzalem en op de televisie uitgezonden.
In vele kerken is er een kruisweg en soms wordt op Goede Vrijdag de kans geboden om die mee te maken.
De kruisweg is een goede gelegenheid om te verstillen en stil te staan bij het lijden en de dood van Jezus, de zin en onzin van het lijden, sterven en hiernamaals.

Cahier STIL en Ecologische spiritualiteit

Bij de redactie van een cahier STIL, dat zich richt naar gelovige mensen boven de vijftig die af en toe willen verstillen, kwam ik op teksten en sites die verwezen naar ecologische spiritualiteit. Een van de grond ideeën is dat de natuur je kan helpen verstillen, mediteren en dit soms leidt tot bidden. “Voor velen brengt een wandeling in de natuur hen dichterbij God dan een kerkdienst, hoewel ze aan de andere kant zonder kerk niet zouden weten van de God die hemel en aarde gemaakt heeft. Het wordt tijd dat de natuur wordt herontdekt in haar sacramentele waarde.” (Ecologische spiritualiteit).

Om te komen tot stilte ervaringen zijn er heel wat wegen: een bad of douche, wat wijn of bier, kijken naar de vlammen van een open haard of van kaarsjes. We kunnen momenten van stilte inlassen voor een vergadering, voor het eten, voor het slapengaan, op een bedevaart (Compostela, Lourdes).

De schrijfster Sara Maitland (Stilte als antwoord ) experimenteerde, na een luidruchtig leven, op haar vijftigste allerlei vormen van stilte uit: eenzaam wonen op een eiland, in de woestijn enz.
Het merkwaardigste vond ik wel haar vaststelling: "Mijn eerste ervaring met diepe stilte zijn de nachtelijke borstvoedingen."

Soms beleef je de ‘stilte’ onverwacht, maar beter is ervoor open te staan door stilte - situaties te organiseren door enkele minuten stilte voor jezelf reserveren: een luchtje scheppen, in de tuin de natuur opvolgen,  planten verzorgen, mijmeren voor een boekenkast, luisteren naar muziek, de wind, de dagelijkse geluiden rondom je.
Bij mannen kreeg ik: de fles geven aan hun kind of een onrustig indekken.; fietsen, wandelen, knutselen, in de tuin werken.
Een origineel mannelijk antwoord was: Ik ga twee keer per dag naar toilet op het werk om wat rust te hebben en stilte te zoeken.

Je kunt het cahier STIL alleen doornemen of met anderen in een zorginstelling, in parochiaal verband of in groepen zoals OKRA, Ziekenzorg, in een gebedsgroep of bij vrijwilligers die werken rond spiritualiteit. Verschijnt voorjaar 2013.

De Duitse Hildegard van Bingen (1098 – 1179): vanaf 2012 universele bekendheid

Toen we in Duitsland rondreisden om het Werelderfgoed en ander (religieus) erfgoed op te zoeken, lazen we in de media dat de Duitse Hildegard van Bingen (1098 – 1179): vanaf 2012 universele bekendheid.
We hadden vroeger nogal wat van haar gehoord, nu steeg haar populariteit in (christelijke) kringen naar een grotere hoogte.
Wat informatie:
Heiligverklaring: 10 mei 2012 & 7 oktober 2012 erkend als kerklerares erkend. (door Paus Benedictus XVI - de eerste Duitse paus): door beide erkenningen kreeg ze een universele bekendheid. Hildegard van Bingen (Eibingen) was een Duitse benedictijnse abdis en is vooral bekend als mysticus. Ze was enorm veelzijdig: muziek, poëzie, plantkunde, linguïstiek en in zowat alle (middeleeuwse) wetenschappen. De laatste jaren is er een stijgende aandacht voor haar veelzijdige en creatieve persoonlijkheid.
Er is veel van Hildegards werk bewaard gebleven; ze was een buitengewoon machtige vrouw voor haar tijd. Eibingen is een stadsdeel van Rüdesheim am Rhein. Hier richtte Hildegard in 1148 een klooster op. Hier bevindt zich ook de Hildegardisbron die nog steeds actief is. Merkwaardig - maar voor die tijd normaal voor belangrijke bedevaartsplaatsen - zijn het aantal relieken. De beenderen van de Heilige Hildegard zijn in de parochiekerk "St. Hildegard und St. Johannes der Täufer" in een gouden schrijn in het hoofdschip van de voormalige abdijkerk en tegenwoordig parochiekerk.
Ook andere relieken die herinneren aan Hildegard: zoals het hoofd van de heilige Goedele van Brussel, het hoofd van de heilige Bertha, het hoofd van de heilige Valiriaan, een arm van de heilige Rupert van Bingen en het hoofd van de heilige Wipert.
Muziek: Van Hildegards liederen is een handschrift bewaard in de Sint Pieters & Paulus abdij te Dendermonde. In 2007 kreeg dit uniek handschrift het statuut van Vlaams topstuk. http://www.muzikaalerfgoed.be/pagina/symphoniaharmoniaecaelestiumrevelationumvanhildegardvonbingen
De muziek van Hildegard van Bingen is vandaag zelfs vrij populair geworden in de New Age.

