"We denken niet verder dan ons genot lang is. Ons gedrag, onze houding, onze smaak en de manier waarop we ons kleden zijn allemaal afgeleid van consumentisme. Het bepaalt meer dan ooit ons leven. Je zou kunnen zeggen dat we in een hedonistische samenleving zijn aanbeland waarbij het zinnelijk genot uitgangspunt wordt voor ons handelen." Aldus prof.dr. Diederik Stapel in een interview in De Telegraaf van 19 november 2006.
"Het is uitstekend voor de economie. Geld moet immers rollen. Wel maak ik me zorgen omdat consumentisme steeds vaker doorslaat in puur egoïsme. Er zijn mensen die in extreme mate alleen voor zichzelf goed zorgen en heel weinig aan de maatschappij teruggeven. Mensen die niet bereid zijn voor anderen klaar te staan."  

In de NRC van 11 november 2006 pleit Jonathan Israel (hoogleraar Moderne Europese Geschiedenis in New Jersey) voor een grotere waardering in Nederland voor Spinoza, een van de grootste denkers en voorvechters van de ware Verlichtingsidealen. Er moeten volgens hem meer standbeelden voor hem worden opgericht, meer straten naar hem vernoemd en zijn naam vaker genoemd. Spinoza stond voor de stelling dat vrijheid van gedachte groter is dan vrijheid van geloven. Hij zag zelfs in religieuze organisaties een groot gevaar voor de maatschappij, omdat deze er vaak vanuit gaan dat mensen niet het recht hebben om zelf over hun diepste overtuigingen te beslissen: wat men behoort te geloven moet volgens hen met kracht worden opgelegd, en wat daarmee onverenigbaar is, worden afgeschaft. Daarachter gaat echter vaak een machtsdenken schuil; als men de kans krijgt, proberen religieuze organisaties de onwetendheid en de lichtgelovigheid van mensen uit te buiten om invloed en macht te vergaren. Ook politieke macht.

Jonathan Israel: "We moeten, nog meer dan we al doen, het idee afkeuren dat religieuze leiders (van welk slag ook) de koers van de samenleving, de wetgeving en de politiek zouden moeten beïnvloeden.... Ongeacht hoezeer het individuele personen vrijstaat - en vrij moet staan - om te geloven wat zij willen, mag veilgheidshalve niet worden toegelaten dat iemands religieuze gevoelens, of theologische criteria, een vormende invloed krijgen op de huidige politiek en algemene cultuur. Toegeven aan beweringen dat religieuze gevoelens het hoogste goed in de samenleving zijn, is het pad naar een politieke en sociale catastrofe."
 

Koeien en kippen worden structureel mishandeld, vertellen deskundigen vandaag (25 oktober 2006) in de Tweede Kamer. Vooral door handelaren en slachters. En toezichthouders zien het door de vingers. Aldus het NRC.
Mishandeling op veemarkten is geen incident, maar een symptoom van structureel verslechterde controle sinds de particuliere dierenbescherming LID ophield met de controle eind jaren negentig. Ook verwaarlozing van dieren op boerderijen komt nog steeds bij twee procent voor. "Opmerkelijk is dat veehouders over het algemeen nog het beste met hun dieren omgaan. Hoe dichter je echter bij het slachtproces komt, hoe grover mensen worden tegen dieren. Op veemarkten gaat het om geld, en op slachterijen hoeft het dier alleen nog maar dood.", volgens oud-keurmeester Anton Breunis. Als het om kippen gaat, zegt hij: "Wat ik zag was te verschrikkelijk voor woorden". En de toezichthouders doen niets. "Het heeft te maken met angst... Niemand zet z'n carrière op het spel voor kippen".

Het NRC van 6 oktober 2006 kopt op een van de binnenpagina's "Ongedoopte baby's toch naar de hemel". Dan vervolgt de krant: "Paus Benedictus XVI staat op het punt om het 'voorgeborchte' af te schaffen, een katholiek concept dat dateert uit de Middeleeuwen. Mogelijk vandaag nog maakt hij bekend dat kinderen die ongedoopt sterven voortaan toch naar de hemel gaan."
"Veel katholieken en ook paus Benedictus zelf twijfelen al decennia aan het bestaan van het voorgeborchte of het 'limbus'. Maar nu de kerk steeds actiever is met het winnen van zieltjes in Afrika en Azië, waar de kindersterfte hoog is, lijkt er een extra reden te zijn om het limbus maar af te schaffen. Te meer daar de islam jonge slachtoffertjes van honger, ziekte en geweld wel direcht toelaat tot de hemel".
"Eeuwenlang was de vraag of ongedoopte kinderen een plek konden krijgen in de hemel. Immers pas door de doop werd de mens christen en daarmee een potentieel hemelvaarder. In de dertiende eeuw werd het antwoord gevonden met het limbus infantium, waar ongedoopte kinderen terecht konden, een soort voorkamer van de hemel. Middeleeuwse schilderijen verbeelden het limbus als iets wat geen moeder haar kind zou toewensen".
Vorig jaar stelde het Vaticaan een theologische commissie in om de zaak te onderzoeken. Deze week heeft deze groep van dertig geleerden in Rome de laatste hand gelegd aan bovengenoemde conclusie die naar verwacht vandaag door de paus zal worden gepresenteerd.

