Donderdag 8 november 2007

waterlelie en dwaas

waterlelie en d(w)aas

woorden, ja, met woorden

kun je om, wijze soms

die wijzen: zo moet je

lopen, daar ligt je weg

dan kom je haar tegen:

een moeder met meisjeshuid,

een exotische schone die

jou aanstaart, wacht op

een glimlach, een gebaar

en weer loop je de woorden

voor de voet, haken letter-

grepen in elkaar: je had,

dacht je, nochtans geleerd

om toe te zien en voorbij

te gaan, gelaten zoals een

boom ritselt in de regen,

vreedzaam meedraait

op de schijf van de aarde

een donkere blik, de lichtvlek

van een hals, en de haan

kraait ten zoveelste male

het lichaam verloochent

de wijze en zijn leer: leg je

handen open als een waterlelie

in de zegen van het licht

onder gezang van vogels:

rukt een bloem soms aan

haar wortels ter verovering

zij ligt daar met open

aangezicht, wacht of ze bestoven

wordt, sluit de oogleden en

roert niet meer, deelt haar

ontroering met de zwijgende nacht

Geschreven door staf de wilde om 17:27 Reageer op dit bericht

Donderdag 8 november 2007

Marc Herremans

Herremans en Brouwers: één front?

In De Morgen van woensdag gaat Jean-Marie Dedecker in zijn bekende stijl tekeer tegen de veroordeling van gewezen triatleet Marc Herremans wegens 'uitkeringsfraude'.

Bestaat er geen verband tussen deze affaire en de zaak Jeroen Brouwers: in beide gevallen lijkt het me te gaan om een gegarandeerd basisinkomen.

Een vervanginsinkomen is wat de term zegt: het dient om het verlies van een gewone verloning op te vangen. Wie het cumuleert met inkomsten uit een economische bedrijvigheid heeft er geen recht meer op.

Is dit geen aanleiding om het Vivantprogramma eens van onder het stof te halen: een basisinkomen voor iedereen of men nu werkt in de economische betekenis van dat woord of niet. Er zijn immers tal van activiteiten waar geen leefbaar loon tegenover staat en die niettemin zinvol en waardevol voor de samenleving kunnen zijn: mantelzorg, allerlei vrijwilligerswerk en ambitieuze projecten in de sportieve of artistieke sector.

Om moreel aanvaardbaar te zijn moet dit verzekerde basisinkomen boven de Europese norm voor armoede liggen, de belastingen moeten verschuiven van productie naar consumptie wat betekent dat deze hervorming alleen een kans op slagen maakt als ze minstens in heel de EU wordt doorgevoerd. Anders gaan de Belgen massaal inkopen in het buitenland of via het internet. Roland Duchatelet kan hierover meer vertellen. En of het zou leiden tot een meer rechtvaardige samenleving wens ik te betwijfelen.

De vraag is echter of de gemeenschap alle exorbitante projecten moet ondersteunen. Marc Herremans lijkt me geen oplichter maar persoonlijk deel ik de mateloze bewondering van Dedecker voor Herremans niet, hij komt me voor als de incarnatie van een prestatiecultus koste wat het kost. Met sympathie maak ik me zorgen over de schade die hij met zijn exploten aanricht aan zijn eigen lichaam.

In deze tijd van onthaasting en noodzakelijke versobering zou men zich eindelijk eens mogen bezinnen over het essentiële en het valt te betwijfelen of toejuichingen en adoratie van de massa daarbij horen. Of projecten die stukken van mensen kosten en alleen dienen om de drang te bevredigen om zichzelf en anderen te overtreffen. Wie 'boven de middelmatigheid wil uitstijgen' (dixit Dedecker) louter om zich van de middelmatigen te onderscheiden moet ofwel zelf instaan voor deze ambitie ofwel zich laten sponsoren door privé-personen. De gemeenschap heeft het recht om te eisen dat ambitie een maatschappelijke relevantie heeft alvorens daarin te investeren.

Het oeuvre van Brouwers bezit deze relevantie onmiskenbaar, een rally die een of ander tropisch woud vervuilt of opschrikt met lawaaierigheid niet.

De tijd van 'the sky is the limit' is voorbij, al blijven er neoliberale politici en hyperindividualisten die dit niet begrijpen.