Een opmerkelijke anekdote vonden we in Wikipedia: Hildegard schrijft op een positieve manier over seksuele relaties, ook vanuit een vrouwelijk standpunt. 'Van haar is een geschrift overgeleverd, dat zou kunnen gelden als de vroegst bekende beschrijving van het vrouwelijk orgasme (citaat) vert. uit het Engels: "Als een vrouw de liefde bedrijft met een man, voelt ze de warmte tot in haar brein, het brengt een zinnelijke verrukking teweeg" When a woman is making love with a man, a sense of heat in her brain, which brings with it sensual delight... The Life and Works of Hildegard von Bingen (1098-1179) – website van Fordham University'

Reisindrukken Duitsland 1: klopt mijn voorkennis?

Voorkennis dagelijks leven: Als toerist hebben we een zekere voorkennis van de samenleving, de cultuur waarin we terecht zullen komen.
Bij mij klopte die voorkennis vaak betrekkelijk goed met de realiteit.
Ik wil dit illustreren door mijn voorkennis omtrent Duitsland te toetsen aan dagelijkse criteria: brood, varkensvlees, ontbijt, orde, netheid.

1 brood: in de regel overheerlijk brood; onze voorkeur gaat naar bruin brood en broodjes met allerhande zaadjes. Enkele keren kregen we slappe, witte, kleine sandwiches. Op onze vraag werden met de glimlach enkele sneden bruin brood gebracht. Bij het brood en de broodjes kreeg je in de regel ook boter en dieetmargarine, een enkele keer zagen we smout op de tafel staan.
2 varkensvlees: staat altijd op het menu, op elk uur van de dag. In de (kleinere) Imbiss (te vergelijken met een kleine snackbar, soms kraam, soms deel van een huis) ook gebakken worsten. De worsten in allerlei vormen en smaken zijn hartig en calorierijk. In het algemeen is de keuken nogal rijk.
3 ontbijt: is soms inbegrepen in de kamer, wordt wel apart vermeld op de rekening. Meestal is het een ontbijtbuffet, ook in de iets grotere B&B's.
4 orde: uit zich in de stipte uren van vertrek en voor de afspraken en het rijtje vormen bij de aankoop van tickets enz.
5 netheid : meestal prima; enkele keren waren de toiletten op de autowegen smerig, of werkten de kranen niet, enz.

(Blijft mijn vraag of hierin niet de fulfilling prophecy - de zichzelf waarmakende voorspelling - niet een rol speelde:

Wandelen en wegen
Wandelwegen: nogal eens had ik problemen met bewegwijzeringen die verdwenen waren, bijv. door werken voor bosheer. Ik vind dat ieder jaar bij het begin van het wandelseizoen vrijwilligers op een mountainbike of met een goede brom de wegwijzers opnieuw zouden bekijken en de aangeduide banken en de rustplaatsen. Geef ze een kleine vergoeding vanuit de gemeente (de taks kan daar voor een deel voor dienen).
Wegen: mijn ingebouwde GPS liet het nogal eens afweten omdat ze niet geactualiseerd was. Nieuwe autowegen waren niet te vinden, de GPS stuurde mij op de vroegere wegen die ofwel geblokkeerd zijn door de nieuwe autowegen. Na een tijdje rijden klopt alles opnieuw, m dat je dan terug komt op autowegen die samenvallen met de oudere wegen.
Van vroeger had ik als les geleerd: altijd een actuele wegenkaart bijhebben en geregeld stoppen om de weg te vragen.

