boek onder lava

Donderdag 19 april 2007

ecce homo

ecce homo

- bij een vernissage van Joris van Opstal –

kunst is verzwijgen, zeggen:

zie de mens in het maaksel

lees zijn geschiedenis

in dit nauwelijks spreken

het wijst met geheime

en tastbare handen

waar hij vandaan komt

langs wat voor weg

het herbergt relieken

in een schrijn, soms niet

om aan te zien tenzij

met bloedende ogen:

zie het bot van een bloeiende

vrouw, de kramp in vingers

tot op het bot ontbloot

lees en herschrijf deze geschiedenis

in haar schuwe taal van bijna

zwijgen: neem in je mond het zand

van de akker des doods, het zaad

in deze bittere aarde – er is geen

kunst dan wat moeizaam

opstaat uit dit miasma

van ontbinding

zie jezelf in het maaksel,

de vinding, vreemde die je bent,

de gezichten die je hebt getoond

in een vergeten droom

rouw om de geschiedenis

van de mens, de jouwe,

raad de verborgene

op de bodem van de slaap

kunst is slaapwandelen

in de jubel van raadsel en rouw,

doen wat een ander slechts droomt,

nog een ander in jou

Geschreven door staf de wilde om 14:50 Reageer op dit bericht

Donderdag 19 april 2007

ode aan Blanpain

ode aan Roger Blanpain

kom, neem de hoorn maar op,

geef je vader aan: hij zit

te roken op de sofa en

lazarus dat ook, ja

geef je moeder aan, waar

hangt die weer uit, bij welke

vreemde maakt ze haar

vreemd geluid

geef jezelf maar aan, je hebt

het weer gedaan, je was

nog eens onkuis in gemoed

duivelse beelden op je buis

je weet toch waar het heen

moet: de Heer wacht op

de zuiveren van hart

de zuiveren van long en laken

geef je vader aan, hij bedong

alweer een prijs die niet

op zijn facturen staat

geef je zuster aan, die

wiebelkont op straat met

een piercing in haar poes

geef je broer maar aan, die

snoeshaan fokt zijn brommer op

kom op, zeg het in de hoorn:

het is hier zonde alle dagen

de muziek zo luid dat niemand

nog de worm hoort knagen

kom, zuiver je ziel en lichaam

geef ze aan, geef je aan

Geschreven door staf de wilde om 14:45 Reageer op dit bericht

Donderdag 19 april 2007

Ik heb zo'n vermoeden dat Roger Blanpain ooit een verstokte roker is geweest, hij vertoont alleszins het typische gedrag van de zeloot, de bekeerling: die wil met wortel en tak uitroeien wat hij eerder zelf heeft bedreven of beleden.

Noem dit het Saulussyndroom: de christenvervolger die van zijn paard werd gebliksemd en zich ontpopte tot de vurigste soldaat van Christus.
Blanpain denkt zelfs aan een kliklijn voor kinderen om hun rokende ouders aan te geven.

De methode verraadt de gedachte die erachter zit. Sommige mensen lijken heimwee te hebben naar de goeie ouwe tijd van de collaboratie: zonder een Stasi of GEstapo kunnen ze niet leven.

Wie zal de volgende zijn: iemand die met veel moeite een dieet heeft gevolgd en daarom het frieten bakken thuis wil verbieden?

Mijn mooiste jeugdherinneringen hebben te maken met een pijprokende grootvader. En op zondag de kaarters met hun sigaren en cigarillo's.

Wij, de kinderen, hadden er geen last van omdat we voortdurend bezig waren, in en uit liepen, spelend of vader helpend in de tuin. Waarom de ouders niet bestraffen die hun kinderen uren voor een computer of een tv-toestel laten zitten?
Ik beklaag nu al de kinderen die vanwege gezondheidsfundamentalisten als Blanpain nooit zulke ervaringen van gezelligheid zullen meemaken.

Geschreven door staf de wilde om 09:05 Reageer op dit bericht

Woensdag 18 april 2007

op weg naar Murcia

een vertelling over Spanje

en het streepje keert weer:

een garendraad asfalt

aan de naald van Murcia

de vlakte rondom, geen boom,

geen grens – voor ons:

de heuvelkam, een palissade

om de Costa, al wat paars

en oudroze wordt ’s avonds,

smaragd en karmozijn

jij, in je blote jurk

van tanend lila, op je schoot

dat gammel apparaat met

de mondharmonica uit

Once Upon a Time

vertel het niet voort

hoe de weg zich oprolde

als een draad om een klos

de dronken zigeuner

bij de tapas, de kamer boven

waar we vreesden voor zijn mes

en jouw lichaam op het laken

geen boom, geen grens

alleen een mondmuziekje

alsof het schreeuwt om een vader

Geschreven door staf de wilde om 09:10 Reageer op dit bericht

Dinsdag 17 april 2007

Dyaab Abou Jahjah

Dyaab Abou Jahjah (in Humo deze week)

Aanvankelijk had ik behoorlijk wat sympathie voor Abou Jahjah: eindelijk een trotse, weerbare moslim die met argumenten van zich af kon bijten.