Geschreven door staf de wilde om 13:34 Reageer op dit bericht

Woensdag 7 november 2007

Boeddha

Boeddha in de mailbox

Vandaag 2 berichten in de mailbox: een aflevering van Poëzierapport en een loftuiting van een lezeres, mij persoonlijk onbekend.

Het Poëzierapport bespreekt een Nederlandse bundel uitgegeven bij De Bezige Bij: een gedicht uitgespreid over een 30-tal bladzijden dat begint met 'de wat de wat' (15 keren) en voor de rest dergelijke zinsneden herhaalt.

Opnieuw komt de vraag naar boven: waarom wordt zoiets uitgegeven door een respectabele uitgeverij en andere poëzie niet?

Het heeft uiteraard met frustratie te maken maar ik spreek niet enkel namens mezelf maar net zo goed namens andere dichters die met ernstig werk bezig zijn en totaal onopgemerkt blijven. En namens talloze kunstenaars, in de plastische kunsten of in de muziek, die zich met hart en ziel in hun werk storten en zelden de kans krijgen om ermee naar buiten te komen, laat staan dat ze er één eurocent aan zouden verdienen.

En steeds zijn het enkelingen die hierover beslissen: een lector of uitgever, een galerijhouder of museumdirecteur, een cultuurpaus à la Jan Hoet.

Diametraal hiertegenover staat het voorbeeld van mijn vriend E de C, regisseur van amateurtoneel die de schouders ophaalt bij tegenkanting of geringe opkomst en gewoon doorgaat, met de glimlach. Een eigentijdse Boeddha of Sisyphus in de interpretatie van Albert Camus.

Op het einde van zijn beroemde essay, De mythe van Sisyphus, stelt deze grote filosoof dat we ons Sisyphus als gelukkig moeten voorstellen.

De mythische held rolt zijn glibberige steen de berg op en wanneer die hem voor de zoveelste keer net voor de top ontglipt, haalt de antiheld zijn schouders op, en daalt glimlachend de berg af om verder te gaan met zijn schijnbaar uitzichtloze arbeid.

Naar het woord van Boeddha is heel wat kwelling niets anders dan zelfkwelling door te verlangen naar zaken die onbereikbaar zijn en er in feite weinig of niet toe doen. Iedere vorm van ambitie is zo'n zelfkwelling: waarom vinden we geen voldoening louter in het maken en moet er een ervaring van succes bij komen? Succes dat dan wordt toegekend door de anderen en niet door de maker zelf.

Is niet het voltooien van een opdracht die men zichzelf heeft opgelegd, het meest essentiële?

Deze boeddhistische reflectie wordt tegengesproken door de wijsheid van de Engelse dichter John Donne: 'No man is an island.'

Of we het graag hebben of niet, we leven voor de ogen van de anderen en we voelen sinds ons eerste besef of zelfbewustzijn de behoefte om in deze ogen een goedkeuring te zien. 'Mama, kijk zonder handen' is het clichévoorbeeld van een eerste bedelen om aandacht en lof. En van deze primaire behoefte komen we nooit los.

Kortom, de realistische wijsheid bestaat er waarschijnlijk in om beide overwegingen in gedachte te houden en in de praktijk te brengen: enerzijds de onthechting van het Boeddhisme, anderzijds een 'gezonde' ambitie. Dit betekent een hand die niet voortdurend wil grijpen, maar een hand die geregeld open ligt als een waterlelie op een vijver. In de vrede van het licht, onder de zang van vogels.

Ook de bloemen willen bekeken worden, moeten bekeken worden, anders worden ze niet bestoven. Maar ze rukken daarvoor hun wortels niet uit om de aarde te gaan veroveren.

Geschreven door staf de wilde om 15:32 Reageer op dit bericht

Woensdag 7 november 2007

Elijah

Elijah’s lied

vergeet bij deze maaltijd

het bord voor de reiziger niet

die komen zal

of al gekomen is

neergedaald in zijn sjees

als in een bal van vuur

en ons gadeslaat in dit uur

zijn adem op het raam

en het gadeslaat:

het malen van de kaken

onder de getrimde baard

de tanden als een geribde tang

om de rand van het kristal

het bekken zoals het gebogen staat

om het getrappel van het kraakbeen

het trotse hoge been

waaraan de borsten

opbollen als een zeil

vergeet zijn bord niet, hij eet

met smaak - en zie

hoe hij weer die vallei doorwaadt

het bleke zand waarop ze lagen

verspreid en uitgestald

als koopwaar op een laken

en hoe – zoals een wind op haren jaagt

tot ze rollen in een bol –

ze nader kwamen gelijk nieuwe buren

en zich herkenden: dij en scheen

en tussen stuit en schedel

het bikkelen snoer

afgestemd als een vedel

hoe in zijn lied de kaken

lippen kregen en spraken

want de holte had een tong

die de taal proefde – zachtjes lachend

om de gevonden munt

en dan de sjees, het span in dit lied:

vergeet zijn bord bij het venster niet

en zing niet luider in je slaap

dan het juichen van de paarden

Geschreven door staf de wilde om 10:21 Reageer op dit bericht

Dinsdag 6 november 2007

helder moment

helder moment?