(opgetekend door GDC voor dr. MM)

Een festival voor ons rijpend brein

Ik keek eerst wat vreemd op toen ik het thema van deze aankondiging las op mijn mail. Vlug overtuigde mij de inhoud, de sprekers en de organisatoren dat dit best interessant kon zijn.
De officiële titel luidt: I-Brain & Ageing - een festival over uw rijpend brein.
De aanlooptekst gaat als volgt:
“Leren over Vlaams en internationaal onderzoek rond ‘verouderende hersenen’? Kennismaken met de mogelijkheden en grenzen van het verouderende brein? Met die kennis een brede waaier aan maatschappelijke vragen en verzuchtingen over ouder worden en ziek zijn te lijf gaan? Door het bos van wetenschappelijke bevindingen de bomen weer zien, weg van alle naïviteit of mediatieke bangmakerij rond neurodegeneratieve ziekten? Kom dan zeker naar ons wetenschapsfestival met het thema het verouderende brein. Topexperten uit universiteiten in België en Nederland vertellen boeiend en verstaanbaar over hun onderzoek. Wees erbij en debatteer mee!”

I-Brain & Ageing is een organisatie van Breinwijzer vzw ism Universiteit Gent, Universiteit Antwerpen en KU Leuven. I-Brain & Ageing wordt ondersteund door Stad Gent, het Departement Welzijn Volksgezondheid en Gezin, het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie van de Vlaamse overheid, en kadert binnen Vlaanderen in Actie en Richting Morgen.

Contact Rik Achten – woordvoerder i-brain - 09/332.40.71 Eva De Vlieger – coördinator i-brain - 0496/297.107. info@breinwijzer.be – www.breinwijzer.be
Surf voor dit gebeuren tevens naar http://www.i-brain.be/

Empathische zorg – een vervolgverhaal 2 – dwarslaesie film Intouchables

Verhalen over geslaagde en minder geslaagde operaties zijn schering en inslag. Er is toch bij velen een zekere onzekerheid over de afloop.
Op een recente regendag kocht mijn vrouw de dvd Intouchables (2011) over dwarslaesie. Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik die film amper kende.
Op internet las ik dat deze film in Frankrijk in 2011 de meest bekeken film was en in de top 3 staat van meest bezochte films in 2012. Ook in Nederland, Duitsland, in België ... kende deze film een zeer groot succes.
Een van de hoofdrolspelers is een persoon met een dwarslaesie; hij is van kin tot teen verlamd (en incontinent) als gevolg van een parapentesprong die faliekant afliep. Deze patiënt is zeer welstellend en kan een zeer intense thuiszorg en revalidatie betalen.

Bij navraag hoorde ik dat dwarslaesie meer en meer het gevolg is van complexe vaatchirurgische ingrepen. De klemtijd (tijd nodig om een overbrugging te maken van zenuwbanen) moet minimaal zijn, opdat er zuurstof via de bloeddoorstroming zou blijven vloeien en geen bloedklonters zouden ontstaan door de afklemming.
Patiënten met een dwarslaesie worden voor de revalidatie behandeld in gespecialiseerde ziekenhuizen.
Ik vernam dat fragmenten van deze film in bepaalde klinieken gebruikt wordt om een gesprek op gang te brengen met familieleden en zorgverleners.

Empathische zorg – een vervolgverhaal1- respect

Sinds ik de opdracht kreeg om de redactie te verzorgen van de vormingssite Empathische Zorg heb ik een selectieve aandacht voor wat zich afspeelt tussen zorgverleners en patiënten/bewoners en hun familie.
Vele van die punten verwerk ik in de afleveringen (nu al vijf ) http://users.telenet.be/siti4/Dr.%20MM%20empathische%20zorg/HomeEzorg.htm

Onlangs hoorde ik  een 'praktijkervaring' van een patiënt (mannelijke bedrijfsleider, zestig jaar):
 “ Ik lag klaar wakker in het ziekenhuisbed, toen twee zorgverleners over mijn hoofd heen een pittige dialoog begonnen. Hoe zwaar ze dienden te werken voor een loon en een werkomgeving die niet in verhouding was. Beiden waren het met elkaar roerend eens: ze hadden een rotjob in een rotkliniek.