Geleidelijk aan vertroebelde dat beeld: de strijdbare intellectueel werd meer strijder dan intellectueel.

In het Humo-interview zegt hij dat iedereen die zijn cultuur niet kan aanvaarden een racist is, maar een duidelijke omschrijving van die cultuur geeft hij niet. Hij noemt zichzelf eerder 'een culturele moslim' dan een koranvolgeling, maar hoe staat hij precies tegenover de sharia, tegenover de scheiding tussen kerk en staat?

In verband met het Palestijnse conflict stelt hij een onmogelijke eis: het is intussen praktisch onuitvoerbaar geworden om alle Palestijnse vluchtelingen terug te laten keren naar een toekomstig Palestina, tenzij je de meeste Joden van het grondgebied zou verdrijven. De wereldgemeenschap kan en zal dit nooit aanvaarden. Abou Jahjah zingt de lof van Libanon: kan een land dat jaren geteisterd is door burgeroorlog voor Europa een modelstaat zijn?

En wat is de democratische legitimiteit van zijn beweging in Europa: hoeveel stemmen haalde de AEL, hoeveel Belgische moslims voelen zich door hem en zijn organisatie vertegenwoordigd?Abou Jahjah probeert zichzelf te presenteren als een rationele en verzoenende geest, maar keer op keer verraden zijn uitspraken een conflictmodel, of het nu gaat om de Arabische wereld versus Israël of om de ware en valse medestanders in België: steeds spreekt hij over een wij tegen een zij terwijl hij openlijk flirt met de gewelddadigheid.

Brussel noch Antwerpen mogen een Beiroet worden, ik vrees dat deze man zijn hand overspeelt en geen meerwaarde te bieden heeft voor onze democratie.

Wat echter voor ons een aansporing zou moeten zijn om zelf de ongelijke behandeling van de Palestijnse en Israëlische regering aan te klagen: Israël gaat vrijuit voor de massamoord en grootschalige vernietiging die zijn leger in Libanon heeft aangericht, het Palestijnse volk wordt gestraft met ontbering omdat het op een democratische manier de verkeerde partij heeft gekozen. Dat hiertegen zo weinig wordt geprotesteerd - scherper geformuleerd: de laffe dubbelhartigheid van Europa -, verhoogt de kans dat iemand als Abou Jahjah toch nog wordt gezien als de woordvoerder van een rechtmatige strijd.

Geschreven door staf de wilde om 15:10 Reageer op dit bericht

Dinsdag 17 april 2007

ribes

ribes en watermunt

zegen de tuinen

waar ribes bloeit

Japanse kerselaar

je bent weer een kind, een hond

op twee poten, duw je neus

in een tros, je hoofd in je nek,

tol om je as, draai met de aarde

kom naar je land, volg

de verborgen rivier

onder halmen van zegge:

zeg zijn versjes op, doubletten

in paars - bitterzoet, watermunt

zegen de aarde nu je nog

ogen hebt, een spons van een neus:

wees gulzig, geduldig

blijf staan tussen schietwilg en lis, laat

de uren aan de uren, vertoef en zegen

de zintuigen van het dier, roem

zijn orgaan dat namen bedacht:

bitterzoet, watermunt, sluimer van een

verborgen rivier, zegge en ginds

in de zomen van het dorp: ribes

alsof een ongenaakbare dame de fiolen

open liet van haar paradijselijk parfum

Geschreven door staf de wilde om 11:50 Reageer op dit bericht

Dinsdag 17 april 2007

aan zichzelf te danken?

Met veel van wat Fleur Jurgens, auteur van Het Marokkanendrama, in De Morgen van maandag verklaart kan ik akkoord gaan.

Minder met haar boude bewering: ‘Er is nog nooit een causaal verband aangetoond tussen opgroeien in een kansarm gezin en terechtkomen in de criminaliteit.’ Al sedert de deterministen eind 19^e eeuw – denk aan de Italiaan Lombroso – bestaan er voldoende sociologische studies die het omgekeerde vaststellen.