het is maar waar je blik op valt

(dat rammelend kistje vol

wat wil ik dat ik mis)

je kan kijken tot je nek verkrampt

naar de minderen in aantal

en hun meer (en geen die méér

naar nog verlangt

en wakker ligt of het verdampt)

of heb je het lenige nog

dat het hoofd kan buigen

voor de meerderen in massa

en hun kinderen met ogen

waar de vlieg in thuis is

en buiken die bol staan als ogen

het is maar wat je voor ogen staat

een billboard

een rekening

het is maar wat er op tafel slaat

een grijpkraan

een vuist

het is maar deze demente tekening

o wat kranig

en bijna juist

Geschreven door staf de wilde om 17:10 Reageer op dit bericht

Maandag 5 november 2007

verschijning

haar verschijning

haar haren

een hangmat van doezelend licht

met slapers in de ogen

de teint van dit ovaal gezicht

een zalm die dromerig heeft bewogen

in een tulpglas van opaal

haar lippen bakken zoete broodjes

met de taal, een festijn

zoals het regenen kan

net vóór een volksstam, een vluchtende

clan bezwijkt in een woestijn

de lange loden jas

in het zwart van pure nacht

wanneer al wat trilt en dreunt

in steen en been

zijn ontzag en huiver stemt

naar de hartslag van de stilte

een zalm die dromerig bewoog

in een tulpglas van opaal

Geschreven door staf de wilde om 18:56 Reageer op dit bericht

Maandag 5 november 2007

geniaal maar

geniaal met te korte beentjes

Lezer Gert Verwilt uit Berlaar bespreekt (in De Morgen van vrijdag) een veelvuldig voorkomend misverstand: het ophemelen van intelligentie als een opperste waarde.

Hij schrijft: 'Bart De Wever is in veler ogen een intellectuele reus.'

Zelf ben ik nog nooit achterover gevallen van De Wevers intelligentie, wellicht omdat ik er te dom voor ben - zijn verbale begaafdheid kan me soms meer bekoren.

Maar wat is er aan de hand met het aanprijzen van intelligentie als zodanig?

Om te beginnen waren de grootste politieke misdadigers uit de voorbije eeuw - Hitler, Stalin en Mao - allesbehalve dom.

Wat wij van politieke leiders en van mensen die verantwoordelijkheid dragen in het algemeen, mogen en moeten eisen is wijsheid.

De wijze is intelligent, maar deze regel kan men niet omkeren: de intelligentie is niet noodzakelijk wijs.

Wijsheid impliceert, zoals lezer Verwilt aangeeft, bedachtzaamheid: lang genoeg nadenken alvorens men zich uitspreekt. En inderdaad het vermogen tot empathie, emotionele intelligentie genoemd. De onwijze kan zich niet inleven in de gedachten, gevoelens van een tegenpartij: hij of zij kan éénzelfde problematiek onmogelijk van uiteenlopende perspectieven bekijken. En dan plakt men gemakkelijkheidshalve etiketten op een onbegrepen realiteit: 'terroristen' op een verzetsbeweging, 'fundamentalist' of 'extremist' op een persoon die zijn/haar overtuiging ernstig neemt, 'parasieten' op mensen die niet de vaardigheid bezitten om het te maken in deze maatschappij.

De intelligentie maakt in het beste geval haarscherpe analyses, maar vergeet wel eens de nuance, de achtergrond van de feiten, de perspectiefverschuiving die een zelfde verschijnsel een totaal andere betekenis kan geven.

In ergere gevallen gaat de intelligentie op een willekeurige, opportunistische manier om met de gegevens en laat ze uit de eigen feitenverzameling elementen weg die het a priori vastgelegde betoog kunnen ondermijnen of tegenspreken. Tot vóór de corruptiezaak in Mechelen hoorde je een aantal Vlaamse politici en commentatoren gretig schieten op de 'politieke maffia' in Charleroi met een allure van morele superioriteit die bij voorbaat uitsloot dat corruptie ook in Vlaanderen voorkomt.