(Opm. Spectator: Beseft men wel dat men eeuwenlang eenvoudige katholieken met dit soort verhalen over voorgeborchte, vagevuur, hel en hemel, ontzettend in gewetensnood heeft gebracht en vaak opgezadeld heeft met geweldige angstcomplexen? Een welgemeend excuus zou dus wel heel erg op zijn plaats zijn!).

Al Gore, de voormalige vice-president van Amerika, trekt op dit ogenblik de hele aarde over om de mensheid te waarschuwen voor groot naderend onheil. Het is een ware kruistocht tegen uitbuiting van de aarde. "We moeten snel af van deze doodlopende weg". Met behulp van grafieken, filmbeelden en zelfs animatie illustreert hij hoe de mensheid het klimaat de laatste decennia ingrijpend heeft beïnvloed. De snelle opwarming van de aarde, ten gevolge van menselijke hebzucht en onachtzaamheid, veroorzaakt steeds grotere rampen.
"Het is nog niet te laat, al is het water tot de lippen gestegen. Maar dan moeten we nu actie ondernemen". "Het volk moet zijn stem laten horen, dan zal de politiek moeten luisteren". Een gunstig teken: Arnold Schwarzenegger, Republikeins gouverneur in de staat Californië, heeft ingrijpende milieumaatregelen genomen. Nederland is gewaarschuwd: als we niets doen, zal een groot deel van ons land onder water verdwijnen.

Het platteland wordt langzaam maar zeker volgebouwd. En het gebeurt nog onzorgvuldig ook. "Nederland is ruimte aan het vermorsen". Aldus Arjen Schreuder in het NRC van vrijdag 29 september 2006.

Terwijl de meeste mensen houden van een landschap waaraan de eeuwenoude historie kan worden afgelezen, gaat de Nederelandse overheid rustig verder met zich daar niets van aan te trekken. "Er is geen verjaardag waar niet iemand begint te klagen dat dit land lelijk wordt", zegt Adriaan Geuze, landschapsarchitect. Volgens het pas verschenen rapport 'Natuurbalans  2006'  is tussen 1990 en 2005 van het MNP (Milieu- en Natuurplanbureau) het bebouwde gebied met 20 procent toegenomen. Tegelijk is een  kwart van het platteland 'visueel verstoord' door stedelijke bebouwing. De helft van de toegenomen bebouwing komt van bedrijventerreinen, die vaak 'ongecoördineerd zijn aangelegd, met "weinig aandacht voor natuur en landschap".  
Bedrijventerreinen, windmolens en hoogspanningsmasten. Recretatiewoningen (de afgelopen 15 jaar met 40 procent toegenomen), golfterreinen (plus 80 procent), maneges (plus 50 procent) en tot woning verbouwde boerderijen (plus 30 procent). Nederland wordt geplaagd door "rupsje Nooitgenoeg". "Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw is er 500.000 hectare open land verdwenen, dat wil zeggen één Vondelpark per dag eraf!", zegt Geuze.  "Er zijn delen van Nederland, zoals de Zuidvleugel van de randstad, waar je het open landschap helemaal niet meer moet bebouwen. De Zuidvleugel is zo onleefbaar aan het worden, dat mensen er misschien binnenkort wel gewoon uit wegtrekken". 

Niet alle dominees geloven.
Zes procent van degenen die 's zondags op de kansel staan, zegt niet te weten of er een God bestaat of hogere macht is. Twee procent is er zelfs van overtuigd dat God niet bestaat. Dat blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd door de Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON) in samenwerking met de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Het onderzoek is uitgevoerd onder 860 pastores van de Protestantse Kerk Nederland (PKN), de Evangelische Broedergemeente, de Molukse Evangelische Kerk, het Leger des Heils, oud-katholieken, doopsgezinden en remonstranten. Predikanten van orthodox gereformeerde, evangelische en reformatorische kerek werden niet onderzocht, omdat daarvoor het geld ontbrak.