Het spreekt dat de deterministische visie achterhaald is: kansarmoede hoeft niet noodzakelijkerwijze tot mislukking in de maatschappij te leiden en er zijn nogal wat verwende rijkeluiskinderen die ontsporen, maar de problemen afdoen als een zaak van mentaliteit of cultuurverschillen gaat zeer kort door de bocht: trouwens die verschillen doen zich niet voor op een eiland maar wel in interactie met de sociaal-economische feiten.

Recent onderzoek wees uit dat 46 % van de ‘nieuwe Belgen’ (om dit eufemisme eens te gebruiken) beneden de Europese armoedegrens leeft: voor de kinderen uit deze gezinnen is ons consumptieparadijs één grote etalage met onbereikbare luxe. In de psychologie noemt men dit: een Tantaluskwelling – denk aan de hangjongeren in de Brusselse winkelcentra.

Mag ik als zoon van een fabrieksarbeider uit eigen ervaring spreken? Om te beginnen is er het elementaire niveau van huisvesting en accommodatie: om te slagen in studies heb je een eigen ruimte nodig, met rust en verwarming. Binnen het huisgezin heb je behoefte aan stimulantia: boeken, naslagwerken, internet. In het algemeen zijn er al de beperkingen door het inkomen. En buiten is er de invloed van de ‘peer group’: probeer het maar eens vol te houden als er onder je leeftijdsgenoten weinig voorbeelden te vinden zijn van schoolsucces maar omgekeerd wel van een ‘geslaagde’ criminele carrière.

Fleur Jurgens heeft gelijk als ze de ouders op hun verantwoordelijkheid wil wijzen, maar dreigen met sancties heeft pas zin wanneer je als overheid en maatschappij in eer en geweten kunt zeggen dat je er alles aan gedaan hebt om deze mensen kansen te geven.

En daar schort het bij landgenoten van vreemde origine in ernstige mate aan: inburgeren zou een begeleiding moeten omvatten, in het bijzonder van de moeders die in een voor hen volslagen vreemd milieu terecht komen. En je moet toch stekeblind zijn om niet in te zien dat langdurig werkloze vaders in een machocultuur hun natuurlijk gezag verliezen.

Jonge Marokkaanse en autochtone macho’s moeten op hun eigen verantwoordelijkheid worden gewezen en zonodig ernstig gesanctioneerd. Maar de overheid kan zich niet gedragen als een dolgedraaide scheidsrechter die met gele en rode kaarten staat te zwaaien, en zelf de basisregels van het spel – werkgelegenheid, begeleiding en non-discriminatie - aan zijn laars lapt.

Geschreven door staf de wilde om 11:08 Reageer op dit bericht

Maandag 16 april 2007

soms de boten

uit Van Toen en Thuis

soms de boten over de Durme

soms de boten ’s avonds op de Durme

schoven hun trombones con sordino

ze hadden ten hoogste twee noten

op hun zang, genoeg om genadig in te slapen

liefst nog bij het pizzicato

van jonge regen op de schuine veranda

een wasbordgeluid - je dacht er de bass bij

van een skifflegroep

zoals onze Worried Potatoes Digging

Jazz Band met Tsjebo als zanger-animator

je zag dan steeds zijn oren als teljoren

en zijn brede negerlippen die schaterden:

hij bracht Jantje en de Pruimen

in de pifpoefpaftaal van John Wain

en hoe heette het groepje weer

van Pol van Geert en Engelbeen

met een drummer die zijn stokjes

had gebroken, een zoon van de Peperbus

ze traden op in de Petrus-en-Pauluskerk

na het concilie toen de oude gewaden

leken afgelegd, en de vermolmde onderpastoor

van de deken zijn mond moest houden

over de Durme gleden de boten

je hoorde ze trompen ’s nachts

en regen trippelde dripdrip

met drumsticks over de veranda

onverwachts kwamen de woorden

met hun triangel, hun borstels op een

trommelvel die soms je leven veranderden

als een gewicht van steen in water: ze stroomden

door de trage bochten van een gedicht

Geschreven door staf de wilde om 17:06 Reageer op dit bericht

Zondag 15 april 2007

gringo

gringo in Nicaragua

Kijkend naar een quizprogramma ben je plots in Nicaragua, nabij de Mayastad Masaya: in een zandstraatje dat afdaalt naar een van de meren, komt een oude magere man naar je toe. Hij vraagt in het Spaans hoe laat het is. Je toont hem je polshorloge omdat je niet direct de juiste woorden vindt. Hij mompelt, neen hij schreeuwt bijna: 'Thank you, sir...'