Alsof er niet voldoende bewijzen van het tegendeel waren geleverd in het verleden, al dan niet toegedekt door de tovertruc met procedurefouten of verjaringstermijnen.

Heel wat tenoren uit onze Vlaamse politiek - en daarbuiten, denk aan het recente incident met RWDM-voorzitter Vermeersch - zijn in de eerste plaats rad van tong: De Wever, Dedecker, De Winter. Zij overbluffen hun tegenstanders vaak met oneliners, sloganeske overdrijvingen en verbaal 'salonvoetbal': zij zijn inderdaad 'tribunespelers', neem de tribune weg en ze veranderen vaak in charmante kerels niet gespeend van humor.

Maar hun intelligentie doet meer dan eens denken aan de titel die Louis Paul Boon gaf aan een bundel essays over de hemel in geprezen Vlaamse auteurs: 'Geniaal maar met te korte beentjes'.

Wijsheid vooronderstelt eveneens het vermogen om ten gepasten tijde te zwijgen en zoals Yvan Devadder in Terzake opmerkte heeft De Wever 'een schitterende kans om te zwijgen' verkeken.

Geschreven door staf de wilde om 11:34 Reageer op dit bericht

Zondag 4 november 2007

ter zake

ter zake

deze wereld

door de mens gemaakt

tot schaduwbeeld van zijn gelijkenis

het is geen engel die erin verdwaalt

en zijn vleugels heft in het schone

ongemak van een huivering

alleen een mens braakt van de mens

alleen een mens

smaakt de hete kruiden van de schaamte

deze wereld

dag aan dag zendt hij zijn boden uit

met naald en zuur

zij branden beelden

in je schedel

in al de dragers van herinnering:

geen dier van ongeduld

geen engel

als een droom onthuld

zal ze verzinnen

alleen de mens bedenkt de mens

vindt een reden uit

om niet te weten

en faalt toch zo schaamteloos

in het vrolijke vergeten

Geschreven door staf de wilde om 13:12 Reageer op dit bericht

Zaterdag 3 november 2007

Allerzielen

Allerzielen

miezer-, griezelregen, pezen

knappen hoorbaar als takken

onder je huid: dit is

de schedeldag, op een vale lei schrijft

een meeuw haar gil - waar schrikt

ze van, haar schaduwloze vlucht?

geen regen, alleen het zweet van

bladeren, bos dat zopas nog zong

op de tonen van oktober

je gedenkt niet eens een dode,

de dood bedenkt jouw vezels

met bezoek, woekert gelijk

een virus in een vlies

jouw rijk behoort een andere

wereld, de zwijgende, hoorbaar

door afwezigheden, woorden zolang

gebezigd dat ze barsten

als gleiswerk in de vaat

neem ze voorzichtig uit het water,

breek ze met zorg zoals men broden

deelt met vogels, bedelaars: zie

de begeerte in hun oog, de angst

dat iemand ze voor zal zijn

een grotere vogel, een bewoner

van karton met een mes onder

het koord dat zijn vodden ophoudt

aanwezigen die geuren naar

noodbrug en bladeren, terwijl

een miezer-, griezelregen

ritselt als een dodenkleed

Geschreven door staf de wilde om 15:29 Reageer op dit bericht

Zaterdag 3 november 2007

sorrycultuur

sorrycultuur en geweten

De apologie die stormram Dedecker voor zijn (ex?)boezemvriend Dewever heeft geschreven (zie De Standaard van vrijdag) bevat een merkwaardige contradictie.

Als recept tegen de door Dedecker uitgespuwde 'sorrycultuur' presenteert hij de volkse wijsheid: 'vergeten en vergeven' - niet zo verwonderlijk voor een populist.

Maar eerder lezen we: 'De herinnering aan de gruwel uit het verleden levendig houden is een permanente opvoedkundige taak van de democratie(...)'

Vergeten is dus ook voor Dedecker geen optie en kan ook niet, noch in het privé-leven noch in het collectieve: wie zich zijn fouten niet herinnert, is gedoemd ze te herhalen.