Ik heb wel al meegemaakt dat je in kliniek soms afstandelijk wordt behandeld, hoewel ik toch meestal niet te klagen had. Maar dit keer liep dit de spuigaten uit.
Ik had echter niet het lef en vooral de goesting om na deze zorg er hen attent op te maken.
Ik vraag me nu nog af wat ik best had moeten doen.
‘Wat zou jij gedaan hebben?’ vroeg hij aan mij.

Ik stel deze vraag geregeld aan anderen.
De antwoorden zijn erg verschillend.
Over een zaak is iedereen het eens: dat dit allesbehalve professioneel was en met weinig of geen respect voor de patiënt.

Grafkruisjes weg: kwaad en ongerust

Gisterenmiddag onder een stralende zon, ging ik naar het graf van mijn vrouw in Wilrijk (Antwerpen). Alles zag er normaal en zelfs kleurrijk uit met de bomen, struiken en planten in eerste herfstdracht.
Tot ik zag dat het koperen kruisje weg was op het graf dat ik bezocht.
Ik kon dit eerst niet zo goed zien, want de afdruk was nog duidelijk te merken op de grafsteen.
Ik kon mijn ogen niet geloven… Toeval of geen toeval?
Ik keek links en rechts en in andere rijen en telkens het zelfde triestige beeld.
Bij navraag bleek dat dit enkele maanden geleden gebeurd was.

Ik was kwaad: wie haalt het in godsnaam uit om zoiets te doen?
Zelfs de doden (en de familieleden en de bezoekers) worden niet met rust gelaten.
Ik weet wel: grafschennis (hoe 'miniem' ook, zoals hier of het wegnemen van kleine beeldjes en planten) is van alle tijden en van alle culturen.
Maar dit blijft knagen en hangt in mijn herinnering als een stukje prikkeldraad.

Eieren, thee, melk en brood en Reinaert de Vos

Naast de ‘grote’ dieetdiscussies van de laatste weken, maanden in Vlaanderen ( bijv. De voedselzandloper K. Verburgh) lees en hoor je geregeld informatie over ‘kleine’ voedingsvragen die nogal wat tegenstrijdige antwoorden opleveren. We proberen zo objectief mogelijk hier enkele tips te geven, geschikt voor modale volwassenen in 'onze' samenleving. Sommigen (K. Verburgh, W. Willett) halen Azië aan waar miljoenen geen melk drinken, zonder gezondheidsnadelen. Let wel dat geldt voor India, waar er andere levensomstandigheden zijn en blijkbaar tevens alternatieven voor melk.
Als slot een knipoog naar Van den Vos Reynaerde (Reinaart de vos), het hoogtepunt in de Nederlandse middeleeuwse literatuur.

Thee is op water na de meest gedronken vloeistof ter wereld en bevat krachtige antioxidanten, de flavonoïden, die het lichaam helpen bij het neutraliseren van schadelijke vrije radicalen die grotendeels verantwoordelijk zijn voor de veroudering van de cellen. Wanneer de vrije radicalen te talrijk worden, dan kunnen zij de veroudering van de cellen bevorderen. Tip: thee (groene, zwarte) voldoende lang laten trekken, ongeveer 4 minuten, meer minuten geeft niet veel extra voordelen, wel een bitterder smaak (smaak van oude sokken). Sloten thee drinken is niet echt nodig, afwisselen met water (uit de kraan) is prima.
Voor eieren, melk en brood: gaan niet in op de discussie voor of tegen. Veel hangt af van de levensomstandigheden, land en de persoonlijke toestand.
Eieren: "nu" wordt aanvaard dat af en toe een ei wel kan. Hier merk je  dat de opvattingen daaromtrent veranderen. Tip: matigheid en let op het bakvet (verminderen).
Melk Tip: matig (verminderen) gebruik, halfvolle melk is OK.
Brood Tip: bruin brood wordt aanbevolen. Matig het smeersel en het beleg, vermijd suikers en verzadigde vetten.