Het laatste wat je daar op dat moment wil zijn is een Yankee, maar pas wanneer je weer in België bent, begrijp je het: die man had nooit het uur leren lezen, zoals er toen nog zoveel analfabeten rondliepen in Midden-Amerika.

En de schaamte roept nog meer beelden op van vier weken rondzwerven in een land dat jou overvalt met zijn fascinerende vreemdheid, mensen die willen praten maar jouw Spaans is zo onbeholpen dat het niet lukt. Op een feestdag in de hoofdstad Managua zwierf je rond in je short want je jeans was je kwijt geraakt. De leiders van je groep hadden nochtans verwittigd: laat geen broek aan een wasdraad hangen of 's anderendaags is die verdwenen; een broek betekent een maandloon voor die mensen.

Een short dragen mocht evenmin, in die machocultuur was je meteen een homo, een soortdragqueen als je blote knieën liet zien. Je liep een kerk binnen in een buitenwijk, tussen heuveltjes afval en onkruid. Volk stroomde van alle kanten toe, uitgedost als deelnemers aan een karnaval. In de kerk gaven moeders hun baby de borst, kleuters liepen joelend tussen de banken, achteraan zaten toneelspelers in bonte kostuums een scene uit het leven van de patroonheilige te repeteren - in de processie op een draagberrie: een levensgroot beeld in snoepkleuren omhangen met medaillons en bloemslingers: was het Sint Jozef, Paulus of Jacobus die als een veelvuldig gedecoreerde generaal aan wal kwam in Hawaï? -, een dronken vagebond sliep zijn roes uit, een priester liep rond met een brede glimlach: dit was Breughel in Nicaragua, een boerenkermis midden in een kerk.

Buiten kwam je terecht in het binnenste raster van het grote wafelijzer dat Managua is: vierkantjes in vierkantjes, de grote dikke lijnen asfalt met kuilen, de dunne bleke streepjes: stof, bultig zand dat bij elke stortregen een modderbeek werd, soms gutsend en gorgelend als een bergrivier. De favela bestond uit de bekende krotten: hokjes van golfplaat, planken van pakkisten, palen van een bouwwerf of uit een schutting gebroken. Een veertiger staart je aan, een van de vele werkloze vaders. Hij staat in zijn deur: een donkere opening tussen twee staken, als er al een deur is, dan doet ze denken aan een staldeur op een vervallen boerderij. Zijn ogen zijn zwarte spleten, zijn mond haaks als een kram.

Hij staart de gringo aan die zich volzuigt met beelden, die denkt dat hij zich bescheiden gedraagt maar voortdurend deze mensen beledigt met zijn voor hen onbetaalbare kleren, zijn fototoestel, zijn gulzige blik van verzamelaar.

Leg het niet uit aan deze werkloze dat je uit België komt, uit Europa: je bent een gringo en alle gringo's zijn Yankees, binnendringers, saboteurs, dieven en moordenaars. Zijn mond is nog de enige guerrilla waartoe hij in staat is: hij verdrijft deze gringo met schaamte. Je kijkt om je heen naar de vuilnisbelten, de halfnaakte peuters, de schurftige honden: Yankee uit dat verre, onbekende België, met welk recht loop jij hier rond?

Geschreven door staf de wilde om 10:10 Reageer op dit bericht

Zondag 15 april 2007

wijding

wijding aan de Schelde

er was een wijding mee

gemoeid, de boten verschoven

in kralen voorbij de baken van het veer

voorbij de witte zandplaat aan

de monding van de zijrivier

zoals een rozenkrans glijdt

door de vingers van een goedige

grootmoeder of zonovergoten

in de windluwte op Djerba:

een magere moslim

ingedommeld over een bidsnoer

zie je: de deken van zandkleur

en kaneel, geen mantel, alleen

een teint van verbrande aarde

er komt een wijding om je hoofd

wanneer je terugkeert lopend

door een duinenbos, de wereld

afreist, een verleden

dennen ruisen om de kaalte,

water met brede golfslag terwijl

de Schelde zwelt, levervlekken

van schaduw wanneer zij

afdaalt in kalmte

wijding was een mijmeren

over een vrouw aan boord,

een kinderwagen, de stroom

die lispelt, met smakkende

lippen komt likken aan basalt

dagenlang verwijlen aan

een oever, de zwier van populieren:

dag aan dag keert het weer

telkens uit een verdorde zeeden

een kegel woorden valt

Geschreven door staf de wilde om 08:16 Reageer op dit bericht

Archief

ecce homo

ode aan Blanpain

rookverbod thuis

Dyaab Abou Jahjah

ribes

soms de boten

gringo

wijding

Meer van boek onder lava