Maar het 'vergeven' is ongetwijfeld een christelijke en algemeen-menselijke deugd. En hierin zijn wij Belgen en West-Europeanen bijzonder hypocriet: wij eisen onmiddellijke verzoening in het buitenland (denk aan de Verzoeningscommissie in Zuid-Afrika, de volksrechtbanken in Rwanda, de afwikkeling van de oorlog in Bosnië en Kosovo) maar zelf zijn we na ruim 60 jaar nog niet in staat om elkaar - 'witten' en 'zwarten' - de hand te reiken.

Wat bemoeilijkt deze verzoening? Precies de herhaling: in het racistisch discours van het VB, hun onmiskenbare banden met intussen verboden paramilitaire organisaties als Voorpost en VMO, komt dat verleden weer in alle duidelijkheid naar boven. En in hun afkeer voor 'volksvreemde' elementen vinden zij partners aan de overkant van de taalgrens, namelijk bij het Front de la Jeunesse.

Juist daarom zijn de excuses van burgemeester Janssens geen overbodige luxe: ze zijn niet enkel gericht tot de joodse nabestaanden maar ook tot de gehele bevolking en in het bijzonder tot de jeugd. Zijn intentie is de herhaling van de gruwel en de waanzin te voorkomen. In essentie gaat het om een oproep tot het individuele geweten: ordewoorden als 'Befehl ist Befehl' kunnen nooit een excuus zijn om misdaden te legitimeren.

Maar hoe lastig dit is in de praktijk blijkt uit de houding van de commandant van de Enola Gay: aan de grootste moordpartij in zo korte tijd uit heel de geschiedenis had deze man geen enkele wroeging overgehouden. Hij had naar eigen zeggen 'een opdracht' of 'een missie' vervuld.

Opvoeden tot morele weerbaarheid, tot zelfstandig oordelen staat haaks op indoctrinatie met patriottisme, onderdanigheid en volgzaamheid.

De jong gestorven Duitse schrijver Wolfgang Borchert, komende van het Oostfront, zet onder een van zijn kortverhalen in blokletters: 'SAG NEIN'.

Er is geen gewetensvrijheid zonder gewetensvorming. De vraag is of deze houding wel voldoende wordt aangebracht in de opvoeding zowel bij ons als elders in de wereld.

Geschreven door staf de wilde om 10:57 Reageer op dit bericht

Vrijdag 2 november 2007

Stefan Vanfleteren

Belgicum

- Stefan Vanfleteren in het Antwerpse fotomuseum –

geboren worden was haast

maken met de nederlaag: ze

kregen er hoogstens een eeuwtje

voor, tegen dan moest het af

scherper dan de glans op

straatsteen en boomschors

staat het tekort in hun huid:

geen bevroren veldweg is zo

verbrokkeld, vertreden

alsof de aarde werd doorgrond,

gekeken onder alle deksels van

alle pannen, aalputten, bewaar-

kuilen voor dierlijk voeder

toch staat er een stok onder

een hand, een magere klauw

in de nek van een weggelopen

hond – schuim glinstert aan

een knevel, een oog loenst

vanonder de flaptekst van

een ooglid: dit boek, bezoeker,

had je moeten lezen, deze

maskerade van waarde en trots,

regels geschreven met houtskool,

gereten, gevreten in metaal

een verhaal als een landweg

en mist neemt dit land op

met een vaatdoek – en haarscherp

de prothese van een onderbeen

gelijk een vaas op een kast:

schuif de laden open, lees

hoe je toch waardig verliest

Geschreven door staf de wilde om 17:33 Reageer op dit bericht

Vrijdag 2 november 2007

satori

satori

hoeveel ogen moeten dicht

voor ze zich laat proeven

de zoete vrucht

van de verzoening

hoeveel vingers toe geplooid

die priemen in je vlees

hoeveel huiden gelooid

voor je in je lichaam woont

zonder nood en zonder vrees

hoeveel woorden uitgewist

eer je toon gezuiverd is

hoeveel en hoe velen

moeten eerst ontbreken

voor je niets en niemand mist

hoeveel ogen moeten dicht

eer je neerzit als dat buikig beeld

met zijn handjes open

hoeveel duister vraagt het licht

dat het halve en behalve heelt

en als een krans van heliotropen

het geheel en Al omspeelt

Geschreven door staf de wilde om 11:28 1 reactie Reageer op dit bericht

Donderdag 1 november 2007

gezondheid in het onderwijs

de gezondheid van ons onderwijs

Een grafiekje in De Standaard van zaterdag 27 oktober leert ons dat het ziekteverzuim in ons onderwijs aanzienlijk is gedaald sedert 1999.