Conclusies
Voor thee, eieren, brood, melk geldt: matigheid, met verstand omgaan. Eventueel zoeken naar gezonde varianten. Gebruik informatie van artsen voedseldeskundigen, weet dat er geen definitieve antwoorden zijn en dat er momenteel weinig betrouwbare metingen zijn over de langere termijn effecten van preventieve acties van gewijzigde eetpatronen.

Knipoog naar Reinaert de Vos
“Mate is tallen spele goed.” deze oude zegswijze staat in Reinaert de Vos en komt uit de mond de sluwe Vos Reinaert tot Bruun de Beer.

Bewegen, altijd maar bewegen

Men dramt het in de hoofden van jong en oud: meer en beter bewegen. Voor personen die wat ouder zijn en de sedentairen (personen die weinig of niet bewegen) is bewegen samen met gezonde voeding  belangrijk. We weten dit wel, maar hoe komen we er toe en hoe houden we dit vol. Vooral dit laatste aspect trekt de aandacht van de bewegingsspecialisten.
Ziekenfondsen geven soms een tegemoetkoming voor bewegingssport. Een slogan van hen liegt er niet om: Niet bewegen is even slecht als roken. In hun websites en publicaties vind je meer informatie over hun acties (al of niet in groepsverband) omtrent wandelen - trappen nemen - fietsen - lopen zwemmen…soms zijn er speciale projecten voorzien voor gezamenlijk bewegen.
Ook het Vlaams Instituut voor Sportbeheer en Recreatiebeleid vzw is zeer actief. Surf naar http://www.isbvzw.be/
Werknemers en gepensioneerden krijgen soms tegemoetkomingen voor fitness. De keuze van een passen fitnesscentrum is belangrijk. Dat hangt samen met de ligging, het publiek en de begeleiding. Het meest succes hebben de loop- en fietstoestellen voor algehele conditieverbetering; vetverbranding en afslanken (spinning, aerobics, cardiofitness etc.); versterking van spiermassa (bodybuilding). Fitnessapparaten: hometrainer - loopband - indoor-roeier, de crosstrainer, trilplaat.
Men kan ook thuis bewegen: trappen, of al of niet met apparaten opdrukken en buikspieroefeningen. touwspringen, stretchen enz..
De toestellen die ons al jaren lang het meest aanspreken zijn de fietsen, de loopband van de crosstrainer. Dat laatste toestel geeft: vooral belasting voor de benen en de schouders en spieren van de romp (rug, zij, buik): armen en de benen worden gebruikt door voortschuivende beweging, wat gelijkend op langlaufen. Prima voor de hart-long-conditie - cardiofitness -; bij een lagere intensiteit en langere trainingsduur is er vooral voor vetverbranding.
Vooraf een gesprek met de huisarts is aangewezen en met de bewegingscoaches in de fitness.
De begeleiders, de uitleg bij de toestellen en vooral de initiatie van de begeleiders en de andere bezoekers informeren je.
Meestal is er een evenwicht van mannen en vrouwen; voor oefeningen die in de richting gaan van bodybuilding zijn er minder vrouwen. Het succes van gezamenlijk dansen zoals salsa en zumba is meestal tijdelijk. Wat altijd succes heeft zijn de gezamenlijke fietsoefeningen. Men probeert jongeren aan te trekken door aangepaste tarieven, wat nu al geldt voor 55+.
Tot rust komen in een fitnessruimte zit er niet in: er is meestal een muziekachtergrond en op vele toestellen is een tv-monitor.
Soms is er een combinatie met sauna: meestal gemengd, al vormen de vrouwen de minderheid; in principe: eerst douchen, geen kledij wel handdoeken.
Een zwak punt is dat het douchen vaak achterwege wordt gelaten omwille van het comfort en de tijd.
Het sociale komt vooral door het samen zijn en het achteraf ets (gezond) drinken.
Al jaren ga ik als senior naar een fitness (al moet ik me vaak min of meer dwingen) en probeer anderen te overtuigen dit als een interessante mogelijkheid te zien (zeker om vol te houden), in het kader van bewegen, altijd maar bewegen...