De sharia (islamitische wetgeving) staat op gespannen voet met de democratie, maar ook godsdiensten als christendom en jodendom "dreigen slachtoffer te worden van religieuze gezagsstructuren". Dat zei ex-premier Ruud Lubbers zondag in de zeventiende Abel Herzberg-lezing in de Amsterdamse Rode Hoed.
"Het pijnlijke van de sharia is de pretentie dat de profeet in de naam van Allah precieze gedragsregels heeft vastgelegd", stelde Lubbers. De rode lijn die Lubbers schetste in zijn eigen geloofsbeleving is de afstand die hij al vroeg voelde tegen Farizeeërs die met hun strenge regels claimen de hoeders van het ware geloof te zijn. In zijn lezing waarschuwde hij dat alle monotheïstische godsdiensten voor de uitdaging staan farizeïsme te vermijden.

Anderzijds heft de minister van Staat de vinger tegen de 'verlichte' en geseculariseerde wereld die onder het mom van vrijheid van meningsuiting het beledigen tot cultuur verheft. "In naam van de democratie wordt soms spiritualiteit geweerd en gekleineerd, en godsdienst getypeerd als een te vermijden afwijking".

(Foto en delen van het geschrevene zijn ontleend aan een artikel in De Telegraaf van 17 september 2006)

In Nederland zorgde Minister Donner (Justitie) deze week voor grote opwinding door te stellen dat de islamitische (sharia) in Nederland 'moet kunnen'. Volgens de minister moeten moslims langs democratische weg aan de macht kunnen komen. Zijn uitspraken in het boek Het land van Haat en Nijd leverde hem veel kritiek op. Tweede Kamerlid Geert Wilders ging daarin het verst, hij zegde het vertrouwen in de minister op. Maar ook uit eigen CDA-kringen kon Donner niet op veel medestanders rekenen. Enkele kamerleden spraken er zelfs schande van tijdens een spoeddebat in de Tweede Kamer.
De man heeft in het verleden wel meer een raar figuur geslagen. Om prof. dr. B. Smalhout te citeren in zijn Telegraafcolumn van vandaag: "Mr. Piet Hein Donner is een telg uit een geslacht van zeer gereformeerde regenten en juristen. Hij heeft als zodanig een groot respect voor mensen met een onwrikbare geloofsovertuiging. Daarnaast is hij een democraat die overtuigd is van het gelijk en het recht van de meerderheid in een samenleving. Ongeacht waaruit die meerderheid bestaat. Hij is ook een ethicus, die altijd rekening houdt met door ethiek ingegeven normen en waarden. Ook al zijn dat niet de zijne. Ten slotte is hij een typische kamergeleerde die de indruk maakt per ongeluk, met rijwiel en al, van een heel andere planeet te zijn gevallen". Na een gedegen uitleg over het verschil tussen de joods-christelijke natuur waarin het Westen is geboren en opgegroeid en de in zijn ogen vroegmiddeleeuwse tradities, normen en rechtsbeginselen waarin de huidige islam nog verkeert, gaat hij verder:  "Minister Donner mist door zijn onwerkelijke ethiek de essentie van het probleem. Op dezelfde verbijsterende wijze waarop hij in 2003 adviseerde hoe wij gevaarlijke criminelen ons van het lijf moesten houden. Namelijk door heel hard 'boe' te schreeuwen, hun 'een klapsigaar' aan te bieden of hen in verwarring te brengen door hard te roepen: 'Kijk, een groene ijsbeer'."

Protestanten en katholieken worden in Nederland kleine minderheden. Dat staat te lezen in het gisteren verschenen rapport "Godsdienstige veranderingen in Nederland" van het Sociaal en Cultureel Planbureau. In 2020 zal 72 procent van de bevolking buitenkerkelijk zijn. Onder jongeren na 1975 is dat cijfer nu al bereikt. 
Het aantal katholieken daalt, volgens de prognose van het SCP, van 42 procent in 1958, via 17 procent in 2004 naar 10 procent in 2020. Het aandeel hervormden daalt van 23 procent in 1958, 6 procent in 2004 naar 2 procent in 2020. Voor gereformeerden zijn deze cijfers respectievelijk 8 procent in 1985, 4 procent in 2004 en 2 procent in 2020. De aanhang van de overige kerken stijgt waarschijnlijk naar ruim 7 procent in 2020.

Hoewel de kerkelijkheid van Nederlanders verder terugloopt, veranderen religieuze opvattingen daar niet parallel mee. Volgens de onderzoekers blijven mensen vaak wel op een of andere manier gelovig. Velen zijn nog wel bereid onderdelen van de christelijke traditie te onderschrijven, zoals begrafenisrituelen of het geloof in een voortbestaan na de dood, maar zij hebben geen trek in het christelijk totaalpakket. Er is sprake van spiritueel zoekgedrag, waarbij mensen een eigen geloofspakket bij elkaar sprokkelen, dat zich niet in traditionele categorieën laat vangen. De onderzoekers noemen dat "levensbeschouwelijk patchwork".

(Ontleend aan bericht uit de NRC van 5 september 2006)