boek onder lava

Zondag 27 januari 2008

stilte

het geheugen van de stilte

- voor Marcus -

er zijn kwalen die zouden genezen

door ‘het geheugen van het water’

wie de schappen vult van het weten

beweer:

dit zijn werken van geloof

er zijn gelovigen die het zwijgen eren

het innerlijk verstommen

zij vergeten hoeveel stemmen

het geheugen van de stilte bewaart:

het schreien, smeken

bedreigen en bezweren

wanneer je ingetogen

voor het water zit

en de sporen volgt

van licht en schaduw

op de golfslag

op de afwezigheid van golven

er zijn wijzen die je leren:

staar voor je uit of sluit je ogen

tot je de stilte hoort

als stilte

geloof me, mijn vriend,

alleen in een lege schedel

wordt het ooit stil

en dan nog wellicht

is er een wind

die zijn vingers op de gaten plaatst

en zijn deuntje blaast

veelstemmig

zonder notenschrift

gewoon uit het geheugen

van de grote stilte

Geschreven door staf de wilde om 09:49 Reageer op dit bericht

Zaterdag 26 januari 2008

In de weekendeditie van De Morgen krijgt kippenkweker Koen van Mechelen een interview van 2 volle bladzijden. Samen met Jan Fabre, Wim Delvoye en Jan de Cock is hij de voorbije jaren de meest gemediatiseerde kunstenaar van Vlaanderen.

Waaraan heeft hij dit verdiend? Hij heeft het lumineuze idee gehad een 'universele kip' te gaan kweken die symbool moet staan voor de broederschap tussen alle rassen en volkeren. Als dit kunst is dan is de fruitteler die de jonagold heeft ontwikkeld, ook een kunstenaar.

Intussen werken in Vlaanderen tientallen kunstenaars die nog met eigen handen iets subliems kunnen maken, noem ze 'ambachtelijke' kunstenaars zoals Roel D'haese en Rik Poot dat waren. Zij mogen al blij zijn als een kleine galerij hun werk wil tentoonstellen.

Op zich kan men daar relativerend over doen en zeggen dat het om een zoveelste vervolg gaat op 'De lof der Zotheid' van Erasmus. Maar aan plastische kunst hangt ook een prijskaartje, in de eerste plaats voor de makers: of zij zich al dan niet economisch kunnen handhaven heeft met hun inkomen te maken en dit inkomen wordt sterk bepaald door naambekendheid. De media beslissen dus in grote mate over de leefbaarheid van de plastische kunstenaar en in feite van elke kunstenaar die van zijn kunst probeert te leven.

Mag men dan niet verwachten dat media die zich beroemen op een kwaliteitsniveau, een onderscheid maken tussen de oppervlakkige sensatie en de spektakelwaarde van een aantal 'charlatans' en intrinsiek hoogstaande kunstvormen gekenmerkt door authenticiteit, vakmanschap en diepgang?

Na de 'kakmachine' een 'superkip': wat we zelf doen, doen we beter.

Geschreven door staf de wilde om 09:20 Reageer op dit bericht

Vrijdag 25 januari 2008

Karel van de Woestijne

Karel van de Woestijne in De Standaard der Letteren

Aan je jonge jaren hou je een aantal favorieten of idolen over van wie je zegt: hier moeten ze afblijven.

In de sport is dat voor mij Rik van Looy; in de poëzie onder meer Karel van de Woestijne.

Vandaag verschijnt in De Standaard een interview met Hans Vandevoorde die over mijn 'leermeester' een doctoraat heeft gemaakt en nu meent dat hij het licht of alleszins een nieuw licht heeft gezien.

Hij bestaat het om een toonbeeld van decadent symbolisme

'een vitalist' te noemen.

Vitalisme staat voor levenskracht, optimisme, energie. Om die reden wordt de term gebruikt voor Hendrik Marsman en Wies Moens.

Van de Woestijne was een zinnelijke, aardse mens dat zeker maar getuigt zijn werk van hoger genoemde eigenschappen?

Het zeer terecht om zijn veelzeggende eenvoud door Vandevoorde geprezen gedicht 'Gij draagt een schoone vlechte haar' uit 'De gulden schaduw' van 1910 bevat in het midden regels als:

' Het is een trage dag voor-waar

van weiflen en van weenen.

Het is een lengende avond van

mis-troosten en mis-prijzen.'

In de bundel 'Het berg-meer' uit 1928 - dus helemaal aan het einde van zijn leven - staan 2 uitgesproken erotische gedichten:

'Zouden we geen glaasken mogen drinken' en 'De meiskens uit de taveernen'.

Maar de kernregels luiden: '

Wij hebben walg om ons te troosten'

en '

We ontwaken aan hare zijde

met den houten mond van de spijt'.

Is dit vitalisme?

Vandevoorde noemt de dichter 'overbewust', maar waarin verschilt de inhoud van deze term van het decadentisme en fin de siècle-levensgevoel die Karel van de Woestijne traditioneel worden toegeschreven?

'Overbewust' betekent in de psychologie dat men gebukt gaat onder het gewicht van de reflectie, onder zwaarmoedige tobberij - in het geval van KvdW zonder twijfel een erfenis van zijn vader die liever pater was geworden en zich vaak dagenlang opsloot.