Bedrijfs-economisch gezien is dit pure winst.

Maar voor wie is het werkelijk een succes? Alleszins voor de controlediensten, die hebben hun efficiëntie bewezen.

Zeggen de cijfers ook iets over de gezondheid van het personeel?

Voor mij is het geen succes dat een depressieve leerkracht zich door de schoolgangen sleept of dat een chronisch pijnpatiënt zich dagelijks suf moet slikken om aanwezig te kunnen blijven.

De kwaliteit van ons onderwijs staat of valt met het enthousiasme van leerkrachten en opvoeders; als men met feiten kan bewijzen dat het enthousiasme is toegenomen, dan zeg ik: proficiat.

Maar ik hoor geluiden van ontmoediging, defaitisme: ooit geëngageerde krachten leggen zich bij allerlei tendenzen neer, bij het gebrek aan kennis of leergierigheid van hun leerlingen, de toenemende brutaliteit. Steeds meer leerkrachten sluiten een verzekering af omdat ze zich bedreigd voelen. Steeds meer 50-plussers slepen zich naar een voorttijdig einde van hun carrière, niet de job zelf maar het inkomensverlies doet hen aarzelen etc

Gezondheid betekent niet dat men niet afwezig is wegens ziekte: het staat voor arbeidsvreugde, zowel voor leerlingen als voor het personeel.

Cijfers die wijzen op een stijgend spijbelprobleem bieden een tegenindicatie: leerlingen die zich lekker voelen in de klas, spijbelen niet.

Tegenover absenteïsme staat het woord presenteïsme: aanwezigheid op het werk omdat men vreest voor sancties. Ons onderwijs is pas gezond te noemen als er meer stralende gezichten rondlopen. Dit is niet te meten door het aantal ziektedagen op te tellen.

Geschreven door staf de wilde om 08:54 1 reactie Reageer op dit bericht

Woensdag 31 oktober 2007

de Post

reorganisatie bij de Post

Als gevolg van de reorganisatie bij de Post zien we nu bijna elke dag een andere postbode in onze straat en ook aan de loketten van het postkantoor zijn de vertrouwde gezichten verdwenen.

Daarmee speelt de Post een van zijn sterkste troeven uit handen: vertrouwdheid en vertrouwelijkheid.

Een vaste postbode werkt sneller en kent de buren bij wie eventueel een pakje kan worden achtergelaten.

Vaste loketbedienden weten welke klanten zij wat meer moeten assisteren dan andere en ze hoeven een vast publiek niet telkens om een identiteitsbewijs te vragen.

Het lijkt erop dat aan de top van de Post een aantal cijferdeskundigen aan de slag is gegaan die graag met mensen schuiven zoals met pionnetjes op een schaakbord.

Of dit de klantvriendelijkheid ten goede komt, en op langere termijn het rendement, zal later wel blijken.

Op mij komt deze reorganisatie over als een demonstratie van kille zakelijkheid die onder het mom van competitiviteit alle affectieve banden met een openbare dienstverlening vakkundig doorknipt. Of je zo marktaandelen verdedigt of herovert lijkt me zeer twijfelachtig.

Geschreven door staf de wilde om 09:46 Reageer op dit bericht

Dinsdag 30 oktober 2007

ecotoerisme

ecotourists

tussen de krikri die

sprongen van rots naar rots,

boos gonzende bijen in een

canyon op Kreta, dachten we:

dit is de berg Ida, de wieg

der goden, na twintig eeuwen

kaalslag rondom: bomen

werden bogen, schepen,

as in een ingestorte haard

en boven een heuvel

in de vijfhoek van een

schutterspost wuifden

klaprozen hun

bloedrode afscheid

we stonden in het snijpunt

van steen en tijd, deel

van voorbijgaan en blijven

twee rusteloze goden

met een digitaaltje

de toren van een uitgebrand

klooster deed alsof hij nog

bonsde van gebeier

twee rustelozen rustig alleen

tot de bussen kwamen

met digitalen en kabaal:

let op de bloemen, bloed-

spatten van de goden

een toerist in een mist

van stuifmeel, is een gorilla

met baseballpet: don’t

feed the animals

Geschreven door staf de wilde om 13:18 Reageer op dit bericht

Zondag 28 oktober 2007

Götterdämmerung

Götterdämmerung

toen was het donker

uit klonters en klieders

van raadsel en angst

boetseerden ze beelden

bedachten de namen

Jahweh, Quetzalcoatl

aanbaden een steen

geslingerd naar de aarde

het duister is gebleven

in dromen, in het handschrift

van een afscheid: nog steeds

het raadsel, de onverklaarbare

pijn, droefenis vroeg om

een reden en geen klonk zo

meeslepend als de oude namen

met ontzag en verlaten

als kinderen keerde men weer

naar steen en zuil, legde

een vinger in de groeven

der tekens, las het onuitsprekelijke

in een voorgeschreven woord

men duizelt in het licht

in de hoogtevrees van een oordeel:

handel en wandel naar eigen wet

schrijf stenen vol, richt ze op

als een toren, een baken

van herkenning wanneer je weerom

van beeld en lichaam verlaten

de donder hoort, de bliksem ziet

krassen in de zwarte schors

van de hemel – weet dat alles

een boom is en jij van wortel

en vrucht een vezel: vast en

vloeibaar, veranderlijk

volgens seizoenen, uren

je bent van het weefsel

dat licht zuigt uit het duister

adem haalt uit het ademloze

je hebt de klieders, de klonters:

boetseer je evenbeeld, schrijf

onder je geschiedenis je eigen naam

Geschreven door staf de wilde om 13:45 Reageer op dit bericht

Vrijdag 26 oktober 2007

stakingsrecht

stakingsrecht

Het is merkwaardig dat in het huidige debat over stakingsrecht en minimale dienstverlening de liberalen bij monde van voorzitter Somers zich opwerpen als de grote verdedigers van het algemeen belang.

Als we dezelfde Somers bezig horen over het toekomstige tewerkstellingsbeleid met de nadruk op flexibiliteit dan is het algemeen belang verschrompeld tot het belang van de werkgevers.

Er valt wat voor te zeggen dat stakingen bij overheidsdiensten de gebruikers van deze diensten niet mogen gijzelen. Het domste wat een vakbond kan doen is de bevolking tegen zich in het harnas jagen. Wat betekent dat het wapen van de staking enkel kan gehanteerd worden na mislukt overleg en na afweging van baten en kosten, ook voor de gemeenschap.

Daartegenover staat het feit dat een staking pas zin heeft als ze wordt 'gevoeld': het is een illusie te denken dat een syndicale actie effect kan oogsten zonder iemand enige schade te berokkenen - dan wordt ze gewoon weggelachen.

Te vrezen is dat de eis van een minimale dienstverlening geïnspireerd wordt door het principe van Romeinse keizers: 'divide et impera'. Zet bevolkingsgroepen tegen elkaar op en je handhaaft het status quo of je voert ongestoord je asociale maatregelen door.

Het doet denken aan het bekende gedicht van dominee Niemöller over het verzet tegen de Nazi's: eerst heb ik niet geprotesteerd omdat ik geen spoorwegman was, dan niet omdat ik niet bij de post werkte etc Op de duur blijft niemand over om nog te protesteren en zitten we inderdaad met een rechts ultraliberaal systeem. Wat blijft in dat geval over van 'het algemeen belang'?

Stakingsleiders dienen daarom de nodige omzichtigheid in acht te nemen, niet alleen uit respect voor de mensen die zij treffen en die in wezen niets met het conflict te maken hebben, maar ook vanwege de ervaring dat de demagogen klaar staan om hen af te schieten en om het publiek tegen hen op te zetten.

Geschreven door staf de wilde om 15:22 Reageer op dit bericht

Vrijdag 26 oktober 2007

media

onze media

Op een willekeurige dag, woensdag geloof ik, in De Morgen - gewoonlijk een linkse krant genoemd -: een piepklein berichtje vanwege de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten met de mededeling dat de armoede in Vlaanderen toeneemt. En wat verder een volledige bladzijde over doping, en eerder twee bladzijden over de communautaire ruzies.

Dit is meer dan symbolisch: armoede ook in eigen land is niet 'sexy', staat niet garant voor hoge verkoop- of kijkcijfers. Wrijf iedere burger maar in de ogen en oren dat onze moraal bedreigd wordt door zich doperende wielrenners, dan kan de brave burger rustig slapen en hoeft hij niet te piekeren over zijn stads- of dorpsgenoten die in de miserie zitten.