Toen hij in Sint-Martens-Latem verbleef met zijn broer Gustave, de beroemde schilder, en andere kunstenaars zoals Valerius de Saedeleer, trok hun gezelschap geregeld naar café 'bij Maebe's' - dat nog altijd bestaat geloof ik, alleszins het gebouw - en op een van hun nachtelijke terugtochten viel Karel in een gracht en bleef daar liggen. Zijn broer kreeg te horen: 'Laat me liggen, ik heb geen zin meer.' Ook al zijn het de woorden van een zatterik, de grondtoon van levensmoeheid spreekt uit tal van zijn verzen. Nu zijn er wel meer 'vitalisten' die zich van kant hebben gemaakt - denk aan Hemingway en andere die 'kort en hartstochtelijk' wensten te leven.

De doodsdrift en de levensdrift zijn sterker verwant dan men meestal aanneemt en het ene kan plots omslaan in het andere.

Maar bij Van de Woestijne gaat het om een constante somberheid, een zwaar op de hand zijn, een soort gebrek aan talent voor het dagelijks leven en vooral voor lichtvoetigheid en vrolijkheid.

Nieuw onderzoek behoort nieuwe accenten te leggen, ongetwijfeld, maar als men de essentie gaat vervalsen en een door en door zwaarmoedige, voor uitbundigheid ongeschikte dichter 'vitalistisch' gaat noemen, dan zet men de lezers op het verkeerde been. Trouwens, waarom zou decadentisme opeens niet meer modern en actueel zijn? Als Kurt Cobain, Amy Whitehouse en andere decadente sterren/sterretjes de geesten van oud en jong blijven beroeren, waarom dan niet een dichter van Europees niveau?

Kan men van om het even welk gevoel ooit zeggen dat het uit de mode is: of de emotie nu rozig dan wel zwart uitvalt, het blijft des mensen.

Geschreven door staf de wilde om 16:41 Reageer op dit bericht

Donderdag 24 januari 2008

zee

zeegezichten

dag na dag is ze een ander,

zichzelf getrouw – Pessoa schreef het:

dit is je droom, boven je lichaam

zweven en tinteling zijn

in eigen bloed en vezels

likken aan de kust van een vreemde

en vertrouwde mond, een land

omarmen, loslaten, omgeven

zoals bomen een weide,

een weide een boom

dag na dag grenzen verleggen

en een grenspaal slaan: tot hier

en verder, nooit ver genoeg,

nooit zo nabij dat je meetrilt

met kern en wezen

gezichten vertonen volgens

de gril van het licht, glanzen

in het duister wanneer alle

vuren zijn gedoofd

dagelijks zal ze veranderen,

spreken met splijtende tong

en niemand zo hopeloos in eigen

wieren en walging verward als

wie een zee niet gelooft

Geschreven door staf de wilde om 19:12 Reageer op dit bericht

Dinsdag 22 januari 2008

examen

weer dat proefwerk

weer moest je weg uit

de herhaling van beelden:

je ontwaakte in een sprong

de stad was een dorp, het dorp

verstedelijkt, de zon maakte

houtsneden van straat en kade

meisjes hadden bruine, halfblote

borsten, deden hautain alsof

ze meisjes waren – de mooiste

hinkelde over keien en duivendrek

de professor kwam mee naar

het terras in de binnenhaven, zwierde

een wierookvat: zij geloofden

hem niet – hij verdween,

een zwarte spin met alpino,

keerde terug, bracht een boekentas

mee van gebarsten leder

jij had gespiekt, een vondst

van eigen vinding stond

op een pakje Gauloises

al rookte je nog niet

je ging roeien in een wasteil,

beide voeten een speer in het water

de steiger bij de monding was leeg,

obers droegen witte doeken

over de prothese van een arm

terug op het terras hingen

blonde haren voor een gezicht

een theatergordijn schoof open

voor een minzame spotlach

Geschreven door staf de wilde om 15:54 Reageer op dit bericht

Dinsdag 22 januari 2008

lama sabachtani

lama

dit is geen winter

regen en wind

lauw in januari

drassig de aarde, het bos

slaat ons met takken

van zijn paden, het huis

blijft donker, een hol

boven de grond

we roepen de plagen

over ons af, geselen

onze grauwe huid met

windstoot en regen

leg stapels aan, brand

offerdieren, bid de goden

van het licht:

lama sabachtani

het veld is een vijver

een delta van sloten

maar geen paling,

geen stekelbaars

waar straks de wortels

van het koren zuigen

duizenden monden

aan één lege borst

alleen een sniffende rat,

ook de wormen verlieten

hun gaten – we hebben

hemel en aarde uitgerookt

als een roversnest, lopen

de seizoenen uit als

onveilige huizen

dit is geen winter meer,

regen en wind in lauw

januari, de woning

in duisternis alsof

het einde begint

we roepen de plagen

over ons af

Geschreven door staf de wilde om 14:14 Reageer op dit bericht

Berichten van 21 januari 2008 tot 27 januari 2008

stilte

kippenkweker

Karel van de Woestijne

zee

examen

lama sabachtani

Meer van boek onder lava