Hoe divers het media-aanbod ook mag zijn: steeds meer gelijkt het op een Pravda, een eenheidsworst van sensatie en spektakel. Onder de communisten mocht slechts één politieke waarheid worden verteld, in ons overgecommercialiseerd systeem geldt de verkoopbaarheid als enige waarheid.

Als zelfs een ooit rebelse krant als De Morgen hieraan meedoet, wat kun je dan nog verwachten van de populistische media die van primaire sensatie hun handelsmerk en bestaansreden hebben gemaakt?

Geschreven door staf de wilde om 13:45 Reageer op dit bericht

Vrijdag 26 oktober 2007

Jeroen Brouwers

Jeroen Brouwers

De 'zaak' Jeroen Brouwers lijkt me vooral interessant als symptoom van een ruimere problematiek. Volgens sommigen moet een kunstenaar nog altijd beantwoorden aan het romantisch cliché van de 'Hungerkünstler' (Kafka): deze hooggestemde geesten vinden allicht dat het obsceen is om met kunst geld te verdienen tenzij je handelaar in kunst bent.

Zou het niet vanzelfsprekend moeten zijn dat iemand die zo toegewijd met zijn vak bezig is en op zo'n voortreffelijk niveau presteert als Brouwers minstens over het inkomen van een universitair gediplomeerde in het onderwijs kan beschikken?

Een schrijver die van zijn/haar pen wil leven moet 'schnabbelen', columns leveren aan een krant of weekblad, vertaalwerk aanvaarden of een part-timejob in het onderwijs of in een obscure administratie: principiële kunstenaars moeten hopen op een werkbeurs of andere subsidie, de riante aalmoezen van de overheid.

Ofwel produceert de auteur aan de lopende band en is dat aan zijn productie te merken. Een gewetensvol kunstenaar als Brouwers die piekert over ieder woord en komma, maakt zich niet alleen existentieel het leven lastig maar zeker ook financieel.

Het probleem is zo complex omdat het te maken heeft met marktwaarde, met verkoopbaarheid en mediabelangstelling: Brusselmans is pas goed beginnen te verkopen na zijn optreden bij Mark Uyterhoeven.

Of je kan zoals Jotie t'Hooft een sensationeel leven leiden, een drugverslaving of zelfdoding is nooit weg al hebben alleen je erfgenamen daar profijt van.

De rol van de overheid in ons politiek-economisch systeem is om de marktwerking aan te vullen en te corrigeren: wat waardevol wordt geacht maar geen of onvoldoende commerciële potentie bezit, verdient meer dan een aanmoedigingspremie - het werk moet erkend worden als een relevante bijdrage aan onze cultuur, aan ons 'geestelijk' leven. En dat mag wat kosten.

Vergelijk het met de investeringen in de sport: het nieuwe voetbalstadion in Schaarbeek wordt op 50 miljoen euro geschat, daar kunnen al een paar kunstenaars van leven.

Het heeft dus alweer van doen met prioriteiten, met het debat over bereikbaarheid, toegankelijkheid en elitarisme. En met populisme: voor een politicus is het veel rendabeler om naast de overwinnaar van een wielerwedstrijd te gaan staan dan naast een halfbezopen schrijver. 'Everybody loves a winner' en zelden straalt een kunstenaar een overwinningsroes uit.

Noot:
Uit lezersbrieven in De Standaard blijkt overduidelijk dat vele mensen nog steeds niet door hebben dat kunst wel degelijk arbeid is en dat tegenover elke arbeid een loon zou moeten staan.
Twee kenmerken zijn essentieel in de kunst: noodzaak en arbeid. Noodzaak in de zin dat de kunstenaar zich onvolledig mens voelt zonder zijn of haar kunst te beoefenen, en arbeid in de zin dat kunst geen hobby is, maar een discipline die oefening en zelfverbetering veronderstelt. En uiteindelijk vakmanschap.
Niet iedereen die versjes maakt is daarom een dichter(es).

Geschreven door staf de wilde om 13:31 Reageer op dit bericht

taalrechten

Reageer op dit bericht

waterlelie en dwaas

Marc Herremans

Boeddha

Elijah

Elijah’s lied

helder moment

verschijning

geniaal maar

ter zake

Allerzielen

sorrycultuur

Stefan Vanfleteren

satori

gezondheid in het onderwijs

de Post

ecotoerisme

Götterdämmerung

stakingsrecht

media

Jeroen Brouwers

Meer van boek onder lava